📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.119 যুদ্ধকাণ্ড - একোনবিংশত্যধিকশততম সর্গঃ
6.119 Yuddhakanda - Ekonavimshatyadhikashatatama Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে যুদ্ধকাণ্ডম্ ।
অথ একোনবিংশত্যধিকশততমস্সর্গঃ ।
এবমুক্তাতুবৈদেহিপরুষংরোমহর্ষণম্ ।
রাঘবেণসরোষেণশ্রুত্বাপ্রব্যথিতাঽভবত্ ॥ 1 ॥
সাতদশ্রুতপূর্বংহিজনেমহতিমৈথিলী ।
শ্রুত্বাভর্তৃর্বচোরূক্ষংলজ্জযাবনতাভবত্ ॥ 2 ॥
প্রবিশন্তীবগাত্রাণিস্বানিসাজনকাত্মজা ।
বাক্ষরৈস্স্সৈঃসশল্যেবভৃশমাশ্রূণ্যবর্তযত্ ॥ 3 ॥
ততোবাষ্পপরিক্লিন্নম্প্রমার্জন্তীস্বমাননম্ ।
শনৈর্গদ্গদযাবাচাভর্তারমিদমব্রবীত্ ॥ 4 ॥
কিম্মামসদৃশংবাক্যমীদৃশংশ্রোত্রদারুণম্ ।
রূক্ষংশ্রাবযসেবীর প্রাকৃতঃপ্রাকৃতমিব ॥ 5 ॥
ন তথাস্মিমহাবাহো যথামামবগচ্ছসি ।
প্রত্যযঙ্গচ্ছমেস্বেনচারিত্রেণৈবতেশপে ॥ 6 ॥
পৃথকস্ত্রীণাম্প্রচারেণজাতিন্ত্বম্পরিশঙ্কসে ।
পরিত্যজৈনাংশঙ্কান্তুযদিতেঽহম্পরীক্ষিতা ॥ 7 ॥
যদহঙ্গাত্রসম্পর্শঙ্গতাস্মিবিশবাপ্রভো ।
কামকারো ন মেতত্রদৈবন্তত্রাপরাধ্যতি ॥ 8 ॥
মদধীনন্তুযত্তন্মেহৃদযন্ত্বযিবর্ততে ।
পরাধীনেষুগাত্রেষুকিঙ্করিষ্যাম্যনীশ্বরী ॥ 9 ॥
সহসম্বৃদ্ধভাবেনসংসর্গেণ চ মানদ ।
যদিতেঽহং ন বিজ্ঞাতাহতাতেনাস্মিশাশ্বতম্ ॥ 10 ॥
প্রেষিতস্তেমহাবীরোহনুমানবলোককঃ ।
লঙ্কাস্থাহন্ত্বযারাজন্কিন্তদা ন বিসর্জিতা ॥ 11 ॥
প্রত্যক্ষংবানরস্যাস্যতদ্বাক্যসমনন্তরম্ ।
ত্বযাসন্ত্যক্তযাবীরত্যক্তংস্যাজজীবিতম্মযা ॥ 12 ॥
ন বৃথাতেশ্রমোঽযংস্যাত্সংশযেন্যস্যজীবিতম্ ।
সুহৃজ্জনপরিক্লেশো ন চাযংবিপুলস্তব ॥ 13 ॥
ত্বযাতুনৃপশার্দূলদোষমেবানুবর্ততা ।
লঘুনেবমনুষ্যেণস্ত্রীত্বমেবপুরস্কৃতম্ ॥ 14 ॥
অপদেশেনজনকাদুত্পততির্বসুথাতলাত্ ।
মমবৃত্তং চ বৃত্তজ্ঞবহুতে ন পুরস্কৃতম্ ॥ 15 ॥
ন প্রমাণীকৃতম্পাণির্ভাল্যেমমনিপীডিতঃ ।
মমভক্তিশ্চশীলং চ সর্বন্তেপৃষ্ঠতঃকৃতম্ ॥ 16 ॥
ইতিব্রুবন্তীরুদতীবাষ্পগদ্গগভাষিণী ।
উবাচলক্ষ্মণংসীতাদীনন্ধ্যানপরাযণম্ ॥ 17 ॥
চিতাম্মেকুরুসৌমিত্রেব্যবনস্যাস্যভেষজম্ ।
মিধ্যাপবাদোপহতানাহঞ্জীবিতুমুত্সহে ॥ 18 ॥
অপ্রীতেনগুণৈর্ভর্ত্রাত্যক্তাযাজনসংসদি ।
যাক্ষমামেগতির্গন্তুম্প্রবেক্ষ্যেহব্যবাহনম্ ॥ 19 ॥
এবমুক্তস্তুবৈদেহ্যালক্ষ্মণঃপরবীরহা ।
অমর্ষবশমাপন্নোরাঘবংসমুদৈক্ষত ॥ 20 ॥
স বিজ্ঞাযততশ্ছন্দংরামস্যাকারসূচিতম্ ।
চিতাঞ্চকারসৌমিত্রির্মতেরামস্যবীর্যবান্ ॥ 21 ॥
নহিরামন্তদাকশ্চিত্কালান্তকযমোপমম্ ।
অনুনেতুমথোবক্তুন্দ্রষ্টুংবাপ্যশকত্সুহৃত্ ॥ 22 ॥
অধোমুখংস্থিতংরামন্ততঃকৃত্বাপ্রদক্ষিণম্ ।
উপাবর্ততবৈদেহীদীপ্যমানংহুতাশনম্ ॥ 23 ॥
প্রণম্যদৈবতেভ্যশ্চব্রাহ্মণেভ্যশ্চমৈথিলী ।
বদ্ধাঞ্জলিপুটাচেদমুবাচানগিসমীপতঃ ॥ 24 ॥
যথামেহৃদযন্নিত্যন্নাপসর্পতিরাঘবাত্ ।
তথালোকস্যসাক্ষীমাংসর্বতঃপাতুপাবকঃ ॥ 25 ॥
যথামাংশুদ্ধচরিতান্দুষ্টাঞ্জানাতিরাঘবঃ ।
তথালোকস্যসাক্ষীমাংসর্বতঃপাতুপাবকঃ ॥ 26 ॥
কর্মণামনসাবাচাযথানাতিচরাম্যহম্ ।
রাঘবংসর্বধর্মজ্ঞন্তথামাম্পাতুপাবকঃ ॥ 27 ॥
আদিত্যোভগবান্বাযুর্ধিশশ্চন্দ্রস্তথৈব চ ।
অহশ্চাপিতথাসন্ধ্যেরাত্রিশ্চপৃথিবীতথআ ॥ 28 ॥
যথান্যেঽপিবিজানন্তিতথাচারিত্রসংযুতাম্ ।
এবমুক্ত্বাতুবৈদেহীপরিক্রম্যহুতাশনম্ ।
বিবেশজ্বলনন্দীপ্তন্নিঃশঙ্কেনান্তরাত্মনা ॥ 29 ॥
নশ্চসুমহাংস্তত্রবালবৃদ্ধসমাকুলঃ ॥ 30 ॥
দদর্শমৈথিলীন্দীপ্তাম্প্রবিশন্তীংহুতাশনম্ ।
সাতপ্তনবহেমাভাতপ্তকাঞ্চনভূষণা ॥ 31 ॥
পপাতজ্বলনন্দীপ্তংসর্বলোকস্যসন্নিধৌ ।
দদৃশুস্তাংবিশালাক্ষীম্পতন্তীংহব্যবাহনম্ ॥ 32 ॥
সীতাংসর্বাণিরূপাণিরুক্মবেদিনিভান্তদা ।
দদৃশুস্তাম্মহাভাগাম্প্রবিশন্তীংহুতাশনম্ ॥ 33 ॥
সীতাঙ্কৃত্স্নাস্ত্রযোলোকাঃপুণ্যামাজ্যাহুতীমিব ।
প্রচুক্রুশুঃস্ত্রিযঃসর্বাস্তান্দৃষ্টবাহব্যবাহবে ॥ 34 ॥
পতন্তীংসংস্কৃতাম্মন্রন্স্সৈর্বসোর্দারামিবাধ্বরে ।
দদৃশুস্তান্ত্রযোলোকাদেবগন্ধর্বদানবাঃ ॥ 35 ॥
শস্তাম্পতন্তীন্নিরযেত্রিবিবাদ্ধেবতামিব ।
তস্যামগ্নিংবিশন্ত্যান্তুহাহেতিবিপুলঃস্বনঃ ॥ 36 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে যুদ্ধকাণ্ডে একোনবিংশত্যধিকশততমস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekonaviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ |
evamuktātuvaidehiparuṣaṃromaharṣaṇam |
rāghaveṇasaroṣeṇaśrutvāpravyathitā'bhavat || 1 ||
sātadaśrutapūrvaṃhijanemahatimaithilī |
śrutvābhartṛrvacorūkṣaṃlajjayāvanatābhavat || 2 ||
praviśantīvagātrāṇisvānisājanakātmajā |
vākṣaraisssaiḥsaśalyevabhṛśamāśrūṇyavartayat || 3 ||
tatobāṣpapariklinnampramārjantīsvamānanam |
śanairgadgadayāvācābhartāramidamabravīt || 4 ||
kimmāmasadṛśaṃvākyamīdṛśaṃśrotradāruṇam |
rūkṣaṃśrāvayasevīra prākṛtaḥprākṛtamiva || 5 ||
na tathāsmimahābāho yathāmāmavagacchasi |
pratyayaṅgacchamesvenacāritreṇaivateśape || 6 ||
pṛthakastrīṇāmpracāreṇajātintvampariśaṅkase |
parityajaināṃśaṅkāntuyadite'hamparīkṣitā || 7 ||
yadahaṅgātrasamparśaṅgatāsmiviśavāprabho |
kāmakāro na metatradaivantatrāparādhyati || 8 ||
madadhīnantuyattanmehṛdayantvayivartate |
parādhīneṣugātreṣukiṅkariṣyāmyanīśvarī || 9 ||
sahasamvṛddhabhāvenasaṃsargeṇa ca mānada |
yadite'haṃ na vijñātāhatātenāsmiśāśvatam || 10 ||
preṣitastemahāvīrohanumānavalokakaḥ |
laṅkāsthāhantvayārājankintadā na visarjitā || 11 ||
pratyakṣaṃvānarasyāsyatadvākyasamanantaram |
tvayāsantyaktayāvīratyaktaṃsyājajīvitammayā || 12 ||
na vṛthāteśramo'yaṃsyātsaṃśayenyasyajīvitam |
suhṛjjanaparikleśo na cāyaṃvipulastava || 13 ||
tvayātunṛpaśārdūladoṣamevānuvartatā |
laghunevamanuṣyeṇastrītvamevapuraskṛtam || 14 ||
apadeśenajanakādutpatatirvasuthātalāt |
mamavṛttaṃ ca vṛttajñabahute na puraskṛtam || 15 ||
na pramāṇīkṛtampāṇirbhālyemamanipīḍitaḥ |
mamabhaktiścaśīlaṃ ca sarvantepṛṣṭhataḥkṛtam || 16 ||
itibruvantīrudatībāṣpagadgagabhāṣiṇī |
uvācalakṣmaṇaṃsītādīnandhyānaparāyaṇam || 17 ||
citāmmekurusaumitrevyavanasyāsyabheṣajam |
midhyāpavādopahatānāhañjīvitumutsahe || 18 ||
aprītenaguṇairbhartrātyaktāyājanasaṃsadi |
yākṣamāmegatirgantumpravekṣyehavyavāhanam || 19 ||
evamuktastuvaidehyālakṣmaṇaḥparavīrahā |
amarṣavaśamāpannorāghavaṃsamudaikṣata || 20 ||
sa vijñāyatataśchandaṃrāmasyākārasūcitam |
citāñcakārasaumitrirmaterāmasyavīryavān || 21 ||
nahirāmantadākaścitkālāntakayamopamam |
anunetumathovaktundraṣṭuṃvāpyaśakatsuhṛt || 22 ||
adhomukhaṃsthitaṃrāmantataḥkṛtvāpradakṣiṇam |
upāvartatavaidehīdīpyamānaṃhutāśanam || 23 ||
praṇamyadaivatebhyaścabrāhmaṇebhyaścamaithilī |
baddhāñjalipuṭācedamuvācānagisamīpataḥ || 24 ||
yathāmehṛdayannityannāpasarpatirāghavāt |
tathālokasyasākṣīmāṃsarvataḥpātupāvakaḥ || 25 ||
yathāmāṃśuddhacaritānduṣṭāñjānātirāghavaḥ |
tathālokasyasākṣīmāṃsarvataḥpātupāvakaḥ || 26 ||
karmaṇāmanasāvācāyathānāticarāmyaham |
rāghavaṃsarvadharmajñantathāmāmpātupāvakaḥ || 27 ||
ādityobhagavānvāyurdhiśaścandrastathaiva ca |
ahaścāpitathāsandhyerātriścapṛthivītathaā || 28 ||
yathānye'pivijānantitathācāritrasaṃyutām |
evamuktvātuvaidehīparikramyahutāśanam |
viveśajvalanandīptanniḥśaṅkenāntarātmanā || 29 ||
naścasumahāṃstatrabālavṛddhasamākulaḥ || 30 ||
dadarśamaithilīndīptāmpraviśantīṃhutāśanam |
sātaptanavahemābhātaptakāñcanabhūṣaṇā || 31 ||
papātajvalanandīptaṃsarvalokasyasannidhau |
dadṛśustāṃviśālākṣīmpatantīṃhavyavāhanam || 32 ||
sītāṃsarvāṇirūpāṇirukmavedinibhāntadā |
dadṛśustāmmahābhāgāmpraviśantīṃhutāśanam || 33 ||
sītāṅkṛtsnāstrayolokāḥpuṇyāmājyāhutīmiva |
pracukruśuḥstriyaḥsarvāstāndṛṣṭavāhavyavāhave || 34 ||
patantīṃsaṃskṛtāmmanranssairvasordārāmivādhvare |
dadṛśustāntrayolokādevagandharvadānavāḥ || 35 ||
śastāmpatantīnnirayetrivivāddhevatāmiva |
tasyāmagniṃviśantyāntuhāhetivipulaḥsvanaḥ || 36 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekonaviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ ||