📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.14 যুদ্ধকাণ্ড - চতুর্দশ সর্গঃ
6.14 Yuddhakanda - Chaturdasha Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে যুদ্ধকাণ্ডম্ ।
অথ চতুর্দশস্সর্গঃ ।
নিশাচরেন্দ্রস্যনিশম্যবাক্যংসকুম্ভকর্ণস্যচগর্জিতানি ।
বিভীষণোরাক্ষসরাজমুখ্যমুবাচবাক্যংহিতমর্থযুক্তম্ ॥ 1 ॥
ন্তরভোগরাশিশ্চিন্তাবিষস্সুস্মিততীক্ষ্ণদংষ্ট্রঃ ।
পঞ্চাঙ্গুলীপঞ্চশিরোঽতিকাযস্সীতামহাহিস্তবকেনরাজন্ ॥ 2 ॥
যাবন্নলঙ্কাংসমভিদ্রবন্তিবলীমুখাঃপর্বতকূটমাত্রাঃ ।
দষ্ট্রাযুধাশ্চৈবনখাযুধাশ্চপ্রদীযতান্দাশরথাযমৈথিলী ॥ 3 ॥
যাবন্নগৃহ্ণন্তিশিরাংসিবাণারামেরিতারাক্ষসপুঙ্গবানাম্ ।
বজ্রোপমাবাযুসমানবেগাঃপ্রদীযতান্দাশরথাযমৈথিলী ॥ 4 ॥
নকুম্ভকর্ণেন্দ্রজিতৌচরাজংস্তথামহাপার্শ্বমহোদরৌবা ।
নিকুম্ভকুম্ভৌচতথাঽতিকাযঃস্থাতুন্নশক্তাযুধিরাঘবস্য ॥ 5 ॥
জীবংস্তু রামস্য ন মোক্স্যসে ত্বম্ ।
গুপ্তঃ সবিত্রাপ্যথবা মরুদ্ভিঃ ।
ন বাসবস্যাঙ্কগতো ন মৃত্যো ।
র্নভো ন পাতালমনুপ্রবিষ্টঃ ॥ 6 ॥
নিশম্যবাক্যন্তুবিভীষণস্যততঃপ্রহস্তোবচনম্বভাষে ।
ননোভযংবিদ্মনদৈবতেভ্যোনদানবেভ্যোঽপ্যথবাকুতশ্চিত্ ॥ 7 ॥
নযক্ষগন্ধর্বমহোরগেভ্যোভযন্নসঙ্খ্যেপতগোরগেভ্যঃ ।
কথন্নুরামাদ্ভবিতাভযন্নোনরেন্দ্রপুত্রাত্সমরেকদাচিত্ ॥ 8 ॥
প্রহস্তবাক্যন্ত্বহিতন্নিশম্যবিভীষণোরাজহিতানুকাঙ্ক্ষী ।
ততোমহার্থংবচনম্বভাষেধর্মার্থকামেষুনিবিষ্টবুদ্ধিঃ ॥ 9 ॥
প্রহস্তঃ রাজাচমহোদরশ্চত্বঙ্কুম্ভকর্ণশ্চযথাঽর্থজাতম্ ।
ব্রবীতরামম্প্রতিতন্নশক্যংযথাগতিস্স্বর্গমধর্মবুদ্ধেঃ ॥ 10 ॥
বধস্তুরামস্যমযাত্বযাচপ্রহস্তসর্বৈরপিরাক্ষসৈর্বা ।
কথম্ভবেদর্থবিশারদস্যমহার্ণবন্তর্তুমিবাপ্লবস্য ॥ 11 ॥
ধর্মপ্রধানস্য মহারথস্য ।
ইক্স্বাকুবংশপ্রভবস্য রাজ্ঞঃ ।
পুরোঽস্য দেবাশ্চ তথাবিধস্য ।
কৃত্যেষু শক্তস্য ভবন্তি মূঢাঃ ॥ 12 ॥
তীক্ষ্ণানতাযত্তবকঙ্কপত্রাদুরাসদারাঘববিপ্রমুক্তাঃ ।
ভিত্বাশরীরম্প্রবিশন্তিবাণাঃপ্রহস্ততেনৈববিকত্থসেত্বম্ ॥ 13 ॥
ভিত্ত্বানতাবত্প্রবিশন্তিকাযম্প্রাণান্তিকাস্তেঽশনিতুল্যবেগাঃ ।
শিতাশ্শরারাঘববিপ্রমুক্তাঃপ্রহস্ততেনৈববিকত্থসেত্বম্ ॥ 14 ॥
নরাবণোনাতিবলস্ত্রিশীর্ষোনকুম্ভকর্ণোঽস্যসুতোনিকুম্ভঃ ।
নচেন্দ্রজিদ্দাশরধিম্প্রসোঢুন্ত্বংবারণেশক্রসমংসমর্থঃ ॥ 15 ॥
দেবান্তকোবাপিনরান্তকোবাতথাতিকাযোঽতিরথোমহাত্মা ।
আকম্পনশ্চাদ্রিসমানসারঃস্থাতুন্নশক্তাযুধিরাঘবস্য ॥ 16 ॥
অযঞ্চরাজাব্যসনাভিভূতোমিত্রৈরমিত্রপ্রতিমৈর্ভবদ্ভিঃ ।
অন্বাস্যতেরাক্ষসনাশনার্থেতীক্ষ্ণঃপ্রকৃত্যাহ্যসীক্ষযকারী ॥ 17 ॥
অনন্তভোগেনসহস্রমূর্থ্নানাগেনভীমেনমহাবলেব ।
বলাত্পরিক্ষিপ্তমিমম্ভবন্তোরাজানমুত্ক্ষিপ্যবিমোচযন্তু ॥ 18 ॥
যাবদ্ধিকেশগ্রহণাতসুহৃদ্ভিঃ সমেত্যসর্বৈঃপরিপূর্ণকামৈঃ ।
নিগৃহ্যরাজাপরিরক্ষিতব্যোভূতৈর্যথাভীমবলৈর্গৃহীতঃ ॥ 19 ॥
সুবারিণারাঘবসাগরেণপ্রচ্ছাদ্যমানস্তরসাভবদ্ভিঃ ।
যুক্তস্ত্বযন্তারযিতুংসমেত্যকাকুত্স্থপাতালমুখেপতন্সঃ ॥ 20 ॥
ইদম্পুরস্যাস্যসরাক্ষসস্যরাজ্ঞশ্চপথ্যংসসুহৃজ্জনস্য ।
সম্যগ্ঘিবাক্যংস্বমতম্ব্রবীমিনরেন্দ্রপুত্রাযদদামপত্নীম্ ॥ 21 ॥
পরস্যবীর্যংস্ববলঞ্চবুধ্বাস্থানঙ্ক্ষযঞ্চৈবতথৈববৃদ্ধিম্ ।
তথাস্বপক্ষেপ্যনুমৃশ্যবুধ্বাবদেত্ ক্ষমংস্বামিহিতংসমন্ত্রী ॥ 22 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে যুদ্ধকাণ্ডে চতুর্দশস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha caturdaśassargaḥ |
niśācarendrasyaniśamyavākyaṃsakumbhakarṇasyacagarjitāni |
vibhīṣaṇorākṣasarājamukhyamuvācavākyaṃhitamarthayuktam || 1 ||
ntarabhogarāśiścintāviṣassusmitatīkṣṇadaṃṣṭraḥ |
pañcāṅgulīpañcaśiro'tikāyassītāmahāhistavakenarājan || 2 ||
yāvannalaṅkāṃsamabhidravantivalīmukhāḥparvatakūṭamātrāḥ |
daṣṭrāyudhāścaivanakhāyudhāścapradīyatāndāśarathāyamaithilī || 3 ||
yāvannagṛhṇantiśirāṃsibāṇārāmeritārākṣasapuṅgavānām |
vajropamāvāyusamānavegāḥpradīyatāndāśarathāyamaithilī || 4 ||
nakumbhakarṇendrajitaucarājaṃstathāmahāpārśvamahodarauvā |
nikumbhakumbhaucatathā'tikāyaḥsthātunnaśaktāyudhirāghavasya || 5 ||
jīvaṃstu rāmasya na moksyase tvam |
guptaḥ savitrāpyathavā marudbhiḥ |
na vāsavasyāṅkagato na mṛtyo |
rnabho na pātālamanupraviṣṭaḥ || 6 ||
niśamyavākyantuvibhīṣaṇasyatataḥprahastovacanambabhāṣe |
nanobhayaṃvidmanadaivatebhyonadānavebhyo'pyathavākutaścit || 7 ||
nayakṣagandharvamahoragebhyobhayannasaṅkhyepatagoragebhyaḥ |
kathannurāmādbhavitābhayannonarendraputrātsamarekadācit || 8 ||
prahastavākyantvahitanniśamyavibhīṣaṇorājahitānukāṅkṣī |
tatomahārthaṃvacanambabhāṣedharmārthakāmeṣuniviṣṭabuddhiḥ || 9 ||
prahastaḥ rājācamahodaraścatvaṅkumbhakarṇaścayathā'rthajātam |
bravītarāmampratitannaśakyaṃyathāgatissvargamadharmabuddheḥ || 10 ||
vadhasturāmasyamayātvayācaprahastasarvairapirākṣasairvā |
kathambhavedarthaviśāradasyamahārṇavantartumivāplavasya || 11 ||
dharmapradhānasya mahārathasya |
iksvākuvaṃśaprabhavasya rājñaḥ |
puro'sya devāśca tathāvidhasya |
kṛtyeṣu śaktasya bhavanti mūḍhāḥ || 12 ||
tīkṣṇānatāyattavakaṅkapatrādurāsadārāghavavipramuktāḥ |
bhitvāśarīrampraviśantibāṇāḥprahastatenaivavikatthasetvam || 13 ||
bhittvānatāvatpraviśantikāyamprāṇāntikāste'śanitulyavegāḥ |
śitāśśarārāghavavipramuktāḥprahastatenaivavikatthasetvam || 14 ||
narāvaṇonātibalastriśīrṣonakumbhakarṇo'syasutonikumbhaḥ |
nacendrajiddāśaradhimprasoḍhuntvaṃvāraṇeśakrasamaṃsamarthaḥ || 15 ||
devāntakovāpinarāntakovātathātikāyo'tirathomahātmā |
ākampanaścādrisamānasāraḥsthātunnaśaktāyudhirāghavasya || 16 ||
ayañcarājāvyasanābhibhūtomitrairamitrapratimairbhavadbhiḥ |
anvāsyaterākṣasanāśanārthetīkṣṇaḥprakṛtyāhyasīkṣayakārī || 17 ||
anantabhogenasahasramūrthnānāgenabhīmenamahābaleva |
balātparikṣiptamimambhavantorājānamutkṣipyavimocayantu || 18 ||
yāvaddhikeśagrahaṇātasuhṛdbhiḥ sametyasarvaiḥparipūrṇakāmaiḥ |
nigṛhyarājāparirakṣitavyobhūtairyathābhīmabalairgṛhītaḥ || 19 ||
suvāriṇārāghavasāgareṇapracchādyamānastarasābhavadbhiḥ |
yuktastvayantārayituṃsametyakākutsthapātālamukhepatansaḥ || 20 ||
idampurasyāsyasarākṣasasyarājñaścapathyaṃsasuhṛjjanasya |
samyagghivākyaṃsvamatambravīminarendraputrāyadadāmapatnīm || 21 ||
parasyavīryaṃsvabalañcabudhvāsthānaṅkṣayañcaivatathaivavṛddhim |
tathāsvapakṣepyanumṛśyabudhvāvadet kṣamaṃsvāmihitaṃsamantrī || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe caturdaśassargaḥ ||