📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
3.2 অরণ্যকাণ্ড - দ্বিতীয সর্গঃ
3.2 Aranyakanda - Dvitiya Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে অরণ্যকাণ্ডম্ ।
অথ দ্বিতীযস্সর্গঃ ।
কৃতাতিথ্যোঽথ রামস্তু সূর্যস্যোদযনং প্রতি ।
আম্নত্র়্য স মুনীন্সর্বান্বনমেবান্বগাহত ॥ 1 ॥
নানামৃগগণাকীর্ণমৃক্ষশার্দূল সেবিতম্ ।
ধ্বস্তবৃক্ষলতাগুল্মং দুর্দর্শসলিলাশযম্ ॥ 2 ॥
নিষ্কূজনানাশকুনিঝিল্লিকাগণনাদিতম্ ।
লক্ষ্মণানুগতো রামো বনমধ্যং দদর্শ হ ॥ 3 ॥
সীতযা সহ কাকুত্স্থস্তস্মিনঘোরমৃগাযুতে ।
দদর্শ গিরিশৃঙ্গাভং পুরুষাদং মহাস্বনম্ ॥ 4 ॥
গম্ভীরাক্ষং মহাবক্ত্রং বিকটং বিষমোদরম্ ।
বীভত্সং বিষমং দীর্ঘং বিকৃতং ঘোরদর্শনম্ ॥ 5 ॥
বসানং চর্ম বৈযাঘ্রং বসার্দ্রং রুধিরোক্ষিতম্ ।
ত্রাসনং সর্বভূতানাং ব্যাদিতাস্যমিবান্তকম্ ॥ 6 ॥
ত্রীন্সিম্হান্শ্চতুরো ব্যাঘ্রান্দ্বৌ বৃকৌ পৃষতান্দশ ।
সবিষাণং বসাদিগ্ধং গজস্য চ শিরো মহত্ ।
অবসজ্যাযসে শূলে বিনদন্তং মহাস্বনম্ ॥ 7 ॥
স রামং লক্ষ্মণং চৈব সীতাং দৃষ্ট্বা চ মৈথিলীম্ ।
অভ্যধাবত্সুসঙ্কৃদ্ধঃ প্রজাঃ কাল ইবান্তকঃ ॥ 8 ॥
স কৃত্বা ভৈরবং নাদং চালযন্নিব মেদিনীম্ ।
অঙ্কেনাদায বৈদেহীমপক্রম্য ততোঽব্রবীত্ ॥ 9 ॥
যুবাং জটাচীরধরৌ সভার্যৌ ক্ষীণজীবিতৌ ।
প্রবিষ্টৌ দণ্ডকারণ্যং শরচাপাসিধারিণৌ ॥ 10 ॥
কথং তাপসযোর্বাং চ বাসঃ প্রমদযা সহ ।
অধর্মচারিণৌ পাপৌ কৌ যুবাং মুনিদূষকৌ ॥ 11 ॥
অহং বনমিদং দুর্গং বিরাধো নাম রাক্ষসঃ ।
চরামি সাযুধো নিত্যমৃষিমাংসানি ভক্ষযন্ ॥ 12 ॥
ইযং নারী বরারোহা মম ভার্যা ভবিষ্যতি ।
যুবযোঃ পাপযোশ্চাহং পাস্যামি রুধিরং মৃধে ॥ 13 ॥
তস্যৈবং ব্রুবতো দুষ্টং বিরাধস্য দুরাত্মনঃ ।
শ্রুত্বা সগর্বিতং বাক্যং সম্ভ্রান্তা জনকাত্মজা ॥ 14 ॥
সীতা প্রবেপতোদ্বেগাত্ প্রাবাতে কদলী যথা ॥ 15 ॥
তাং দৃষ্ট্বা রাঘবঃ সীতাং বিরাধাঙ্কগতাং শুভাম্ ।
অব্রবীল্লক্ষ্মণং বাক্যং মুখেন পরিশুষ্যতা ॥ 16 ॥
পশ্য সৌম্য নরেন্দ্রস্য জনকস্যাত্মসম্ভবাম্ ।
মম ভার্যাং শুভাচারাং বিরাধাঙ্কে প্রবেশিতাম্ ॥ 17 ॥
অত্যন্তসুখসম্মবৃদ্ধাং রাজপুত্রীং যশস্বিনীম্ ।
যদভিপ্রেতমস্মাসু প্রিযং বরবৃতং চ যত্ ॥ 18 ॥
কৈকেয্যাস্তু সুসংবৃত্তং ক্ষিপ্রমদ্যৈব লক্ষ্মণ ।
যা ন তুষ্যতি রাজ্যেন পুত্রার্থে দীর্ঘদর্শিনী ॥ 19 ॥
যযাহং সর্বভূতানাং প্রিযঃ প্রস্থাপিতো বনম্ ।
অদ্যেদানীং সকামা সা যা মাতা মধ্যমা মম ॥ 20 ॥
পরস্পর্শাত্তু বৈদেহ্যাঃ ন দুঃখতরমস্তিমে ।
পিতুর্বিনাশাত্সৌমিত্রে স্বরাজ্যহরণাত্তথা ॥ 21 ॥
ইতি ব্রুবতি কাকুত্স্থে বাষ্পশোকপরিপ্লুতে ।
অব্রবীল্লক্ষ্মণঃ ক্রুদ্ধো রুদ্ধো নাগ ইব শ্বসন্ ॥ 22 ॥
অনাথ ইব ভূতানাং নাথস্ত্বং বাসবোপমঃ ।
মযা প্রেষ্যেণ কাকুত্স্থ কিমর্থং পরিতপ্যসে ॥ 23 ॥
শরেণ নিহতস্যাদ্য মযা ক্রুদ্ধেন রক্ষসঃ ।
বিরাধস্য গতাসোর্হি মহী পাস্যতি শোণিতম্ ॥ 24 ॥
রাজ্যকামে মম ক্রোধো ভরতে যো বভূব হ ।
তং বিরাধে প্রমোক্ষ্যামি বজ্রী বজ্রমিবাচলে ॥ 25 ॥
মম ভুজবলবেগবেগিতঃ পততু শরোঽস্য মহান্মহোরসি ।
ব্যপনযতু তনোশ্চ জীবিতং পততু ততস্সমহীং বিঘূর্ণিতঃ ॥ 26 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে অরণ্যকাণ্ডে দ্বিতীযস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha dvitīyassargaḥ |
kṛtātithyo'tha rāmastu sūryasyodayanaṃ prati |
āmnatṟya sa munīnsarvānvanamevānvagāhata || 1 ||
nānāmṛgagaṇākīrṇamṛkṣaśārdūla sevitam |
dhvastavṛkṣalatāgulmaṃ durdarśasalilāśayam || 2 ||
niṣkūjanānāśakunijhillikāgaṇanāditam |
lakṣmaṇānugato rāmo vanamadhyaṃ dadarśa ha || 3 ||
sītayā saha kākutsthastasminaghoramṛgāyute |
dadarśa giriśṛṅgābhaṃ puruṣādaṃ mahāsvanam || 4 ||
gambhīrākṣaṃ mahāvaktraṃ vikaṭaṃ viṣamodaram |
bībhatsaṃ viṣamaṃ dīrghaṃ vikṛtaṃ ghoradarśanam || 5 ||
vasānaṃ carma vaiyāghraṃ vasārdraṃ rudhirokṣitam |
trāsanaṃ sarvabhūtānāṃ vyāditāsyamivāntakam || 6 ||
trīnsimhānścaturo vyāghrāndvau vṛkau pṛṣatāndaśa |
saviṣāṇaṃ vasādigdhaṃ gajasya ca śiro mahat |
avasajyāyase śūle vinadantaṃ mahāsvanam || 7 ||
sa rāmaṃ lakṣmaṇaṃ caiva sītāṃ dṛṣṭvā ca maithilīm |
abhyadhāvatsusaṅkṛddhaḥ prajāḥ kāla ivāntakaḥ || 8 ||
sa kṛtvā bhairavaṃ nādaṃ cālayanniva medinīm |
aṅkenādāya vaidehīmapakramya tato'bravīt || 9 ||
yuvāṃ jaṭācīradharau sabhāryau kṣīṇajīvitau |
praviṣṭau daṇḍakāraṇyaṃ śaracāpāsidhāriṇau || 10 ||
kathaṃ tāpasayorvāṃ ca vāsaḥ pramadayā saha |
adharmacāriṇau pāpau kau yuvāṃ munidūṣakau || 11 ||
ahaṃ vanamidaṃ durgaṃ virādho nāma rākṣasaḥ |
carāmi sāyudho nityamṛṣimāṃsāni bhakṣayan || 12 ||
iyaṃ nārī varārohā mama bhāryā bhaviṣyati |
yuvayoḥ pāpayoścāhaṃ pāsyāmi rudhiraṃ mṛdhe || 13 ||
tasyaivaṃ bruvato duṣṭaṃ virādhasya durātmanaḥ |
śrutvā sagarvitaṃ vākyaṃ sambhrāntā janakātmajā || 14 ||
sītā pravepatodvegāt prāvāte kadalī yathā || 15 ||
tāṃ dṛṣṭvā rāghavaḥ sītāṃ virādhāṅkagatāṃ śubhām |
abravīllakṣmaṇaṃ vākyaṃ mukhena pariśuṣyatā || 16 ||
paśya saumya narendrasya janakasyātmasambhavām |
mama bhāryāṃ śubhācārāṃ virādhāṅke praveśitām || 17 ||
atyantasukhasammavṛddhāṃ rājaputrīṃ yaśasvinīm |
yadabhipretamasmāsu priyaṃ varavṛtaṃ ca yat || 18 ||
kaikeyyāstu susaṃvṛttaṃ kṣipramadyaiva lakṣmaṇa |
yā na tuṣyati rājyena putrārthe dīrghadarśinī || 19 ||
yayāhaṃ sarvabhūtānāṃ priyaḥ prasthāpito vanam |
adyedānīṃ sakāmā sā yā mātā madhyamā mama || 20 ||
parasparśāttu vaidehyāḥ na duḥkhataramastime |
piturvināśātsaumitre svarājyaharaṇāttathā || 21 ||
iti bruvati kākutsthe bāṣpaśokapariplute |
abravīllakṣmaṇaḥ kruddho ruddho nāga iva śvasan || 22 ||
anātha iva bhūtānāṃ nāthastvaṃ vāsavopamaḥ |
mayā preṣyeṇa kākutstha kimarthaṃ paritapyase || 23 ||
śareṇa nihatasyādya mayā kruddhena rakṣasaḥ |
virādhasya gatāsorhi mahī pāsyati śoṇitam || 24 ||
rājyakāme mama krodho bharate yo babhūva ha |
taṃ virādhe pramokṣyāmi vajrī vajramivācale || 25 ||
mama bhujabalavegavegitaḥ patatu śaro'sya mahānmahorasi |
vyapanayatu tanośca jīvitaṃ patatu tatassamahīṃ vighūrṇitaḥ || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe dvitīyassargaḥ ||