📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
5.65 সুন্দরকাণ্ড - পঞ্চষষ্টিতম সর্গঃ
5.65 Sundarakanda - Panchashashtitama Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে সুন্দরকাণ্ডম্ ।
অথ পঞ্চষষ্টিতমস্সর্গঃ ।
ততঃ প্রস্রবণং শৈলং তে গত্বা চিত্রকাননম্ ।
প্রণম্য শিরসা রামং লক্ষ্মণং চ মহাবলম্ ॥ 1 ॥
যুবরাজং পুরস্কৃত্য সুগ্রীবমভিবাদ্য চ ।
প্রবৃত্তিমথ সীতাযাঃ প্রবক্তুমুপচক্রমুঃ ॥ 2 ॥
রাবণান্তঃ পুরে রোধং রাক্ষসীভিশ্চ তর্জনম্ ।
রামে সমনুরাগং চ যশ্চাযং সমযঃ কৃতঃ ॥ 3 ॥
এতদাখ্যান্তি তে সর্বে হরযো রামসন্নিধৌ ।
বৈদেহীমক্ষতাং শ্রুত্বা রামস্তূত্তরমব্রবীত্ ॥ 4 ॥
ক্ব সীতা বর্ততে দেবী কথং চ মযি বর্ততে ।
এতন্মে সর্বমাখ্যাত বৈদেহীং প্রতি বানরাঃ ॥ 5 ॥
রামস্য গদিতং শ্রুত্বা হরযো রামসন্নিধৌ ।
চোদযন্তি হনূমন্তং সীতাবৃত্তান্তকোবিদম্ ॥ 6 ॥
শ্রুত্বা তু বচনং তেষাং হনুমান্মারুতাত্মজঃ ।
প্রণম্য শিরসা দেব্যৈ সীতাযৈ তাং দিশং প্রতি ॥ 7 ॥
উবাচ বাক্যং বাক্যজ্ঞস্সীতাযা দর্শনং যথা ।
সমুদ্রং লঙ্ঘযিত্বাহং শতযোজনমাযতম্ ॥ 8 ॥
অগচ্ছং জানকীং সীতাং মার্গমাণো দিদৃক্ষযা ।
তত্র লঙ্কেতি নগরী রাবণস্য দুরাত্মনঃ ॥ 9 ॥
দক্ষিণস্য সমুদ্রস্য তীরে বসতি দক্ষিণে ।
তত্র দৃষ্টা মযা সীতা রাবণান্তঃ পুরে সতী ॥ 10 ॥
সন্ন্যস্য ত্বযি জীবন্তী রামা রাম মনোরথম্ ।
দৃষ্টা মে রাক্ষসীমধ্যে তর্জ্যমানা মুহুর্মুহুঃ ॥ 11 ॥
রাক্ষসীভির্বিরূপাভী রক্ষিতা প্রমদাবনে ।
দুঃখ মাসাদ্যতে দেবী তথাঽদুঃখোচিতা সতী ॥ 12 ॥
রাবণান্তঃ পুরে রুদ্ধা রাক্ষসীভি স্সুরক্ষিতা ।
একবেণীধরা দীনা ত্বযি চিন্তাপরাযণা ॥ 13 ॥
অধঃশয্যা বিবর্ণাঙ্গী পদ্মিনীব হিমাগমে ।
রাবণাদ্বিনিবৃত্তার্থা মর্তব্যকৃতনিশ্চযা ॥ 14 ॥
দেবী কথঞ্চিত্কাকুত্স্থ ত্বন্মনা মার্গিতা মযা ।
ইক্ষ্বাকুবংশবিখ্যাতিং শনৈঃ কীর্তযতানঘ ॥ 15 ॥
সা মযা নরশার্দূল বিশ্বাসমুপপাদিতা ।
তত স্সম্ভাষিতা দেবী সর্বমর্থং চ দর্শিতা ॥ 16 ॥
রামসুগ্রীবসখ্যং চ শ্রুত্বা প্রীতিমুপাগতা ।
নিযত স্সমুদাচারো ভক্তিশ্চাস্যাস্তথা ত্বযি ॥ 17 ॥
এবং মযা মহাভাগা দৃষ্টা জনকনন্দিনী ।
উগ্রেণ তপসা যুক্তা ত্বদ্ভক্ত্যা পুরুষর্ষভ ॥ 18 ॥
অভিজ্ঞানং চ মে দত্তং যথা বৃত্তং তবান্তিকে ।
চিত্রকূটে মহাপ্রাজ্ঞ বাযসং প্রতি রাঘব ॥ 19 ॥
বিজ্ঞাপ্যশ্চ নরব্যাঘ্রো রামো বাযুসুত ত্বযা ।
অখিলেনেহ যদ্ধৃষ্টমিতি মামাহ জানকী ॥ 20 ॥
অযং চাস্মৈ প্রদাতব্যো যত্নাত্সুপরিরক্ষিতঃ ।
ব্রুবতা বচনান্যেবং সুগ্রীবস্যোপশৃণ্বতঃ ॥ 21 ॥
এষ চূডামণিশ্শ্রীমান্ মযা সুপরিরক্ষিতঃ ।
মনশ্শিলাযাস্তিলকো গণ্ডপার্শ্বে নিবেশিতঃ ॥ 22 ॥
ত্বযা প্রণষ্ঠে তিলকে তং কিল স্মর্তুমর্হসি ।
এষ নির্যাতিতশ্শ্রীমান্মযা তে বারি সম্ভবঃ ।
এতং দৃষ্ট্বা প্রহৃষ্যামি ব্যসনে ত্বামিবানঘ ॥ 23 ॥
জীবিতং ধারযিষ্যামি মাসং দশরথাত্মজ ॥ 24 ॥
ঊর্ধ্বং মাসান্ন জীবেযং রক্ষসাং বশমাগতা ।
ইতি মামব্রবীত্সীতা কৃশাঙ্গী ধর্মচারিণী ॥ 25 ॥
রাবণান্তঃ পুরে রুদ্ধা মৃগীবোত্ফুল্ললোচনা ।
এতদেব মযাখ্যাতং সর্বং রাঘব যদ্যথা ॥ 26 ॥
সর্বথা সাগরজলে সন্তারঃ প্রবিধীযতাম্ ।
তৌ জাতাশ্বাসৌ রাজপুত্রৌ বিদিত্বা তচ্চাভিজ্ঞানং রাঘবায প্রদায ।
দেব্যা চাখ্যাতং সর্বমেবানুপূর্ব্যাদ্বাচা সম্পূর্ণং বাযুপুত্ত্র শ্শশংস ॥ 27 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে সুন্দরকাণ্ডে পঞ্চষষ্টিতমস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha pañcaṣaṣṭitamassargaḥ |
tataḥ prasravaṇaṃ śailaṃ te gatvā citrakānanam |
praṇamya śirasā rāmaṃ lakṣmaṇaṃ ca mahābalam || 1 ||
yuvarājaṃ puraskṛtya sugrīvamabhivādya ca |
pravṛttimatha sītāyāḥ pravaktumupacakramuḥ || 2 ||
rāvaṇāntaḥ pure rodhaṃ rākṣasībhiśca tarjanam |
rāme samanurāgaṃ ca yaścāyaṃ samayaḥ kṛtaḥ || 3 ||
etadākhyānti te sarve harayo rāmasannidhau |
vaidehīmakṣatāṃ śrutvā rāmastūttaramabravīt || 4 ||
kva sītā vartate devī kathaṃ ca mayi vartate |
etanme sarvamākhyāta vaidehīṃ prati vānarāḥ || 5 ||
rāmasya gaditaṃ śrutvā harayo rāmasannidhau |
codayanti hanūmantaṃ sītāvṛttāntakovidam || 6 ||
śrutvā tu vacanaṃ teṣāṃ hanumānmārutātmajaḥ |
praṇamya śirasā devyai sītāyai tāṃ diśaṃ prati || 7 ||
uvāca vākyaṃ vākyajñassītāyā darśanaṃ yathā |
samudraṃ laṅghayitvāhaṃ śatayojanamāyatam || 8 ||
agacchaṃ jānakīṃ sītāṃ mārgamāṇo didṛkṣayā |
tatra laṅketi nagarī rāvaṇasya durātmanaḥ || 9 ||
dakṣiṇasya samudrasya tīre vasati dakṣiṇe |
tatra dṛṣṭā mayā sītā rāvaṇāntaḥ pure satī || 10 ||
sannyasya tvayi jīvantī rāmā rāma manoratham |
dṛṣṭā me rākṣasīmadhye tarjyamānā muhurmuhuḥ || 11 ||
rākṣasībhirvirūpābhī rakṣitā pramadāvane |
duḥkha māsādyate devī tathā'duḥkhocitā satī || 12 ||
rāvaṇāntaḥ pure ruddhā rākṣasībhi ssurakṣitā |
ekaveṇīdharā dīnā tvayi cintāparāyaṇā || 13 ||
adhaḥśayyā vivarṇāṅgī padminīva himāgame |
rāvaṇādvinivṛttārthā martavyakṛtaniścayā || 14 ||
devī kathañcitkākutstha tvanmanā mārgitā mayā |
ikṣvākuvaṃśavikhyātiṃ śanaiḥ kīrtayatānagha || 15 ||
sā mayā naraśārdūla viśvāsamupapāditā |
tata ssambhāṣitā devī sarvamarthaṃ ca darśitā || 16 ||
rāmasugrīvasakhyaṃ ca śrutvā prītimupāgatā |
niyata ssamudācāro bhaktiścāsyāstathā tvayi || 17 ||
evaṃ mayā mahābhāgā dṛṣṭā janakanandinī |
ugreṇa tapasā yuktā tvadbhaktyā puruṣarṣabha || 18 ||
abhijñānaṃ ca me dattaṃ yathā vṛttaṃ tavāntike |
citrakūṭe mahāprājña vāyasaṃ prati rāghava || 19 ||
vijñāpyaśca naravyāghro rāmo vāyusuta tvayā |
akhileneha yaddhṛṣṭamiti māmāha jānakī || 20 ||
ayaṃ cāsmai pradātavyo yatnātsuparirakṣitaḥ |
bruvatā vacanānyevaṃ sugrīvasyopaśṛṇvataḥ || 21 ||
eṣa cūḍāmaṇiśśrīmān mayā suparirakṣitaḥ |
manaśśilāyāstilako gaṇḍapārśve niveśitaḥ || 22 ||
tvayā praṇaṣṭhe tilake taṃ kila smartumarhasi |
eṣa niryātitaśśrīmānmayā te vāri sambhavaḥ |
etaṃ dṛṣṭvā prahṛṣyāmi vyasane tvāmivānagha || 23 ||
jīvitaṃ dhārayiṣyāmi māsaṃ daśarathātmaja || 24 ||
ūrdhvaṃ māsānna jīveyaṃ rakṣasāṃ vaśamāgatā |
iti māmabravītsītā kṛśāṅgī dharmacāriṇī || 25 ||
rāvaṇāntaḥ pure ruddhā mṛgīvotphullalocanā |
etadeva mayākhyātaṃ sarvaṃ rāghava yadyathā || 26 ||
sarvathā sāgarajale santāraḥ pravidhīyatām |
tau jātāśvāsau rājaputrau viditvā taccābhijñānaṃ rāghavāya pradāya |
devyā cākhyātaṃ sarvamevānupūrvyādvācā sampūrṇaṃ vāyuputtra śśaśaṃsa || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe pañcaṣaṣṭitamassargaḥ ||