📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
1.62 বালকাণ্ড - দ্বিষষ্টিতম সর্গঃ
1.62 Balakanda - Dvishashtitama Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে বালকাণ্ডম্ ।
অথ দ্বিষষ্টিতমস্সর্গঃ ।
শুনশ্শেফং নরশ্রেষ্ঠ গৃহীত্বা তু মহাযশাঃ ।
ব্যশ্রাম্যত্ পুষ্করে রাজা মধ্যাহ্নে রঘুনন্দন ॥ 1 ॥
তস্য বিশ্রমমাণস্য শুনশ্শেফো মহাযশাঃ ।
পুষ্করক্ষেত্রমাগম্য বিশ্বামিত্রং দদর্শ হ ॥ 2 ॥
তপ্যন্তমৃষিভিস্সার্ধং মাতুলং পরমাতুরঃ ।
বিবর্ণবদনো দীনস্তৃষ্ণযা চ শ্রমেণ চ ॥ 3 ॥
পপাতাঙ্কে মুনেরাশু বাক্যং চেদমুবাচ হ ।
ন মেঽস্তি মাতা ন পিতা জ্ঞাতযো বান্ধবাঃ কুতঃ ॥ 4 ॥
ত্রাতুমর্হসি মাং সৌম্য ধর্মেণ মুনিপুঙ্গব ।
ত্রাতা ত্বং হি মুনিশ্রেষ্ঠ সর্বেষাং ত্বং হি ভাবনঃ ॥ 5 ॥
রাজা চ কৃতকার্যস্স্যাদহং দীর্ঘাযুরব্যযঃ ।
স্বর্গলোকমুপাশ্নীযাং তপস্তপ্ত্বাহ্যনুত্তমম্ ॥ 6 ॥
ত্বং মে নাথো হ্যনাথস্য ভব ভব্যেন চেতসা ।
পিতেব পুত্রং ধর্মাত্মং স্ত্রাতুমর্হসি কিল্বিষাত্ ॥ 7 ॥
তস্য তদ্বচনং শ্রুত্বা বিশ্বামিত্রো মহাতপাঃ ।
সান্ত্বযিত্বা বহুবিধং পুত্রানিদমুবাচ হ ॥ 8 ॥
যত্কৃতে পিতরঃ পুত্রান্ জনযন্তি শুভার্থিনঃ ।
পরলোকহিতার্থায তস্য কালোঽযমাগতঃ ॥ 9 ॥
অযং মুনিসুতো বালো মত্তশ্শরণমিচ্ছতি ।
অস্য জীবিতমাত্রেণ প্রিযং কুরুত পুত্রকাঃ ॥ 10 ॥
সর্বে সুকৃতকর্মাণস্সর্বে ধর্মপরাযণাঃ ।
পশুভূতা নরেন্দ্রস্য তৃপ্তিমগ্নেঃ প্রযচ্ছত ॥ 11 ॥
নাথবাংশ্চ শুনশ্শেফো যজ্ঞশ্চাবিঘ্নিতো ভবেত্ ।
দেবতাস্তর্পিতাশ্চস্যুর্মম চাপি কৃতং বচঃ ॥ 12 ॥
মুনেস্তু বচনং শ্রুত্বা মধুচ্ছন্দাদয স্সুতাঃ ।
সাভিমানং নরশ্রেষ্ঠ সলীলমিদমব্রুবন্ ॥ 13 ॥
কথমাত্মসুতান্ হিত্বা ত্রাযসেঽন্যসুতং বিভো ।
অকার্যমিব পশ্যাম শ্শ্বমাংস ইব ভোজনে ॥ 14 ॥
তেষাং তদ্বচনং শ্রুত্বা পুত্রাণাং মুনিপুঙ্গবঃ ।
ক্রোধসংরক্তনযনো ব্যাহর্তুমুপচক্রমে ॥ 15 ॥
নিস্সাধ্বসমিদং প্রোক্তং ধর্মাদপি বিগর্হিতম্ ।
অতিক্রম্য তু মদ্বাক্যং দারুণং রোমহর্ষণম্ ॥ 16 ॥
শ্বমাংসভোজিনস্সর্বে বাসিষ্ঠা ইব জাতিষু ।
পূর্ণং বর্ষসহস্রং তু পৃথিব্যামনুবত্স্যথ ॥ 17 ॥
কৃত্বা শাপসমাযুক্তান্ পুত্রান্ মুনিবরস্তথা ।
শুনশ্শেফমুবাচার্তং কৃত্বা রক্ষাং নিরামযম্ ॥ 18 ॥
পবিত্রপাশৈরাসক্তো রক্তমাল্যানুলেপনঃ ।
বৈষ্ণবং যূপমাসাদ্য বাগ্ভিরগ্নিমুদাহর ॥ 19 ॥
ইমে তু গাথে দ্বে দিব্যে গাযেথা মুনিপুত্রক ।
অম্বরীষস্য যজ্ঞেঽস্মিংস্তত স্সিদ্ধিমবাপ্স্যসি ॥ 20 ॥
শুনশ্শেফো গৃহীত্বা তে দ্বে গাথে সুসমাহিতঃ ।
ত্বরযা রাজসিংহং তমম্বরীষমুবাচ হ ॥ 21 ॥
রাজসিংহ মহাসত্ত্ব শীঘ্রং গচ্ছাবহে সদঃ ।
নির্বর্তযস্ব রাজেন্দ্র দীক্ষাং চ সমুপাবিশ ॥ 22 ॥
তদ্বাক্যমৃষিপুত্রস্য শ্রুত্বা হর্ষসমুত্সুকঃ ।
জগাম নৃপতি শ্শীঘ্রং যজ্ঞবাটমতন্দ্রিতঃ ॥ 23 ॥
সদস্যানুমতে রাজা পবিত্রকৃতলক্ষণম্ ।
পশুং রক্তাম্বরং কৃত্বা যূপে তং সমবন্ধযত্ ॥ 24 ॥
সবদ্ধো বাগ্ভিরগ্য্রাভিরভিতুষ্টাব বৈ সুরৌ ।
ইন্দ্রমিন্দ্রানুজং চৈব যথাবন্মুনিপুত্রকঃ ॥ 25 ॥
ততঃ প্রীত স্সহস্রাক্ষো রহস্যস্তুতিতর্পিতঃ ।
দীর্ঘমাযুস্তদা প্রাদাচ্ছুনশ্শেফায রাঘব ॥ 26 ॥
স চ রাজা নরশ্রেষ্ঠ যজ্ঞস্য চ সমাপ্তবান্ ।
ফলং বহুগুণং রাম সহস্রাক্ষপ্রসাদজম্ ॥ 27 ॥
বিশ্বামিত্রো ঽপি ধর্মাত্মা ভূযস্তেপে মহাতপাঃ ।
পুষ্করেষু নরশ্রেষ্ঠ দশবর্ষশতানি চ ॥ 28 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে বালকাণ্ডে দ্বিষষ্টিতমস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha dviṣaṣṭitamassargaḥ |
śunaśśephaṃ naraśreṣṭha gṛhītvā tu mahāyaśāḥ |
vyaśrāmyat puṣkare rājā madhyāhne raghunandana || 1 ||
tasya viśramamāṇasya śunaśśepho mahāyaśāḥ |
puṣkarakṣetramāgamya viśvāmitraṃ dadarśa ha || 2 ||
tapyantamṛṣibhissārdhaṃ mātulaṃ paramāturaḥ |
vivarṇavadano dīnastṛṣṇayā ca śrameṇa ca || 3 ||
papātāṅke munerāśu vākyaṃ cedamuvāca ha |
na me'sti mātā na pitā jñātayo bāndhavāḥ kutaḥ || 4 ||
trātumarhasi māṃ saumya dharmeṇa munipuṅgava |
trātā tvaṃ hi muniśreṣṭha sarveṣāṃ tvaṃ hi bhāvanaḥ || 5 ||
rājā ca kṛtakāryassyādahaṃ dīrghāyuravyayaḥ |
svargalokamupāśnīyāṃ tapastaptvāhyanuttamam || 6 ||
tvaṃ me nātho hyanāthasya bhava bhavyena cetasā |
piteva putraṃ dharmātmaṃ strātumarhasi kilbiṣāt || 7 ||
tasya tadvacanaṃ śrutvā viśvāmitro mahātapāḥ |
sāntvayitvā bahuvidhaṃ putrānidamuvāca ha || 8 ||
yatkṛte pitaraḥ putrān janayanti śubhārthinaḥ |
paralokahitārthāya tasya kālo'yamāgataḥ || 9 ||
ayaṃ munisuto bālo mattaśśaraṇamicchati |
asya jīvitamātreṇa priyaṃ kuruta putrakāḥ || 10 ||
sarve sukṛtakarmāṇassarve dharmaparāyaṇāḥ |
paśubhūtā narendrasya tṛptimagneḥ prayacchata || 11 ||
nāthavāṃśca śunaśśepho yajñaścāvighnito bhavet |
devatāstarpitāścasyurmama cāpi kṛtaṃ vacaḥ || 12 ||
munestu vacanaṃ śrutvā madhucchandādaya ssutāḥ |
sābhimānaṃ naraśreṣṭha salīlamidamabruvan || 13 ||
kathamātmasutān hitvā trāyase'nyasutaṃ vibho |
akāryamiva paśyāma śśvamāṃsa iva bhojane || 14 ||
teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā putrāṇāṃ munipuṅgavaḥ |
krodhasaṃraktanayano vyāhartumupacakrame || 15 ||
nissādhvasamidaṃ proktaṃ dharmādapi vigarhitam |
atikramya tu madvākyaṃ dāruṇaṃ romaharṣaṇam || 16 ||
śvamāṃsabhojinassarve vāsiṣṭhā iva jātiṣu |
pūrṇaṃ varṣasahasraṃ tu pṛthivyāmanuvatsyatha || 17 ||
kṛtvā śāpasamāyuktān putrān munivarastathā |
śunaśśephamuvācārtaṃ kṛtvā rakṣāṃ nirāmayam || 18 ||
pavitrapāśairāsakto raktamālyānulepanaḥ |
vaiṣṇavaṃ yūpamāsādya vāgbhiragnimudāhara || 19 ||
ime tu gāthe dve divye gāyethā muniputraka |
ambarīṣasya yajñe'smiṃstata ssiddhimavāpsyasi || 20 ||
śunaśśepho gṛhītvā te dve gāthe susamāhitaḥ |
tvarayā rājasiṃhaṃ tamambarīṣamuvāca ha || 21 ||
rājasiṃha mahāsattva śīghraṃ gacchāvahe sadaḥ |
nirvartayasva rājendra dīkṣāṃ ca samupāviśa || 22 ||
tadvākyamṛṣiputrasya śrutvā harṣasamutsukaḥ |
jagāma nṛpati śśīghraṃ yajñavāṭamatandritaḥ || 23 ||
sadasyānumate rājā pavitrakṛtalakṣaṇam |
paśuṃ raktāmbaraṃ kṛtvā yūpe taṃ samabandhayat || 24 ||
sabaddho vāgbhiragyrābhirabhituṣṭāva vai surau |
indramindrānujaṃ caiva yathāvanmuniputrakaḥ || 25 ||
tataḥ prīta ssahasrākṣo rahasyastutitarpitaḥ |
dīrghamāyustadā prādācchunaśśephāya rāghava || 26 ||
sa ca rājā naraśreṣṭha yajñasya ca samāptavān |
phalaṃ bahuguṇaṃ rāma sahasrākṣaprasādajam || 27 ||
viśvāmitro 'pi dharmātmā bhūyastepe mahātapāḥ |
puṣkareṣu naraśreṣṭha daśavarṣaśatāni ca || 28 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe dviṣaṣṭitamassargaḥ ||