📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
মূক পঞ্চ শতি 4 - কটাক্ষ শতকম্
Muka Pancha Shati 4 - Kataksha Shatakam
Shatakam Bengali
মোহান্ধকারনিবহং বিনিহন্তুমীডে
মূকাত্মনামপি মহাকবিতাবদান্যান্ ।
শ্রীকাঞ্চিদেশশিশিরীকৃতিজাগরূকান্
একাম্রনাথতরুণীকরুণাবলোকান্ ॥1॥
মাতর্জযন্তি মমতাগ্রহমোক্ষণানি
মাহেন্দ্রনীলরুচিশিক্ষণদক্ষিণানি ।
কামাক্ষি কল্পিতজগত্ত্রযরক্ষণানি
ত্বদ্বীক্ষণানি বরদানবিচক্ষণানি ॥2॥
আনঙ্গতন্ত্রবিধিদর্শিতকৌশলানাম্
আনন্দমন্দপরিঘূর্ণিতমন্থরাণাম্ ।
তারল্যমম্ব তব তাডিতকর্ণসীম্নাং
কামাক্ষি খেলতি কটাক্ষনিরীক্ষণানাম্ ॥3॥
কল্লোলিতেন করুণারসবেল্লিতেন
কল্মাষিতেন কমনীযমৃদুস্মিতেন ।
মামঞ্চিতেন তব কিঞ্চন কুঞ্চিতেন
কামাক্ষি তেন শিশিরীকুরু বীক্ষিতেন ॥4॥
সাহায্যকং গতবতী মুহুরর্জনস্য
মন্দস্মিতস্য পরিতোষিতভীমচেতাঃ ।
কামাক্ষি পাণ্ডবচমূরিব তাবকীনা
কর্ণান্তিকং চলতি হন্ত কটাক্ষলক্ষ্মীঃ ॥5॥
অস্তং ক্ষণান্নযতু মে পরিতাপসূর্যম্
আনন্দচন্দ্রমসমানযতাং প্রকাশম্ ।
কালান্ধকারসুষুমাং কলযন্দিগন্তে
কামাক্ষি কোমলকটাক্ষনিশাগমস্তে ॥6॥
তাটাঙ্কমৌক্তিকরুচাঙ্কুরদন্তকান্তিঃ
কারুণ্যহস্তিপশিখামণিনাধিরূঢঃ ।
উন্মূলযত্বশুভপাদপমস্মদীযং
কামাক্ষি তাবককটাক্ষমতঙ্গজেতন্দ্রঃ ॥7॥
ছাযাভরণে জগতাং পরিতাপহারী
তাটঙ্করত্নমণিতল্লজপল্লবশ্রীঃ ।
কারুণ্যনাম বিকিরন্মকরন্দজালং
কামাক্ষি রাজতি কটাক্ষসুরদ্রুমস্তে ॥8॥
সূর্যাশ্রযপ্রণযিনী মণিকুণ্ডলাংশু-
লৌহিত্যকোকনদকাননমাননীযা ।
যান্তী তব স্মরহরাননকান্তিসিন্ধুং
কামাক্ষি রাজতি কটাক্ষকলিন্দকন্যা ॥9॥
প্রাপ্নোতি যং সুকৃতিনং তব পক্ষপাতাত্
কামাক্ষি বীক্ষণবিলাসকলাপুরন্ধ্রী ।
সদ্যস্তমেব কিল মুক্তিবধূর্বৃণীতে
তস্মান্নিতান্তমনযোরিদমৈকমত্যম্ ॥10॥
যান্তী সদৈব মরুতামনুকূলভাবং
ভ্রূবল্লিশক্রধনুরুল্লসিতা রসার্দ্রা ।
কামাক্ষি কৌতুকতরঙ্গিতনীলকণ্ঠা
কাদম্বিনীব তব ভাতি কটাক্ষমালা ॥11॥
গঙ্গাম্ভসি স্মিতমযে তপনাত্মজেব
গঙ্গাধরোরসি নবোত্পলমালিকেব ।
বক্ত্রপ্রভাসরসি শৈবলমণ্ডলীব
কামাক্ষি রাজতি কটাক্ষরুচিচ্ছটা তে ॥12॥
সংস্কারতঃ কিমপি কন্দলিতান্ রসজ্ঞ-
কেদারসীম্নি সুধিযামুপভোগযোগ্যান্ ।
কল্যাণসূক্তিলহরীকলমাঙ্কুরান্নঃ
কামাক্ষি পক্ষ্মলযতু ত্বদপাঙ্গমেঘঃ ॥13॥
চাঞ্চল্যমেব নিযতং কলযন্প্রকৃত্যা
মালিন্যভূঃ শ্রতিপথাক্রমজাগরূকঃ ।
কৈবল্যমেব কিমু কল্পযতে নতানাং
কামাক্ষি চিত্রমপি তে করুণাকটাক্ষঃ ॥14॥
সঞ্জীবনে জননি চূতশিলীমুখস্য
সম্মোহনে শশিকিশোরকশেখরস্য ।
সংস্তম্ভনে চ মমতাগ্রহচেষ্টিতস্য
কামাক্ষি বীক্ষণকলা পরমৌষধং তে ॥15॥
নীলোঽপি রাগমধিকং জনযন্পুরারেঃ
লোলোঽপি ভক্তিমধিকাং দৃঢযন্নরাণাম্ ।
বক্রোঽপি দেবি নমতাং সমতাং বিতন্বন্
কামাক্ষি নৃত্যতু মযি ত্বদপাঙ্গপাতঃ ॥16॥
কামদ্রুহো হৃদযযন্ত্রণজাগরূকা
কামাক্ষি চঞ্চলদৃগঞ্চলমেখলা তে ।
আশ্চর্যমম্ব ভজতাং ঝটিতি স্বকীয-
সম্পর্ক এব বিধুনোতি সমস্তবন্ধান্ ॥17॥
কুণ্ঠীকরোতু বিপদং মম কুঞ্চিতভ্রূ-
চাপাঞ্চিতঃ শ্রিতবিদেহভবানুরাগঃ ।
রক্ষোপকারমনিশং জনযঞ্জগত্যাং
কামাক্ষি রাম ইব তে করুণাকটাক্ষঃ ॥18॥
শ্রীকামকোটি শিবলোচনশোষিতস্য
শৃঙ্গারবীজবিভবস্য পুনঃপ্ররোহে ।
প্রেমাম্ভসার্দ্রমচিরাত্প্রচুরেণ শঙ্কে
কেদারমম্ব তব কেবলদৃষ্টিপাতম্ ॥19॥
মাহাত্ম্যশেবধিরসৌ তব দুর্বিলঙ্ঘ্য-
সংসারবিন্ধ্যগিরিকুণ্ঠনকেলিচুঞ্চুঃ ।
ধৈর্যাম্বুধিং পশুপতেশ্চুলকীকরোতি
কামাক্ষি বীক্ষণবিজৃম্ভণকুম্ভজন্মা ॥20॥
পীযূষবর্ষবশিশিরা স্ফুটদুত্পলশ্রী-
মৈত্রী নিসর্গমধুরা কৃততারকাপ্তিঃ ।
কামাক্ষি সংশ্রিতবতী বপুরষ্টমূর্তেঃ
জ্যোত্স্নাযতে ভগবতি ত্বদপাঙ্গমালা ॥21॥
অম্ব স্মরপ্রতিভটস্য বপুর্মনোজ্ঞম্
অম্ভোজকাননমিবাঞ্চিতকণ্টকাভম্ ।
ভৃঙ্গীব চুম্বতি সদৈব সপক্ষপাতা
কামাক্ষি কোমলরুচিস্ত্বদপাঙ্গমালা ॥22॥
কেশপ্রভাপটলনীলবিতানজালে
কামাক্ষি কুণ্ডলমণিচ্ছবিদীপশোভে ।
শঙ্কে কটাক্ষরুচিরঙ্গতলে কৃপাখ্যা
শৈলূষিকা নটতি শঙ্করবল্লভে তে ॥23॥
অত্যন্তশীতলমতন্দ্রযতু ক্ষণার্ধম্
অস্তোকবিভ্রমমনঙ্গবিলাসকন্দম্ ।
অল্পস্মিতাদৃতমপারকৃপাপ্রবাহম্
অক্ষিপ্ররোহমচিরান্মযি কামকোটি ॥24॥
মন্দাক্ষরাগতরলীকৃতিপারতন্ত্র্যাত্
কামাক্ষি মন্থরতরাং ত্বদপাঙ্গডোলাম্ ।
আরুহ্য মন্দমতিকৌতুকশালি চক্ষুঃ
আনন্দমেতি মুহুরর্ধশশাঙ্কমৌলেঃ ॥25॥
ত্রৈযম্বকং ত্রিপুরসুন্দরি হর্ম্যভূমি-
রঙ্গং বিহারসরসী করুণাপ্রবাহঃ ।
দাসাশ্চ বাসবমুখাঃ পরিপালনীযং
কামাক্ষি বিশ্বমপি বীক্ষণভূভৃতস্তে ॥26॥
বাগীশ্বরী সহচরী নিযমেন লক্ষ্মীঃ
ভ্রূবল্লরীবশকরী ভুবনানি গেহম্ ।
রূপং ত্রিলোকনযনামৃতমম্ব তেষাং
কামাক্ষি যেষু তব বীক্ষণপারতন্ত্রী ॥27॥
মাহেশ্বরং ঝটিতি মানসমীনমম্ব
কামাক্ষি ধৈর্যজলধৌ নিতরাং নিমগ্নম্ ।
জালেন শৃঙ্খলযতি ত্বদপাঙ্গনাম্না
বিস্তারিতেন বিষমাযুধদাশকোঽসৌ ॥28॥
উন্মথ্য বোধকমলাকারমম্ব জাড্য-
স্তম্বেরমং মম মনোবিপিনে ভ্রমন্তম্ ।
কুণ্ঠীকুরুষ্ব তরসা কুটিলাগ্রসীম্না
কামাক্ষি তাবককটাক্ষমহাঙ্কুশেন ॥29॥
উদ্বেল্লিতস্তবকিতৈর্ললিতৈর্বিলাসৈঃ
উত্থায দেবি তব গাঢকটাক্ষকুঞ্জাত্ ।
দূরং পলাযযতু মোহমৃগীকুলং মে
কামাক্ষি স্তবরমনুগ্রহকেসরীন্দ্রঃ ॥30॥
স্নেহাদৃতাং বিদলিতোত্পলকন্তিচোরাং
জেতারমেব জগদীশ্বরি জেতুকামঃ ।
মানোদ্ধতো মকরকেতুরসৌ ধুনীতে
কামাক্ষি তাবককটাক্ষকৃপাণবল্লীম্ ॥31॥
শ্রৌতীং ব্রজন্নপি সদা সরণিং মুনীনাং
কামাক্ষি সন্ততমপি স্মৃতিমার্গগামী ।
কৌটিল্যমম্ব কথমস্থিরতাং চ ধত্তে
চৌর্যং চ পঙ্কজরুচাং ত্বদপাঙ্গপাতঃ ॥32॥
নিত্যং শ্রেতুঃ পরিচিতৌ যতমানমেব
নীলোত্পলং নিজসমীপনিবাসলোলম্ ।
প্রীত্যৈব পাঠযতি বীক্ষণদেশিকেন্দ্রঃ
কামাক্ষী কিন্তু তব কালিমসম্প্রদাযম্ ॥33॥
ভ্রান্ত্বা মুহুঃ স্তবকিতস্মিতফেনরাশৌ
কামাক্ষি বক্ত্ররুচিসঞ্চযবারিরাশৌ ।
আনন্দতি ত্রিপুরমর্দননেত্রলক্ষ্মীঃ
আলম্ব্য দেবি তব মন্দমপাঙ্গসেতুম্ ॥34॥
শ্যামা তব ত্রিপুরসুন্দরি লোচনশ্রীঃ
কামাক্ষি কন্দলিতমেদুরতারকান্তিঃ ।
জ্যোত্স্নাবতী স্মিতরুচাপি কথং তনোতি
স্পর্ধামহো কুবলযৈশ্চ তথা চকোরৈঃ ॥35॥
কালাঞ্জনং চ তব দেবি নিরীক্ষণং চ
কামাক্ষি সাম্যসরণিং সমুপৈতি কান্ত্যা ।
নিশ্শেষনেত্রসুলভং জগতীষু পূর্ব-
মন্যত্ত্রিনেত্রসুলভং তুহিনাদ্রিকন্যে ॥36॥
ধূমাঙ্কুরো মকরকেতনপাবকস্য
কামাক্ষি নেত্ররুচিনীলিমচাতুরী তে ।
অত্যন্তমদ্ভুতমিদং নযনত্রযস্য
হর্ষোদযং জনযতে হরুণাঙ্কমৌলেঃ ॥37॥
আরভ্ভলেশসমযে তব বীক্ষণস্স
কামাক্ষি মূকমপি বীক্ষণমাত্রনম্রম্ ।
সর্বজ্ঞতা সকললোকসমক্ষমেব
কীর্তিস্বযংবরণমাল্যবতী বৃণীতে ॥38॥
কালাম্বুবাহ উব তে পরিতাপহারী
কামাক্ষি পুষ্করমধঃকুরুতে কটাখ্ক্ষ্ষঃ ।
পূর্বঃ পরং ক্ষণরুচা সমুপৈতি মৈত্রী-
মন্যস্তু স.ততরুচিং প্রকটীকরোতি ॥39॥
সূক্ষ্মেঽপি দুর্গমতরেঽপি গুরুপ্রসাদ-
সাহায্যকেন বিচরন্নপবর্গমার্গে ।
সংসারপঙ্কনিচযে ন পতত্যমূং তে
কামাক্ষি গাঢমবলম্ব্য কটাক্ষযষ্টিম্ ॥40॥
কামাক্ষি সন্ততমসৌ হরিনীলরত্ন-
স্তম্ভে কটাক্ষরুচিপুঞ্জমযে ভবত্যাঃ ।
বদ্ধোঽপি ভক্তিনিগলৈর্মম চিত্তহস্তী
স্তম্ভং চ বন্ধমপি মুঞ্চতি হন্ত চিত্রম্ ॥41॥
কামাক্ষি কাষ্ণর্যমপি সন্ততমঞ্জনং চ
বিভ্রন্নিসর্গতরলোঽপি ভবত্কটাক্ষঃ ।
বৈমল্যমন্বহমনঞ্জনতা চ ভূযঃ
স্থৈর্যং চ ভক্তহৃদযায কথং দদাতি ॥42॥
মন্দস্মিতস্তবকিতং মণিকুণ্ডলাংশু-
স্তোমপ্রবালরুচিরং শিশিরীকৃতাশম্ ।
কামাক্ষি রাজতি কটাক্ষরুচেঃ কদম্বম্
উদ্যানমম্ব করুণাহরিণেক্ষণাযাঃ ॥43॥
কামাক্ষি তাবককটাক্ষমহেন্দ্রনীল-
সিংহাসনং শ্রিতবতো মকরধ্বজস্য ।
সাম্রাজ্যমঙ্গলবিধৌ মুণিকুণ্ডলশ্রীঃ
নীরাজনোত্সবতরঙ্গিতদীপমালা ॥44॥
মাতঃ ক্ষণং স্নপয মাং তব বীক্ষিতেন
মন্দাক্ষিতেন সুজনৈরপরোক্ষিতেন ।
কামাক্ষি কর্মতিমিরোত্করভাস্করেণ
শ্রেযস্করেণ মধুপদ্যুতিতস্করেণ ॥45॥
প্রেমাপগাপযসি মজ্জনমারচয্য
যুক্তঃ স্মিতাংশুকৃতভস্মবিলেপনেন ।
কামাক্ষি কুণ্ডলমণিদ্যুতিভির্জটালঃ
শ্রীকণ্ঠমেব ভজতে তব দৃষ্টিপাতঃ ॥46॥
কৈবল্যদায করুণারসকিঙ্করায
কামাক্ষি কন্দলিতবিভ্রমশঙ্করায ।
আলোকনায তব ভক্তশিবঙ্করায
মাতর্নমোঽস্তু পরতন্ত্রিতশঙ্করায ॥47॥
সাম্রাজ্যমঙ্গলবিধৌ মকরধ্বজস্য
লোলালকালিকৃততোরণমাল্যশোভে ।
কামেশ্বরি প্রচলদুত্পলবৈজযন্তী-
চাতুর্যমেতি তব চঞ্চলদৃষ্টিপাতঃ ॥48॥
মার্গেণ মঞ্জুকচকান্তিতমোবৃতেন
মন্দাযমানগমনা মদনাতুরাসৌ ।
কামাক্ষি দৃষ্টিরযতে তব শঙ্করায
সঙ্কেতভূমিমচিরাদভিসারিকেব ॥49॥
ব্রীডনুবৃত্তিরমণীকৃতসাহচর্যা
শৈবালিতাং গলরুচা শশিশেখরস্য ।
কামাক্ষি কান্তিসরসীং ত্বদপাঙ্গলক্ষ্মীঃ
মন্দং সমাশ্রযতি মজ্জনখেলনায ॥50॥
কাষাযমংশুকমিব প্রকটং দধানো
মাণিক্যকুণ্ডলরুচিং মমতাবিরোধী ।
শ্রুত্যন্তসীমনি রতঃ সুতরাং চকাস্তি
কামাক্ষি তাবককটাক্ষযতীশ্বরোঽসৌ ॥51॥
পাষাণ এব হরিনীলমণির্দিনেষু
প্রম্লনতাং কুবলযং প্রকটীকরোতি ।
নৌমিত্তিকো জলদমেচকিমা ততস্তে
কামাক্ষি শূন্যমুপমনমপাঙ্গলক্ষ্ম্যাঃ ॥52॥
শৃঙ্গারবিভ্রমবতী সুতরাং সলজ্জা
নাসাগ্রমৌক্তিকরুচা কৃতমন্দহাসা ।
শ্যামা কটাক্ষসুষমা তব যুক্তমেতত্
কামাক্ষি চুম্বতি দিগম্বরবক্ত্রবিম্বম্ ॥53॥
নীলোত্পলেন মধুপেন চ দৃষ্টিপাতঃ
কামাক্ষি তুল্য ইতি তে কথমামনন্তি ।
শৈত্যেন নিন্দযতি যদন্বহমিন্দুপাদান্
পাথোরুহেণ যদসৌ কলহাযতে চ ॥54॥
ওষ্ঠপ্রভাপটলবিদ্রুমমুদ্রিতে তে
ভ্রূবল্লিবীচিসুভগে মুখকান্তিসিন্ধৌ ।
কামাক্ষি বারিভরপূরণলম্বমান-
কালাম্বুবাহসরণিং লভতে কটাক্ষঃ ॥55॥
মন্দস্মিতৈর্ধবলিতা মণিকুণ্ডলাংশু-
সম্পর্কলোহিতরুচিস্ত্বদপাঙ্গধারা ।
কামাক্ষি মল্লিকুসুমৈর্নবপল্লবৈশ্চ
নীলোত্পলৈশ্চ রচিতেব বিভাতি মালা ॥56॥
কামাক্ষি শীতলকৃপারসনির্ঝরাম্ভঃ-
সম্পর্কপক্ষ্মলরুচিস্ত্বদপাঙ্গমালা ।
গোভিঃ সদা পুররিপোরভিলষ্যমাণা
দূর্বাকদম্বকবিডম্বনমাতনোতি ॥57॥
হৃত্পঙ্কজং মম বিকাসযতু প্রমুষ্ণ-
ন্নুল্লাসমুত্পলরুচেস্তমসাং নিরোদ্ধা ।
দোষানুষঙ্গজডতাং জগতাং ধুনানঃ
কামাক্ষি বীক্ষণবিলাসদিনোদযস্তে ॥58॥
চক্ষুর্বিমোহযতি চন্দ্রবিভূষণস্য
কামাক্ষি তাবককটাক্ষতমঃপ্ররোহঃ ।
প্রত্যঙ্মুখং তু নযনং স্তিমিতং মুনীনাং
প্রাকাশ্যমেব নযতীতি পরং বিচিত্রম্ ॥59॥
কামাক্ষি বীক্ষণরুচা যুধি নির্জিতং তে
নীলোত্পলং নিরবশেষগতাভিমানম্ ।
আগত্য তত্পরিসরং শ্রবণবতংস-
ব্যোজেন নূনমভযার্থনমাতনোতি ॥60॥
আশ্চর্যমম্ব মদানাভ্যুদযাবলম্বঃ
কামাক্ষি চঞ্চলনিরীক্ষণবিভ্রমস্তে ।
ধৈর্যং বিধূয তনুতে হৃদি রাগবন্ধং
শম্ভোস্তদেব বিপরীততযা মুনীনাম্ ॥61॥
জন্তোঃ সকৃত্প্রণমতো জগদীড্যতাং চ
তেজাস্বিতাং চ নিশিতাং চ মতিং সভাযাম্ ।
কামাক্ষি মাক্ষিকঝরীমিব বৈখরীং চ
লক্ষ্মীং চ পক্ষ্মলযতি ক্ষণবীক্ষণং তে ॥62॥
কাদম্বিনী কিমযতে ন জলানুষঙ্গং
ভৃঙ্গাবলী কিমুররীকুরুতে ন পদ্মম্ ।
কিং বা কলিন্দতনযা সহতে ন ভঙ্গং
কামাক্ষি নিশ্চযপদং ন তবাক্ষিলক্ষ্মীঃ ॥63॥
কাকোলপাবকতৃণীকরণেঽপি দক্ষঃ
কামাক্ষি বালকসুধাকরশেখরস্য ।
অত্যন্তশীতলতমোঽপ্যনুপারতং তে
চিত্তং বিমোহযতি চিত্রমযং কটাক্ষঃ ॥64॥
কার্পণ্যপূরপরিবর্ধিতমম্ব মোহ-
কন্দোদ্গতং ভবমযং বিষপাদপং মে ।
তুঙ্গং ছিনত্তু তুহিনাদ্রিসুতে ভবত্যাঃ
কাঞ্চীপুরেশ্বরি কটাক্ষকুঠারধারা ॥65॥
কামাক্ষি ঘোরভবরোগচিকিত্সনার্থ-
মভ্যর্থ্য দেশিককটাক্ষভিষক্প্রসাদাত্ ।
তত্রাপি দেবি লভতে সুকৃতী কদাচি-
দন্যস্য দুর্লভমপাঙ্গমহৌষধং তে ॥66॥
কামাক্ষি দেশিককৃপাঙ্কুরমাশ্রযন্তো
নানাতপোনিযমনাশিতপাশবন্ধাঃ ।
বাসালযং তব কটাক্ষমমুং মহান্তো
লব্ধ্বা সুখং সমাধিযো বিচরন্তি লোকে ॥67॥
সাকূতসংলপিতসম্ভৃতমুগ্ধহাসং
ব্রীডানুরাগসহচারি বিলোকনং তে ।
কামাক্ষি কামপরিপন্থিনি মারবীর-
সাম্রাজ্যবিভ্রমদশাং সফলীকরোতি ॥68॥
কামাক্ষি বিভ্রমবলৈকনিধির্বিধায
ভ্রূবল্লিচাপকুটিলীকৃতিমেব চিত্রম্ ।
স্বাধীনতাং তব নিনায শশাঙ্কমৌলে-
রঙ্গার্ধরাজ্যসুখলাভমপাঙ্গবীরঃ ॥69॥
কামাঙ্কুরৈকনিলযস্তব দৃষ্টিপাতঃ
কামাক্ষি ভক্তমনসাং প্রদদাতু কামান্ ।
রাগান্বিতঃ স্বযমপি প্রকটীকরোতি
বৈরাগ্যমেব কথমেষ মহামুনীনাম্ ॥70॥
কালাম্বুবাহনিবহৈঃ কলহাযতে তে
কামাক্ষি কালিমমদেন সদা কটাক্ষঃ ।
চিত্রং তথাপি নিতরামমুমেব দৃষ্ট্বা
সোত্কণ্ঠ এব রমতে কিল নীলকণ্ঠঃ ॥71॥
কামাক্ষি মন্মথরিপুং প্রতি মারতাপ-
মোহান্ধকারজলদাগমনেন নৃত্যন্ ।
দুষ্কর্মকঞ্চুকিকুলং কবলীকরোতু
ব্যামিশ্রমেচকরুচিস্ত্বদপাঙ্গকেকী ॥72॥
কামাক্ষি মন্মথরিপোরবলোকনেষু
কান্তং পযোজমিব তাবকমক্ষিপাতম্ ।
প্রেমাগমো দিবসবদ্বিকচীকরোতি
লজ্জাভরো রজনিবন্মুকুলীকরোতি ॥73॥
মূকো বিরিঞ্চতি পরং পুরুষঃ কুরূপঃ
কন্দর্পতি ত্রিদশরাজতি কিম্পচানঃ ।
কামাক্ষি কেবলমুপক্রমকাল এব
লীলাতরঙ্গিতকটাক্ষরুচঃ ক্ষণং তে ॥74॥
নীলালকা মধুকরন্তি মনোজ্ঞনাসা-
মুক্তারুচঃ প্রকটকন্দবিসাঙ্কুরন্তি ।
কারুণ্যমম্ব মকরন্দতি কামকোটি
মন্যে ততঃ কমলমেব বিলোচনং তে ॥75॥
আকাঙ্ক্ষ্যমাণফলদানবিচক্ষণাযাঃ ।
কামাক্ষি তাবককটাক্ষককামধেনোঃ ।
সম্পর্ক এব কথমম্ব বিমুক্তপাশ-
বন্ধাঃ স্ফুটং তনুভৃতঃ পশুতাং ত্যজন্তি ॥76॥
সংসারঘর্মপরিতাপজুষাং নরাণাং
কামাক্ষি শীতলতরাণি তবেক্ষিতানি ।
চন্দ্রাতপন্তি ঘনচন্দনকর্দমন্তি
মুক্তাগুণন্তি হিমবারিনিষেচনন্তি ॥77॥
প্রেমাম্বুরাশিসততস্নপিতানি চিত্রং
কামাক্ষি তাবককটাক্ষনিরীক্ষণানি ।
সন্ধুক্ষযন্তি মুহুরিন্ধনরাশিরীত্যা
মারদ্রুহো মনসি মন্মথচিত্রভানুম্ ॥78॥
কালাঞ্জনপ্রতিভটং কমনীযকান্ত্যা
কন্দর্পতন্ত্রকলযা কলিতানুভাবম্ ।
কাঞ্চীবিহাররসিকে কলুষার্তিচোরং
কল্লোলযস্ব মযি তে করুণাকটাক্ষম্ ॥79॥
ক্রান্তেন মন্মথদেন বিমোহ্যমান-
স্বান্তেন চূততরুমূলগতস্য পুংসঃ ।
কান্তেন কিঞ্চিদবলোকয লোচনস্য
প্রান্তেন মাং জননি কাঞ্চিপুরীবিভূষে ॥80॥
কামাক্ষি কোঽপি সুজনাস্ত্বদপাঙ্গসঙ্গে
কণ্ঠেন কন্দলিতকালিমসম্প্রদাযাঃ ।
উত্তংসকল্পিতচকোরকুটুম্বপোষা
নক্তন্দিবসপ্রসবভূনযনা ভবন্তি ॥81॥
নীলোত্পলপ্রসবকান্তিনির্দশনেন
কারুণ্যবিভ্রমজুষা তব বীক্ষণেন ।
কামাক্ষি কর্মজলধেঃ কলশীসুতেন
পাশত্রযাদ্বযমমী পরিমোচনীযাঃ ॥82॥
অত্যন্তচঞ্চলমকৃত্রিমমঞ্জনং কিং
ঝঙ্কারভঙ্গিরহিতা কিমু ভৃঙ্গমালা ।
ধূমাঙ্কুরঃ কিমু হুতাশনসঙ্গহীনঃ
কামাক্ষি নেত্ররুচিনীলিমকন্দলী তে ॥83॥
কামাক্ষি নিত্যমযমঞ্জলিরস্তু মুক্তি-
বীজায বিভ্রমমদোদযঘূর্ণিতায ।
কন্দর্পদর্পপুনরুদ্ভবসিদ্ধিদায
কল্যাণদায তব দেবি দৃগঞ্চলায ॥84॥
দর্পাঙ্কুরো মকরকেতনবিভ্রমাণাং
নিন্দাঙ্কুরো বিদলিতোত্পলচাতুরীণাম্ ।
দীপাঙ্কুরো ভবতমিস্রকদম্বকানাং
কামাক্ষি পালযতু মাং ত্বদপাঙ্গপাতঃ ॥85॥
কৈবল্যদিব্যমণিরোহণপর্বতেভ্যঃ
কারুণ্যনির্ঝরপযঃকৃতমঞ্জনেভ্যঃ ।
কামাক্ষি কিঙ্করিতশঙ্করমানসেভ্য-
স্তেভ্যো নমোঽস্তু তব বীক্ষণবিভ্রমেভ্যঃ ॥86॥
অল্পীয এব নবমুত্পলমম্ব হীনা
মীনস্য বা সরণিরম্বুরুহাং চ কিং বা ।
দূরে মৃগীদৃগসমঞ্জসমঞ্জনং চ
কামাক্ষি বীক্ষণরুচৌ তব তর্কযামঃ ॥87॥
মিশ্রীভবদ্গরলপঙ্কিলশঙ্করোরস্-
সীমাঙ্গণে কিমপি রিঙ্খণমাদধানঃ ।
হেলাবধূতললিতশ্রবণোত্পলোঽসৌ
কামাক্ষি বাল ইব রাজতি তে কটাক্ষঃ ॥88॥
প্রৌঢিকরোতি বিদুষাং নবসূক্তিধাটী-
চূতাটবীষু বুধকোকিললাল্যমানম্ ।
মাধ্বীরসং পরিমলং চ নিরর্গলং তে
কামাক্ষি বীক্ষণবিলাসবসন্তলক্ষ্মীঃ ॥89॥
কূলঙ্কষং বিতনুতে করুণাম্বুবর্ষী
সারস্বতং সুকৃতিনঃ সুলভং প্রবাহম্ ।
তুচ্ছীকরোতি যমুনাম্বুতরঙ্গভঙ্গীং
কামাক্ষি কিং তব কটাক্ষমহাম্বুবাহঃ ॥90॥
জগর্তি দেবি করুণাশুকসুন্দরী তে
তাটঙ্করত্নরুচিদাডিমখণ্ডশোণে ।
কামাক্ষি নির্ভরকটাক্ষমরীচিপুঞ্জ-
মাহেন্দ্রনীলমণিপঞ্জরমধ্যভাগে ॥91॥
কামাক্ষি সত্কুবলযস্য সগোত্রভাবা-
দাক্রামতি শ্রুতিমসৌ তব দৃষ্টিপাতঃ ।
কিঞ্চ স্ফুটং কুটিলতাং প্রকটীকরোতি
ভ্রূবল্লরীপরিচিতস্য ফলং কিমেতত্ ॥92॥
এষা তবাক্ষিসুষমা বিষমাযুধস্য
নারাচবর্ষলহরী নগরাজকন্যে ।
শঙ্কে করোতি শতধা হৃদি ধৈর্যমুদ্রাং
শ্রীকামকোটি যদসৌ শিশিরাংশুমৌলেঃ ॥93॥
বাণেন পুষ্পধনুষঃ পরিকল্প্যমান-
ত্রাণেন ভক্তমনসাং করুণাকরেণ ।
কোণেন কোমলদৃশস্তব কামকোটি
শোণেন শোষয শিবে মম শোকসিন্ধুম্ ॥94॥
মারদ্রুহা মুকুটসীমনি লাল্যমানে
মন্দাকিনীপযসি তে কুটিলং চরিষ্ণুঃ ।
কামাক্ষি কোপরভসাদ্বলমানমীন-
সন্দেহমঙ্কুরযতি ক্ষণমক্ষিপাতঃ ॥95॥
কামাক্ষি সংবলিতমৌক্তিককুণ্ডলাংশু-
চঞ্চত্সিতশ্রবণচামরচাতুরীকঃ ।
স্তম্ভে নিরন্তরমপাঙ্গমযে ভবত্যা
বদ্ধশ্চকাস্তি মকরধ্বজমত্তহস্তী ॥96॥
যাবত্কটাক্ষরজনীসমযাগমস্তে
কামাক্ষি তাবদচিরান্নমতাং নরাণাম্ ।
আবির্ভবত্যমৃতদীধিতিবিম্বমম্ব
সংবিন্মযং হৃদযপূর্বগিরীন্দ্রশৃঙ্গে ॥97॥
কামাক্ষি কল্পবিটপীব ভবত্কটাক্ষো
দিত্সুঃ সমস্তবিভবং নমতাং নরাণাম্ ।
ভৃঙ্গস্য নীলনলিনস্য চ কান্তিসম্প-
ত্সর্বস্বমেব হরতীতি পরং বিচিত্রম্ ॥98॥
অত্যন্তশীতলমনর্গলকর্মপাক-
কাকোলহারি সুলভং সুমনোভিরেতত্ ।
পীযূষমেব তব বীক্ষণমম্ব কিন্তু
কামাক্ষি নীলমিদমিত্যযমেব ভেদঃ ॥99॥
অজ্ঞাতভক্তিরসমপ্রসরদ্বিবেক-
মত্যন্তগর্বমনধীতসমস্তশাস্ত্রম্ ।
অপ্রাপ্তসত্যমসমীপগতং চ মুক্তেঃ
কামাক্ষি নৈব তব স্পৃহযতি দৃষ্টিপাতঃ ॥100॥
(কামাক্ষি মামবতু তে করুণাকটাক্ষঃ)
পাতেন লোচনরুচেস্তব কামকোটি
পোতেন পতকপযোধিভযাতুরাণাম্ ।
পূতেন তেন নবকাঞ্চনকুণ্ডলাংশু-
বীতেন শীতলয ভূধরকন্যকে মাম্ ॥101॥
॥ ইতি কটাক্ষশতকং সম্পূর্ণম্ ॥
Roman (IAST) Transliteration
mohāndhakāranivahaṃ vinihantumīḍe
mūkātmanāmapi mahākavitāvadānyān |
śrīkāñcideśaśiśirīkṛtijāgarūkān
ekāmranāthataruṇīkaruṇāvalokān ||1||
mātarjayanti mamatāgrahamokṣaṇāni
māhendranīlaruciśikṣaṇadakṣiṇāni |
kāmākṣi kalpitajagattrayarakṣaṇāni
tvadvīkṣaṇāni varadānavicakṣaṇāni ||2||
ānaṅgatantravidhidarśitakauśalānām
ānandamandaparighūrṇitamantharāṇām |
tāralyamamba tava tāḍitakarṇasīmnāṃ
kāmākṣi khelati kaṭākṣanirīkṣaṇānām ||3||
kallolitena karuṇārasavellitena
kalmāṣitena kamanīyamṛdusmitena |
māmañcitena tava kiñcana kuñcitena
kāmākṣi tena śiśirīkuru vīkṣitena ||4||
sāhāyyakaṃ gatavatī muhurarjanasya
mandasmitasya paritoṣitabhīmacetāḥ |
kāmākṣi pāṇḍavacamūriva tāvakīnā
karṇāntikaṃ calati hanta kaṭākṣalakṣmīḥ ||5||
astaṃ kṣaṇānnayatu me paritāpasūryam
ānandacandramasamānayatāṃ prakāśam |
kālāndhakārasuṣumāṃ kalayandigante
kāmākṣi komalakaṭākṣaniśāgamaste ||6||
tāṭāṅkamauktikarucāṅkuradantakāntiḥ
kāruṇyahastipaśikhāmaṇinādhirūḍhaḥ |
unmūlayatvaśubhapādapamasmadīyaṃ
kāmākṣi tāvakakaṭākṣamataṅgajetandraḥ ||7||
chāyābharaṇe jagatāṃ paritāpahārī
tāṭaṅkaratnamaṇitallajapallavaśrīḥ |
kāruṇyanāma vikiranmakarandajālaṃ
kāmākṣi rājati kaṭākṣasuradrumaste ||8||
sūryāśrayapraṇayinī maṇikuṇḍalāṃśu-
lauhityakokanadakānanamānanīyā |
yāntī tava smaraharānanakāntisindhuṃ
kāmākṣi rājati kaṭākṣakalindakanyā ||9||
prāpnoti yaṃ sukṛtinaṃ tava pakṣapātāt
kāmākṣi vīkṣaṇavilāsakalāpurandhrī |
sadyastameva kila muktivadhūrvṛṇīte
tasmānnitāntamanayoridamaikamatyam ||10||
yāntī sadaiva marutāmanukūlabhāvaṃ
bhrūvalliśakradhanurullasitā rasārdrā |
kāmākṣi kautukataraṅgitanīlakaṇṭhā
kādambinīva tava bhāti kaṭākṣamālā ||11||
gaṅgāmbhasi smitamaye tapanātmajeva
gaṅgādharorasi navotpalamālikeva |
vaktraprabhāsarasi śaivalamaṇḍalīva
kāmākṣi rājati kaṭākṣarucicchaṭā te ||12||
saṃskārataḥ kimapi kandalitān rasajña-
kedārasīmni sudhiyāmupabhogayogyān |
kalyāṇasūktilaharīkalamāṅkurānnaḥ
kāmākṣi pakṣmalayatu tvadapāṅgameghaḥ ||13||
cāñcalyameva niyataṃ kalayanprakṛtyā
mālinyabhūḥ śratipathākramajāgarūkaḥ |
kaivalyameva kimu kalpayate natānāṃ
kāmākṣi citramapi te karuṇākaṭākṣaḥ ||14||
sañjīvane janani cūtaśilīmukhasya
sammohane śaśikiśorakaśekharasya |
saṃstambhane ca mamatāgrahaceṣṭitasya
kāmākṣi vīkṣaṇakalā paramauṣadhaṃ te ||15||
nīlo'pi rāgamadhikaṃ janayanpurāreḥ
lolo'pi bhaktimadhikāṃ dṛḍhayannarāṇām |
vakro'pi devi namatāṃ samatāṃ vitanvan
kāmākṣi nṛtyatu mayi tvadapāṅgapātaḥ ||16||
kāmadruho hṛdayayantraṇajāgarūkā
kāmākṣi cañcaladṛgañcalamekhalā te |
āścaryamamba bhajatāṃ jhaṭiti svakīya-
samparka eva vidhunoti samastabandhān ||17||
kuṇṭhīkarotu vipadaṃ mama kuñcitabhrū-
cāpāñcitaḥ śritavidehabhavānurāgaḥ |
rakṣopakāramaniśaṃ janayañjagatyāṃ
kāmākṣi rāma iva te karuṇākaṭākṣaḥ ||18||
śrīkāmakoṭi śivalocanaśoṣitasya
śṛṅgārabījavibhavasya punaḥprarohe |
premāmbhasārdramacirātpracureṇa śaṅke
kedāramamba tava kevaladṛṣṭipātam ||19||
māhātmyaśevadhirasau tava durvilaṅghya-
saṃsāravindhyagirikuṇṭhanakelicuñcuḥ |
dhairyāmbudhiṃ paśupateśculakīkaroti
kāmākṣi vīkṣaṇavijṛmbhaṇakumbhajanmā ||20||
pīyūṣavarṣavaśiśirā sphuṭadutpalaśrī-
maitrī nisargamadhurā kṛtatārakāptiḥ |
kāmākṣi saṃśritavatī vapuraṣṭamūrteḥ
jyotsnāyate bhagavati tvadapāṅgamālā ||21||
amba smarapratibhaṭasya vapurmanojñam
ambhojakānanamivāñcitakaṇṭakābham |
bhṛṅgīva cumbati sadaiva sapakṣapātā
kāmākṣi komalarucistvadapāṅgamālā ||22||
keśaprabhāpaṭalanīlavitānajāle
kāmākṣi kuṇḍalamaṇicchavidīpaśobhe |
śaṅke kaṭākṣaruciraṅgatale kṛpākhyā
śailūṣikā naṭati śaṅkaravallabhe te ||23||
atyantaśītalamatandrayatu kṣaṇārdham
astokavibhramamanaṅgavilāsakandam |
alpasmitādṛtamapārakṛpāpravāham
akṣiprarohamacirānmayi kāmakoṭi ||24||
mandākṣarāgataralīkṛtipāratantryāt
kāmākṣi mantharatarāṃ tvadapāṅgaḍolām |
āruhya mandamatikautukaśāli cakṣuḥ
ānandameti muhurardhaśaśāṅkamauleḥ ||25||
traiyambakaṃ tripurasundari harmyabhūmi-
raṅgaṃ vihārasarasī karuṇāpravāhaḥ |
dāsāśca vāsavamukhāḥ paripālanīyaṃ
kāmākṣi viśvamapi vīkṣaṇabhūbhṛtaste ||26||
vāgīśvarī sahacarī niyamena lakṣmīḥ
bhrūvallarīvaśakarī bhuvanāni geham |
rūpaṃ trilokanayanāmṛtamamba teṣāṃ
kāmākṣi yeṣu tava vīkṣaṇapāratantrī ||27||
māheśvaraṃ jhaṭiti mānasamīnamamba
kāmākṣi dhairyajaladhau nitarāṃ nimagnam |
jālena śṛṅkhalayati tvadapāṅganāmnā
vistāritena viṣamāyudhadāśako'sau ||28||
unmathya bodhakamalākāramamba jāḍya-
stamberamaṃ mama manovipine bhramantam |
kuṇṭhīkuruṣva tarasā kuṭilāgrasīmnā
kāmākṣi tāvakakaṭākṣamahāṅkuśena ||29||
udvellitastabakitairlalitairvilāsaiḥ
utthāya devi tava gāḍhakaṭākṣakuñjāt |
dūraṃ palāyayatu mohamṛgīkulaṃ me
kāmākṣi stavaramanugrahakesarīndraḥ ||30||
snehādṛtāṃ vidalitotpalakanticorāṃ
jetārameva jagadīśvari jetukāmaḥ |
mānoddhato makaraketurasau dhunīte
kāmākṣi tāvakakaṭākṣakṛpāṇavallīm ||31||
śrautīṃ vrajannapi sadā saraṇiṃ munīnāṃ
kāmākṣi santatamapi smṛtimārgagāmī |
kauṭilyamamba kathamasthiratāṃ ca dhatte
cauryaṃ ca paṅkajarucāṃ tvadapāṅgapātaḥ ||32||
nityaṃ śretuḥ paricitau yatamānameva
nīlotpalaṃ nijasamīpanivāsalolam |
prītyaiva pāṭhayati vīkṣaṇadeśikendraḥ
kāmākṣī kintu tava kālimasampradāyam ||33||
bhrāntvā muhuḥ stabakitasmitaphenarāśau
kāmākṣi vaktrarucisañcayavārirāśau |
ānandati tripuramardananetralakṣmīḥ
ālambya devi tava mandamapāṅgasetum ||34||
śyāmā tava tripurasundari locanaśrīḥ
kāmākṣi kandalitameduratārakāntiḥ |
jyotsnāvatī smitarucāpi kathaṃ tanoti
spardhāmaho kuvalayaiśca tathā cakoraiḥ ||35||
kālāñjanaṃ ca tava devi nirīkṣaṇaṃ ca
kāmākṣi sāmyasaraṇiṃ samupaiti kāntyā |
niśśeṣanetrasulabhaṃ jagatīṣu pūrva-
manyattrinetrasulabhaṃ tuhinādrikanye ||36||
dhūmāṅkuro makaraketanapāvakasya
kāmākṣi netrarucinīlimacāturī te |
atyantamadbhutamidaṃ nayanatrayasya
harṣodayaṃ janayate haruṇāṅkamauleḥ ||37||
ārabhbhaleśasamaye tava vīkṣaṇassa
kāmākṣi mūkamapi vīkṣaṇamātranamram |
sarvajñatā sakalalokasamakṣameva
kīrtisvayaṃvaraṇamālyavatī vṛṇīte ||38||
kālāmbuvāha uva te paritāpahārī
kāmākṣi puṣkaramadhaḥkurute kaṭākhkṣṣaḥ |
pūrvaḥ paraṃ kṣaṇarucā samupaiti maitrī-
manyastu sa.tataruciṃ prakaṭīkaroti ||39||
sūkṣme'pi durgamatare'pi guruprasāda-
sāhāyyakena vicarannapavargamārge |
saṃsārapaṅkanicaye na patatyamūṃ te
kāmākṣi gāḍhamavalambya kaṭākṣayaṣṭim ||40||
kāmākṣi santatamasau harinīlaratna-
stambhe kaṭākṣarucipuñjamaye bhavatyāḥ |
baddho'pi bhaktinigalairmama cittahastī
stambhaṃ ca bandhamapi muñcati hanta citram ||41||
kāmākṣi kāṣṇaryamapi santatamañjanaṃ ca
bibhrannisargataralo'pi bhavatkaṭākṣaḥ |
vaimalyamanvahamanañjanatā ca bhūyaḥ
sthairyaṃ ca bhaktahṛdayāya kathaṃ dadāti ||42||
mandasmitastabakitaṃ maṇikuṇḍalāṃśu-
stomapravālaruciraṃ śiśirīkṛtāśam |
kāmākṣi rājati kaṭākṣaruceḥ kadambam
udyānamamba karuṇāhariṇekṣaṇāyāḥ ||43||
kāmākṣi tāvakakaṭākṣamahendranīla-
siṃhāsanaṃ śritavato makaradhvajasya |
sāmrājyamaṅgalavidhau muṇikuṇḍalaśrīḥ
nīrājanotsavataraṅgitadīpamālā ||44||
mātaḥ kṣaṇaṃ snapaya māṃ tava vīkṣitena
mandākṣitena sujanairaparokṣitena |
kāmākṣi karmatimirotkarabhāskareṇa
śreyaskareṇa madhupadyutitaskareṇa ||45||
premāpagāpayasi majjanamāracayya
yuktaḥ smitāṃśukṛtabhasmavilepanena |
kāmākṣi kuṇḍalamaṇidyutibhirjaṭālaḥ
śrīkaṇṭhameva bhajate tava dṛṣṭipātaḥ ||46||
kaivalyadāya karuṇārasakiṅkarāya
kāmākṣi kandalitavibhramaśaṅkarāya |
ālokanāya tava bhaktaśivaṅkarāya
mātarnamo'stu paratantritaśaṅkarāya ||47||
sāmrājyamaṅgalavidhau makaradhvajasya
lolālakālikṛtatoraṇamālyaśobhe |
kāmeśvari pracaladutpalavaijayantī-
cāturyameti tava cañcaladṛṣṭipātaḥ ||48||
mārgeṇa mañjukacakāntitamovṛtena
mandāyamānagamanā madanāturāsau |
kāmākṣi dṛṣṭirayate tava śaṅkarāya
saṅketabhūmimacirādabhisārikeva ||49||
vrīḍanuvṛttiramaṇīkṛtasāhacaryā
śaivālitāṃ galarucā śaśiśekharasya |
kāmākṣi kāntisarasīṃ tvadapāṅgalakṣmīḥ
mandaṃ samāśrayati majjanakhelanāya ||50||
kāṣāyamaṃśukamiva prakaṭaṃ dadhāno
māṇikyakuṇḍalaruciṃ mamatāvirodhī |
śrutyantasīmani rataḥ sutarāṃ cakāsti
kāmākṣi tāvakakaṭākṣayatīśvaro'sau ||51||
pāṣāṇa eva harinīlamaṇirdineṣu
pramlanatāṃ kuvalayaṃ prakaṭīkaroti |
naumittiko jaladamecakimā tataste
kāmākṣi śūnyamupamanamapāṅgalakṣmyāḥ ||52||
śṛṅgāravibhramavatī sutarāṃ salajjā
nāsāgramauktikarucā kṛtamandahāsā |
śyāmā kaṭākṣasuṣamā tava yuktametat
kāmākṣi cumbati digambaravaktrabimbam ||53||
nīlotpalena madhupena ca dṛṣṭipātaḥ
kāmākṣi tulya iti te kathamāmananti |
śaityena nindayati yadanvahamindupādān
pāthoruheṇa yadasau kalahāyate ca ||54||
oṣṭhaprabhāpaṭalavidrumamudrite te
bhrūvallivīcisubhage mukhakāntisindhau |
kāmākṣi vāribharapūraṇalambamāna-
kālāmbuvāhasaraṇiṃ labhate kaṭākṣaḥ ||55||
mandasmitairdhavalitā maṇikuṇḍalāṃśu-
samparkalohitarucistvadapāṅgadhārā |
kāmākṣi mallikusumairnavapallavaiśca
nīlotpalaiśca raciteva vibhāti mālā ||56||
kāmākṣi śītalakṛpārasanirjharāmbhaḥ-
samparkapakṣmalarucistvadapāṅgamālā |
gobhiḥ sadā purariporabhilaṣyamāṇā
dūrvākadambakaviḍambanamātanoti ||57||
hṛtpaṅkajaṃ mama vikāsayatu pramuṣṇa-
nnullāsamutpalarucestamasāṃ niroddhā |
doṣānuṣaṅgajaḍatāṃ jagatāṃ dhunānaḥ
kāmākṣi vīkṣaṇavilāsadinodayaste ||58||
cakṣurvimohayati candravibhūṣaṇasya
kāmākṣi tāvakakaṭākṣatamaḥprarohaḥ |
pratyaṅmukhaṃ tu nayanaṃ stimitaṃ munīnāṃ
prākāśyameva nayatīti paraṃ vicitram ||59||
kāmākṣi vīkṣaṇarucā yudhi nirjitaṃ te
nīlotpalaṃ niravaśeṣagatābhimānam |
āgatya tatparisaraṃ śravaṇavataṃsa-
vyojena nūnamabhayārthanamātanoti ||60||
āścaryamamba madānābhyudayāvalambaḥ
kāmākṣi cañcalanirīkṣaṇavibhramaste |
dhairyaṃ vidhūya tanute hṛdi rāgabandhaṃ
śambhostadeva viparītatayā munīnām ||61||
jantoḥ sakṛtpraṇamato jagadīḍyatāṃ ca
tejāsvitāṃ ca niśitāṃ ca matiṃ sabhāyām |
kāmākṣi mākṣikajharīmiva vaikharīṃ ca
lakṣmīṃ ca pakṣmalayati kṣaṇavīkṣaṇaṃ te ||62||
kādambinī kimayate na jalānuṣaṅgaṃ
bhṛṅgāvalī kimurarīkurute na padmam |
kiṃ vā kalindatanayā sahate na bhaṅgaṃ
kāmākṣi niścayapadaṃ na tavākṣilakṣmīḥ ||63||
kākolapāvakatṛṇīkaraṇe'pi dakṣaḥ
kāmākṣi bālakasudhākaraśekharasya |
atyantaśītalatamo'pyanupārataṃ te
cittaṃ vimohayati citramayaṃ kaṭākṣaḥ ||64||
kārpaṇyapūraparivardhitamamba moha-
kandodgataṃ bhavamayaṃ viṣapādapaṃ me |
tuṅgaṃ chinattu tuhinādrisute bhavatyāḥ
kāñcīpureśvari kaṭākṣakuṭhāradhārā ||65||
kāmākṣi ghorabhavarogacikitsanārtha-
mabhyarthya deśikakaṭākṣabhiṣakprasādāt |
tatrāpi devi labhate sukṛtī kadāci-
danyasya durlabhamapāṅgamahauṣadhaṃ te ||66||
kāmākṣi deśikakṛpāṅkuramāśrayanto
nānātaponiyamanāśitapāśabandhāḥ |
vāsālayaṃ tava kaṭākṣamamuṃ mahānto
labdhvā sukhaṃ samādhiyo vicaranti loke ||67||
sākūtasaṃlapitasambhṛtamugdhahāsaṃ
vrīḍānurāgasahacāri vilokanaṃ te |
kāmākṣi kāmaparipanthini māravīra-
sāmrājyavibhramadaśāṃ saphalīkaroti ||68||
kāmākṣi vibhramabalaikanidhirvidhāya
bhrūvallicāpakuṭilīkṛtimeva citram |
svādhīnatāṃ tava nināya śaśāṅkamaule-
raṅgārdharājyasukhalābhamapāṅgavīraḥ ||69||
kāmāṅkuraikanilayastava dṛṣṭipātaḥ
kāmākṣi bhaktamanasāṃ pradadātu kāmān |
rāgānvitaḥ svayamapi prakaṭīkaroti
vairāgyameva kathameṣa mahāmunīnām ||70||
kālāmbuvāhanivahaiḥ kalahāyate te
kāmākṣi kālimamadena sadā kaṭākṣaḥ |
citraṃ tathāpi nitarāmamumeva dṛṣṭvā
sotkaṇṭha eva ramate kila nīlakaṇṭhaḥ ||71||
kāmākṣi manmatharipuṃ prati māratāpa-
mohāndhakārajaladāgamanena nṛtyan |
duṣkarmakañcukikulaṃ kabalīkarotu
vyāmiśramecakarucistvadapāṅgakekī ||72||
kāmākṣi manmathariporavalokaneṣu
kāntaṃ payojamiva tāvakamakṣipātam |
premāgamo divasavadvikacīkaroti
lajjābharo rajanivanmukulīkaroti ||73||
mūko viriñcati paraṃ puruṣaḥ kurūpaḥ
kandarpati tridaśarājati kimpacānaḥ |
kāmākṣi kevalamupakramakāla eva
līlātaraṅgitakaṭākṣarucaḥ kṣaṇaṃ te ||74||
nīlālakā madhukaranti manojñanāsā-
muktārucaḥ prakaṭakandabisāṅkuranti |
kāruṇyamamba makarandati kāmakoṭi
manye tataḥ kamalameva vilocanaṃ te ||75||
ākāṅkṣyamāṇaphaladānavicakṣaṇāyāḥ |
kāmākṣi tāvakakaṭākṣakakāmadhenoḥ |
samparka eva kathamamba vimuktapāśa-
bandhāḥ sphuṭaṃ tanubhṛtaḥ paśutāṃ tyajanti ||76||
saṃsāragharmaparitāpajuṣāṃ narāṇāṃ
kāmākṣi śītalatarāṇi tavekṣitāni |
candrātapanti ghanacandanakardamanti
muktāguṇanti himavāriniṣecananti ||77||
premāmburāśisatatasnapitāni citraṃ
kāmākṣi tāvakakaṭākṣanirīkṣaṇāni |
sandhukṣayanti muhurindhanarāśirītyā
māradruho manasi manmathacitrabhānum ||78||
kālāñjanapratibhaṭaṃ kamanīyakāntyā
kandarpatantrakalayā kalitānubhāvam |
kāñcīvihārarasike kaluṣārticoraṃ
kallolayasva mayi te karuṇākaṭākṣam ||79||
krāntena manmathadena vimohyamāna-
svāntena cūtatarumūlagatasya puṃsaḥ |
kāntena kiñcidavalokaya locanasya
prāntena māṃ janani kāñcipurīvibhūṣe ||80||
kāmākṣi ko'pi sujanāstvadapāṅgasaṅge
kaṇṭhena kandalitakālimasampradāyāḥ |
uttaṃsakalpitacakorakuṭumbapoṣā
naktandivasaprasavabhūnayanā bhavanti ||81||
nīlotpalaprasavakāntinirdaśanena
kāruṇyavibhramajuṣā tava vīkṣaṇena |
kāmākṣi karmajaladheḥ kalaśīsutena
pāśatrayādvayamamī parimocanīyāḥ ||82||
atyantacañcalamakṛtrimamañjanaṃ kiṃ
jhaṅkārabhaṅgirahitā kimu bhṛṅgamālā |
dhūmāṅkuraḥ kimu hutāśanasaṅgahīnaḥ
kāmākṣi netrarucinīlimakandalī te ||83||
kāmākṣi nityamayamañjalirastu mukti-
bījāya vibhramamadodayaghūrṇitāya |
kandarpadarpapunarudbhavasiddhidāya
kalyāṇadāya tava devi dṛgañcalāya ||84||
darpāṅkuro makaraketanavibhramāṇāṃ
nindāṅkuro vidalitotpalacāturīṇām |
dīpāṅkuro bhavatamisrakadambakānāṃ
kāmākṣi pālayatu māṃ tvadapāṅgapātaḥ ||85||
kaivalyadivyamaṇirohaṇaparvatebhyaḥ
kāruṇyanirjharapayaḥkṛtamañjanebhyaḥ |
kāmākṣi kiṅkaritaśaṅkaramānasebhya-
stebhyo namo'stu tava vīkṣaṇavibhramebhyaḥ ||86||
alpīya eva navamutpalamamba hīnā
mīnasya vā saraṇiramburuhāṃ ca kiṃ vā |
dūre mṛgīdṛgasamañjasamañjanaṃ ca
kāmākṣi vīkṣaṇarucau tava tarkayāmaḥ ||87||
miśrībhavadgaralapaṅkilaśaṅkaroras-
sīmāṅgaṇe kimapi riṅkhaṇamādadhānaḥ |
helāvadhūtalalitaśravaṇotpalo'sau
kāmākṣi bāla iva rājati te kaṭākṣaḥ ||88||
prauḍhikaroti viduṣāṃ navasūktidhāṭī-
cūtāṭavīṣu budhakokilalālyamānam |
mādhvīrasaṃ parimalaṃ ca nirargalaṃ te
kāmākṣi vīkṣaṇavilāsavasantalakṣmīḥ ||89||
kūlaṅkaṣaṃ vitanute karuṇāmbuvarṣī
sārasvataṃ sukṛtinaḥ sulabhaṃ pravāham |
tucchīkaroti yamunāmbutaraṅgabhaṅgīṃ
kāmākṣi kiṃ tava kaṭākṣamahāmbuvāhaḥ ||90||
jagarti devi karuṇāśukasundarī te
tāṭaṅkaratnarucidāḍimakhaṇḍaśoṇe |
kāmākṣi nirbharakaṭākṣamarīcipuñja-
māhendranīlamaṇipañjaramadhyabhāge ||91||
kāmākṣi satkuvalayasya sagotrabhāvā-
dākrāmati śrutimasau tava dṛṣṭipātaḥ |
kiñca sphuṭaṃ kuṭilatāṃ prakaṭīkaroti
bhrūvallarīparicitasya phalaṃ kimetat ||92||
eṣā tavākṣisuṣamā viṣamāyudhasya
nārācavarṣalaharī nagarājakanye |
śaṅke karoti śatadhā hṛdi dhairyamudrāṃ
śrīkāmakoṭi yadasau śiśirāṃśumauleḥ ||93||
bāṇena puṣpadhanuṣaḥ parikalpyamāna-
trāṇena bhaktamanasāṃ karuṇākareṇa |
koṇena komaladṛśastava kāmakoṭi
śoṇena śoṣaya śive mama śokasindhum ||94||
māradruhā mukuṭasīmani lālyamāne
mandākinīpayasi te kuṭilaṃ cariṣṇuḥ |
kāmākṣi koparabhasādvalamānamīna-
sandehamaṅkurayati kṣaṇamakṣipātaḥ ||95||
kāmākṣi saṃvalitamauktikakuṇḍalāṃśu-
cañcatsitaśravaṇacāmaracāturīkaḥ |
stambhe nirantaramapāṅgamaye bhavatyā
baddhaścakāsti makaradhvajamattahastī ||96||
yāvatkaṭākṣarajanīsamayāgamaste
kāmākṣi tāvadacirānnamatāṃ narāṇām |
āvirbhavatyamṛtadīdhitibimbamamba
saṃvinmayaṃ hṛdayapūrvagirīndraśṛṅge ||97||
kāmākṣi kalpaviṭapīva bhavatkaṭākṣo
ditsuḥ samastavibhavaṃ namatāṃ narāṇām |
bhṛṅgasya nīlanalinasya ca kāntisampa-
tsarvasvameva haratīti paraṃ vicitram ||98||
atyantaśītalamanargalakarmapāka-
kākolahāri sulabhaṃ sumanobhiretat |
pīyūṣameva tava vīkṣaṇamamba kintu
kāmākṣi nīlamidamityayameva bhedaḥ ||99||
ajñātabhaktirasamaprasaradviveka-
matyantagarvamanadhītasamastaśāstram |
aprāptasatyamasamīpagataṃ ca mukteḥ
kāmākṣi naiva tava spṛhayati dṛṣṭipātaḥ ||100||
(kāmākṣi māmavatu te karuṇākaṭākṣaḥ)
pātena locanarucestava kāmakoṭi
potena patakapayodhibhayāturāṇām |
pūtena tena navakāñcanakuṇḍalāṃśu-
vītena śītalaya bhūdharakanyake mām ||101||
|| iti kaṭākṣaśatakaṃ sampūrṇam ||