📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.11 যুদ্ধকাণ্ড - একাদশ সর্গঃ
6.11 Yuddhakanda - Ekadasha Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে যুদ্ধকাণ্ডম্ ।
অথ একাদশস্সর্গঃ ।
সবভূবকৃশোরাজামৈথিলীকামমোহিতঃ ।
অসন্মানাচ্চসুহৃদাম্পাপম্পাপেনকর্মণা ॥ 1 ॥
অতীতসমযেকালেতস্মিন্বৈযুধিরাবণঃ ।
অমাত্যৈশ্চসুহৃদ্ভিশ্চপ্রাপ্তকালমমন্যত ॥ 2 ॥
সহেমজালবিততম্মণিবিদ্রুমভূষিতম্ ।
উপগম্যবিনীতাশ্বমারুরোহমহারথম্ ॥ 3 ॥
তমাস্থাযরথশ্রেষ্ঠম্মহামেঘসমস্বনম্ ।
প্রযযৌরক্ষসাংশ্রেষ্ঠোদশগ্রীবস্সভাম্প্রতি ॥ 4 ॥
অসিচর্মধরাযোধাস্সর্বাযুধধরাস্ততঃ ।
রাক্ষসারাক্ষসেন্দ্রস্যপুরস্তাত্সম্প্রতস্থিরে ॥ 5 ॥
নানাবিকৃতবেষাশ্চনানাভূষণভূষিতাঃ ।
পার্শ্বতস্পৃষ্ঠতশ্চৈনম্পরিবার্যযযুস্ততঃ ॥ 6 ॥
রথৈশ্চাতিরথাশ্শীঘ্রম্মত্তৈশ্চবরবারণৈঃ ।
অনূত্পেতুর্দশগ্রীবমাক্রীডদ্ভিশ্চবাজিভিঃ ॥ 7 ॥
গদাপরিঘহস্তাশ্চশক্তিতোমরপাণযঃ ।
পরশ্বথধরাশ্চান্যেতথাঽন্যেশূলপাণযঃ ॥ 8 ॥
ততস্তূর্যসহস্রাণাংসঞ্জজ্ঞেনিস্স্বনোমহান্ ।
তুমুলশ্শঙ্খশব্দশ্চসভাঙ্গচ্ছতিরাবণে ॥ 9 ॥
সনেমিঘোষেণমহান্সহসাঽভিনিনাদযন্ ।
রাজমার্গংশ্রিযাজুষ্টম্প্রতিপেদেমহারথঃ ॥ 10 ॥
বিমলঞ্চাতপত্রাণাম্প্রগৃহীতমশোভত ।
পাণ্ডুরংরাক্ষসেন্দ্রস্যপূর্ণস্তারাধিপোযথা ॥ 11 ॥
হেমমঞ্জরিগর্ভেচশুদ্ধস্ফটিকবিগ্রহে ।
চামরব্যজনেতস্যরেজতুস্সব্যদক্ষিণে ॥ 12 ॥
তেকৃতাঞ্জলযস্সর্বেরথস্থম্পৃথিবীস্থিতাঃ ।
রাক্ষসারাক্ষসশ্রেষ্ঠংশিরোভিস্তংববন্দিরে ॥ 13 ॥
রাক্ষসৈস্ত্সূযমানস্সঞ্জযাশীর্ভিররিন্দমঃ ।
আসসাদমহাতেজাস্সভাংবিরচিতান্তদা ॥ 14 ॥
সুবর্ণরজতাস্তীর্ণাংবিশুদ্ধস্ফটিকান্তরাম্ ।
বিরাজমানোবপুষারুক্মপট্টোত্তরচ্ছদাম্ ॥ 15 ॥
তাম্পিশাচশতৈঃ ষঙ্ভিরভিগুপ্তাংসদাপ্রভাম্ ।
প্রবিবেশমহাতেজাস্সুকৃতাংবিশ্বকর্মণা ॥ 16 ॥
তস্যাংসবৈডূর্যমযম্প্রিযকাজিনসম্বৃতম্ ।
মহত্সোপাশ্রযম্ভেজেরাবণঃপরমাসনম্ ॥ 17 ॥
ততঃ শশাসেশ্বরবদ্দূতান্লঘুপরাক্রমান্ ।
সমানযতমেক্ষিপ্রমিহৈতান্রাক্ষসানিতি ।
কৃত্যমস্তিমহজ্জানেকর্তব্যমিতিশত্রুভিঃ ॥ 18 ॥
রাক্ষসাস্তদ্বচশ্শ্রুত্বালঙ্কাযাম্পরিচক্রমুঃ ॥ 19 ॥
অনুগেহমবস্থাযবিহারশযনেষুচ ।
উদ্যানেষুচরক্ষাংসিচোদযন্তোহ্যভীতবত্ ॥ 20 ॥
তেরথান্ রুচিরানেকেদৃপ্তানেকেপৃথগ্ঘযান্ ।
নাগানেকেঽধিরুরুহুর্জগ্মুশ্চৈকেপদাতযঃ ॥ 21 ॥
সাপুরীপরমাকীর্ণারথকুঞ্জরবাজিভিঃ ।
সম্পতদ্ভির্বিরুরুচেগরুত্মদ্ভিরিবাম্বরম্ ॥ 22 ॥
তেবাহনাব্যবস্থাপ্যযানানিবিবিধানিচ ।
সভাম্পদ্ভিঃপ্রবিবিশুস্সিংহাগিরিগুহামিব ॥ 23 ॥
রাজ্ঞঃপাদৌগৃহীত্বাতুরাজ্ঞাতেপ্রতিপূজিতাঃ ।
পীঠেষ্বন্যেবৃসীষ্বন্যেভূমৌকেচিদুপাবিশন্ ॥ 24 ॥
তেসমেত্যসভাযাংবৈরাক্ষসারাজশাসনাত্ ।
যথার্হমুপতস্থুস্তেরাবণংরাক্ষসাধিপম্ ॥ 25 ॥
মন্ত্রিণশ্চযথামুখ্যানিশ্চযার্থেষুপণ্ডিতাঃ ।
অমাত্যাশ্চগুণোপেতাস্সর্বজ্ঞাবুদ্ধিদর্শনাঃ ॥ 26 ॥
সমীযুস্তত্রশতশশূরাশ্চবহবস্তদা ।
সভাযাংহেমবর্ণাযাংসর্বার্থস্যসুখাযবৈ ॥ 27 ॥
ততোমহাত্মাবিপুলংসুযুগ্যংরথম্বরংহেমবিচিত্রিতাঙ্গম্ ।
শুভংসমাস্থাযযযৌযশস্বীবিভীষণস্সংসদমগ্রজস্য ॥ 28 ॥
সপূর্বজাযাবরজশ্শশংসনামাথপশ্চাশ্চরণৌববন্দে ।
শুকঃপ্রহস্তশ্চতথৈবতেভ্যোদদৌযথার্হম্পৃথগাসনানি ॥ 29 ॥
সুবর্ণনানামণিভূষণানাংসুবাসসাংসংসদিরাক্ষসানাম্ ।
তেষাম্পরার্ঘ্যাগুরুচন্দনানাংস্রজাশ্চগন্ধাঃপ্রববুস্সমন্তাত্ ॥ 30 ॥
নচুক্রুশুর্নানৃতমাহকশ্চিত্সভাপদোনাপিজজল্পুরুচ্চৈঃ ।
সংসিদ্ধার্থাস্সর্বএবোগ্রবীর্যাভর্তুস্সর্বেদদৃশুশ্চাননন্তে ॥ 31 ॥
সরাবণশ্শস্ত্রভৃতাম্মনস্বিনাম্মহাবলানাংসমিতৌমনস্বী ।
তস্যাংসভাযাম্প্রভযাচকাশেমধ্যেবসূনামিববজ্রহস্তেঃ ॥ 32 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে যুদ্ধকাণ্ডে একাদশস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekādaśassargaḥ |
sababhūvakṛśorājāmaithilīkāmamohitaḥ |
asanmānāccasuhṛdāmpāpampāpenakarmaṇā || 1 ||
atītasamayekāletasminvaiyudhirāvaṇaḥ |
amātyaiścasuhṛdbhiścaprāptakālamamanyata || 2 ||
sahemajālavitatammaṇividrumabhūṣitam |
upagamyavinītāśvamārurohamahāratham || 3 ||
tamāsthāyarathaśreṣṭhammahāmeghasamasvanam |
prayayaurakṣasāṃśreṣṭhodaśagrīvassabhāmprati || 4 ||
asicarmadharāyodhāssarvāyudhadharāstataḥ |
rākṣasārākṣasendrasyapurastātsampratasthire || 5 ||
nānāvikṛtaveṣāścanānābhūṣaṇabhūṣitāḥ |
pārśvataspṛṣṭhataścainamparivāryayayustataḥ || 6 ||
rathaiścātirathāśśīghrammattaiścavaravāraṇaiḥ |
anūtpeturdaśagrīvamākrīḍadbhiścavājibhiḥ || 7 ||
gadāparighahastāścaśaktitomarapāṇayaḥ |
paraśvathadharāścānyetathā'nyeśūlapāṇayaḥ || 8 ||
tatastūryasahasrāṇāṃsañjajñenissvanomahān |
tumulaśśaṅkhaśabdaścasabhāṅgacchatirāvaṇe || 9 ||
sanemighoṣeṇamahānsahasā'bhininādayan |
rājamārgaṃśriyājuṣṭampratipedemahārathaḥ || 10 ||
vimalañcātapatrāṇāmpragṛhītamaśobhata |
pāṇḍuraṃrākṣasendrasyapūrṇastārādhipoyathā || 11 ||
hemamañjarigarbhecaśuddhasphaṭikavigrahe |
cāmaravyajanetasyarejatussavyadakṣiṇe || 12 ||
tekṛtāñjalayassarverathasthampṛthivīsthitāḥ |
rākṣasārākṣasaśreṣṭhaṃśirobhistaṃvavandire || 13 ||
rākṣasaistsūyamānassañjayāśīrbhirarindamaḥ |
āsasādamahātejāssabhāṃviracitāntadā || 14 ||
suvarṇarajatāstīrṇāṃviśuddhasphaṭikāntarām |
virājamānovapuṣārukmapaṭṭottaracchadām || 15 ||
tāmpiśācaśataiḥ ṣaṅbhirabhiguptāṃsadāprabhām |
praviveśamahātejāssukṛtāṃviśvakarmaṇā || 16 ||
tasyāṃsavaiḍūryamayampriyakājinasamvṛtam |
mahatsopāśrayambhejerāvaṇaḥparamāsanam || 17 ||
tataḥ śaśāseśvaravaddūtānlaghuparākramān |
samānayatamekṣipramihaitānrākṣasāniti |
kṛtyamastimahajjānekartavyamitiśatrubhiḥ || 18 ||
rākṣasāstadvacaśśrutvālaṅkāyāmparicakramuḥ || 19 ||
anugehamavasthāyavihāraśayaneṣuca |
udyāneṣucarakṣāṃsicodayantohyabhītavat || 20 ||
terathān rucirānekedṛptānekepṛthagghayān |
nāgāneke'dhiruruhurjagmuścaikepadātayaḥ || 21 ||
sāpurīparamākīrṇārathakuñjaravājibhiḥ |
sampatadbhirvirurucegarutmadbhirivāmbaram || 22 ||
tevāhanāvyavasthāpyayānānivividhānica |
sabhāmpadbhiḥpraviviśussiṃhāgiriguhāmiva || 23 ||
rājñaḥpādaugṛhītvāturājñātepratipūjitāḥ |
pīṭheṣvanyebṛsīṣvanyebhūmaukecidupāviśan || 24 ||
tesametyasabhāyāṃvairākṣasārājaśāsanāt |
yathārhamupatasthusterāvaṇaṃrākṣasādhipam || 25 ||
mantriṇaścayathāmukhyāniścayārtheṣupaṇḍitāḥ |
amātyāścaguṇopetāssarvajñābuddhidarśanāḥ || 26 ||
samīyustatraśataśaśūrāścabahavastadā |
sabhāyāṃhemavarṇāyāṃsarvārthasyasukhāyavai || 27 ||
tatomahātmāvipulaṃsuyugyaṃrathamvaraṃhemavicitritāṅgam |
śubhaṃsamāsthāyayayauyaśasvīvibhīṣaṇassaṃsadamagrajasya || 28 ||
sapūrvajāyāvarajaśśaśaṃsanāmāthapaścāścaraṇauvavande |
śukaḥprahastaścatathaivatebhyodadauyathārhampṛthagāsanāni || 29 ||
suvarṇanānāmaṇibhūṣaṇānāṃsuvāsasāṃsaṃsadirākṣasānām |
teṣāmparārghyāgurucandanānāṃsrajāścagandhāḥpravavussamantāt || 30 ||
nacukruśurnānṛtamāhakaścitsabhāpadonāpijajalpuruccaiḥ |
saṃsiddhārthāssarvaevogravīryābhartussarvedadṛśuścānanante || 31 ||
sarāvaṇaśśastrabhṛtāmmanasvināmmahābalānāṃsamitaumanasvī |
tasyāṃsabhāyāmprabhayācakāśemadhyevasūnāmivavajrahasteḥ || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekādaśassargaḥ ||