📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
1.42 বালকাণ্ড - দ্বিচত্বারিংশ সর্গঃ
1.42 Balakanda - Dvichatvarimsha Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে বালকাণ্ডম্ ।
অথ দ্বিচত্বারিংশস্সর্গঃ ।
কালধর্মং গতে রাম সগরে প্রকৃতীজনাঃ ।
রাজানং রোচযামাসুরংশুমন্তং সুধার্মিকম্ ॥ 1 ॥
স রাজা সুমহানাসীদংশুমান্ রঘুনন্দন ।
তস্য পুত্রো মহানাসীদ্দিলীপ ইতি বিশ্রুতঃ ॥ 2 ॥
তস্মিন্ রাজ্যং সমাবেশ্য দিলীপে রঘুনন্দন ।
হিমবচ্ছিখরে পুণ্যে তপস্তেপে সুদারুণম্ ॥ 3 ॥
দ্বাত্রিংশচ্চ সহস্রাণি বর্ষাণি সুমহাযশাঃ ।
তপোবনং গতো রাম স্বর্গং লেভে তপোধনঃ ॥ 4 ॥
দিলীপস্তু মহাতেজাশ্শ্রুত্বা পৈতামহং বধম্ ।
দুঃখোপহতযা বুদ্ধ্যা নিশ্চযং নাধ্যগচ্ছত ॥ 5 ॥
কথং গঙ্গাবতরণং কথং তেষাং জলক্রিযা ।
তারযেযং কথং চৈতানিতি চিন্তাপরোঽভবত্ ॥ 6 ॥
তস্য চিন্তযতো নিত্যং ধর্মেণ বিদিতাত্মনঃ ।
পুত্রো ভগীরথো নাম জজ্ঞে পরমধার্মিকঃ ॥ 7 ॥
দিলীপস্তু মহাতেজা যজ্ঞৈর্বহুভিরিষ্টবান্ ।
ত্রিংশদ্বর্ষসহস্রাণি রাজা রাজ্যমকারযত্ ॥ 8 ॥
অগত্বা নিশ্চযং রাজা তেষামুদ্ধরণং প্রতি ।
ব্যাধিনা নরশার্দূল কালধর্মমুপেযিবান্ ॥ 9 ॥
ইন্দ্রলোকং গতো রাজা স্বার্জিতেনৈব কর্মণা ।
রাজ্যে ভগীরথং পুত্রমভিষিচ্য নরর্ষভঃ ॥ 10 ॥
ভগীরথস্তু রাজর্ষির্ধার্মিকো রঘুনন্দন ।
অনপত্যো মহাতেজাঃ প্রজাকামস্স চাপ্রজঃ ॥ 11 ॥
মন্ত্রিষ্বাধায তদ্রাজ্যং গঙ্গাবতরণে রতঃ ।
স তপো দীর্ঘমাতিষ্ঠদ্গোকর্ণে রঘুনন্দন ॥ 12 ॥
ঊর্ধ্ববাহুঃ পঞ্চতপা মাসাহারো জিতেন্দ্রিযঃ ।
তস্য বর্ষসহস্রাণি ঘোরে তপসি তিষ্ঠতঃ ॥ 13 ॥
অতীতানি মহাবাহো তস্য রাজ্ঞো মহাত্মনঃ ।
সুপ্রীতো ভগবান্ ব্রহ্মা প্রজানাং পতিরীশ্বরঃ ॥ 14 ॥
ততস্সুরগণৈস্সার্ধমুপাগম্য পিতামহঃ ।
ভগীরথং মহাত্মানং তপ্যমানমথাব্রবীত্ ॥ 15 ॥
ভগীরথ মহাভাগ প্রীতস্তেঽহং জনেশ্বর ।
তপসা চ সুতপ্তেন বরং বরয সুব্রত ॥ 16 ॥
তমুবাচ মহাতেজাঃ সর্বলোকপিতামহম্ ।
ভগীরথো মহাভাগঃ কৃতাঞ্জলিরুপস্থিতঃ ॥ 17 ॥
যদি মে ভগবন্ প্রীতো যদ্যস্তি তপসঃ ফলম্ ।
সগরস্যাত্মজাস্সর্বে মত্তস্সলিলমাপ্নুযুঃ ॥ 18 ॥
গঙ্গাযাস্সলিলক্লিন্নে ভস্মন্যেষাং মহাত্মনাম্ ।
স্বর্গং গচ্ছেযুরত্যন্তং সর্বে মে প্রপিতামহাঃ ॥ 19 ॥
দেযা চ সন্ততির্দেব নাবসীদেত্কুলং চ নঃ ।
ইক্ষ্বাকূণাং কুলে দেব এষ মেঽস্তু বরঃপরঃ ॥ 20 ॥
উক্তবাক্যং তু রাজানং সর্বলোকপিতামহঃ ।
প্রত্যুবাচ শুভাং বাণীং মধুরাং মধুরাক্ষরাম্ ॥ 21 ॥
মনোরথো মহানেষ ভগীরথ মহারথ ।
এবং ভবতু ভদ্রং তে ইক্ষ্বাকুকুলবর্ধন ॥ 22 ॥
ইযং হৈমবতী গঙ্গা জ্যেষ্ঠা হিমবতস্সুতা ।
তাং বৈ ধারযিতুং শক্তো হরস্তত্র নিযুজ্যতাম্ ॥ 23 ॥
গঙ্গাযাঃ পতনং রাজন্ পৃথিবী ন সহিষ্যতি ।
তাং বৈ ধারযিতুং বীর নান্যং পশ্যামি শূলিনঃ ॥ 24 ॥
তমেবমুক্ত্বা রাজানং গঙ্গাং চাভাষ্য লোককৃত্ ।
জগাম ত্রিদিবং দেবস্সহদেবৈর্মরুদ্গণৈঃ ॥ 25 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে বালকাণ্ডে দ্বিচত্বারিংশস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha dvicatvāriṃśassargaḥ |
kāladharmaṃ gate rāma sagare prakṛtījanāḥ |
rājānaṃ rocayāmāsuraṃśumantaṃ sudhārmikam || 1 ||
sa rājā sumahānāsīdaṃśumān raghunandana |
tasya putro mahānāsīddilīpa iti viśrutaḥ || 2 ||
tasmin rājyaṃ samāveśya dilīpe raghunandana |
himavacchikhare puṇye tapastepe sudāruṇam || 3 ||
dvātriṃśacca sahasrāṇi varṣāṇi sumahāyaśāḥ |
tapovanaṃ gato rāma svargaṃ lebhe tapodhanaḥ || 4 ||
dilīpastu mahātejāśśrutvā paitāmahaṃ vadham |
duḥkhopahatayā buddhyā niścayaṃ nādhyagacchata || 5 ||
kathaṃ gaṅgāvataraṇaṃ kathaṃ teṣāṃ jalakriyā |
tārayeyaṃ kathaṃ caitāniti cintāparo'bhavat || 6 ||
tasya cintayato nityaṃ dharmeṇa viditātmanaḥ |
putro bhagīratho nāma jajñe paramadhārmikaḥ || 7 ||
dilīpastu mahātejā yajñairbahubhiriṣṭavān |
triṃśadvarṣasahasrāṇi rājā rājyamakārayat || 8 ||
agatvā niścayaṃ rājā teṣāmuddharaṇaṃ prati |
vyādhinā naraśārdūla kāladharmamupeyivān || 9 ||
indralokaṃ gato rājā svārjitenaiva karmaṇā |
rājye bhagīrathaṃ putramabhiṣicya nararṣabhaḥ || 10 ||
bhagīrathastu rājarṣirdhārmiko raghunandana |
anapatyo mahātejāḥ prajākāmassa cāprajaḥ || 11 ||
mantriṣvādhāya tadrājyaṃ gaṅgāvataraṇe rataḥ |
sa tapo dīrghamātiṣṭhadgokarṇe raghunandana || 12 ||
ūrdhvabāhuḥ pañcatapā māsāhāro jitendriyaḥ |
tasya varṣasahasrāṇi ghore tapasi tiṣṭhataḥ || 13 ||
atītāni mahābāho tasya rājño mahātmanaḥ |
suprīto bhagavān brahmā prajānāṃ patirīśvaraḥ || 14 ||
tatassuragaṇaissārdhamupāgamya pitāmahaḥ |
bhagīrathaṃ mahātmānaṃ tapyamānamathābravīt || 15 ||
bhagīratha mahābhāga prītaste'haṃ janeśvara |
tapasā ca sutaptena varaṃ varaya suvrata || 16 ||
tamuvāca mahātejāḥ sarvalokapitāmaham |
bhagīratho mahābhāgaḥ kṛtāñjalirupasthitaḥ || 17 ||
yadi me bhagavan prīto yadyasti tapasaḥ phalam |
sagarasyātmajāssarve mattassalilamāpnuyuḥ || 18 ||
gaṅgāyāssalilaklinne bhasmanyeṣāṃ mahātmanām |
svargaṃ gaccheyuratyantaṃ sarve me prapitāmahāḥ || 19 ||
deyā ca santatirdeva nāvasīdetkulaṃ ca naḥ |
ikṣvākūṇāṃ kule deva eṣa me'stu varaḥparaḥ || 20 ||
uktavākyaṃ tu rājānaṃ sarvalokapitāmahaḥ |
pratyuvāca śubhāṃ vāṇīṃ madhurāṃ madhurākṣarām || 21 ||
manoratho mahāneṣa bhagīratha mahāratha |
evaṃ bhavatu bhadraṃ te ikṣvākukulavardhana || 22 ||
iyaṃ haimavatī gaṅgā jyeṣṭhā himavatassutā |
tāṃ vai dhārayituṃ śakto harastatra niyujyatām || 23 ||
gaṅgāyāḥ patanaṃ rājan pṛthivī na sahiṣyati |
tāṃ vai dhārayituṃ vīra nānyaṃ paśyāmi śūlinaḥ || 24 ||
tamevamuktvā rājānaṃ gaṅgāṃ cābhāṣya lokakṛt |
jagāma tridivaṃ devassahadevairmarudgaṇaiḥ || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe dvicatvāriṃśassargaḥ ||