📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
2.38 অযোধ্যাকাণ্ড - অষ্টত্রিংশ সর্গঃ
2.38 Ayodhyakanda - Ashtatrimsha Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে অযোধ্যাকাণ্ডম্ ।
অথ অষ্টত্রিংশস্সর্গঃ ।
তস্যাং চীরং বসানাযাং নাথবত্যামনাথবত্ ।
প্রচুক্রোশ জনস্সর্বো ধিক্ত্বাং দশরথং ত্বিতি ॥ 1 ॥
তেন তত্র প্রণাদেন দুঃখিতস্স মহীপতিঃ ।
চিচ্ছেদ জীবিতে শ্রদ্ধাং ধর্মে যশসি চাত্মনঃ ॥ 2 ॥
স নিঃশ্বস্যোষ্ণমৈক্ষ্বাক স্তাং ভার্যামিদমব্রবীত্ ।
কৈকেযি কুশচীরেণ ন সীতা গন্তুমর্হতি ॥ 3 ॥
সুকুমারী চ বালা চ সততং চ সুখোচিতা ।
নেযং বনস্য যোগ্যেতি সত্যমাহ গুরুর্মম ॥ 4 ॥
ইযং হি কস্যাপকরোতি কিঞ্চি ত্তপস্বিনী রাজবরস্য কন্যা ।
যা চীরমাসাদ্য জনস্য মধ্যে স্থিতা বিসঞ্জ্ঞাশ্রমণীব কাচিত্ ॥ 5 ॥
চীরাণ্যপাস্যাজ্জনকস্য কন্যা নেযং প্রতিজ্ঞা মম দত্তপূর্বা ।
যথাসুখং গচ্ছতু রাজপুত্রী বনং সমগ্রা সহ সর্বরত্নৈঃ ॥ 6 ॥
অজীবনার্হেণ মযা নৃশংসা কৃতা প্রতিজ্ঞা নিযমেন তাবত্ ।
তবযা হি বাল্যাত্ প্রতিপন্নমেতত্ তন্মাং দহেদ্বেণুমিবাত্মপুষ্পম্ ॥ 7 ॥
রামেণ যদি তে পাপে কিঞ্চিত্কৃতমশোভনম্ ।
অপকারঃ ক ইহ তে বৈদেহ্যা দর্শিতোঽধমে ॥ 8 ॥
মৃগীবোত্ফুল্লনযনা মৃদুশীলা তপস্বীনী ।
অপকারং কমিহ তে করোতি জনকাত্মজা ॥ 9 ॥
ননু পর্যাপ্ত মেতত্তে পাপে রামবিবাসনম্ ।
কিমেভিঃ কৃপণৈর্ভূযঃ পাতকৈরপি তে কৃতৈঃ ॥ 10 ॥
প্রতিজ্ঞাতং মযা তাবত্ ত্বযোক্তং দেবি শৃণ্বতা ।
রামং যদভিষেকায ত্বমিহাগতমব্রবীঃ ॥ 11 ॥
তত্ত্বেতত্সমতিক্রম্য নিরযং গন্তুমিচ্ছসি ।
মৈথিলীমপি যা হি ত্বমীক্ষসে চীরবাসিনীম্ ॥ 12 ॥
ইতীব রাজা বিলপন্মহাত্মা শোকস্য নান্তং স দদর্শ কিঞ্চিত্ ।
ভৃশাতুরত্বাচ্চ পপাত ভূমৌ তেনৈব পুত্রব্যসনেন মগ্নঃ ॥ 13 ॥
এবং ব্রুবন্তং পিতরং রামস্সম্প্রস্থিতো বনম্ ।
অবাক্ছিরসমাসীনমিদং বচনমব্রবীত্ ॥ 14 ॥
যং ধার্মিক কৌশল্যা মম মাতা যশস্বিনী ।
বৃদ্ধা চাক্ষুদ্রশীলা চ ন চ ত্বাং দেব গর্হতে ॥ 15 ॥
মযা বিহীনাং বরদ প্রপন্নাং শোকসাগরম্ ।
অদৃষ্টপূর্বব্যসনাং ভূযস্সম্মন্তুমর্হসি ॥ 16 ॥
পুত্রশোকং যথা নর্চ্ছেত্ত্বযা পূজ্যেন পূজিতা ।
মাং হি সঞ্চিন্তযন্তী সা ত্বযি জীবেত্তপস্বিনী ॥ 17 ॥
ইমাং মহেন্ন্দ্রোপম জাতগর্ধিনীং তথা বিধাতুং জননীং মমার্হসি ।
যথা বনস্থে মযি শোককর্শিতা ন জীবিতং ন্যস্য যমক্ষযং ব্রজেত্ ॥ 18 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে অযোধ্যাকাণ্ডে অষ্টত্রিংশস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha aṣṭatriṃśassargaḥ |
tasyāṃ cīraṃ vasānāyāṃ nāthavatyāmanāthavat |
pracukrośa janassarvo dhiktvāṃ daśarathaṃ tviti || 1 ||
tena tatra praṇādena duḥkhitassa mahīpatiḥ |
ciccheda jīvite śraddhāṃ dharme yaśasi cātmanaḥ || 2 ||
sa niḥśvasyoṣṇamaikṣvāka stāṃ bhāryāmidamabravīt |
kaikeyi kuśacīreṇa na sītā gantumarhati || 3 ||
sukumārī ca bālā ca satataṃ ca sukhocitā |
neyaṃ vanasya yogyeti satyamāha gururmama || 4 ||
iyaṃ hi kasyāpakaroti kiñci ttapasvinī rājavarasya kanyā |
yā cīramāsādya janasya madhye sthitā visañjñāśramaṇīva kācit || 5 ||
cīrāṇyapāsyājjanakasya kanyā neyaṃ pratijñā mama dattapūrvā |
yathāsukhaṃ gacchatu rājaputrī vanaṃ samagrā saha sarvaratnaiḥ || 6 ||
ajīvanārheṇa mayā nṛśaṃsā kṛtā pratijñā niyamena tāvat |
tavayā hi bālyāt pratipannametat tanmāṃ dahedveṇumivātmapuṣpam || 7 ||
rāmeṇa yadi te pāpe kiñcitkṛtamaśobhanam |
apakāraḥ ka iha te vaidehyā darśito'dhame || 8 ||
mṛgīvotphullanayanā mṛduśīlā tapasvīnī |
apakāraṃ kamiha te karoti janakātmajā || 9 ||
nanu paryāpta metatte pāpe rāmavivāsanam |
kimebhiḥ kṛpaṇairbhūyaḥ pātakairapi te kṛtaiḥ || 10 ||
pratijñātaṃ mayā tāvat tvayoktaṃ devi śṛṇvatā |
rāmaṃ yadabhiṣekāya tvamihāgatamabravīḥ || 11 ||
tattvetatsamatikramya nirayaṃ gantumicchasi |
maithilīmapi yā hi tvamīkṣase cīravāsinīm || 12 ||
itīva rājā vilapanmahātmā śokasya nāntaṃ sa dadarśa kiñcit |
bhṛśāturatvācca papāta bhūmau tenaiva putravyasanena magnaḥ || 13 ||
evaṃ bruvantaṃ pitaraṃ rāmassamprasthito vanam |
avākchirasamāsīnamidaṃ vacanamabravīt || 14 ||
yaṃ dhārmika kauśalyā mama mātā yaśasvinī |
vṛddhā cākṣudraśīlā ca na ca tvāṃ deva garhate || 15 ||
mayā vihīnāṃ varada prapannāṃ śokasāgaram |
adṛṣṭapūrvavyasanāṃ bhūyassammantumarhasi || 16 ||
putraśokaṃ yathā narcchettvayā pūjyena pūjitā |
māṃ hi sañcintayantī sā tvayi jīvettapasvinī || 17 ||
imāṃ mahenndropama jātagardhinīṃ tathā vidhātuṃ jananīṃ mamārhasi |
yathā vanasthe mayi śokakarśitā na jīvitaṃ nyasya yamakṣayaṃ vrajet || 18 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe aṣṭatriṃśassargaḥ ||