📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
2.96 অযোধ্যাকাণ্ড - ষণ্ণবতিতম সর্গঃ
2.96 Ayodhyakanda - Shannavatitama Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে অযোধ্যাকাণ্ডম্ ।
অথ ষণ্ণবতিতমস্সর্গঃ ।
তাং তথা দর্শযিত্বা তু মৈথিলীং গিরিনিম্নগাম্ ।
নিষসাদ গিরিপ্রস্থে সীতাং মাংসেন ছন্দযন্ ॥ 1 ॥
ইদং মেধ্যমিদং স্বাদু নিষ্টপ্তমিদমগ্নিনা ।
এবমাস্তে স ধর্মাত্মা সীতযা সহ রাঘবঃ ॥ 2 ॥
তথা তত্রাঽসতস্তস্য ভরতস্যৌপযাযিনঃ ।
সৈন্যরেণুশ্চ শব্দশ্চ প্রাদুরাস্তাং নভস্পৃশৌ ॥ 3 ॥
এতস্মিন্নন্তরে ত্রস্তা শ্শব্দেন মহতা ততঃ ।
অর্দিতা যূথপা মত্তা স্সযূথা দুদ্রুবুর্দিশঃ ॥ 4 ॥
স তং সৈন্যসমুদ্ধূতং শব্দং শুশ্রাব রাঘবঃ ।
তাং শ্চ বিপ্রদ্রুতান্সর্বান্যূথপানন্ববৈক্ষত ॥ 5 ॥
তাংশ্চ বিদ্রুবতো দৃষ্ট্বা তং চ শ্রুত্বা চ নিস্বনম্ ।
উবাচ রাম স্সৌমিত্রিং লক্ষ্মণং দীপ্ততেজসম্ ॥ 6 ॥
হন্ত লক্ষ্মণ পশ্যেহ সুমিত্রাসুপ্রজাস্ত্বযা ।
ভীমস্তনিতগম্ভীরস্তুমুলঃ শ্রূযতে স্বনঃ ॥ 7 ॥
গজযূথানি বাঽরণ্যে মহিষা বা মহাবনে ।
বিত্রাসিতা মৃগা স্সিংহৈ স্সহসা প্রদ্রুতা দিশঃ ॥ 8 ॥
রাজা বা রাজপুত্রো বা মৃগযামটতে বনে ।
অন্যদ্বা শ্বাপদং কিঞ্চিত্সৌমিত্রে জ্ঞাতুমর্হসি ॥ 9 ॥
সুদুশ্চরো গিরিশ্চাযং পক্ষিণামপি লক্ষ্মণ ।
সর্বমেতদ্যথাতত্ত্বমচিরাত্ জ্ঞাতুমর্হসি ॥ 10 ॥
স লক্ষ্মণ স্সন্ত্বরিত স্সালমারুহ্য পুষ্পিতম্ ।
প্রেক্ষমাণো দিশ স্সর্বাঃ পূর্বাং দিশমুদৈক্ষত ॥ 11 ॥
উদঙ্মুখঃ প্রেক্ষমাণো দদর্শ মহতীং চমূম্ ।
রথাশ্বগজসম্বাধাং যত্তৈর্যুক্তাং পদাতিভিঃ ॥ 12 ॥
তামশ্বগজসম্পূর্ণাং রথধ্বজবিভূষিতাম্ ।
শশংস সেনাং রামায বচনং চেদমব্রবীত্ ॥ 13 ॥
অগ্নিং সংশমযত্বার্য স্সীতা চ ভজতাং গুহাম্ ।
সজ্যং কুরুষ্ব চাপং চ শরাংশ্চ কবচং তথা ॥ 14 ॥
তং রামঃ পুরুষব্যাঘ্রো লক্ষ্মণং প্রত্যুবাচ হ ।
অঙ্গাবেক্ষস্ব সৌমিত্রে কস্যেমাং মন্যসে চমূম্ ॥ 15 ॥
এবমুক্তস্তু রামেণ লক্ষ্মণো বাক্যমব্রবীত্ ।
দিধক্ষন্নিব তাং সেনাং রুষিতঃ পাবকো যথা ॥ 16 ॥
সম্পন্নং রাজ্যমিচ্ছংস্তু ব্যক্তং প্রাপ্যাভিষেচনম্ ।
আবাং হন্তুং সমভ্যেতি কৈকেয্যা ভরতস্সুতঃ ॥ 17 ॥
এষ বৈ সুমহাঞ্ছ্রীমান্বিটপী সম্প্রকাশতে ।
বিরাজত্যুদ্গতস্কন্ধং কোবিদারধ্বজো রথে ॥ 18 ॥
অসৌ হি সুমহাস্কন্ধো বিটপী চ মহাদ্রুমঃ ।
বিরাজতে মহাসৈন্যে কোবিদারধ্বজো রথে ॥ 19 ॥
ভজন্ত্যেতে যথাকামমশ্বানারুহ্য শীঘ্রগান্ ।
এতে ভ্রাজন্তি সংহৃষ্টা গজানারুহ্য সাদিনঃ ॥ 20 ॥
গৃহীতধনুষৌ চাবাং গিরিং বীর শ্রযাবহৈ ।
অথবেহৈব তিষ্ঠাব স্সন্নদ্ধাবুদ্যতাযুধৌ ॥ 21 ॥
অপি নৌ বশমাগচ্ছেত্কোবিদারধ্বজো রণে ।
অপি দ্রক্ষ্যামি ভরতং যত্কৃতে ব্যসনং মহত্ ॥ 22 ॥
ত্বযা রাঘব সম্প্রাপ্তং সীতযা চ মযা তথা ।
যন্নিমিত্তং ভবান্রাজ্যাচ্ছ্যুতো রাঘব শাশ্বতাত্ ॥ 23 ॥
সম্প্রাপ্তোঽযমরির্বীর ভরতো বধ্য এব মে ।
ভরতস্য বধে দোষং নাহং পশ্যামি রাঘব ।
পূর্বাপকারিণং হত্বা ন হ্যধর্মেণ যুজ্যতে ॥ 24 ॥
পূর্বাপকারী ভরতস্ত্যক্তধর্মশ্চ রাঘব ।
এতস্মিন্নিহতে কৃত্স্নামনুশাধি বসুন্ধরাম্ ॥ 25 ॥
অদ্য পুত্রং হতং সঙ্খ্যে কৈকেযী রাজ্যকামুকা ।
মযা পশ্যেত্সুদুঃখার্তা হস্তিভগ্নমিব দ্রুমম্ ॥ 26 ॥
কৈকেযীং চ বধিষ্যামি সানুবন্ধাং সবান্ধবাম্ ।
কলুষেণাদ্য মহতা মেদিনী পরিমুচ্যতাম্ ॥ 27 ॥
অদ্যেমং সংযতং ক্রোধমসত্কারং চ মানদ ।
মোক্ষ্যামি শত্রুসৈন্যেষু কক্ষেষ্বিব হুতাশনম্ ॥ 28 ॥
অদ্যৈতচ্ছিত্রকূটস্য কাননং নিশিতৈ শ্শরৈঃ ।
ছিন্দঞ্চত্রুশরীরাণি করিষ্যে শোণিতোক্ষিতম্ ॥ 29 ॥
শরৈর্নির্ভিন্নহৃদযান্কুঞ্জরাংস্তুরগাংস্তথা ।
শ্বাপদাঃ পরিকর্ষন্তু নরাংশ্চ নিহতান্মযা ॥ 30 ॥
শরাণাং ধনুষশ্চাহমনৃণোঽস্মিন্মহাবনে ।
সসৈন্যং ভরতং হত্বা ভবিষ্যামি ন সংশযঃ ॥ 31 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে অযোধ্যাকাণ্ডে ষণ্ণবতিতমস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha ṣaṇṇavatitamassargaḥ |
tāṃ tathā darśayitvā tu maithilīṃ girinimnagām |
niṣasāda giriprasthe sītāṃ māṃsena chandayan || 1 ||
idaṃ medhyamidaṃ svādu niṣṭaptamidamagninā |
evamāste sa dharmātmā sītayā saha rāghavaḥ || 2 ||
tathā tatrā'satastasya bharatasyaupayāyinaḥ |
sainyareṇuśca śabdaśca prādurāstāṃ nabhaspṛśau || 3 ||
etasminnantare trastā śśabdena mahatā tataḥ |
arditā yūthapā mattā ssayūthā dudruvurdiśaḥ || 4 ||
sa taṃ sainyasamuddhūtaṃ śabdaṃ śuśrāva rāghavaḥ |
tāṃ śca vipradrutānsarvānyūthapānanvavaikṣata || 5 ||
tāṃśca vidruvato dṛṣṭvā taṃ ca śrutvā ca nisvanam |
uvāca rāma ssaumitriṃ lakṣmaṇaṃ dīptatejasam || 6 ||
hanta lakṣmaṇa paśyeha sumitrāsuprajāstvayā |
bhīmastanitagambhīrastumulaḥ śrūyate svanaḥ || 7 ||
gajayūthāni vā'raṇye mahiṣā vā mahāvane |
vitrāsitā mṛgā ssiṃhai ssahasā pradrutā diśaḥ || 8 ||
rājā vā rājaputro vā mṛgayāmaṭate vane |
anyadvā śvāpadaṃ kiñcitsaumitre jñātumarhasi || 9 ||
suduścaro giriścāyaṃ pakṣiṇāmapi lakṣmaṇa |
sarvametadyathātattvamacirāt jñātumarhasi || 10 ||
sa lakṣmaṇa ssantvarita ssālamāruhya puṣpitam |
prekṣamāṇo diśa ssarvāḥ pūrvāṃ diśamudaikṣata || 11 ||
udaṅmukhaḥ prekṣamāṇo dadarśa mahatīṃ camūm |
rathāśvagajasambādhāṃ yattairyuktāṃ padātibhiḥ || 12 ||
tāmaśvagajasampūrṇāṃ rathadhvajavibhūṣitām |
śaśaṃsa senāṃ rāmāya vacanaṃ cedamabravīt || 13 ||
agniṃ saṃśamayatvārya ssītā ca bhajatāṃ guhām |
sajyaṃ kuruṣva cāpaṃ ca śarāṃśca kavacaṃ tathā || 14 ||
taṃ rāmaḥ puruṣavyāghro lakṣmaṇaṃ pratyuvāca ha |
aṅgāvekṣasva saumitre kasyemāṃ manyase camūm || 15 ||
evamuktastu rāmeṇa lakṣmaṇo vākyamabravīt |
didhakṣanniva tāṃ senāṃ ruṣitaḥ pāvako yathā || 16 ||
sampannaṃ rājyamicchaṃstu vyaktaṃ prāpyābhiṣecanam |
āvāṃ hantuṃ samabhyeti kaikeyyā bharatassutaḥ || 17 ||
eṣa vai sumahāñchrīmānviṭapī samprakāśate |
virājatyudgataskandhaṃ kovidāradhvajo rathe || 18 ||
asau hi sumahāskandho viṭapī ca mahādrumaḥ |
virājate mahāsainye kovidāradhvajo rathe || 19 ||
bhajantyete yathākāmamaśvānāruhya śīghragān |
ete bhrājanti saṃhṛṣṭā gajānāruhya sādinaḥ || 20 ||
gṛhītadhanuṣau cāvāṃ giriṃ vīra śrayāvahai |
athavehaiva tiṣṭhāva ssannaddhāvudyatāyudhau || 21 ||
api nau vaśamāgacchetkovidāradhvajo raṇe |
api drakṣyāmi bharataṃ yatkṛte vyasanaṃ mahat || 22 ||
tvayā rāghava samprāptaṃ sītayā ca mayā tathā |
yannimittaṃ bhavānrājyācchyuto rāghava śāśvatāt || 23 ||
samprāpto'yamarirvīra bharato vadhya eva me |
bharatasya vadhe doṣaṃ nāhaṃ paśyāmi rāghava |
pūrvāpakāriṇaṃ hatvā na hyadharmeṇa yujyate || 24 ||
pūrvāpakārī bharatastyaktadharmaśca rāghava |
etasminnihate kṛtsnāmanuśādhi vasundharām || 25 ||
adya putraṃ hataṃ saṅkhye kaikeyī rājyakāmukā |
mayā paśyetsuduḥkhārtā hastibhagnamiva drumam || 26 ||
kaikeyīṃ ca vadhiṣyāmi sānubandhāṃ sabāndhavām |
kaluṣeṇādya mahatā medinī parimucyatām || 27 ||
adyemaṃ saṃyataṃ krodhamasatkāraṃ ca mānada |
mokṣyāmi śatrusainyeṣu kakṣeṣviva hutāśanam || 28 ||
adyaitacchitrakūṭasya kānanaṃ niśitai śśaraiḥ |
chindañcatruśarīrāṇi kariṣye śoṇitokṣitam || 29 ||
śarairnirbhinnahṛdayānkuñjarāṃsturagāṃstathā |
śvāpadāḥ parikarṣantu narāṃśca nihatānmayā || 30 ||
śarāṇāṃ dhanuṣaścāhamanṛṇo'sminmahāvane |
sasainyaṃ bharataṃ hatvā bhaviṣyāmi na saṃśayaḥ || 31 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe ṣaṇṇavatitamassargaḥ ||