📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.66 যুদ্ধকাণ্ড - ষট্ষষ্টিতম সর্গঃ
6.66 Yuddhakanda - Shatshashtitama Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে যুদ্ধকাণ্ডম্ ।
অথ ষট্ষষ্টিতমস্সর্গঃ ।
স লঙ্ঘযিত্বাপ্রাকারঙ্গিরিকূটোপমোমহান্ ।
নির্যযৌনগরাত্তূর্ণঙ্কুম্ভকর্ণোমহাবলঃ ॥ 1 ॥
ননাদ চ মহানাদংসমুদ্রমভিনাদযন্ ।
বিজযন্নিবনির্ঘাতন্বিধমন্নিবপর্বতান্ ॥ 2 ॥
তমবধ্যম্মঘবতাযমেনবরুণেনবা ।
প্রেক্ষ্যভীমাক্ষমাযান্তংবানরাবিপ্রদুদ্রুবুঃ ॥ 3 ॥
তাংস্তুবিপ্রদ্রুতান্ দৃষ্টবারাজপুত্রোঽঙ্গদোঽব্রবীত্ ।
নলন্নীলঙ্গবাক্ষং চ কুমুদং চ মহাবলম্ ॥ 4 ॥
আত্মানমত্রবিস্মৃত্যবীর্যাণ্যভিজনানি চ ।
ক্বগচ্ছতভযত্রস্তাঃপ্রাকৃতাহরযোযথা ॥ 5 ॥
সাধুসৌম্যা নিবর্তধ্বঙ্কিপ্রাণান্পরিরক্ষথ ।
নালংযুদ্ধাযবৈরক্ষোমহতীযম্বিভীষকা ॥ 6 ॥
মহতীমুথতিতামেনাংরাক্ষসানাম্বিভীষিকাম্ ।
বিক্রমাদ্বিধমিষ্যামোনিবর্তধ্বম্প্লবঙ্গমাঃ ॥ 7 ॥
কৃচ্ছ্রেণতুসমাশ্বস্যসঙ্গম্য চ ততস্ততঃ ।
বৃক্ষাদ্রিহস্তাহরযস্সম্প্রতস্থূরণাজিরম্ ॥ 8 ॥
তেনিবৃত্যতুসঙ্কৃদ্ধাঃকুম্ভকর্ণংবনৌকসঃ ।
নির্জঘ্নুঃপরমক্রুদ্ধাস্সমদাইবকুঞ্জরাঃ ॥ 9 ॥
প্রাংশুভির্গিরিশৃঙ্গৈশ্চশিলাভিশ্চমহাবলঃ ।
পাদপৈঃপুষ্পিতাগ্রৈশ্চহন্যমানো ন কম্পতে ॥ 10 ॥
তস্যগাত্রেষুপতিতাভিদ্যন্তেশতশশ্শিলাঃ ।
পাদপাঃপুষ্পিতাগ্রাশ্চভগ্নাঃপেতুর্মহীতলে ॥ 11 ॥
সোঽপিসৈন্যানিসঙ্ক্রুদ্ধোবানরাণাম্মহৌজসাম্ ।
মমন্থপরমাযত্তোবনান্যগ্নিরিবোত্থিতঃ ॥ 12 ॥
লোহিতার্দ্রাস্তুবহবশ্শেরতেবানরর্ষভাঃ ।
নিরস্তাম্পতিতাভূমৌতাম্রপুষ্পাইবদ্রুমাঃ ॥ 13 ॥
লঙ্ঘযন্তঃপ্রধাবন্তোবানরানাবলোকযন্ ।
কেচিত্সমুদ্রেপতিতাঃকেচিদ্গগনমাস্থিতাঃ ॥ 14 ॥
বধ্যমানাস্তুতেবীরারাক্ষসেন চ লীলযা ।
সাগরংযেনতেতীর্ণাঃপথাতেনদুদ্রুবুঃ ॥ 15 ॥
তেস্থলানিতদানিম্নংবিবর্ণমানাভযাত্ ।
ঋক্ষাবৃক্ষান্ সমারূঢাঃকেচিত্পর্বতমাশ্রিতাঃ ॥ 16 ॥
মমজ্জুরর্ণবেকেচিদ্গুহাঃকেচিত্সমাশ্রিতাঃ ।
নিপেতুঃকেচিদপরেকেচিন্নৈবাবতস্থিরে ॥ 17 ॥
কেচিদ্ভূমৌনিপতিতাঃকেচিত্সুপ্তামৃতাইব ।
তান্সমীক্ষ্যাঙ্গদোভগ্নান্বানরানিদমব্রবীত্ ॥ 18 ॥
অবতিষ্ঠতযুধ্যামোনিবর্তধ্বম্প্লবঙ্গমাঃ ।
ভগ্নানাংবো ন পশ্যামিপরিগম্যমহীমিমাম্ ॥ 19 ॥
স্থানংসর্বেনিবর্তধ্বঙ্কিম্প্রাণান্ পরিরক্ষথ ।
নিরাযুধানান্দ্রবতামসঙ্গগতিপৌরুষাঃ ॥ 20 ॥
দারাহ্যুপহসিষ্যন্তি স বৈঘাতস্তুজীবতাম্ ।
কুলেষুজাতাস্সর্বেস্মবিস্তীর্ণেষুমহত্সু চ ॥ 21 ॥
ক্বগচ্ছতভযত্রস্তাঃহরযঃপ্রাকৃতাযথা ।
অনার্যাঃখলুযদ্ভীতাস্ত্যক্ত্বাবীর্যম্প্রধাবত ॥ 22 ॥
বিকত্থনানিবোযানি তদাবৈজনসংসদি ।
তানিবঃক্বনুযাতানিসোদগ্রাণিম হিতানি চ ॥ 23 ॥
ভীরুপ্রবাদাশ্শ্রূযন্তেযস্তুজীবতিধিক্কৃতঃ ।
মার্গস্সত্পুরুষৈর্জষ্টঃসেব্যতান্ত্যজ্যতাম্ভযম্ ॥ 24 ॥
শযামহেঽনিহতাঃপৃথিব্যামল্পজীবিতাঃ ।
দুষ্প্রাপম্ব্রহ্মলোকংবাপ্রাপ্নুযামোযুধিসূদিতা ॥ 25 ॥
সম্প্রাপ্নুযামঃকীর্তিংবানিহত্বাশত্রুমাহবে ।
জীবিতংবীরলোকস্যমোক্ষ্যামোবসুবানরাঃ ॥ 26 ॥
ন কুম্ভকর্ণঃকাকুত্স্থন্দৃষ্টবাজীবন্ গমিষ্যতি ।
দীপ্যমানমিবাসাদ্যপতঙ্গোজ্বলনংযথা ॥ 27 ॥
লাযনেনচোদ্ধিষ্টাঃপ্রাণান্ রক্ষামহেবযম্ ।
একেনবহবোভগ্নাযশোনাশঙ্গমিষ্যতি ॥ 28 ॥
এবম্ব্রুবাণন্তংশূরমঙ্গদঙ্কনকাঙ্গদম্ ।
দ্রবমাণাস্ততোবাক্যমূচুঃশূরুবিগর্হিতম্ ॥ 29 ॥
কৃতন্নঃকদনঙ্ঘোরঙ্কুম্ভকর্ণেনরক্ষসা ।
ন স্থানকালোগচ্ছামোদযিতঞ্জীবিতংহিনঃ ॥ 30 ॥
এতাবদুক্ত্বাবচনংসর্বেতেভেজিরেদিশঃ ।
ভীমম্ভীমাক্ষমাযান্তন্দৃষ্টবাবানরযূথপাঃ ॥ 31 ॥
দ্রবমাণস্তুতেবীরাঅঙ্গদেনবলীমুখাঃ ।
সান্ত্বৈশ্চৈহনুমানৈশ্চততস্সর্বেনিবর্তিতাঃ ॥ 32 ॥
প্রহর্ষমুপনীতাশ্চবালিপুত্রেণধীমতা ।
আজ্ঞাপ্রতীক্ষাস্তস্থুশ্চসর্বেবানরযূথপাঃ ॥ 33 ॥
ঋষভশরভমৈন্দধূম্রনীলাঃকুমুদসুষেণগবাক্ষরম্ভতারাঃ ।
দ্বিবিদপনসবাযুপুত্রমুখ্যাস্ত্বরিততরাভিমুখংরণম্ ॥ 34 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে যুদ্ধকাণ্ডে ষট্ষষ্টিতমস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ṣaṭṣaṣṭitamassargaḥ |
sa laṅghayitvāprākāraṅgirikūṭopamomahān |
niryayaunagarāttūrṇaṅkumbhakarṇomahābalaḥ || 1 ||
nanāda ca mahānādaṃsamudramabhinādayan |
vijayannivanirghātanvidhamannivaparvatān || 2 ||
tamavadhyammaghavatāyamenavaruṇenavā |
prekṣyabhīmākṣamāyāntaṃvānarāvipradudruvuḥ || 3 ||
tāṃstuvipradrutān dṛṣṭavārājaputro'ṅgado'bravīt |
nalannīlaṅgavākṣaṃ ca kumudaṃ ca mahābalam || 4 ||
ātmānamatravismṛtyavīryāṇyabhijanāni ca |
kvagacchatabhayatrastāḥprākṛtāharayoyathā || 5 ||
sādhusaumyā nivartadhvaṅkiprāṇānparirakṣatha |
nālaṃyuddhāyavairakṣomahatīyambibhīṣakā || 6 ||
mahatīmuthatitāmenāṃrākṣasānāmbibhīṣikām |
vikramādvidhamiṣyāmonivartadhvamplavaṅgamāḥ || 7 ||
kṛcchreṇatusamāśvasyasaṅgamya ca tatastataḥ |
vṛkṣādrihastāharayassampratasthūraṇājiram || 8 ||
tenivṛtyatusaṅkṛddhāḥkumbhakarṇaṃvanaukasaḥ |
nirjaghnuḥparamakruddhāssamadāivakuñjarāḥ || 9 ||
prāṃśubhirgiriśṛṅgaiścaśilābhiścamahābalaḥ |
pādapaiḥpuṣpitāgraiścahanyamāno na kampate || 10 ||
tasyagātreṣupatitābhidyanteśataśaśśilāḥ |
pādapāḥpuṣpitāgrāścabhagnāḥpeturmahītale || 11 ||
so'pisainyānisaṅkruddhovānarāṇāmmahaujasām |
mamanthaparamāyattovanānyagnirivotthitaḥ || 12 ||
lohitārdrāstubahavaśśeratevānararṣabhāḥ |
nirastāmpatitābhūmautāmrapuṣpāivadrumāḥ || 13 ||
laṅghayantaḥpradhāvantovānarānāvalokayan |
kecitsamudrepatitāḥkecidgaganamāsthitāḥ || 14 ||
vadhyamānāstutevīrārākṣasena ca līlayā |
sāgaraṃyenatetīrṇāḥpathātenadudruvuḥ || 15 ||
testhalānitadānimnaṃvivarṇamānābhayāt |
ṛkṣāvṛkṣān samārūḍhāḥkecitparvatamāśritāḥ || 16 ||
mamajjurarṇavekecidguhāḥkecitsamāśritāḥ |
nipetuḥkecidaparekecinnaivāvatasthire || 17 ||
kecidbhūmaunipatitāḥkecitsuptāmṛtāiva |
tānsamīkṣyāṅgadobhagnānvānarānidamabravīt || 18 ||
avatiṣṭhatayudhyāmonivartadhvamplavaṅgamāḥ |
bhagnānāṃvo na paśyāmiparigamyamahīmimām || 19 ||
sthānaṃsarvenivartadhvaṅkimprāṇān parirakṣatha |
nirāyudhānāndravatāmasaṅgagatipauruṣāḥ || 20 ||
dārāhyupahasiṣyanti sa vaighātastujīvatām |
kuleṣujātāssarvesmavistīrṇeṣumahatsu ca || 21 ||
kvagacchatabhayatrastāḥharayaḥprākṛtāyathā |
anāryāḥkhaluyadbhītāstyaktvāvīryampradhāvata || 22 ||
vikatthanānivoyāni tadāvaijanasaṃsadi |
tānivaḥkvanuyātānisodagrāṇima hitāni ca || 23 ||
bhīrupravādāśśrūyanteyastujīvatidhikkṛtaḥ |
mārgassatpuruṣairjaṣṭaḥsevyatāntyajyatāmbhayam || 24 ||
śayāmahe'nihatāḥpṛthivyāmalpajīvitāḥ |
duṣprāpambrahmalokaṃvāprāpnuyāmoyudhisūditā || 25 ||
samprāpnuyāmaḥkīrtiṃvānihatvāśatrumāhave |
jīvitaṃvīralokasyamokṣyāmovasuvānarāḥ || 26 ||
na kumbhakarṇaḥkākutsthandṛṣṭavājīvan gamiṣyati |
dīpyamānamivāsādyapataṅgojvalanaṃyathā || 27 ||
lāyanenacoddhiṣṭāḥprāṇān rakṣāmahevayam |
ekenabahavobhagnāyaśonāśaṅgamiṣyati || 28 ||
evambruvāṇantaṃśūramaṅgadaṅkanakāṅgadam |
dravamāṇāstatovākyamūcuḥśūruvigarhitam || 29 ||
kṛtannaḥkadanaṅghoraṅkumbhakarṇenarakṣasā |
na sthānakālogacchāmodayitañjīvitaṃhinaḥ || 30 ||
etāvaduktvāvacanaṃsarvetebhejirediśaḥ |
bhīmambhīmākṣamāyāntandṛṣṭavāvānarayūthapāḥ || 31 ||
dravamāṇastutevīrāaṅgadenavalīmukhāḥ |
sāntvaiścaihanumānaiścatatassarvenivartitāḥ || 32 ||
praharṣamupanītāścavāliputreṇadhīmatā |
ājñāpratīkṣāstasthuścasarvevānarayūthapāḥ || 33 ||
ṛṣabhaśarabhamaindadhūmranīlāḥkumudasuṣeṇagavākṣarambhatārāḥ |
dvividapanasavāyuputramukhyāstvaritatarābhimukhaṃraṇam || 34 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ṣaṭṣaṣṭitamassargaḥ ||