kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe tṛtīyaḥ praśnaḥ - iṣṭividhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
ā॒di॒tyebhyo॒ bhuva̭dvadbhyaśca॒ru-nnirva̭pe॒-dbhūti̭kāma ādi॒tyā vā e॒ta-mbhūtyai॒ prati̭ nudante॒ yo-'la॒-mbhūtyai॒ sa-nbhūti॒-nna prā॒pnotyā̭di॒tyāne॒va bhuva̭dvata॒-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vaina॒-mbhūti̭-ṅgamayanti॒ bhava̭tye॒vā ''di॒tyebhyo̭ dhā॒raya̭dva-dbhyaśca॒ru-nnirva̭pe॒-dapa̭ruddho vā-'paru॒ddhyamā̭no vā-''di॒tyā vā a̭paro॒ddhāra̭ ādi॒tyā a̭vagamayi॒tāra̭ ādi॒tyāne॒va dhā॒raya̭dvata॒- [dhā॒raya̭dvataḥ, svena̭] 1
-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vainaṃ̭-vi~॒śi dā᳚ddhratyanaparu॒ddhyo bha̭va॒tyadi॒te-'nṷ manya॒sve-tya̭paru॒ddhyamā̭no-'sya pa॒damā da̭dīte॒yaṃ-vā~ adi̭tiri॒yame॒vāsmai̭ rā॒jyamanṷ manyate sa॒tyā-''śīrityā̭ha sa॒tyāme॒vā-''śiṣa̭-ṅkuruta i॒ha mana॒ ityā̭ha pra॒jā e॒vāsmai॒ sama̭nasaḥ karo॒tyupa॒ preta̭ maruta- [preta̭ marutaḥ, su॒dā॒na॒va॒ e॒nā] 2
-ssudānava e॒nā vi॒śpati̭nā॒-'bhya̭mugṃ rājā̭na॒mityā̭ha māru॒tī vai vi-ḍjye॒ṣṭho vi॒śpati̭-rvi॒śaivainagṃ̭ rā॒ṣṭreṇa॒ sama̭rdhayati॒ yaḥ pa॒rastā᳚-dgrāmyavā॒dī syā-ttasya̭ gṛ॒hā-dvrī॒hīnā ha̭recchu॒klāgśca̭ kṛ॒ṣṇāgśca॒ vi ci̭nuyā॒dye śu॒klā-ssyustamā̭di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pedādi॒tyā vai de॒vata̭yā॒ viḍviśa̭me॒vā-'va̭ gaccha॒- [gacchati, ava̭gatā-'sya॒] 3
-tyava̭gatā-'sya॒ viḍana̭vagatagṃ rā॒ṣṭra-mityā̭hu॒rye kṛ॒ṣṇā-ssyustaṃ-vā~̭ru॒ṇa-ñca॒ru-nnirva̭pe-dvāru॒ṇaṃ-vai~ rā॒ṣṭramu॒bhe e॒va viśa̭-ñca rā॒ṣṭra-ñcāva̭ gacchati॒ yadi॒ nāva॒gacchḙdi॒ma-ma॒hamā̭di॒tyebhyo̭ bhā॒ga-nnirva̭pā॒myā 'muṣmā̭-da॒muṣyai̭ vi॒śo-'va̭ganto॒-riti॒ nirva̭pe-dādi॒tyā e॒vaina̭-mbhāga॒dheya̭-mpre॒phsanto॒ viśa॒mava̭ [viśa॒mava̭, ga॒ma॒ya॒nti॒ yadi॒] 4
gamayanti॒ yadi॒ nāva॒gacche॒dāśva̭tthā-nma॒yūkhā᳚n-thsa॒pta ma̭ddhyame॒ṣāyā॒mupa̭- hanyādi॒dama॒ha-mā̭di॒tyā-nba̭dhnā॒myā 'muṣmā̭da॒muṣyai̭ vi॒śo-'va̭ganto॒rityā̭di॒tyā e॒vaina̭-mba॒ddhavī̭rā॒ viśa॒mava̭ gamayanti॒ yadi॒ nā-'va॒gacchḙ-de॒ta-me॒vā-''di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pe-di॒ddhme-'pi̭ ma॒yūkhā॒n-thsa-nna̭hye-danaparu॒ddhya-me॒vāva̭ gaccha॒tyāśva̭tthā bhavantima॒rutāṃ॒-vā~ e॒ta -dojo॒ yada̭śva॒ttha oja̭sai॒va viśa॒mava̭ gacchati sa॒pta bha̭vanti sa॒pta ga̭ṇā॒ vai ma॒ruto̭ gaṇa॒śa e॒va viśa॒mava̭ gacchati | 5
(dhā॒raya̭dvato - maruto - gacchati॒ - viśa॒mavai॒ - ta - da॒ṣṭāda̭śa ca) (a. 1)
de॒vā vai mṛ॒tyo-ra̭bibhayu॒ste pra॒jāpa̭ti॒-mupā̭dhāva॒-ntebhya̭ e॒tā-mprā̭jāpa॒tyāgṃ śa॒takṛ̭ṣṇalā॒-nnira̭vapa॒-ttayai॒vaiṣva॒mṛta̭-madadhā॒dyo mṛ॒tyo-rbi̭bhī॒yā-ttasmā̭ e॒tā-mprā̭jāpa॒tyāgṃ śa॒takṛ̭ṣṇalā॒-nnirva̭pe-tpra॒jāpa̭ti-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā-'smi॒-nnāyṷ-rdadhāti॒ sarva॒māyṷreti śa॒takṛ̭ṣṇalā bhavati śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa॒-śśa॒tendri̭ya॒ āyṷṣye॒vendri॒ye [ ] 6
prati̭ tiṣṭhati ghṛ॒te bha̭va॒tyāyu॒rvai ghṛ॒ta-ma॒mṛta॒gṃ॒ hira̭ṇya॒-māyṷścai॒vāsmā̭ a॒mṛta̭-ñca sa॒mīcī̭ dadhāti ca॒tvāri̭ catvāri kṛ॒ṣṇalā॒nyava̭ dyati caturava॒-ttasyā-''ptyā̭ eka॒dhā bra॒hmaṇa॒ upa̭ haratyeka॒dhaiva yaja̭māna॒ āyṷrdadhātya॒- sāvā̭di॒tyo na vya̭rocata॒ tasmai̭ de॒vāḥ prāya̭ścitti-maiccha॒-ntasmā̭ e॒tagṃ sau॒rya-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ntenai॒vā-'smi॒- [-tenai॒vā-'sminṋ, ruca̭-madadhu॒ryo] 7
-nruca̭-madadhu॒ryo bra̭hmavarca॒sakā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tagṃ sau॒rya-ñca॒ru-nnirva̭pe-da॒mu-me॒vā-''di॒tyagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭vatyubha॒yato̭ ru॒kmau bha̭vata ubha॒yata̭ e॒vāsmi॒-nruca̭-ndadhāti prayā॒je pra̭yāje kṛ॒ṣṇala̭-ñjuhoti di॒gbhya e॒vāsmai᳚ brahmavarca॒samava̭ rundha āgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-thsāvi॒tra-ndvāda̭śakapāla॒-mbhūmyai̭ [-bhūmyai᳚, ca॒ruṃ-yaḥ ~kā॒mayḙta॒] 8
ca॒ruṃ-yaḥ ~kā॒mayḙta॒ hira̭ṇyaṃ-vi~ndeya॒ hira̭ṇya॒-mmopa̭ name॒diti॒ yadā᳚gne॒yo bhava̭tyāgne॒yaṃ-vai~ hira̭ṇyaṃ॒-ya~syai॒va hira̭ṇya॒-ntenai॒vaina̭-dvindate sāvi॒tro bha̭vati savi॒tṛpra̭sūta e॒vaina̭-dvindate॒ bhūmyai̭ ca॒rurbha̭vatya॒syāme॒vaina̭-dvindata॒ upai̭na॒gṃ॒ hira̭ṇya-nnamati॒ vi vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇardhyate॒ yo hira̭ṇyaṃ-vi~॒ndata̭ e॒tā- [e॒tām, e॒va] 9
-me॒va nirva̭pe॒ddhira̭ṇyaṃ-vi~॒ttvā nendri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇa॒ vyṛ̭ddhyata e॒tāme॒va nirva̭pe॒dyasya॒ hira̭ṇya॒-nnaśye॒dyadā᳚gne॒yo bhava̭tyāgne॒yaṃ-vai~ hira̭ṇyaṃ॒-ya~syai॒ va hira̭ṇya॒-ntenai॒vaina̭-dvindati sāvi॒tro bha̭vati savi॒tṛ-pra̭sūta e॒vaina̭-dvindati॒ bhūmyai̭ ca॒rurbha̭vatya॒syāṃ-vā~ e॒tanna̭śyati॒ yannaśya̭tya॒syāme॒vaina̭-dvinda॒tīndra॒- [dvinda॒tīndraḥ̭, tvaṣṭu॒-ssoma̭] 10
-stvaṣṭu॒-ssoma̭-mabhī॒ṣahā̭-' piba॒-thsa viṣvaṃ॒-vyā~᳚rccha॒-thsa i̭ndri॒yeṇa̭ somapī॒thena॒ vyā᳚rdhyata॒ sa yadū॒rdhvamu॒dava̭mī॒-tte śyā॒mākā̭ abhava॒nthsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒-ttasmā̭ e॒tagṃ so̭me॒ndragg śyā̭mā॒ka-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ttenai॒vāsmi̭nnindri॒yagṃ so̭mapī॒thama̭dadhā॒dvi vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ soma॒pīthena̭rdhyate॒ ya-ssomaṃ॒-va~mi̭ti॒ ya-sso̭mavā॒mī syā-ttasmā̭ [syā-ttasmai᳚, e॒tagṃ] 11
e॒tagṃ so̭me॒ndragg śyā̭mā॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pe॒-thsoma̭-ñcai॒vendra̭-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭nnindri॒yagṃ so̭mapī॒tha-ndha̭tto॒ nendri॒yeṇa̭ somapī॒thena॒ vyṛ̭ddhyate॒ ya-thsau॒myo bhava̭ti somapī॒thame॒vāva̭ rundhe॒ yadai॒ndro bhava̭tīndri॒yaṃ-vai~ so̭mapī॒tha i̭ndri॒yame॒va so̭mapī॒thamava̭ rundhe śyāmā॒ko bha̭vatye॒ṣa vāva sa soma̭- [sa somaḥ̭, sā॒kṣāde॒va] 12
-ssā॒kṣāde॒va so̭mapī॒thamava̭ rundhe॒ 'gnayḙ dā॒tre pṷro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dindrā̭ya pradā॒tre pṷro॒ḍāśa॒mekā̭daśakapāla-mpa॒śukā̭mo॒-'gnire॒vāsmai̭ pa॒śū-npra̭ja॒naya̭ti vṛ॒ddhānindraḥ॒ pra ya̭cchati॒ dadhi॒ madhṷ ghṛ॒tamāpo̭ dhā॒nā bha̭vantye॒tadvai pa̭śū॒nāgṃ rū॒pagṃ rū॒peṇai॒va pa॒śūnava̭ rundhe pañca-gṛhī॒ta-mbha̭vati॒ pāṅktā॒ hi pa॒śavo̭ bahu rū॒pa-mbha̭vati bahu rū॒pā hi pa॒śava॒- [pa॒śavaḥ̭, samṛ̭ddhyai] 13
14
-ssamṛ̭ddhyai prājāpa॒tya-mbha̭vati prājāpa॒tyā vai pa॒śavaḥ̭ pra॒jāpa̭tire॒vāsmai̭ pa॒śū-npraja̭nayatyā॒tmā vai purṷṣasya॒ madhu॒ yanmaddhva॒gnau ju॒hotyā॒tmāna̭me॒va ta-dyaja̭māno॒-'gnau prada̭dhāti pa॒ṅktyaṷ yājyānuvā॒kyḙ bhavataḥ॒ pāṅktaḥ॒ purṷṣaḥ॒ pāṅktāḥ᳚ pa॒śava̭ ā॒tmāna̭me॒va mṛ॒tyorni॒ṣkrīya̭pa॒śūnava̭ rundhe || 14 ||
(i॒ndri॒ye᳚ - 'smi॒n - bhūmyā̭ - e॒tā - mindraḥ॒ - syā-ttasmai॒ - somo̭ - bahu rū॒pā hi pa॒śava॒ - eka̭catvārigṃśacca ) (a. 2)
de॒vā vai sa॒tramā̭sa॒ta-rdhi̭parimitaṃ॒-ya~śa̭skāmā॒steṣā॒gṃ॒ soma॒gṃ॒ rājā̭naṃ॒-ya~śa̭ ārccha॒-thsa gi॒rimudai॒-ttama॒gniranūdai॒-ttāva॒gnīṣomau॒ sama̭bhavatā॒-ntāvindro̭ ya॒jñavi̭bhra॒ṣṭo-'nu॒ parai॒-ttāva̭bravīdyā॒jaya̭ta॒-mmeti॒ tasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnira̭vapatāmāgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pālamai॒ndra-mekā̭daśakapālagṃ sau॒mya-ñca॒ru-ntayai॒vā-'smi॒-nteja̭ [tayai॒vā-'smi॒-ntejaḥ̭, i॒ndri॒ya-mbra̭hmavarca॒sa-] 15
indri॒ya-mbra̭hmavarca॒sa-ma̭dhattāṃ॒-yo~ ya॒jñavi̭bhraṣṭa॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnirva̭pedāgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pālamai॒ndra-mekā̭daśakapālagṃ sau॒mya-ñca॒ruṃ-ya~dā᳚gne॒yo bhava̭ti॒ teja̭ e॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti॒ yadai॒ndro bhava̭tīndri॒yame॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti॒ ya-thsau॒myo bra̭hmavarca॒sa-ntenā᳚ ''gne॒yasya̭ ca sau॒myasya̭ cai॒ndre sa॒māślḙṣaye॒-tteja̭ścai॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-ñca̭ sa॒mīcī̭ [sa॒mīcī᳚, da॒dhā॒tya॒gnī॒ṣo॒mīya॒-] 16
dadhātyagnīṣo॒mīya॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dya-ṅkāmo॒ nopa॒namḙdāgne॒yo vai brā᳚hma॒ṇa-ssa soma̭-mpibati॒ svāme॒va de॒vatā॒g॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ saivaina॒-ṅkāmḙna॒ sama̭rdhaya॒tyupai̭na॒-ṅkāmo̭ namatyagnīṣo॒mīya̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dbrahmavarca॒sakā̭mo॒-'gnīṣomā̭ ve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-ndha̭tto brahmavarca॒syḙva [brahmavarca॒syḙva, bha॒va॒ti॒ yada॒ṣṭāka̭pāla॒-] 17
bha̭vati॒ yada॒ṣṭāka̭pāla॒-stenā᳚-''gne॒yo yacchyā̭mā॒kastena̭ sau॒mya-ssamṛ̭ddhyai॒ somā̭ya vā॒jine᳚ śyāmā॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ klaibyā᳚dbibhī॒yā-dreto॒ hi vā e॒tasmā॒-dvāji̭namapa॒krāma॒tyathai॒ṣa klaibyā᳚dbibhāya॒ soma̭me॒va vā॒jina॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi॒-nreto॒ vāji̭na-ndadhāti॒ na klī॒bo bha̭vatibrāhmaṇaspa॒tya-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dgrāma̭kāmo॒ [-nirva̭pe॒-dgrāma̭kāmaḥ, brahma̭ṇa॒spati̭me॒va] 18
brahma̭ṇa॒spati̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npra ya̭cchati grā॒myḙva bha̭vati ga॒ṇava̭tī yājyānuvā॒kyḙ bhavata-ssajā॒taire॒vaina̭-ṅga॒ṇava̭nta-ṅkarotye॒tāme॒va nirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ brahma॒n viśaṃ॒-vi~ nā̭śayeya॒miti̭ māru॒tī yā᳚jyānuvā॒kyḙ kuryā॒-dbrahma̭nne॒va viśaṃ॒-vi~ nā̭śayati || 19
(tejaḥ̭ - sa॒mīcī᳚ - brahmavarca॒syḙva - grāma̭kāma॒ - strica̭tvārigṃśacca ) (a. 3)
a॒rya॒mṇe ca॒ru-nnirva̭pa-thsuva॒rgakā̭mo॒-'sau vā ā̭di॒tyo᳚-'rya॒mā-'rya॒maṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainagṃ̭ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayatyarya॒mṇe ca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ dāna̭kāmā me pra॒jā-ssyu॒ritya॒sau vā ā̭di॒tyo᳚-'rya॒mā yaḥ khalu॒ vai dadā̭ti॒ so᳚-'rya॒mā-'rya॒maṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā- [sa e॒va, a॒smai॒ dāna̭kāmāḥ] 20
-'smai॒ dāna̭kāmāḥ pra॒jāḥ ka̭roti॒ dāna̭kāmā asmai pra॒jā bha̭vantyarya॒mṇe ca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta sva॒sti ja॒natā̭miyā॒mitya॒sau vā ā̭di॒tyo᳚-'rya॒mā- 'rya॒maṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-nta-dga̭mayati॒ yatra॒ jiga̭miṣa॒tīndro॒ vai de॒vānā̭mānujāva॒ra ā̭sī॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒ -mupā̭dhāva॒-ttasmā̭ e॒tamai॒ndramā̭nuṣū॒ka-mekā̭daśakapāla॒-nni- [-mekā̭daśakapāla॒-nniḥ, a॒va॒pa॒-ttenai॒vaina॒magraṃ̭-] 21
-ra̭vapa॒-ttenai॒vaina॒-magra̭-nde॒vatā̭nā॒-mparya̭ṇaya-dbu॒ddhnava̭tī॒ agra̭vatī yājyānuvā॒kyḙ akaro-dbu॒ddhnā-de॒vaina॒magra॒-mparya̭ṇaya॒dyo rā̭ja॒nya̭ ānujāva॒ra-ssyā-ttasmā̭ e॒tamai॒ndra-mā̭nuṣū॒ka-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dindra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-magragṃ̭ samā॒nānā॒-mpari̭ṇayati bu॒ddhnava̭tī॒ agra̭vatī yājyānuvā॒kyḙ bhavato bu॒ddhnā-de॒vaina॒-magra॒m- [bu॒ddhnā-de॒vaina॒-magra᳚m, pari̭] 22
23
-pari̭ ṇayatyānuṣū॒ko bha̭vatye॒ṣā hyḙtasya̭ de॒vatā॒ ya ā̭nujāva॒ra-ssamṛ̭ddhyai॒ yo brā᳚hma॒ṇa ā̭nujāva॒ra-ssyā-ttasmā̭ e॒ta-mbā̭rhaspa॒tya-mā̭nuṣū॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pe॒-dbṛha॒spati̭-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒magragṃ̭ samā॒nānā॒-mpari̭ṇayati bu॒ddhnava̭tī॒ agra̭vatī yājyānuvā॒kyḙ bhavato bu॒ddhnā-de॒vaina॒-magra॒-mpari̭ ṇayatyānuṣū॒ko bha̭vatye॒ṣā hyḙtasya̭ de॒vatā॒ ya ā̭nujāva॒ra-ssamṛ̭ddhyai || 23 ||
(e॒va - nira - gra̭-me॒tasya̭ - ca॒tvāri̭ ca) (a. 4)
pra॒jāpa̭te॒-straya̭strigṃśa-dduhi॒tara̭ āsa॒-ntā-ssomā̭ya॒ rājñḙ-'dadā॒-ttāsāgṃ̭ rohi॒ṇīmupai॒-ttā īrṣya̭ntīḥ॒ puna̭ragaccha॒-ntā anvai॒-ttāḥ puna̭rayācata॒ tā a̭smai॒ na puna̭radadā॒-thso᳚-'bravī-dṛ॒ta-ma̭mīṣva॒ yathā̭ samāva॒ccha ṷpai॒ṣyāmyatha̭ te॒ puna̭-rdāsyā॒mīti॒ sa ṛ॒tamā̭mī॒-ttā a̭smai॒ puna̭radadā॒-ttāsāgṃ̭ rohi॒ṇīme॒vopa॒- [rohi॒ṇīme॒vopa̭, ai॒ttaṃ-ya~kṣma̭] 24
-ttaṃ-ya~kṣma̭ ārccha॒-drājā̭naṃ॒-ya~kṣma̭ āra॒diti॒ tadrā̭jaya॒kṣmasya॒ janma॒ ya-tpāpī̭yā॒nabha̭va॒-tta-tpā̭paya॒kṣmasya॒ yajjā॒yābhyo-'vi̭nda॒-ttajjā॒yenya̭sya॒ya e॒vame॒teṣāṃ॒-ya~kṣmā̭ṇā॒-ñjanma॒ veda॒ naina̭me॒te yakṣmā̭ vindanti॒sa e॒tā e॒va na̭ma॒sya-nnupā̭-'dhāva॒-ttā a̭bruva॒n. varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai samāva॒ccha e॒va na॒ upā̭ya॒ iti॒ tasmā̭ e॒ta- [tasmā̭ e॒tam, ā̭di॒tya-ñca॒ruṃ] 25
26
-mā̭di॒tya-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ntenai॒vaina̭-mpā॒pā-thsrāmā̭damuñca॒n. yaḥ pā̭paya॒kṣmagṛ̭hīta॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tamā̭di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pedādi॒tyāne॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vaina̭-mpā॒pā-thsrāmā᳚nmuñcantya-māvā॒syā̭yā॒-nnirva̭pe-da॒mume॒vaina-̭mā॒pyāya̭māna॒-manvā pyā̭yayati॒ navo̭navo bhavati॒ jāya̭māna॒ iti̭ puro-'nuvā॒kyā̭ bhava॒tyāyṷre॒vāsmi॒-ntayā̭ dadhāti॒ yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚pyā॒yaya॒ntīti̭ yā॒jyaivaina̭me॒tayā᳚ pyāyayati || 26 ||
(e॒vopai॒ -ta- ma̭smi॒n - trayo̭daśaca) (a. 5)
pra॒jāpa̭ti rde॒vebhyo॒-'nnādyaṃ॒-vyā~di̭śa॒-thso᳚-'bravī॒dyadi॒mān ~lo॒kā-na॒bhya̭ti॒ricyā̭tai॒ tanmamā̭sa॒diti॒ tadi॒mān ~lo॒kā-na॒bhyatya̭ricya॒tendra॒gṃ॒ rājā̭na॒-mindra̭-madhirā॒ja-mindragg̭ sva॒rājā̭na॒-ntato॒ vai sa i॒mān ~lo॒kāg stre॒dhā-'dṷha॒-tta-ttri॒dhāto᳚-stridhātu॒tvaṃ-ya~-ṅkā॒mayḙtānnā॒da-ssyā॒diti॒ tasmā̭ e॒ta-ntri॒dhātu॒-nnirva̭pe॒dindrā̭ya॒ rājñḙ puro॒ḍāśa॒- [puro॒ḍāśa᳚m, ekā̭daśakapāla॒-] 27
28
-mekā̭daśakapāla॒-mindrā̭yā-dhirā॒jāyendrā̭ya sva॒rājñe॒-'yaṃ-vā~ indro॒ rājā॒-'yamindro̭-'dhirā॒jo̭-'sāvindraḥ̭ sva॒rāḍi॒māne॒va lo॒kān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭cchantyannā॒da e॒va bha̭vati॒ yathā̭ va॒thsena॒ prattā॒-ṅgā-ndu॒ha e॒vame॒vemān ~lo॒kā-nprattā॒n kāma̭ma॒nnādya̭-nduha uttā॒neṣṷ ka॒pāle॒ṣvadhi̭ śraya॒tyayā̭tayāmatvāya॒ trayaḥ̭ puro॒ḍāśā̭ bhavanti॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒ṣāṃ-lo~॒kānā॒māptyā॒ utta̭rauttaro॒ jyāyā᳚-nbhavatye॒vami̭va॒ hīme lo॒kā-ssamṛ̭ddhyai॒ sarvḙṣāmabhi-ga॒maya॒nnava̭ dya॒tyacha̭mbaṭkāraṃ-vya~॒tyāsa॒manvā॒hāni̭rdāhāya || 28 ||
(pu॒ro॒ḍāśaṃ॒ - trayaḥ॒ - ṣaḍvigṃ̭śatiśca) (a. 6)
de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsa॒-ntā-nde॒vānasṷrā ajaya॒-nte de॒vāḥ pa̭rājigyā॒nā asṷrāṇāṃ॒-vai~śya॒mupā̭-''ya॒-ntebhya̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭mapā᳚krāma॒-ttadindro̭-'cāya॒-ttadanvapā᳚krāma॒-ttada̭va॒rudha॒-nnāśa̭kno॒-ttada̭smādabhya॒rdho̭ 'cara॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒-ttame॒tayā॒ sarva̭pṛṣṭhayā-'yājaya॒-ttayai॒vā-'smi̭-nnindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-madadhā॒dya i̭ndri॒yakā̭mo [i̭ndri॒yakā̭maḥ, vī॒rya̭kāma॒-ssyāt-] 29
vī॒rya̭kāma॒-ssyā-ttame॒tayā॒ sarva̭pṛṣṭhayā yājayede॒tā e॒va de॒vatā॒-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tā e॒vāsmi̭-nnindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ndadhati॒yadindrā̭ya॒ rātha̭ntarāya ni॒rvapa̭ti॒ yade॒vāgne-steja॒stade॒vāva̭ rundhe॒yadindrā̭ya॒ bārha̭tāya॒ yade॒vendra̭sya॒ teja॒stade॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya vairū॒pāya॒ yade॒va sa̭vi॒tu-steja॒sta- [sa̭vi॒tu-steja॒stat, e॒vāva̭ rundhe॒] 30
-de॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya vairā॒jāya॒ yade॒va dhā॒tu-steja॒sta-de॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya śākva॒rāya॒ yade॒va ma॒rutā॒-nteja॒sta-de॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya raiva॒tāya॒ yade॒va bṛha॒spate॒-steja॒sta-de॒vā-'va̭ rundha e॒tāva̭nti॒ vai tejāgṃ̭si॒ tānye॒vāva̭ rundha uttā॒neṣṷ ka॒pāle॒ṣvadhi̭ śraya॒tyayā̭tayāmatvāya॒ dvāda̭śakapālaḥ puro॒ḍāśo̭ [puro॒ḍāśaḥ̭, bha॒va॒ti॒ vai॒śva॒de॒va॒tvāya̭] 31
32
bhavati vaiśvadeva॒tvāya̭ sama॒nta-mpa॒ryava̭dyati sama॒nta-me॒vendri॒yaṃ-vī~॒ryaṃ̭-ya~ja̭māne dadhāti vya॒tyāsa॒-manvā॒hāni̭rdāhā॒yāśva̭ ṛṣa॒bho vṛ॒ṣṇirba॒sta-ssā-dakṣi̭ṇā-vṛṣa॒tvāyai॒tayai॒va ya̭jetā-'bhiśa॒syamā̭na e॒tāścedvā a̭syade॒vatā॒ anna̭-ma॒dantya॒dantyṷ-ve॒vā-'sya̭ manu॒ṣyāḥ᳚ || 32 ||
(i॒ndri॒ya॒kā̭maḥ-savi॒tusteja॒stat - pṷro॒ḍāśo॒ -'ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 7)
raja̭no॒ vai kaṷṇe॒yaḥ kra̭tu॒jita॒-ñjāna̭ki-ñcakṣu॒rvanya̭mayā॒-ttasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnira̭vapa-da॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pālagṃ sau॒rya-ñca॒ruma॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-ntayai॒vāsmi॒n cakṣṷradadhā॒-dya-ścakṣṷkāma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnirva̭pe-da॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pālagṃ sau॒rya-ñca॒ruma॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pālama॒gne rvai cakṣṷṣā manu॒ṣyā̭ vi- [cakṣṷṣā manu॒ṣyā̭ vi, pa॒śya॒nti॒ sūrya̭sya] 33
34
pa̭śyanti॒ sūrya̭sya de॒vā a॒gni-ñcai॒va sūrya̭-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi॒n cakṣṷ-rdhatta॒-ścakṣṷṣmā-ne॒va bha̭vati॒ yadā᳚gne॒yau bhava̭ta॒-ścakṣṷṣī e॒vāsmi॒-nta-tprati̭ dadhāti॒ ya-thsau॒ryo nāsi̭kā॒-ntenā॒bhitaḥ̭ sau॒ryamā᳚gne॒yau bha̭vata॒-stasmā̭-da॒bhito॒ nāsi̭kā॒-ñcakṣṷṣī॒ tasmā॒-nnāsi̭kayā॒ cakṣṷṣī॒ vidhṛ̭te samā॒nī yā᳚jyānuvā॒kyḙ bhavata-ssamā॒nagṃ hi cakṣu॒-ssamṛ̭ddhyā॒ udu॒tya-ñjā॒tavḙdasagṃ sa॒pta tvā̭ ha॒rito॒ rathḙ ci॒tra-nde॒vānā॒muda̭gā॒danī̭ka॒miti॒ piṇḍā॒-npraya̭cchati॒ cakṣṷ-re॒vāsmai॒ praya̭cchati॒ yade॒va tasya॒ tat || 34 ||
(vi - hya̭ - ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 8)
dhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒-ndhīra॒ścettā̭ vasu॒vi-ddhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa-mu॒graścettā̭ vasu॒vi-ddhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa-mabhi॒bhūścettā̭ vasu॒vi-dāma̭na-ma॒syāma̭nasya devā॒ ye sa̭jā॒tāḥ kṷmā॒rā-ssama̭nasa॒stāna॒ha-ṅkā̭maye hṛ॒dā te mā-ṅkā̭mayantāgṃ hṛ॒dā tā-nma॒ āma̭nasaḥ kṛdhi॒ svāhā ''ma̭nama॒- [svāhā ''ma̭nama॒si, āma̭nasya] 35
-syāma̭nasya devā॒ yā-sstriya॒-ssama̭nasa॒stā a॒ha-ṅkā̭maye hṛ॒dā tā mā-ṅkā̭mayantāgṃ hṛ॒dā tā ma॒ āma̭nasaḥ kṛdhi॒ svāhā̭ vaiśvade॒vīgṃ-sā᳚ṅgraha॒ṇī-nnirva̭pe॒dgrāma̭kāmo vaiśvade॒vā vai sa̭jā॒tā viśvā̭ne॒va de॒vānthsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npra ya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vati sāṅgraha॒ṇī bha̭vati mano॒graha̭ṇaṃ॒-vai~sa॒graṃha̭ṇa॒-mmana̭ e॒va sa̭jā॒tānāṃ᳚- [e॒va sa̭jā॒tānā᳚m, gṛ॒hṇā॒ti॒ dhru॒vo̭-'si] 36
37
-gṛhṇāti dhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒miti̭ pari॒dhī-npari̭ dadhātyā॒śiṣa̭me॒vaitāmā śā॒ste-'tho̭ e॒tade॒va sarvagṃ̭ sajā॒teṣvadhi̭ bhavati॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣa̭ e॒te pa̭ri॒dhayaḥ̭ paridhī॒yanta॒ āma̭ nama॒syāma̭nasya devā॒ iti̭ ti॒sra āhṷtī rjuhotye॒tāva̭nto॒ vai sa̭jā॒tā ye ma॒hānto॒ ye kṣṷlla॒kā yā-sstriya॒stāne॒vāva̭ rundhe॒ ta ḙna॒mava̭ruddhā॒ upa̭ tiṣṭhante || 37 ||
(svāhā ''ma̭namasi - sajā॒tānāgṃ̭ - rundhe॒ - pañca̭ ca ) (a. 9)
yannava॒-maitta-nnava̭nīta-mabhava॒dya-dasa̭rpa॒-tta-thsa॒rpira̭bhava॒-dyadaddhi̭yata॒ ta-dghṛ॒tama̭bhavada॒śvinoḥ᳚ prā॒ṇo̭-'si॒ tasya̭ te dattāṃ॒-ya~yoḥ᳚ prā॒ṇo-'si॒ svāhendra̭sya prā॒ṇo̭-'si॒ tasya̭ te dadātu॒ yasya̭ prā॒ṇo-'si॒ svāhā̭ mi॒trāvarṷṇayoḥ prā॒ṇo̭-'si॒ tasya̭ te dattāṃ॒-ya~yoḥ᳚ prā॒ṇo-'si॒ svāhā॒ viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'si॒ [viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'si॒, tasya̭ te] 38
tasya̭ te dadatu॒ yeṣā᳚-mprā॒ṇo-'si॒ svāhā̭ ghṛ॒tasya॒ dhārā̭ma॒mṛta̭sya॒ panthā॒mindrḙṇa da॒ttā-mpraya̭tā-mma॒rudbhiḥ̭ | ta-ttvā॒ viṣṇuḥ॒ parya̭paśya॒-tta-ttveḍā॒ gavyaira̭yat || pā॒va॒mā॒nena̭ tvā॒ stomḙna gāya॒trasya̭ varta॒nyopā॒gṃ॒śo rvī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒to-thsṛ̭jatu jī॒vāta̭ve jīvana॒syāyai̭ bṛha-drathanta॒rayo᳚stvā॒ stomḙna tri॒ṣṭubho̭ varta॒nyā śu॒krasya̭ vī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒to- [savi॒tot, sṛ॒ja॒tu॒ jī॒vāta̭ve] 39
40
-thsṛ̭jatu jī॒vāta̭ve jīvana॒syāyā̭ a॒gnestvā॒ mātra̭yā॒ jaga̭tyai varta॒nyā-''gra̭ya॒ṇasya̭ vī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒to-thsṛ̭jatu jī॒vāta̭ve jīvana॒syāyā̭ i॒mama̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se kṛdhi pri॒yagṃ reto̭ varuṇa soma rājann | mā॒ tevā᳚smā adite॒ śarma̭ yaccha॒ viśvḙ devā॒ jara̭daṣṭi॒ryathā-'sa̭t || a॒gnirāyṷṣmā॒n-thsa vana॒spati̭bhi॒-rāyṷṣmā॒-ntena॒ tvā-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi॒ soma॒ āyṷṣmā॒n-thsa oṣa̭dhībhi rya॒jña āyṷṣmā॒n-thsa dakṣi̭ṇābhi॒ rbrahmā-''yṷṣma॒-tta-dbrā᳚hma॒ṇairāyṷṣma-dde॒vā āyṷṣmanta॒stḙ-'mṛtḙna pi॒tara॒ āyṷṣmanta॒ste sva॒dhayā-''yṷṣmanta॒stena॒ tvā ''yu॒ṣā-'' yṷṣmanta-ṅkaromi || 40 ||
(viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'si - tri॒ṣṭubho̭ varta॒nyā śu॒krasya̭ vī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒toth - soma॒ āyṷṣmā॒n - pañca̭vigṃśatiśca) (a. 10)
a॒gniṃ-vā~ e॒tasya॒ śarī̭ra-ṅgacchati॒ soma॒gṃ॒ raso॒ varṷṇa enaṃ-va~ruṇapā॒śena̭ gṛhṇāti॒ sara̭svatīṃ॒-vā~ga॒gnāviṣṇṷ̄ ā॒tmā yasya॒ jyogā॒maya̭ti॒ yo jyogā̭mayāvī॒ syādyo vā̭ kā॒mayḙta॒ sarva॒māyṷriyā॒miti॒ tasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnirva̭pedāgne॒ya -ma॒ṣṭāka̭pālagṃ sau॒mya-ñca॒ruṃ-vā~̭ru॒ṇa-ndaśa̭kapālagṃ sārasva॒ta-ñca॒rumā᳚gnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla-ma॒gnere॒vāsya॒ śarī̭ra-nniṣkrī॒ṇāti॒ somā॒drasaṃ̭- [somā॒drasa᳚m, vā॒ru॒ṇenai॒vainaṃ̭-] 41
-~vāru॒ṇenai॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati sārasva॒tena॒ vāca̭-ndadhātya॒gni-ssarvā̭ de॒vatā॒ viṣṇṷrya॒jño de॒vatā̭bhiścai॒vainaṃ̭-ya~॒jñena̭ ca bhiṣajyatyu॒ta yadī॒tāsu॒ rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒va yannava॒-maitta-nnava̭nīta-mabhava॒-dityājya॒- mave᳚kṣate-rū॒pame॒vāsyai॒-tanma̭hi॒mānaṃ॒-vyā~ca̭ṣṭe॒-'śvinoḥ᳚ prā॒ṇo̭-'sītyā̭hā॒śvinau॒ vai de॒vānāṃ᳚- [de॒vānā᳚m, bhi॒ṣajau॒] 42
-bhi॒ṣajau॒ tābhyā̭me॒vāsmai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭ro॒tīndra̭sya prā॒ṇo̭ 'sītyā̭hendri॒ya- me॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhāti mi॒trāvarṷṇayoḥ prā॒ṇo̭-'sītyā̭ha prāṇāpā॒nāve॒- vāsmi̭nne॒tena̭ dadhāti॒ viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'sītyā̭ha vī॒rya̭me॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhāti ghṛ॒tasya॒ dhārā̭ma॒mṛta̭sya॒ panthā॒mityā̭ha yathāya॒jure॒vaita-tpā̭vamā॒nena̭ tvā॒ stome॒ne- [stome॒neti, ā॒ha॒ prā॒ṇame॒vāsmi̭-] 43
-tyā̭ha prā॒ṇame॒vāsmi̭-nne॒tena̭ dadhāti bṛha-drathanta॒rayo᳚stvā॒ stome॒netyā॒hauja̭ e॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhātya॒gnestvā॒ mātra॒yetyā̭hā॒-''tmāna̭-me॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhātyṛ॒tvijaḥ॒ paryā̭hu॒ryāva̭nta e॒vartvija॒sta ḙna-mbhiṣajyanti bra॒hmaṇo॒ hasta̭manvā॒rabhya॒ paryā̭hureka॒dhaiva yaja̭māna॒ āyṷrdadhati॒ yade॒va tasya॒ taddhira̭ṇyā- [taddhira̭ṇyāt, ghṛ॒ta-nniṣpi̭ba॒tyāyu॒rvai] 44
45
-dghṛ॒ta-nniṣpi̭ba॒tyāyu॒rvai ghṛ॒tama॒mṛta॒gṃ॒ hira̭ṇyama॒mṛtā̭de॒vā ''yu॒rniṣpi̭bati śa॒tamā̭na-mbhavati śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa-śśa॒tendri̭ya॒ āyṷṣye॒vendri॒ye prati̭tiṣṭha॒tyatho॒ khalu॒ yāva̭tī॒-ssamā̭ e॒ṣya-nmanyḙta॒ tāva̭nmānagg syā॒-thsamṛ̭ddhyā i॒mama̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se kṛ॒dhītyā॒hā ''yṷre॒vāsmi॒n. varco̭ dadhāti॒ viśvḙ devā॒ jara̭daṣṭi॒ryathā 'sa॒dityā̭ -ha॒ jara̭daṣṭime॒vaina̭-ṅkarotya॒gni-rāyṷṣmā॒niti॒ hasta̭-ṅgṛhṇātye॒te vai de॒vā āyṷṣmanta॒sta e॒vāsmi॒nnāyṷrdadhati॒ sarva॒māyṷreti || 45 ||
(rasaṃ̭-de॒vānā॒g॒-stome॒neti॒-hira̭ṇyā॒-dasa॒diti॒-dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 11)
pra॒jāpa̭ti॒ rvarṷṇā॒yāśva̭manaya॒-thsa svā-nde॒vatā̭mārccha॒-thsa parya̭dīryata॒ sa e॒taṃ-vā~̭ru॒ṇa-ñcatṷṣ-kapālamapaśya॒-tta-nnira̭vapa॒-ttato॒ vai sa va̭ruṇa- pā॒śāda̭mucyata॒ varṷṇo॒ vā e॒ta-ṅgṛ̭hṇāti॒ yo-'śva̭-mpratigṛ॒hṇāti॒ yāva॒to-'śvā᳚-npratigṛhṇī॒yā-ttāva̭to vāru॒ṇān catṷṣkapālā॒-nnirva̭pe॒-dvarṷṇame॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śān -mṷñcati॒ [varuṇapā॒śān -mṷñcati, catṷṣkapālā] 46
47
catṷṣkapālā bhavanti॒ catṷṣpā॒ddhyaśva॒-ssamṛ̭ddhyā॒ eka॒mati̭rikta॒-nnirva̭pe॒-dyame॒va pra̭tigrā॒hī bhava̭ti॒ yaṃ-vā~॒ nāddhyeti॒ tasmā̭de॒va va̭ruṇapā॒śā-nmṷcyate॒ yadyapa̭ra-mpratigrā॒hī syā-thsau॒ryameka̭kapāla॒manu॒ nirva̭peda॒mume॒vā ''di॒tyamṷccā॒ra-ṅkṷrute॒ 'po̭-'vabhṛ॒thamavai᳚tya॒phsu vai varṷṇa-ssā॒kṣāde॒va varṷṇa॒mava̭ yajate 'pona॒ptrīya̭-ñca॒ru-mpuna॒retya॒ nirva̭peda॒phsu yo̭ni॒rvā aśva॒-ssvāme॒vainaṃ॒-yo~ni̭-ṅgamayati॒ sa ḙnagṃ śā॒nta upa̭ tiṣṭhate || 47 ||
(mu॒ñca॒ti॒ - ca॒rugṃ - sa॒ptada̭śa ca) (a. 12)
yā vā̭mindrāvaruṇā yata॒vyā̭ ta॒nūstaye॒mamagṃ ha̭so muñcataṃ॒-yā~ vā̭mindrā varuṇā saha॒syā̭ rakṣa॒syā̭ teja॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃ ha̭so muñcataṃ॒-yo~ vā̭mindrā varuṇā va॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭ me॒ tenā va̭yaje॒yo vā̭mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒ catṷṣpāthsu go॒ṣṭhe gṛ॒heṣva॒phsvoṣa̭dhīṣu॒ vana॒spati̭ṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭ me॒ tenāva̭ yaja॒ indro॒ vā e॒tasye᳚- [e॒tasya̭, i॒ndri॒yeṇāpa̭ krāmati॒] 48
-ndri॒yeṇāpa̭ krāmati॒ varṷṇa enaṃ-va~ruṇapā॒śena̭ gṛhṇāti॒ yaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒to bhava̭ti॒ yaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒ta-ssyā-ttasmā̭ e॒tāmai᳚ndrāvaru॒ṇī-mpa̭ya॒syā᳚-nnirva̭pe॒dindra̭ e॒vāsmi̭-nnindri॒ya-nda̭dhāti॒ varṷṇa enaṃ ~varuṇapā॒śā-nmṷñcati paya॒syā̭ bhavati॒ payo॒ hi vā e॒tasmā̭-dapa॒krāma॒tyathai॒ṣa pā॒pmanā̭ gṛhī॒to ya-tpa̭ya॒syā̭ bhava̭ti॒ paya̭ e॒vāsmi॒-ntayā̭ dadhāti paya॒syā̭yā- [paya॒syā̭yām, puro॒ḍāśa॒mava̭] 49
50
-mpuro॒ḍāśa॒mava̭ dadhātyātma॒nvanta̭-me॒vaina̭-ṅkaro॒tyatho̭ ā॒yata̭navanta-me॒va ca̭tu॒rdhā vyṷ̄hati di॒kṣvḙva prati̭tiṣṭhati॒ puna॒-ssamṷ̄hati di॒gbhya e॒vāsmai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭roti sa॒mūhyāva̭ dyati॒ yathā-''vi̭ddha-nniṣkṛ॒ntati̭ tā॒dṛge॒va tadyo vā̭mindrā-varuṇāva॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭me॒tenāva̭ yaja॒ ityā̭ha॒ duri̭ṣṭyā e॒vaina̭-mpāti॒ yo vā̭ mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭ me॒ tenāva̭ yaja॒ ityā̭hai॒tāva̭tī॒rvā āpa॒ oṣa̭dhayo॒ vana॒spata̭yaḥ pra॒jāḥ pa॒śava̭ upajīva॒nīyā॒stā e॒vāsmai̭ varuṇapā॒śā-nmṷñcati || 50 ||
(e॒tasya̭ - paya॒syā̭yāṃ - pāti॒ - ṣaḍvigṃ̭śatiśca ) (a. 13)
sa pra̭tna॒vanni kāvyendraṃ̭-vo~ vi॒śvata॒-sparīndra॒-nnaraḥ̭ || tva-nnaḥ̭ soma vi॒śvato॒ rakṣā̭ rājannaghāya॒taḥ | na ri̭ṣye॒-ttvāva̭ta॒-ssakhāḥ᳚ || yā te॒ dhāmā̭ni di॒vi yā pṛ̭thi॒vyāṃ-yā~ parva̭te॒ṣvoṣa̭dhīṣva॒phsu || tebhi̭rno॒ viśvai᳚-ssu॒manā॒ ahḙḍa॒-nrājan᳚-thsoma॒ prati̭ ha॒vyā gṛ̭bhāya || agnī̭ṣomā॒ savḙdasā॒ sahṷ̄tī vanata॒-ṅgiraḥ̭ | sa-ndḙva॒trā ba̭bhūvathuḥ || yu॒va- [yu॒vam, e॒tāni̭ di॒vi ro̭ca॒nānya॒gniśca̭] 51
-me॒tāni̭ di॒vi ro̭ca॒nānya॒gniśca̭ soma॒ sakra̭tū adhattam || yu॒vagṃ sindhūgṃ̭ ra॒bhiśa̭sterava॒dyā-dagnī̭ṣomā॒-vamṷñcata-ṅgṛbhī॒tān || agnī̭ṣomāvi॒magṃ su mḙ śṛṇu॒taṃ-vṛ~̭ṣaṇā॒ hava᳚m | prati̭ sū॒ktāni̭ haryata॒-mbhava̭ta-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ || ā-'nya-ndi॒vo mā̭ta॒riśvā̭ jabhā॒rā-'ma̭thnāda॒nya-mpari̭ śye॒no adreḥ᳚ | agnī̭ṣomā॒ brahma̭ṇā vāvṛdhā॒noruṃ-ya~॒jñāya̭ cakrathuru lo॒kam || agnī̭ṣomā ha॒viṣaḥ॒ prasthi̭tasya vī॒tagṃ [vī॒tam, harya̭taṃ-vṛ~ṣaṇā ju॒ṣethā᳚m |] 52
harya̭taṃ-vṛ~ṣaṇā ju॒ṣethā᳚m | su॒śarmā̭ṇā॒ svava̭sā॒ hi bhū॒tamathā̭ dhattaṃ॒-ya~ja̭mānāya॒ śaṃ-yoḥ ~|| āpyā̭yasva॒, sa-nte᳚ || ga॒ṇānā᳚-ntvā ga॒ṇapa̭tigṃ havāmahe ka॒vi-ṅka̭vī॒nā-mṷpa॒maśra̭vastamam | jye॒ṣṭha॒rāja॒-mbrahma̭ṇā-mbrahmaṇaspata॒ ā naḥ̭ śṛ॒ṇvannū॒tibhiḥ̭ sīda॒ sāda̭nam | sa ijjanḙna॒ sa vi॒śā sa janma̭nā॒ sa pu॒trairvāja̭-mbharate॒ dhanā॒ nṛbhiḥ̭ | de॒vānāṃ॒-yaḥ ~pi॒tara̭-mā॒vivā̭sati [ ] 53
śra॒ddhāma̭nā ha॒viṣā॒ brahma̭ṇa॒spati᳚m || sa su॒ṣṭubhā॒ sa ṛkva̭tā ga॒ṇena̭ va॒lagṃ rṷroja phali॒gagṃ ravḙṇa | bṛha॒spati̭-ru॒striyā̭ havya॒sūdaḥ॒ kani̭krada॒d- vāva̭śatī॒rudā̭jat || marṷto॒ yaddha̭ vo di॒vo, yā va॒-śśarma̭ || a॒rya॒mā ''yā̭ti vṛṣa॒bhastuvi̭ṣmā-ndā॒tā vasṷ̄nā-mpuruhū॒to arhanṋ | sa॒ha॒srā॒kṣo go᳚tra॒bhi-dvajra̭bāhura॒smāsṷ de॒vo dravi̭ṇa-ndadhātu || ye te᳚-'ryama-nba॒havo̭ deva॒yānāḥ॒ panthā̭no [panthā̭naḥ, rā॒ja॒-ndi॒va ā॒cara̭nti |] 54
55
rāja-ndi॒va ā॒cara̭nti | tebhi̭rno deva॒ mahi॒ śarma̭ yaccha॒ śa-nna̭ edhi dvi॒pade॒ śa-ñcatṷṣpade || bu॒ddhnādagra॒-maṅgi̭robhi-rgṛṇā॒no vi parva̭tasya dṛgṃhi॒tānyai̭rat | ru॒ja-drodhāgṃ̭si-kṛ॒trimā᳚ṇyeṣā॒gṃ॒-soma̭sya॒ tā-mada॒ indra̭-ścakāra || bu॒ddhnā-dagrḙṇa॒ vi mi̭māya॒ mānai॒-rvajrḙṇa॒ khānya̭tṛṇa-nna॒dīnā᳚m | vṛthā̭ 'sṛja-tpa॒thibhi̭ rdīrghayā॒thai-ssoma̭sya॒ tā mada॒ indra̭ścakāra | || 55 ||
56
pra yo ja॒jñe vi॒dvāgṃ a॒sya bandhuṃ॒-vi~śvā̭ni de॒vo jani̭mā vivakti | brahma॒ brahma̭ṇa॒ ujja̭bhāra॒ maddhyā᳚nnī॒cādu॒ccā sva॒dhayā॒-'bhi prata̭sthau || ma॒hā-nma॒hī a̭stabhāya॒dvi jā॒to dyāgṃ sadma॒ pārthi̭va-ñca॒ rajaḥ̭ | sa bu॒ddhnādā᳚ṣṭa ja॒nuṣā॒-'bhyagra॒-mbṛha॒spati̭ rde॒vatā॒yasya̭ sa॒mrāṭ || bu॒ddhnādyo agra̭ma॒bhyartyoja̭sā॒ bṛha॒spati॒mā vi̭vāsanti de॒vāḥ | bhi॒nadva॒laṃ-vi~ puro̭ dardarīti॒ kani̭krada॒-thsuva̭ra॒po ji̭gāya || 56 ||
(yu॒vaṃ - ~vī॒tamā॒ - vivā̭sati॒ - panthā̭no - dīrghayā॒thai-ssoma̭sya॒ tā mada॒ indra̭ścakāra - de॒vā - nava̭ ca) (a. 14)
(ā॒di॒tyebhyo̭ - de॒vā vai mṛ॒tyo - rde॒vā vai - sa॒trama̭ - rya॒mṇe -pra॒jāpa̭te॒straya̭strigṃśat - pra॒jāpa̭ti rde॒vebhyo॒-'nnādyaṃ̭ -devāsu॒rāstān - raja̭no - dhru॒vo̭-'si॒ - yannava̭ - ma॒gniṃ-vai~ - pra॒jāpa̭ti॒ rvarṷṇāya॒ - yā vā̭mindrā varuṇā॒ - sa pra̭tna॒va -ccatṷrdaśa)
(ā॒di॒tyebhya॒ - stvaṣṭṷ - rasmai॒ dāna̭kāmā - e॒vāva̭ rundhe॒ - 'gniṃ-vai~ - sa pra̭tna॒vath - ṣaṭpa̭ñcā॒śat )
(ā॒di॒tyebhyaḥ॒ - suva̭ra॒po ji̭gāya )
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe tṛtīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||