📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
3.20 অরণ্যকাণ্ড - বিংশ সর্গঃ
3.20 Aranyakanda - Vimsha Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে অরণ্যকাণ্ডম্ ।
অথ বিংশস্সর্গঃ ।
ততশ্শূর্পণখা ঘোরা রাঘবাশ্রমমাগতা ।
রাক্ষসানাচচক্ষে তৌ ভ্রাতরৌ সহ সীতযা ॥ 1 ॥
তে রামং পর্ণশালাযামুপবিষ্টং মহাবলম্ ।
দদৃশুস্সীতযা সার্ধং বৈদেহ্যা লক্ষ্মণেন চ ॥ 2 ॥
তান্দৃষ্ট্বা রাঘবশ্শ্রীমানাগতাংস্তাং চ রাক্ষসীম্ ।
অব্রবীদ্ভ্রাতরং রামো লক্ষ্মণং দীপ্ততেজসম্ ॥ 3 ॥
মুহূর্তং ভব সৌমিত্রে সীতাযাঃ প্রত্যনন্তরঃ ।
ইমানস্যা বধিষ্যামি পদবীমাগতানিহ ॥ 4 ॥
বাক্যমেতত্ততশ্শ্রুত্বা রামস্য বিদিতাত্মনঃ ।
তথেতি লক্ষ্মণো বাক্যং রামস্য প্রত্যপূজযত্ ॥ 5 ॥
রাঘবোঽপি মহচ্চাপং চামীকরবিভূষিতম্ ।
চকার সজ্যং ধর্মাত্মা তানি রক্ষাংসি চাব্রবীত্ ॥ 6 ॥
পুত্রৌ দশরথস্যাবাং ভ্রাতরৌ রামলক্ষ্মণৌ ।
প্রবিষ্টৌ সীতযা সার্ধং দুশ্চরং দণ্ডকাবনম্ ॥ 7 ॥
ফলমূলাশনৌ দান্তৌ তাপসৌ ধর্মচারিণৌ ।
বসন্তৌ দণ্ডকারণ্যে কিমর্থমুপহিংসথ ॥ 8 ॥
যুষ্মান্পাপাত্মকান্হন্তুং বিপ্রকারান্মহাহবে ।
ঋষীণাং তু নিযোগেন প্রাপ্তোঽহং সশরাযুধঃ ॥ 9 ॥
তিষ্ঠতৈবাত্র সন্তুষ্টা নোপাবর্তিতুমর্হথ ।
যদি প্রাণৈরিহার্থো বা নিবর্তধ্বং নিশাচরাঃ ॥ 10 ॥
তস্য তদ্বচনং শ্রুত্বা রাক্ষসাস্তে চতুর্দশ ।
ঊচুর্বাচং সুসঙ্ক্রুদ্ধা ব্রহ্মঘ্নাশ্শূলপাণযঃ ॥ 11 ॥
ক্রোধমুত্পাদ্য নো ভর্তুঃ খরস্য সুমহাত্মনঃ ।
ত্বমেব হাস্যসে প্রাণানদ্যাস্মাভির্হতো যুধি ॥ 12 ॥
কা হি তে শক্তিরেকস্য বহূনাং রণমূর্ধনী ।
অস্মাকমগ্রতঃ স্থাতুং কিং পুনর্যোদ্দুমাহবে ॥ 13 ॥
এহি বাহুপ্রযুক্তৈর্নঃ পরিঘৈশ্শূলপট্টিসৈঃ ।
প্রাণাংস্ত্যক্ষসি বীর্যং চ ধনুশ্চ করপীডিতম্ ॥ 14 ॥
ইত্যেবমুক্ত্বা সঙ্কৃদ্ধা রাক্ষসাস্তে চতুর্দশ ।
চিক্ষিপুস্তানি শূলানি রাঘবং প্রতি দুর্জযম্ ॥ 15 ॥
তানি শূলানি কাকুত্স্থস্সমস্তানি চতুর্দশ ।
তাবদ্ভিরেব চিচ্ছেদ শরৈঃ কাঞ্চনভূষণৈঃ ॥ 16 ॥
ততঃ পশ্চান্মহাতেজা নারাচান্সূর্যসন্নিভান্ ।
জগ্রাহ পরমক্রুদ্ধশ্চতুর্দশ শিলাশিতান্ ॥ 17 ॥
গৃহীত্বা ধনুরাযম্য লক্ষ্যানুদ্দিশ্য রাক্ষসান্ ।
মুমোচ রাঘবো বাণান্বজ্রানিব শতক্রতুঃ ॥ 18 ॥
রুক্মপুঙ্খাশ্চ বিশিখা দীপ্তা হেমবিভূষিতাঃ ।
তে ভিত্ত্বা রক্ষসাং বেগাদ্বক্ষাংসি রুধিরাপ্লুতাঃ ॥ 19 ॥
বিনিষ্পেতুস্তদা ভূমৌ ন্যমজ্জন্তাশনিস্বনাঃ ।
তে ভিন্নহৃদযা ভূমৌ ছিন্নমূলা ইব দ্রুমাঃ ॥ 20 ॥
নিপেতুশ্শোণিতার্দ্রাঙ্গা বিকৃতা বিগতাসবঃ ।
তান্ দৃষ্ট্বা পতিতান্ভূমৌ রাক্ষসী ক্রোধমূর্ছিতা ॥ 21 ॥
পরিত্রস্তা পুনস্তত্র ব্যসৃজদ্ভৈরবস্বনান্ ।
উপগম্য খরং সা তু কিঞ্চিত্সংশুষ্কশোণিতা ॥ 22 ॥
পপাত পুনরেবার্তা সনির্যাসেব সল্লকী ।
পপাত পুনরেবার্তা সনির্যাসেব সল্লকী ॥ 23 ॥
ভ্রাতুস্সমীপে শোকার্তা সসর্জ নিনদং মুহুঃ ॥ 24 ॥
সস্বরং মুমুচে বাষ্পং বিষণ্ণবদনা তদা ।
নিপাতিতান্ দৃশ্য রণে তু রাক্ষসান্ প্রধাবিতা শূর্পণখা পুনস্ততঃ ।
বধং চ তেষাং নিখিলেন রক্ষসাং শশংস সর্বং ভগিনী খরস্য সা ॥ 25 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে অরণ্যকাণ্ডে বিংশস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha viṃśassargaḥ |
tataśśūrpaṇakhā ghorā rāghavāśramamāgatā |
rākṣasānācacakṣe tau bhrātarau saha sītayā || 1 ||
te rāmaṃ parṇaśālāyāmupaviṣṭaṃ mahābalam |
dadṛśussītayā sārdhaṃ vaidehyā lakṣmaṇena ca || 2 ||
tāndṛṣṭvā rāghavaśśrīmānāgatāṃstāṃ ca rākṣasīm |
abravīdbhrātaraṃ rāmo lakṣmaṇaṃ dīptatejasam || 3 ||
muhūrtaṃ bhava saumitre sītāyāḥ pratyanantaraḥ |
imānasyā vadhiṣyāmi padavīmāgatāniha || 4 ||
vākyametattataśśrutvā rāmasya viditātmanaḥ |
tatheti lakṣmaṇo vākyaṃ rāmasya pratyapūjayat || 5 ||
rāghavo'pi mahaccāpaṃ cāmīkaravibhūṣitam |
cakāra sajyaṃ dharmātmā tāni rakṣāṃsi cābravīt || 6 ||
putrau daśarathasyāvāṃ bhrātarau rāmalakṣmaṇau |
praviṣṭau sītayā sārdhaṃ duścaraṃ daṇḍakāvanam || 7 ||
phalamūlāśanau dāntau tāpasau dharmacāriṇau |
vasantau daṇḍakāraṇye kimarthamupahiṃsatha || 8 ||
yuṣmānpāpātmakānhantuṃ viprakārānmahāhave |
ṛṣīṇāṃ tu niyogena prāpto'haṃ saśarāyudhaḥ || 9 ||
tiṣṭhataivātra santuṣṭā nopāvartitumarhatha |
yadi prāṇairihārtho vā nivartadhvaṃ niśācarāḥ || 10 ||
tasya tadvacanaṃ śrutvā rākṣasāste caturdaśa |
ūcurvācaṃ susaṅkruddhā brahmaghnāśśūlapāṇayaḥ || 11 ||
krodhamutpādya no bhartuḥ kharasya sumahātmanaḥ |
tvameva hāsyase prāṇānadyāsmābhirhato yudhi || 12 ||
kā hi te śaktirekasya bahūnāṃ raṇamūrdhanī |
asmākamagrataḥ sthātuṃ kiṃ punaryoddumāhave || 13 ||
ehi bāhuprayuktairnaḥ parighaiśśūlapaṭṭisaiḥ |
prāṇāṃstyakṣasi vīryaṃ ca dhanuśca karapīḍitam || 14 ||
ityevamuktvā saṅkṛddhā rākṣasāste caturdaśa |
cikṣipustāni śūlāni rāghavaṃ prati durjayam || 15 ||
tāni śūlāni kākutsthassamastāni caturdaśa |
tāvadbhireva ciccheda śaraiḥ kāñcanabhūṣaṇaiḥ || 16 ||
tataḥ paścānmahātejā nārācānsūryasannibhān |
jagrāha paramakruddhaścaturdaśa śilāśitān || 17 ||
gṛhītvā dhanurāyamya lakṣyānuddiśya rākṣasān |
mumoca rāghavo bāṇānvajrāniva śatakratuḥ || 18 ||
rukmapuṅkhāśca viśikhā dīptā hemavibhūṣitāḥ |
te bhittvā rakṣasāṃ vegādvakṣāṃsi rudhirāplutāḥ || 19 ||
viniṣpetustadā bhūmau nyamajjantāśanisvanāḥ |
te bhinnahṛdayā bhūmau chinnamūlā iva drumāḥ || 20 ||
nipetuśśoṇitārdrāṅgā vikṛtā vigatāsavaḥ |
tān dṛṣṭvā patitānbhūmau rākṣasī krodhamūrchitā || 21 ||
paritrastā punastatra vyasṛjadbhairavasvanān |
upagamya kharaṃ sā tu kiñcitsaṃśuṣkaśoṇitā || 22 ||
papāta punarevārtā saniryāseva sallakī |
papāta punarevārtā saniryāseva sallakī || 23 ||
bhrātussamīpe śokārtā sasarja ninadaṃ muhuḥ || 24 ||
sasvaraṃ mumuce bāṣpaṃ viṣaṇṇavadanā tadā |
nipātitān dṛśya raṇe tu rākṣasān pradhāvitā śūrpaṇakhā punastataḥ |
vadhaṃ ca teṣāṃ nikhilena rakṣasāṃ śaśaṃsa sarvaṃ bhaginī kharasya sā || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe viṃśassargaḥ ||