📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
1.60 বালকাণ্ড - ষষ্টিতম সর্গঃ
1.60 Balakanda - Shashtitama Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে বালকাণ্ডম্ ।
অথ ষষ্টিতমস্সর্গঃ ।
তপোবলহতান্ কৃত্বা বাসিষ্ঠান্ সমহোদযান্ ।
ঋষিমধ্যে মহাতেজা বিশ্বামিত্রোঽভ্যভাষত ॥ 1 ॥
অযমিক্ষ্বাকুদাযাদস্ত্রিশঙ্কুরিতি বিশ্রুতঃ ।
ধর্মিষ্ঠশ্চ বদান্যশ্চ মাং চৈব শরণং গতঃ ॥ 2 ॥
তেনানেন শরীরেণ দেবলোকজিগীষযা ।
যথাঽযং স্বশরীরেণ স্বর্গলোকং গমিষ্যতি ॥ 3 ॥
তথা প্রবর্ত্যতাং যজ্ঞে ভবদ্ভিশ্চ মযা সহ ।
বিশ্বামিত্রবচ শ্শ্রুত্বা সর্ব এব মহর্ষযঃ ॥ 4 ॥
ঊচুস্সমেত্য সহিতা ধর্মজ্ঞা ধর্মসংহিতম্ ।
অযং কুশিকদাযাদো মুনিঃ পরমকোপনঃ ॥ 5 ॥
যদাহ বচনং সম্যগেতত্কার্যং ন সংশযঃ ।
অগ্নিকল্পো হি ভগবান্ শাপং দাস্যতি রোষিতঃ ॥ 6 ॥
তস্মাত্প্রবর্ত্যতাং যজ্ঞ স্সশরীরো যথা দিবম্ ।
গচ্ছেদিক্ষ্বাকুদাযাদো বিশ্বামিত্রস্য তেজসা ॥ 7 ॥
তথা প্রবর্ত্যতাং যজ্ঞ স্সর্বে সমধিতিষ্ঠত ।
এবমুক্ত্বা মহর্ষযঃ চক্রুস্তাস্তাঃক্রিযাস্তদা ॥ 8 ॥
যাজকশ্চ মহাতেজা বিশ্বামিত্রোঽভবত্ক্রতৌ ।
ঋত্বিজশ্চানুপূর্ব্যেণ মন্ত্রবন্মন্ত্রকোবিদাঃ ॥ 9 ॥
চক্রুঃ কর্মাণি সর্বাণি যথাকল্পং যথাবিধি ।
ততঃ কালেন মহতা বিশ্বামিত্রো মহাতপাঃ ॥ 10 ॥
চকারাবাহনং তত্র ভাগার্থং সর্বদেবতাঃ ।
নাভ্যাগমংস্তদাহূতা ভাগার্থং সর্বদেবতাঃ ॥ 11 ॥
ততঃ ক্রোধসমাবিষ্টো বিশ্বামিত্রো মহামুনিঃ ।
স্রুবমুদ্যম্য সক্রোধস্ত্রিশঙ্কুমিদমব্রবীত্ ॥ 12 ॥
পশ্য মে তপসো বীর্যং স্বার্জিতস্য নরেশ্বর ।
এষ ত্বাং সশরীরেণ নযামি স্বর্গমোজসা ॥ 13 ॥
দুষ্প্রাপং সশরীরেণ দিবং গচ্ছ নরাধিপ ।
স্বার্জিতং কিঞ্চিদপ্যস্তি মযা হি তপসঃফলম্ ॥ 14 ॥
রাজন্ স্বতেজসা তস্য সশরীরো দিবং ব্রজ ।
উক্তবাক্যে মুনৌ তস্মিন্ সশরীরো নরেশ্বরঃ ॥ 15 ॥
দিবং জগাম কাকুত্স্থ মুনীনাং পশ্যতাং তদা ।
দেবলোকগতং দৃষ্ট্বা ত্রিশঙ্কুং পাকশাসনঃ ॥ 16 ॥
সহ সর্বৈস্সুরগণৈরিদং বচনমব্রবীত্ ।
ত্রিশঙ্কো গচ্ছ ভূযস্ত্বং নাসি স্বর্গকৃতালযঃ ॥ 17 ॥
গুরুশাপহতো মূঢ পত ভূমিমবাক্ছিরাঃ ।
এবমুক্তো মহেন্দ্রেণ ত্রিশঙ্কুরপতত্পুনঃ ॥ 18 ॥
বিক্রোশমানস্ত্রাহীতি বিশ্বামিত্রং তপোধনম্ ।
তচ্ছ্রুত্বা বচনং তস্য ক্রোশমানস্য কৌশিকঃ ॥ 19 ॥
রোষমাহারযত্তীব্রং তিষ্ঠ তিষ্ঠেতি চাব্রবীত্ ।
ঋষিমধ্যে স তেজস্স্বী প্রজাপতিরিবাপরঃ ॥ 20 ॥
সৃজন্ দক্ষিণমার্গস্থান্ সপ্তর্ষীনপরান্ পুনঃ ।
নক্ষত্রমালামপরামসৃজত্ক্রোধমূর্চ্ছিতঃ ॥ 21 ॥
দক্ষিণাং দিশমাস্থায মুনিমধ্যে মহাযশাঃ ।
সৃষ্ট্বা নক্ষত্রবংশং চ ক্রোধেন কলুষীকৃতঃ ॥ 22 ॥
অন্যমিন্দ্রং করিষ্যামি লোকো বা স্যাদনিন্দ্রকঃ ।
দৈবতান্যপি স ক্রোধা ত্স্রষ্টুং সমুপচক্রমে ॥ 23 ॥
ততঃ পরমসম্ভ্রান্তাস্সর্ষিসঙ্ঘাস্সুরাসুরাঃ ।
বিশ্বামিত্রং মহাত্মানমূচুঃ সানুনযং বচঃ ॥ 24 ॥
অযং রাজা মহাভাগ গুরুশাপপরিক্ষতঃ ।
সশরীরো দিবং যাতুং নার্হত্যেব তপোধন ॥ 25 ॥
তেষাং তদ্বচনং শ্রুত্বা দেবানাং মুনিপুঙ্গবঃ ।
অব্রবীত্সুমহদ্বাক্যং কৌশিকঃ সর্বদেবতাঃ ॥ 26 ॥
সশরীরস্য ভদ্রং বস্ত্রিশঙ্কোরস্য ভূপতেঃ ।
আরোহণং প্রতিজ্ঞায নানৃতং কর্তুমুত্সহে ॥ 27 ॥
স্বর্গোঽস্তু সশরীরস্য ত্রিশঙ্কোরস্য শাশ্বতঃ ।
নক্ষত্রাণি চ সর্বাণি মামকানি ধ্রুবাণ্যথ ॥ 28 ॥
যাবল্লোকা ধরিষ্যন্তি তিষ্ঠন্ত্বেতানি সর্বশঃ ।
মত্কৃতানি সুরা স্সর্বে তদনুজ্ঞাতুমর্হথ ॥ 29 ॥
এবমুক্তাঃ সুরাস্সর্বে প্রত্যূচুর্মুনিপুঙ্গবম্ ।
এবং ভবতু ভদ্রং তে তিষ্ঠন্ত্বেতানি সর্বশঃ ॥ 30 ॥
গগনে তান্যনেকানি বৈশ্বানরপথাদ্বহিঃ ।
নক্ষত্রাণি মুনিশ্রেষ্ঠ তেষু জ্যোতিষ্ষু জাজ্বলন্ ॥ 31 ॥
অবাক্ছিরাস্ত্রিশঙ্কুশ্চ তিষ্ঠত্বমরসন্নিভঃ ।
অনুযাস্যন্তি চৈতানি জ্যোতীংষি নৃপসত্তমম্ ॥ 32 ॥
কৃতার্থং কীর্তিমন্তং চ স্বর্গলোকগতং যথা ।
বিশ্বামিত্রস্তু ধর্মাত্মা সর্বদেবৈরভিষ্টুতঃ ॥ 33 ॥
ঋষিভিশ্চ মহাতেজা বাঢমিত্যাহ দেবতাঃ ।
ততো দেবা মহাত্মানো মুনযশ্চ তপোধনাঃ ।
জগ্মুর্যথাঽঽগতং সর্বে যজ্ঞস্যান্তে নরোত্তম ॥ 34 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে বালকাণ্ডে ষষ্টিতমস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha ṣaṣṭitamassargaḥ |
tapobalahatān kṛtvā vāsiṣṭhān samahodayān |
ṛṣimadhye mahātejā viśvāmitro'bhyabhāṣata || 1 ||
ayamikṣvākudāyādastriśaṅkuriti viśrutaḥ |
dharmiṣṭhaśca vadānyaśca māṃ caiva śaraṇaṃ gataḥ || 2 ||
tenānena śarīreṇa devalokajigīṣayā |
yathā'yaṃ svaśarīreṇa svargalokaṃ gamiṣyati || 3 ||
tathā pravartyatāṃ yajñe bhavadbhiśca mayā saha |
viśvāmitravaca śśrutvā sarva eva maharṣayaḥ || 4 ||
ūcussametya sahitā dharmajñā dharmasaṃhitam |
ayaṃ kuśikadāyādo muniḥ paramakopanaḥ || 5 ||
yadāha vacanaṃ samyagetatkāryaṃ na saṃśayaḥ |
agnikalpo hi bhagavān śāpaṃ dāsyati roṣitaḥ || 6 ||
tasmātpravartyatāṃ yajña ssaśarīro yathā divam |
gacchedikṣvākudāyādo viśvāmitrasya tejasā || 7 ||
tathā pravartyatāṃ yajña ssarve samadhitiṣṭhata |
evamuktvā maharṣayaḥ cakrustāstāḥkriyāstadā || 8 ||
yājakaśca mahātejā viśvāmitro'bhavatkratau |
ṛtvijaścānupūrvyeṇa mantravanmantrakovidāḥ || 9 ||
cakruḥ karmāṇi sarvāṇi yathākalpaṃ yathāvidhi |
tataḥ kālena mahatā viśvāmitro mahātapāḥ || 10 ||
cakārāvāhanaṃ tatra bhāgārthaṃ sarvadevatāḥ |
nābhyāgamaṃstadāhūtā bhāgārthaṃ sarvadevatāḥ || 11 ||
tataḥ krodhasamāviṣṭo viśvāmitro mahāmuniḥ |
sruvamudyamya sakrodhastriśaṅkumidamabravīt || 12 ||
paśya me tapaso vīryaṃ svārjitasya nareśvara |
eṣa tvāṃ saśarīreṇa nayāmi svargamojasā || 13 ||
duṣprāpaṃ saśarīreṇa divaṃ gaccha narādhipa |
svārjitaṃ kiñcidapyasti mayā hi tapasaḥphalam || 14 ||
rājan svatejasā tasya saśarīro divaṃ vraja |
uktavākye munau tasmin saśarīro nareśvaraḥ || 15 ||
divaṃ jagāma kākutstha munīnāṃ paśyatāṃ tadā |
devalokagataṃ dṛṣṭvā triśaṅkuṃ pākaśāsanaḥ || 16 ||
saha sarvaissuragaṇairidaṃ vacanamabravīt |
triśaṅko gaccha bhūyastvaṃ nāsi svargakṛtālayaḥ || 17 ||
guruśāpahato mūḍha pata bhūmimavākchirāḥ |
evamukto mahendreṇa triśaṅkurapatatpunaḥ || 18 ||
vikrośamānastrāhīti viśvāmitraṃ tapodhanam |
tacchrutvā vacanaṃ tasya krośamānasya kauśikaḥ || 19 ||
roṣamāhārayattīvraṃ tiṣṭha tiṣṭheti cābravīt |
ṛṣimadhye sa tejassvī prajāpatirivāparaḥ || 20 ||
sṛjan dakṣiṇamārgasthān saptarṣīnaparān punaḥ |
nakṣatramālāmaparāmasṛjatkrodhamūrcchitaḥ || 21 ||
dakṣiṇāṃ diśamāsthāya munimadhye mahāyaśāḥ |
sṛṣṭvā nakṣatravaṃśaṃ ca krodhena kaluṣīkṛtaḥ || 22 ||
anyamindraṃ kariṣyāmi loko vā syādanindrakaḥ |
daivatānyapi sa krodhā tsraṣṭuṃ samupacakrame || 23 ||
tataḥ paramasambhrāntāssarṣisaṅghāssurāsurāḥ |
viśvāmitraṃ mahātmānamūcuḥ sānunayaṃ vacaḥ || 24 ||
ayaṃ rājā mahābhāga guruśāpaparikṣataḥ |
saśarīro divaṃ yātuṃ nārhatyeva tapodhana || 25 ||
teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā devānāṃ munipuṅgavaḥ |
abravītsumahadvākyaṃ kauśikaḥ sarvadevatāḥ || 26 ||
saśarīrasya bhadraṃ vastriśaṅkorasya bhūpateḥ |
ārohaṇaṃ pratijñāya nānṛtaṃ kartumutsahe || 27 ||
svargo'stu saśarīrasya triśaṅkorasya śāśvataḥ |
nakṣatrāṇi ca sarvāṇi māmakāni dhruvāṇyatha || 28 ||
yāvallokā dhariṣyanti tiṣṭhantvetāni sarvaśaḥ |
matkṛtāni surā ssarve tadanujñātumarhatha || 29 ||
evamuktāḥ surāssarve pratyūcurmunipuṅgavam |
evaṃ bhavatu bhadraṃ te tiṣṭhantvetāni sarvaśaḥ || 30 ||
gagane tānyanekāni vaiśvānarapathādbahiḥ |
nakṣatrāṇi muniśreṣṭha teṣu jyotiṣṣu jājvalan || 31 ||
avākchirāstriśaṅkuśca tiṣṭhatvamarasannibhaḥ |
anuyāsyanti caitāni jyotīṃṣi nṛpasattamam || 32 ||
kṛtārthaṃ kīrtimantaṃ ca svargalokagataṃ yathā |
viśvāmitrastu dharmātmā sarvadevairabhiṣṭutaḥ || 33 ||
ṛṣibhiśca mahātejā bāḍhamityāha devatāḥ |
tato devā mahātmāno munayaśca tapodhanāḥ |
jagmuryathā''gataṃ sarve yajñasyānte narottama || 34 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ṣaṣṭitamassargaḥ ||