📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
5.17 সুন্দরকাণ্ড - সপ্তদশ সর্গঃ
5.17 Sundarakanda - Saptadasha Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে সুন্দরকাণ্ডম্ ।
অথ সপ্তদশস্সর্গঃ ।
ততঃ কমুদষণ্ডাভো নির্মলং নির্মলোদযঃ ।
প্রজগাম নভশ্চন্দ্রো হংসো নীলমিবোদকম্ ॥ 1 ॥
সাচিব্যমিব কুর্বন্ স প্রভযা নির্মলপ্রভঃ ।
চন্দ্রমা রশ্মিভিশ্শীতৈস্সিষেবে পবনাত্মজম্ ॥ 2 ॥
স দদর্শ ততঃ সীতাং পূর্ণচন্দ্রনিভাননাম্ ।
শোকভারৈরিব ন্যস্তাং ভারৈর্নাবমিবাম্ভসি ॥ 3 ॥
দিদৃক্ষমাণো বৈদেহীং হনুমান্মারুতাত্মজঃ ।
স দদর্শাবিদূরস্থা রাক্ষসীর্ঘোরদর্শনাঃ ॥ 4 ॥
একাক্ষীমেককর্ণাং চ কর্ণপ্রাবরণাং তথা ।
অকর্ণাং শঙ্কুকর্ণাং চ মস্তকোচ্ছ্বাসনাসিকাম্ ॥ 5 ॥
অতিকাযোত্তমাঙ্গীং চ তনুদীর্ঘশিরোধরাম্ ।
ধ্বস্তকেশীং তথাঽকেশীং কেশকম্বলধারিণীম্ ॥ 6 ॥
লম্বকর্ণললাটাং চ লম্বোদরপযোধরাম্ ।
লম্বোষ্ঠীং চুবুকোষ্ঠীং চ লম্বাস্যাং লম্বজানুকাম্ ॥ 7 ॥
হ্রস্বাং দীর্ঘাং তথা কুব্জাং বিকটাং বামনাং তথা ।
করালাং ভুগ্নবক্ত্রাং চ পিঙ্গাক্ষীং বিকৃতাননাম্ ॥ 8 ॥
বিকৃতাঃ পিঙ্গলাঃ কালীঃ ক্রোধনাঃ কলহপ্রিযাঃ ।
কালাযসমহাশূলকূটমুদ্গরধারিণীঃ ॥ 9 ॥
বরাহমৃগশার্দূলমহিষাজশিবামুখীঃ ।
গজোষ্ট্রহযপাদীশ্চ নিখাতশিরসোঽপরাঃ ॥ 10 ॥
একহস্তৈকপাদাশ্চ খরকর্ণ্যশ্বকর্ণিকাঃ ।
গোকর্ণীর্হস্তিকর্ণীশ্চ হরিকর্ণীস্তথাপরাঃ ॥ 11 ॥
অনাসা অতিনাসাশ্চ তির্যঙ্নাসা বিনাসিকাঃ ।
গজসন্নিভনাসাশ্চ ললাটোচ্ছবাসনাসিকাঃ ॥ 12 ॥
হস্তিপাদা মহাপাদা গোপাদাঃ পাদচূলিকাঃ ।
অতিমাত্রশিরোগ্রীবা অতিমাত্রকুচোদরীঃ ॥ 13 ॥
অতিমাত্রাস্যনেত্রাশ্চ দীর্ঘজিহ্বানখাস্তথা ।
অজামুখীর্হস্তিমুখীর্গোমুখীস্সূকরীমুখীঃ ॥ 14 ॥
হযোষ্ট্রখরবক্ত্রাশ্চ রাক্ষসীর্ঘোরদর্শনাঃ ।
শূলমুদ্গরহস্তাশ্চ ক্রোধনাঃ কলহপ্রিযাঃ ॥ 15 ॥
করালা ধূম্রকেশীশ্চ রাক্ষসীর্বিকৃতাননাঃ ।
পিবন্তীঃ সততং পানং সদা মাংসসুরাপ্রিযাঃ ॥ 16 ॥
মাংসশোণিতদিগ্ধাঙ্গীর্মাংসশোণিতভোজনাঃ ।
তা দদর্শ কপিশ্রেষ্ঠো রোমহর্ষণদর্শনাঃ ॥ 17 ॥
স্কন্ধবন্তমুপাসীনাঃ পরিবার্য বনস্পতিম্ ।
তস্যাধস্তাচ্চ তাং দেবীং রাজপুত্রীমনিন্দিতাম্ ॥ 18 ॥
লক্ষযামাস লক্ষ্মীবান্ হনুমান্ জনকাত্মজাম্ ।
নিষ্প্রভাং শোকসন্তপ্তাং মলসঙ্কুলমূর্ধজাম্ ॥ 19 ॥
ক্ষীণপুণ্যাং চ্যুতাং ভূমৌ তারাং নিপতিতামিব ।
চারিত্রব্যপদেশাঢ্যাং ভর্তৃদর্শনদুর্গতাম্ ॥ 20 ॥
ভূষণৈরুত্তমৈর্হীনাং ভর্তৃবাত্সল্যভূষণাম্ ।
রাক্ষসাধিপসংরুদ্ধাং বন্ধুভিশ্চ বিনা কৃতাম্ ॥ 21 ॥
বিযূথাং সিংহসংরুদ্ধাং বদ্ধাং গজবধূমিব ।
চন্দ্ররেখাং পযোদান্তে শারদাভ্রৈরিবাবৃতাম্ ॥ 22 ॥
ক্লিষ্টরূপামসংস্পর্শাদযুক্তামিব বল্লকীম্ ।
সীতাং ভর্তৃবশে যুক্তামযুক্তাং রাক্ষসীবশে ॥ 23 ॥
অশোকবনিকামথ্যে শোকসাগরমাপ্লুতাম্ ।
তাভিঃ পরিবৃতাং তত্র সগ্রহামিব রোহিণীম্ ॥ 24 ॥
দদর্শ হনুমান্ দেবীং লতামকুসুমামিব ।
সা মলেন চ দিগ্ধাঙ্গী বপুষা চাপ্যলঙ্কৃতা ॥ 25 ॥
মৃণালী পঙ্কদিগ্ধেব বিভাতি ন বিভাতি চ ।
মলিনেন তু বস্ত্রেণ পরিক্লিষ্টেন ভামিনীম্ ॥ 26 ॥
সংবৃতাং মৃগশাবাক্ষীং দদর্শ হনুমান্ কপিঃ ।
তাং দেবীং দীনবদনামদীনাং ভর্তৃতেজসা ॥ 27 ॥
রক্ষিতাং স্বেন শীলেন সীতামসিতলোচনাম্ ।
তাং দৃষ্ট্বা হনুমান্ সীতাং মৃগশাবনিভেক্ষণাম্ ।
মৃগকন্যামিব ত্রস্তাং বীক্ষমাণাং সমন্ততঃ ॥ 28 ॥
দহন্তীমিব নিঃশ্বাসৈর্বৃক্ষান্ পল্লবধারিণঃ ।
সঙ্ঘাতমিব শোকানাং দুঃখস্যোর্মিমিবোত্থিতাম্ ॥ 29 ॥
তাং ক্ষমাং সুবিভক্তাঙ্গী বিনাভরণশোভিনীম্ ॥ 30 ॥
প্রহর্ষমতুলং লেভে মারুতিঃ প্রেক্ষ্য মৈথিলীম্ ।
হর্ষজানি চ সোঽশ্রূণি তাং দৃষ্ট্বা মদিরেক্ষণাম্ ।
মুমুচে হনুমাংস্তত্র নমশ্চক্রে চ রাঘবম্ ॥ 31 ॥
নমস্কৃত্বা চ রামায লক্ষ্মণায চ বীর্যবান্ ।
সীতাদর্শনসংহৃষ্টো হনুমান্ সংবৃতোঽভবত্ ॥ 32 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে সুন্দরকাণ্ডে সপ্তদশস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha saptadaśassargaḥ |
tataḥ kamudaṣaṇḍābho nirmalaṃ nirmalodayaḥ |
prajagāma nabhaścandro haṃso nīlamivodakam || 1 ||
sācivyamiva kurvan sa prabhayā nirmalaprabhaḥ |
candramā raśmibhiśśītaissiṣeve pavanātmajam || 2 ||
sa dadarśa tataḥ sītāṃ pūrṇacandranibhānanām |
śokabhārairiva nyastāṃ bhārairnāvamivāmbhasi || 3 ||
didṛkṣamāṇo vaidehīṃ hanumānmārutātmajaḥ |
sa dadarśāvidūrasthā rākṣasīrghoradarśanāḥ || 4 ||
ekākṣīmekakarṇāṃ ca karṇaprāvaraṇāṃ tathā |
akarṇāṃ śaṅkukarṇāṃ ca mastakocchvāsanāsikām || 5 ||
atikāyottamāṅgīṃ ca tanudīrghaśirodharām |
dhvastakeśīṃ tathā'keśīṃ keśakambaladhāriṇīm || 6 ||
lambakarṇalalāṭāṃ ca lambodarapayodharām |
lamboṣṭhīṃ cubukoṣṭhīṃ ca lambāsyāṃ lambajānukām || 7 ||
hrasvāṃ dīrghāṃ tathā kubjāṃ vikaṭāṃ vāmanāṃ tathā |
karālāṃ bhugnavaktrāṃ ca piṅgākṣīṃ vikṛtānanām || 8 ||
vikṛtāḥ piṅgalāḥ kālīḥ krodhanāḥ kalahapriyāḥ |
kālāyasamahāśūlakūṭamudgaradhāriṇīḥ || 9 ||
varāhamṛgaśārdūlamahiṣājaśivāmukhīḥ |
gajoṣṭrahayapādīśca nikhātaśiraso'parāḥ || 10 ||
ekahastaikapādāśca kharakarṇyaśvakarṇikāḥ |
gokarṇīrhastikarṇīśca harikarṇīstathāparāḥ || 11 ||
anāsā atināsāśca tiryaṅnāsā vināsikāḥ |
gajasannibhanāsāśca lalāṭocchavāsanāsikāḥ || 12 ||
hastipādā mahāpādā gopādāḥ pādacūlikāḥ |
atimātraśirogrīvā atimātrakucodarīḥ || 13 ||
atimātrāsyanetrāśca dīrghajihvānakhāstathā |
ajāmukhīrhastimukhīrgomukhīssūkarīmukhīḥ || 14 ||
hayoṣṭrakharavaktrāśca rākṣasīrghoradarśanāḥ |
śūlamudgarahastāśca krodhanāḥ kalahapriyāḥ || 15 ||
karālā dhūmrakeśīśca rākṣasīrvikṛtānanāḥ |
pibantīḥ satataṃ pānaṃ sadā māṃsasurāpriyāḥ || 16 ||
māṃsaśoṇitadigdhāṅgīrmāṃsaśoṇitabhojanāḥ |
tā dadarśa kapiśreṣṭho romaharṣaṇadarśanāḥ || 17 ||
skandhavantamupāsīnāḥ parivārya vanaspatim |
tasyādhastācca tāṃ devīṃ rājaputrīmaninditām || 18 ||
lakṣayāmāsa lakṣmīvān hanumān janakātmajām |
niṣprabhāṃ śokasantaptāṃ malasaṅkulamūrdhajām || 19 ||
kṣīṇapuṇyāṃ cyutāṃ bhūmau tārāṃ nipatitāmiva |
cāritravyapadeśāḍhyāṃ bhartṛdarśanadurgatām || 20 ||
bhūṣaṇairuttamairhīnāṃ bhartṛvātsalyabhūṣaṇām |
rākṣasādhipasaṃruddhāṃ bandhubhiśca vinā kṛtām || 21 ||
viyūthāṃ siṃhasaṃruddhāṃ baddhāṃ gajavadhūmiva |
candrarekhāṃ payodānte śāradābhrairivāvṛtām || 22 ||
kliṣṭarūpāmasaṃsparśādayuktāmiva vallakīm |
sītāṃ bhartṛvaśe yuktāmayuktāṃ rākṣasīvaśe || 23 ||
aśokavanikāmathye śokasāgaramāplutām |
tābhiḥ parivṛtāṃ tatra sagrahāmiva rohiṇīm || 24 ||
dadarśa hanumān devīṃ latāmakusumāmiva |
sā malena ca digdhāṅgī vapuṣā cāpyalaṅkṛtā || 25 ||
mṛṇālī paṅkadigdheva vibhāti na vibhāti ca |
malinena tu vastreṇa parikliṣṭena bhāminīm || 26 ||
saṃvṛtāṃ mṛgaśābākṣīṃ dadarśa hanumān kapiḥ |
tāṃ devīṃ dīnavadanāmadīnāṃ bhartṛtejasā || 27 ||
rakṣitāṃ svena śīlena sītāmasitalocanām |
tāṃ dṛṣṭvā hanumān sītāṃ mṛgaśābanibhekṣaṇām |
mṛgakanyāmiva trastāṃ vīkṣamāṇāṃ samantataḥ || 28 ||
dahantīmiva niḥśvāsairvṛkṣān pallavadhāriṇaḥ |
saṅghātamiva śokānāṃ duḥkhasyormimivotthitām || 29 ||
tāṃ kṣamāṃ suvibhaktāṅgī vinābharaṇaśobhinīm || 30 ||
praharṣamatulaṃ lebhe mārutiḥ prekṣya maithilīm |
harṣajāni ca so'śrūṇi tāṃ dṛṣṭvā madirekṣaṇām |
mumuce hanumāṃstatra namaścakre ca rāghavam || 31 ||
namaskṛtvā ca rāmāya lakṣmaṇāya ca vīryavān |
sītādarśanasaṃhṛṣṭo hanumān saṃvṛto'bhavat || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe saptadaśassargaḥ ||