📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
5.18 সুন্দরকাণ্ড - অষ্টাদশ সর্গঃ
5.18 Sundarakanda - Ashtadasha Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে সুন্দরকাণ্ডম্ ।
অথ অষ্টাদশস্সর্গঃ ।
তথা বিপ্রেক্ষ্যমাণস্য বনং পুষ্পিতপাদপম্ ।
বিচিন্বতশ্চ বৈদেহীং কিঞ্চিচ্ছেষা নিশাঽভবত্ ॥ 1 ॥
ষডঙ্গবেদবিদুষাং ক্রতুপ্রবরযাজিনাম্ ।
শুশ্রাব ব্রহ্মঘোষাংশ্চ স বিরাত্রে ব্রহ্মরক্ষসাম্ ॥ 2 ॥
অথ মঙ্গলবাদিত্রশব্দৈঃ শ্রুতিমনোহরৈঃ ।
প্রাবুধ্যত মহাবাহুর্দশগ্রীবো মহাবলঃ ॥ 3 ॥
বিবুধ্যতু যথাকালং রাক্ষসেন্দ্রঃ প্রতাপবান্ ।
স্রস্তমাল্যাম্বরধরো বৈদেহীমন্বচিন্তযত্ ॥ 4 ॥
ভৃশং নিযুক্তস্তস্যাং চ মদনেন মদোত্কটঃ ।
ন স তং রাক্ষসঃ কামং শশাকাত্মনি গূহিতুম্ ॥ 5 ॥
স সর্বাভরণৈর্যুক্তো বিভ্রচ্ছ্রিযমনুত্তমাম্ ।
তাং নগৈর্বহুভির্জুষ্টাং সর্বপুষ্পফলোপগৈঃ ॥ 6 ॥
বৃতাং পুষ্করিণীভিশ্চ নানাপুষ্পোপশোভিতাম্ ।
সদা মদৈশ্চ বিহগৈর্বিচিত্রাং পরমাদ্ভুতাম্ ॥ 7 ॥
ঈহামৃগৈশ্চ বিবিধৈর্জুষ্টাং দৃষ্টিমনোহরৈঃ ।
বীধীঃ সম্প্রেক্ষমাণশ্চ মণিকাঞ্চনতোরণাঃ ॥ 8 ॥
নানামৃগগণাকীর্ণাং ফলৈঃ প্রপতিতৈর্বৃতাম্ ।
অশোকবনিকামেব প্রাবিশত্সন্ততদ্রুমাম্ ॥ 9 ॥
অঙ্গনাশতমাত্রং তু তং ব্রজন্তমনুব্রজত্ ।
মহেন্দ্রমিব পৌলস্ত্যং দেবগন্ধর্বযোষিতঃ ॥ 10 ॥
দীপিকাঃ কাঞ্চনীঃ কাশ্চিজ্জগৃহুস্তত্র যোষিতঃ ।
বালব্যজনহস্তাশ্চ তালবৃন্তানি চাপরাঃ ॥ 11 ॥
কাঞ্চনৈরপি ভৃঙ্গারৈর্জহ্রুঃ সলিলমগ্রতঃ ।
মণ্ডলাগ্রান্ বৃসীশ্চাপি গৃহ্যান্যাঃ পৃষ্ঠতো যযুঃ ॥ 12 ॥
কাচিদ্রত্নমযীং স্থালীং পূর্ণাং পানস্য ভামিনী ।
দক্ষিণা দক্ষিণেনৈব তদা জগ্রাহ পাণিনা ॥ 13 ॥
রাজহংসপ্রতীকাশং ছত্রং পূর্ণশশিপ্রভম্ ।
সৌবর্ণদণ্ডমপরা গৃহীত্বা পৃষ্ঠতো যযৌ ॥ 14 ॥
নিদ্রামদপরীতাক্ষ্যো রাবণস্যোত্তমাঃ স্ত্রিযঃ ।
অনুজগ্মুঃ পতিং বীরং ঘনং বিদ্যুল্লতা ইব ॥ 15 ॥
ব্যাবিদ্ধহারকেযূরাঃ সমামৃদিতবর্ণকাঃ ।
সমাগলিতকেশান্তাঃ সস্বেদবদনাস্তথা ॥ 16 ॥
ঘূর্ণন্ত্যো মদশেষেণ নিদ্রযা চ শুভাননাঃ ।
স্বেদক্লিষ্টাঙ্গকুসুমাস্সুমাল্যাকুলমূর্ধজাঃ ॥ 17 ॥
প্রযান্তং নৈঋতপতিং নার্যো মদিরলোচনাঃ ।
বহুমানাচ্চ কামাচ্চ প্রিযা ভার্যাস্তমন্বযুঃ ॥ 18 ॥
স চ কামপরাধীনঃ পতিস্তাসাং মহাবলঃ ।
সীতাসক্তমনা মন্দো মন্দাঞ্চিতগতির্বভৌ ॥ 19 ॥
ততঃ কাঞ্চীনিনাদং চ নূপুরাণাং চ নিস্বনম্ ।
শুশ্রাব পরমস্ত্রীণাং স কপির্মারুতাত্মজঃ ॥ 20 ॥
তং চাপ্রতিমকর্মাণমচিন্ত্যবলপৌরুষম্ ।
দ্বারদেশমনুপ্রাপ্তং দদর্শ হনুমান্ কপিঃ ॥ 21 ॥
দীপিকাভিরনেকাভিঃ সমন্তাদবভাসিতম্ ।
গন্ধতৈলাবসিক্তাভির্ধ্রিযমাণাভিরগ্রতঃ ॥ 22 ॥
কামদর্পমদৈর্যুক্তং জিহ্মতাম্রাযতেক্ষণম্ ।
সমক্ষমিব কন্দর্পমপবিদ্ধশরাসনম্ ॥ 23 ॥
মথিতামৃতফেনাভমরজোবস্ত্রমুত্তমম্ ।
সলীলমনুকর্ষন্তং বিমুক্তং সক্তমঙ্গদে ॥ 24 ॥
তং পত্রবিটপে লীনঃ পত্রপুষ্পঘনাবৃতঃ ।
সমীপমিব সঙ্ক্রান্তং নিধ্যাতুমুপচক্রমে ॥ 25 ॥
অবেক্ষমাণস্তু ততো দদর্শ কপিকুঞ্জরঃ ।
রূপযৌবনসম্পন্না রাবণস্য বরস্ত্রিযঃ ॥ 26 ॥
তাভিঃ পরিবৃতো রাজা সুরূপাভির্মহাযশাঃ ।
তন্মৃগদ্বিজসঙ্ঘুষ্টং প্রবিষ্টঃ প্রমদাবনম্ ॥ 27 ॥
ক্ষীবো বিচিত্রাভরণঃ শঙ্কুকর্ণো মহাবলঃ ।
তেন বিশ্রবসঃ পুত্রঃ স দৃষ্টো রাক্ষসাধিপঃ ॥ 28 ॥
বৃতঃ পরমনারীভিস্তারাভিরিব চন্দ্রমাঃ ।
তং দদর্শ মহাতেজাস্তেজোবন্তং মহাকপিঃ ॥ 29 ॥
রাবণোঽযং মহাবাহুরিতি সঞ্চিন্ত্য বানরঃ ।
অবপ্লুতো মহাতেজা হনুমান্মারুতাত্মজঃ ॥ 30 ॥
স তথাপ্যুগ্রতেজাঃ সন্নির্ধূতস্তস্য তেজসা ।
পত্রগুহ্যান্তরে সক্তো হনুমান্ সংবৃতোঽভবত্ ॥ 31 ॥
স তামসিতকেশান্তাং সুশ্রোণীং সংহতস্ত্নীম্ ।
দিদৃক্ষুরসিতাপাঙ্গামুপাবর্তত রাবণঃ ॥ 32 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে সুন্দরকাণ্ডে অষ্টাদশস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha aṣṭādaśassargaḥ |
tathā viprekṣyamāṇasya vanaṃ puṣpitapādapam |
vicinvataśca vaidehīṃ kiñciccheṣā niśā'bhavat || 1 ||
ṣaḍaṅgavedaviduṣāṃ kratupravarayājinām |
śuśrāva brahmaghoṣāṃśca sa virātre brahmarakṣasām || 2 ||
atha maṅgalavāditraśabdaiḥ śrutimanoharaiḥ |
prābudhyata mahābāhurdaśagrīvo mahābalaḥ || 3 ||
vibudhyatu yathākālaṃ rākṣasendraḥ pratāpavān |
srastamālyāmbaradharo vaidehīmanvacintayat || 4 ||
bhṛśaṃ niyuktastasyāṃ ca madanena madotkaṭaḥ |
na sa taṃ rākṣasaḥ kāmaṃ śaśākātmani gūhitum || 5 ||
sa sarvābharaṇairyukto bibhracchriyamanuttamām |
tāṃ nagairbahubhirjuṣṭāṃ sarvapuṣpaphalopagaiḥ || 6 ||
vṛtāṃ puṣkariṇībhiśca nānāpuṣpopaśobhitām |
sadā madaiśca vihagairvicitrāṃ paramādbhutām || 7 ||
īhāmṛgaiśca vividhairjuṣṭāṃ dṛṣṭimanoharaiḥ |
vīdhīḥ samprekṣamāṇaśca maṇikāñcanatoraṇāḥ || 8 ||
nānāmṛgagaṇākīrṇāṃ phalaiḥ prapatitairvṛtām |
aśokavanikāmeva prāviśatsantatadrumām || 9 ||
aṅganāśatamātraṃ tu taṃ vrajantamanuvrajat |
mahendramiva paulastyaṃ devagandharvayoṣitaḥ || 10 ||
dīpikāḥ kāñcanīḥ kāścijjagṛhustatra yoṣitaḥ |
vālavyajanahastāśca tālavṛntāni cāparāḥ || 11 ||
kāñcanairapi bhṛṅgārairjahruḥ salilamagrataḥ |
maṇḍalāgrān bṛsīścāpi gṛhyānyāḥ pṛṣṭhato yayuḥ || 12 ||
kācidratnamayīṃ sthālīṃ pūrṇāṃ pānasya bhāminī |
dakṣiṇā dakṣiṇenaiva tadā jagrāha pāṇinā || 13 ||
rājahaṃsapratīkāśaṃ chatraṃ pūrṇaśaśiprabham |
sauvarṇadaṇḍamaparā gṛhītvā pṛṣṭhato yayau || 14 ||
nidrāmadaparītākṣyo rāvaṇasyottamāḥ striyaḥ |
anujagmuḥ patiṃ vīraṃ ghanaṃ vidyullatā iva || 15 ||
vyāviddhahārakeyūrāḥ samāmṛditavarṇakāḥ |
samāgalitakeśāntāḥ sasvedavadanāstathā || 16 ||
ghūrṇantyo madaśeṣeṇa nidrayā ca śubhānanāḥ |
svedakliṣṭāṅgakusumāssumālyākulamūrdhajāḥ || 17 ||
prayāntaṃ naiṛtapatiṃ nāryo madiralocanāḥ |
bahumānācca kāmācca priyā bhāryāstamanvayuḥ || 18 ||
sa ca kāmaparādhīnaḥ patistāsāṃ mahābalaḥ |
sītāsaktamanā mando mandāñcitagatirbabhau || 19 ||
tataḥ kāñcīninādaṃ ca nūpurāṇāṃ ca nisvanam |
śuśrāva paramastrīṇāṃ sa kapirmārutātmajaḥ || 20 ||
taṃ cāpratimakarmāṇamacintyabalapauruṣam |
dvāradeśamanuprāptaṃ dadarśa hanumān kapiḥ || 21 ||
dīpikābhiranekābhiḥ samantādavabhāsitam |
gandhatailāvasiktābhirdhriyamāṇābhiragrataḥ || 22 ||
kāmadarpamadairyuktaṃ jihmatāmrāyatekṣaṇam |
samakṣamiva kandarpamapaviddhaśarāsanam || 23 ||
mathitāmṛtaphenābhamarajovastramuttamam |
salīlamanukarṣantaṃ vimuktaṃ saktamaṅgade || 24 ||
taṃ patraviṭape līnaḥ patrapuṣpaghanāvṛtaḥ |
samīpamiva saṅkrāntaṃ nidhyātumupacakrame || 25 ||
avekṣamāṇastu tato dadarśa kapikuñjaraḥ |
rūpayauvanasampannā rāvaṇasya varastriyaḥ || 26 ||
tābhiḥ parivṛto rājā surūpābhirmahāyaśāḥ |
tanmṛgadvijasaṅghuṣṭaṃ praviṣṭaḥ pramadāvanam || 27 ||
kṣībo vicitrābharaṇaḥ śaṅkukarṇo mahābalaḥ |
tena viśravasaḥ putraḥ sa dṛṣṭo rākṣasādhipaḥ || 28 ||
vṛtaḥ paramanārībhistārābhiriva candramāḥ |
taṃ dadarśa mahātejāstejovantaṃ mahākapiḥ || 29 ||
rāvaṇo'yaṃ mahābāhuriti sañcintya vānaraḥ |
avapluto mahātejā hanumānmārutātmajaḥ || 30 ||
sa tathāpyugratejāḥ sannirdhūtastasya tejasā |
patraguhyāntare sakto hanumān saṃvṛto'bhavat || 31 ||
sa tāmasitakeśāntāṃ suśroṇīṃ saṃhatastnīm |
didṛkṣurasitāpāṅgāmupāvartata rāvaṇaḥ || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe aṣṭādaśassargaḥ ||