śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha pañcāśassargaḥ |
tamudvīkṣya mahābāhuḥ piṅgākṣaṃ purata sthitam |
kopena mahatā'viṣṭo rāvaṇo lokarāvaṇaḥ || 1 ||
śaṅkāhṛtātmā dadhyau sa kapīndraṃ tejasāvṛtam |
kimeṣa bhagavānnandī bhavetsākṣādihāgataḥ || 2 ||
yena śapto'smi kailāse mayā sañcālite purā |
so'yaṃ vānaramūrtissyātkiṃsvidbāṇo mahā'suraḥ || 3 ||
sa rājā roṣatāmrākṣaḥ prahastaṃ mantrisattamam |
kālayuktamuvācedaṃ vaco'vipulamarthavat || 4 ||
durātmā pṛcchyatāmeṣa kutaḥ kiṃ vātra kāraṇam |
vanabhaṅge ca ko'syārtho rākṣasīnāṃ ca tarjane || 5 ||
matpurīmapradhṛṣyāṃ vā'gamane kiṃ prayojanam |
āyodhane vā kiṃ kāryaṃ pṛcchayatāmeṣa durmatiḥ || 6 ||
rāvaṇasya vacaśśrutvā prahasto vākyamabravīt |
samāśvasihi bhadraṃ te na bhīḥ kāryā tvayā kape || 7 ||
yadi tāvattvamindreṇa preṣito rāvaṇālayam |
tattvamākhyāhi mā bhūtte bhayaṃ vānara mokṣyase || 8 ||
yadi vaiśravaṇasya tvaṃ yamasya varuṇasya ca |
cārarūpamidaṃ kṛtvā praviṣṭo naḥ purīmimām || 9 ||
viṣṇunā preṣito vā'pi dūto vijayakāṅkṣiṇā |
na hi te vānaraṃ tejo rūpamātraṃ tu vānaram || 10 ||
tattvataḥ kathayasvādya tato vānara mokṣyase |
anṛtaṃ vadataścāpi durlabhaṃ tava jīvitam || 11 ||
athavā yannimittaste praveśo rāvaṇālaye |
evamukto hariśreṣṭhastadā rakṣogaṇeśvaram || 12 ||
abravīnnāsmi śakrasya yamasya varuṇasya vā |
dhanadena na me sakhyaṃ viṣṇunā nāsmi coditaḥ || 13 ||
jātireva mama tveṣā vānaro'hamihāgataḥ |
darśane rākṣasendrasya durlabhe tadidaṃ mayā || 14 ||
vanaṃ rākṣasarājasya darśanārthe vināśitam |
tataste rākṣasāḥ prāptā balino yuddhakāṅkṣiṇaḥ |
rakṣaṇārthaṃ tu dehasya pratiyuddhā mayā raṇe || 15 ||
astrapāśairna śakyo'haṃ baddhuṃ devāsurairapi || 16 ||
pitāmahādeṣa varo māmāpyeṣo'bhyupāgataḥ |
rājānaṃ draṣṭukāmena mayāstramanuvartitam || 17 ||
vimukto hyahamastreṇa rākṣasaistvabhipīḍitaḥ |
kenacidrājakāryeṇa samprāpto'smi tavāntikam || 18 ||
dūto'hamiti vijñeyo rāghavasyāmitaujasaḥ |
śrūyatāṃ cāpi vacanaṃ mama pathyamidaṃ prabho || 19 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe pañcāśassargaḥ ||