kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ntṛtīyakāṇḍe tṛtīyaḥ praśnaḥ - vaikṛtavidhīnāmabhidhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
agnḙ tejasvi-nteja॒svī tva-nde॒veṣṷ bhūyā॒steja̭svanta॒-mmāmāyṷṣmantaṃ॒-va~rca̭svanta-mmanu॒ṣyḙṣu kuru dī॒kṣāyai̭ ca tvā॒ tapa̭saśca॒ teja̭se juhomi tejo॒vida̭si॒ tejo̭ mā॒ mā hā̭sī॒nmā-'ha-ntejo̭ hāsiṣa॒-mmā mā-ntejo̭ hāsī॒dindraṷjasvinnoja॒svī tva-nde॒veṣṷ bhūyā॒ oja̭svanta॒-mmāmāyṷṣmantaṃ॒-va~rca̭svanta-mmanu॒ṣyḙṣu kuru॒ brahma̭ṇaśca tvā kṣa॒trasya॒ cau- [kṣa॒trasya॒ ca, oja̭se juhomyojo॒vi-] 1
-ja̭se juhomyojo॒vi-da॒syojo̭ mā॒ mā hā̭sī॒nmā-'hamojo̭ hāsiṣa॒-mmā māmojo̭ hāsī॒-thsūrya̭ bhrājasvi-nbhrāja॒svī tva-nde॒veṣṷ bhūyā॒ bhrāja̭svanta॒-mmāmāyṷṣmantaṃ॒-va~rca̭svanta-mmanu॒ṣyḙṣu kuru vā॒yośca̭ tvā॒-'pāñca॒ bhrāja̭se juhomisuva॒rvida̭si॒ suva̭rmā॒ mā hā̭sī॒nmā-'hagṃ suva̭rhāsiṣa॒-mmā māgṃ suva̭rhāsī॒-nmayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayya॒gnistejo̭ dadhātu॒ mayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayīndra̭ indri॒ya-nda̭dhātu॒ mayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayi॒ sūryo॒ bhrājo̭ dadhātu || 2 ||
(kṣa॒trasya̭ ca॒ - mayi॒ - trayo̭vigṃśatiśca) (a. 1)
vā॒yurhi̭kaṃ॒rtā-'gniḥ pra̭sto॒tā pra॒jāpa̭ti॒-ssāma॒ bṛha॒spati̭rudgā॒tā viśvḙ de॒vā ṷpagā॒tāro̭ ma॒rutaḥ̭ pratiha॒rtāra॒ indro̭ ni॒dhana॒nte de॒vāḥ prā̭ṇa॒bhṛtaḥ̭ prā॒ṇa-mmayi̭ dadhatve॒tadvai sarva̭maddhva॒ryu-rṷpāku॒rvannṷdgā॒tṛbhya̭ u॒pāka̭roti॒ te de॒vāḥ prā̭ṇa॒bhṛtaḥ̭ prā॒ṇa-mmayi̭ dadha॒tvityā̭hai॒tade॒va sava̭rmā॒tma-ndha̭tta॒ iḍā̭ deva॒hū rmanṷ-ryajña॒nī-rbṛha॒spati̭rukthāma॒dāni̭ śagṃsiṣa॒-dviśvḙ de॒vā- [de॒vāḥ, sū॒kta॒vācaḥ॒ pṛthi̭vi] 3
-ssū᳚kta॒vācaḥ॒ pṛthi̭vi māta॒rmā mā̭higṃsī॒ rmadhṷ maniṣye॒ madhṷ janiṣye॒ madhṷvakṣyāmi॒ madhṷvadiṣyāmi॒ madhṷmatī-nde॒vebhyo॒ vāca̭mudyāsagṃ śuśrū॒ṣeṇyā᳚-mmanu॒ṣye᳚bhya॒sta-mmā̭ de॒vā a̭vantu śo॒bhāyai̭ pi॒taro-'nṷ madantu || 4 ||
(śa॒gṃ॒si॒ṣa॒-dviśvḙ de॒vā - a॒ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 2)
vasa̭vastvā॒ prava̭hantu gāya॒treṇa॒ chanda̭sā॒-'gneḥ pri॒ya-mpātha॒ upḙhi ru॒drāstvā॒ pravṛ̭hantu॒ traiṣṭṷbhena॒ chanda॒sendra̭sya pri॒ya-mpātha॒ upe᳚hyādi॒tyāstvā॒ pravṛ̭hantu॒ jāga̭tena॒ chanda̭sā॒ viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mpri॒ya-mpātha॒ upḙhi॒ māndā̭su te śukra śu॒kramā dhṷ̄nomi bha॒ndanā̭su॒ kota̭nāsu॒ nūta̭nāsu॒ reśī̭ṣu॒ meṣī̭ṣu॒ vāśī̭ṣu viśva॒bhṛthsu॒ māddhvī̭ṣu kaku॒hāsu॒ śakva̭rīṣu [ ] 5
śu॒krāsṷ te śukra śu॒kramā dhṷ̄nomi śu॒kra-ntḙ śu॒kreṇa̭ gṛhṇā॒myahno̭ rū॒peṇa॒ sūrya̭sya ra॒śmibhiḥ̭ || ā-'smi̭nnu॒grā a̭cucyavurdi॒vo dhārā̭ asaścata || ka॒ku॒hagṃ rū॒paṃ-vṛ~̭ṣa॒bhasya̭ rocate bṛ॒ha-thsoma॒-ssoma̭sya puro॒gā-śśu॒kra-śśu॒krasya̭ puro॒gāḥ || ya-ttḙ so॒mādā᳚bhya॒-nnāma॒ jāgṛ̭vi॒ tasmai̭ te soma॒ somā̭ya॒ svāho॒śi-ktva-ndḙva soma gāya॒treṇa॒ chanda̭sā॒-'gneḥ [chanda̭sā॒-'gneḥ, pri॒ya-mpātho॒] 6
pri॒ya-mpātho॒ apī̭hi va॒śī tva-ndḙva soma॒ traiṣṭṷbhena॒ chanda॒sendra̭sya pri॒ya-mpātho॒ apī᳚hya॒smathsa̭khā॒ tva-ndḙva soma॒ jāga̭tena॒ chanda̭sā॒ viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mpri॒ya-mpātho॒ apī॒hyā naḥ̭ prā॒ṇa ḙtu parā॒vata॒ ā-'ntari̭kṣāddi॒vaspari̭ | āyuḥ̭ pṛthi॒vyā addhya॒mṛta̭masi prā॒ṇāya̭ tvā || i॒ndrā॒gnī me॒ varcaḥ̭ kṛṇutāṃ॒-va~rca॒-ssomo॒ bṛha॒spatiḥ̭ | varco̭ me॒ viśvḙde॒vā varco̭ me dhattamaśvinā || da॒dha॒nve vā॒ yadī॒manu॒ voca॒dbrahmā̭ṇi॒ veru॒ tat | pari॒ viśvā̭ni॒ kāvyā̭ ne॒miśca॒krami̭vā bhavat || 7 ||
(śakva̭rīṣva॒ - gne - rbṛha॒spatiḥ॒ - pañca̭vigṃśatiśca) (a. 3)
e॒tadvā a॒pā-nnā̭ma॒dheya॒-ṅguhyaṃ॒-ya~dā̭dhā॒vā māndā̭su te śukra śu॒kramā dhṷ̄no॒mītyā̭hā॒pāme॒va nā̭ma॒dheyḙna॒ guhyḙna di॒vo vṛṣṭi॒mava̭ rundhe śu॒kra-ntḙ śu॒kreṇa̭ gṛhṇā॒mītyā̭hai॒tadvā ahno̭ rū॒paṃ-ya~drātri॒-ssūrya̭sya ra॒śmayo॒ vṛṣṭyā̭ īśa॒te-'hna̭ e॒va rū॒peṇa॒ sūrya̭sya ra॒śmibhi̭rdi॒vo vṛṣṭi̭-ñcyāvaya॒tyā-'smi̭nnu॒grā [-'smi̭nnu॒grāḥ, a॒cu॒cya॒vu॒rityā̭ha] 8
a̭cucyavu॒rityā̭ha yathāya॒jure॒vaita-tka̭ku॒hagṃ rū॒paṃ-vṛ~̭ṣa॒bhasya̭ rocate bṛ॒hadityā̭hai॒tadvā a̭sya kaku॒hagṃ rū॒paṃ-ya~-dvṛṣṭī̭ rū॒peṇai॒va vṛṣṭi॒mava̭ rundhe॒ yattḙ so॒mādā᳚bhya॒-nnāma॒ jāgṛ॒vītyā̭hai॒ṣa ha॒ vai ha॒viṣā̭ ha॒virya̭jati॒ yo-'dā᳚bhya-ṅgṛhī॒tvā somā̭ya ju॒hoti॒parā॒ vā e॒tasyā-''yuḥ̭ prā॒ṇa ḙti॒ [prā॒ṇa ḙti, yo-'gṃ̭śu-] 9
yo-'gṃ̭śu-ṅgṛ॒hṇātyā naḥ̭ prā॒ṇa ḙtu parā॒vata॒ ityā॒hā-''yṷre॒va prā॒ṇamā॒tma-ndha̭tte॒ 'mṛta̭masi prā॒ṇāya॒ tveti॒ hira̭ṇyama॒bhi vya̭nitya॒mṛtaṃ॒-vai~ hira̭ṇya॒māyuḥ̭ prā॒ṇo̭-'mṛtḙnai॒vā-''yṷrā॒tma-ndha̭tte śa॒tamā̭na-mbhavati śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa-śśa॒tendri̭ya॒ āyṷṣye॒vendri॒ye prati̭tiṣṭhatya॒pa upa̭ spṛśati bheṣa॒jaṃ-vā~ āpo̭ bheṣa॒jame॒va kṷrute || 10 ||
(u॒grā - e॒tyā - pa॒ - strīṇi̭ ca) (a. 4)
vā॒yura̭si prā॒ṇo nāma̭ savi॒turādhi̭patye-'pā॒na-mmḙ dā॒ścakṣṷrasi॒ śrotra॒-nnāma̭ dhā॒turādhi̭patya॒ āyṷrme dā rū॒pama̭si॒ varṇo॒ nāma॒ bṛha॒spate॒rādhi̭patye pra॒jā-mmḙ dā ṛ॒tama̭si sa॒tya-nnāmendra॒syā-''dhi̭patye kṣa॒tra-mmḙ dā bhū॒tama̭si॒ bhavya॒-nnāma̭ pitṛ॒ṇāmādhi̭patye॒-'pā-moṣa̭dhīnā॒-ṅgarbha̭-ndhā ṛ॒tasya̭ tvā॒ vyo̭mana ṛ॒tasya̭ [ ] 11
tvā॒ vibhṷ̄mana ṛ॒tasya̭ tvā॒ vidha̭rmaṇa ṛ॒tasya̭ tvā sa॒tyāya॒rtasya̭ tvā॒ jyoti̭ṣe pra॒jāpa̭ti rvi॒rāja̭mapaśya॒-ttayā̭ bhū॒ta-ñca॒ bhavya̭-ñcā sṛjata॒ tāmṛṣi̭bhyasti॒ro̭-'dadhā॒-ttā-ñja॒mada̭gni॒stapa̭sā-' paśya॒-ttayā॒ vai sa pṛśñī॒n kāmā̭nasṛjata॒ ta-tpṛśñī̭nā-mpṛśñi॒tvaṃ-ya~-tpṛśña̭yo gṛ॒hyante॒ pṛśñī̭ne॒va taiḥ kāmā॒n॒. yaja̭mā॒no-'va̭ rundhe vā॒yura̭si prā॒ṇo [vā॒yura̭si prā॒ṇaḥ, nāmetyā̭ha] 12
nāmetyā̭ha prāṇāpā॒nāve॒vāva̭ rundhe॒ cakṣṷrasi॒ śrotra॒-nnāmetyā॒hā-''yṷre॒vāva̭ rundhe rū॒pama̭si॒ varṇo॒ nāmetyā̭ha pra॒jāme॒vāva̭ rundhaṛ॒tama̭si sa॒tya-nnāmetyā̭ha kṣa॒trame॒vāva̭ rundhe bhū॒tama̭si॒ bhavya॒-nnāmetyā̭ha pa॒śavo॒ vā a॒pāmoṣa̭dhīnā॒-ṅgarbhaḥ̭ pa॒śūne॒vā- [pa॒śūne॒va, ava̭ rundha] 13
-va̭ rundha e॒tāva॒dvai purṷṣa-mpa॒rita॒stade॒vāva̭ rundha ṛ॒tasya̭ tvā॒ vyo̭mana॒ ityā̭he॒yaṃ-vā~ ṛ॒tasya॒ vyo̭me॒māme॒vābhi ja̭yatyṛ॒tasya̭ tvā॒ vibhṷ̄mana॒ ityā̭hā॒-'ntari̭kṣaṃ॒-vā~ ṛ॒tasya॒ vibhṷ̄mā॒ntari̭kṣame॒vābhi ja̭yatyṛ॒tasya̭ tvā॒ vidha̭rmaṇa॒ ityā̭ha॒ dyaurvā ṛ॒tasya॒ vidha̭rma॒ diva̭me॒vābhi ja̭yatyṛ॒tasya̭ [ja̭yatyṛ॒tasya̭, tvā॒ sa॒tyāyetyā̭ha॒] 14
tvā sa॒tyāyetyā̭ha॒ diśo॒ vā ṛ॒tasya̭ sa॒tya-ndiśa̭ e॒vābhi ja̭yatyṛ॒tasya̭ tvā॒ jyoti̭ṣa॒ ityā̭ha suva॒rgo vai lo॒ka ṛ॒tasya॒ jyotiḥ̭ suva॒rgame॒va lo॒kama॒bhi ja̭yatye॒tāva̭nto॒ vai dḙvalo॒kāstāne॒vābhi ja̭yati॒ daśa॒ sampa̭dyante॒ daśā᳚kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rā-ḍvi॒rājye॒vānnādye॒ prati̭tiṣṭhati || 15 ||
(vyo̭mana ṛ॒tasya̭ - prā॒ṇaḥ - pa॒śune॒va - vidha̭rma॒ diva̭me॒vābhi ja̭yatyṛ॒tasya॒ -ṣaṭca̭tvārigṃśacca) (a. 5)
de॒vā vai ya-dya॒jñena॒ nāvārṷndhata॒ ta-tparai॒ravā̭rundhata॒ ta-tparā̭ṇā-mpara॒tvaṃ-ya~-tparḙ gṛ॒hyante॒ yade॒va ya॒jñena॒nāva̭ru॒ndhe tasyāva̭ruddhyai॒ ya-mpra̭tha॒ma-ṅgṛ॒hṇātī॒mame॒va tena̭ lo॒kama॒bhi ja̭yati॒ya-ndvi॒tīya̭ma॒ntari̭kṣa॒-ntena॒ ya-ntṛ॒tīya̭ma॒mume॒va tena̭ lo॒kama॒bhi ja̭yati॒ yade॒te gṛ॒hyanta̭ e॒ṣāṃ ~lo॒kānā̭-ma॒bhiji̭tyā॒ [-ma॒bhiji̭tyā, utta̭re॒ṣvaha-] 16
utta̭re॒ṣvahaḥ̭ sva॒muto॒-'rvāñco̭ gṛhyante 'bhi॒jityai॒vemāṃ-lo~॒kā-npuna̭ri॒maṃ-lo~॒ka-mpra॒tyava̭rohanti॒ ya-tpūrve॒ṣvahaḥ̭ svi॒taḥ parā᳚ñco gṛ॒hyante॒ tasmā̭di॒taḥ parā᳚ñca i॒me lo॒kā yadutta̭re॒ṣvahaḥ̭ sva॒muto॒-'rvāñco̭ gṛ॒hyante॒ tasmā̭da॒muto॒ 'rvāñca̭ i॒me lo॒kāstasmā॒dayā̭tayāmno lo॒kā-nma̭nu॒ṣyā̭ upa̭ jīvanti brahmavā॒dino̭ vadanti॒ kasmā᳚-thsa॒tyāda॒dbhya oṣa̭dhaya॒-ssa-mbha̭va॒ntyoṣa̭dhayo [oṣa̭dhaya॒-ssa-mbha̭va॒ntyoṣa̭dhayaḥ, ma॒nu॒ṣyā̭ṇā॒manna̭-] 17
manu॒ṣyā̭ṇā॒manna̭-mpra॒jāpa̭ti-mpra॒jā anu॒ prajā̭yanta॒ iti॒ parā॒nanviti̭ brūyā॒-dya-dgṛ॒hṇātya॒dbhyastvauṣa̭dhībhyo gṛhṇā॒mīti॒ tasmā̭da॒dbhya oṣa̭dhaya॒-ssambha̭vanti॒ ya-dgṛ॒hṇātyoṣa̭dhībhyastvā pra॒jābhyo̭ gṛhṇā॒mīti॒ tasmā॒doṣa̭dhayo manu॒ṣyā̭ṇā॒mannaṃ॒-ya~-dgṛ॒hṇāti̭ pra॒jābhya̭stvā pra॒jāpa̭taye gṛhṇā॒mīti॒ tasmā᳚-tpra॒jāpa̭ti-mpra॒jā anu॒ prajā̭yante || 18 ||
(a॒bhiji̭tyai - bhava॒ntyoṣa̭dhayo॒ - 'ṣṭā ca̭tvārigṃśacca) (a. 6)
pra॒jāpa̭tirdevāsu॒rāna̭ sṛjata॒ tadanṷ ya॒jño̭-'sṛjyata ya॒jña-ñchandāgṃ̭si॒ te viṣva̭ñco॒ vya̭krāma॒n-thso-'sṷrā॒nanṷ ya॒jño-'pā᳚krāma-dya॒jña-ñchandāgṃ̭si॒ te de॒vā a̭manyantā॒mī vā i॒dama̭bhūva॒n॒. ya-dva॒yagg sma iti॒ te pra॒jāpa̭ti॒mupā̭-'dhāva॒n-thso᳚-'bravīt-pra॒jāpa̭ti॒śchanda̭sāṃ-vī~॒rya̭mā॒dāya॒ tadvaḥ॒ pra dā᳚syā॒mīti॒ sa chanda̭sāṃ-vī~॒rya̭- [chanda̭sāṃ-vī~॒rya᳚m, ā॒dāya॒ tade᳚bhyaḥ॒] 19
-mā॒dāya॒ tade᳚bhyaḥ॒ prāya̭ccha॒-ttadanu॒ chandā॒g॒syapā᳚-'krāma॒n chandāgṃ̭si ya॒jñastato̭ de॒vā abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒ ya e॒va-ñchanda̭sāṃ-vī~॒ryaṃ̭-ve~dā-'' śrā̭va॒yā-'stu॒ śrauṣa॒ḍ yaja॒ ye yajā̭mahe vaṣaṭkā॒ro bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati brahmavā॒dino̭ vadanti॒ kasmai॒ kama̭ddhva॒ryurā śrā̭vaya॒tīti॒ chanda̭sāṃ-vī~॒ryā̭yeti̭ brūyāde॒ ta-dvai [ ] 20
chanda̭sāṃ-vī~॒rya̭mā śrā̭va॒yā-'stu॒ śrauṣa॒ḍ yaja॒ ye yajā̭mahe vaṣaṭkā॒ro ya e॒vaṃ-ve~da॒ savī᳚ryaire॒va chando̭bhirarcati॒ ya-tki-ñcārca̭ti॒ yadindro̭ vṛ॒tramaha̭nna-me॒ddhya-nta-dya-dyatī̭na॒pāva̭pada-me॒ddhya-ntadatha॒ kasmā̭dai॒ndro ya॒jña ā saggsthā̭to॒rityā̭hu॒rindra̭sya॒ vā e॒ṣā ya॒jñiyā̭ ta॒nūrya-dya॒jñastāme॒va ta dya̭janti॒ ya e॒vaṃ-ve~dopai̭naṃ-ya~॒jño na̭mati || 21 ||
(chanda̭sāṃ-vī~॒ryaṃ̭ - ~vā - e॒va ta - da॒ṣṭau ca̭) (a. 7)
ā॒yurdā a̭gne ha॒viṣo̭ juṣā॒ṇo ghṛ॒tapra̭tīko ghṛ॒tayo̭niredhi | ghṛ॒ta-mpī॒tvā madhu॒cāru॒ gavya̭-mpi॒teva̭pu॒trama॒bhi ra̭kṣatādi॒mam || ā vṛ̭ścyate॒ vā e॒ta-dyaja̭māno॒-'gnibhyāṃ॒-ya~dḙnayo-śśṛta॒-ṅkṛtyāthā॒-'nyatrā̭-vabhṛ॒thama॒vaityā̭yu॒rdā a̭gne ha॒viṣo̭ juṣā॒ṇa itya̭vabhṛ॒thama̭vai॒ṣyan jṷhuyā॒dāhṷtyai॒vainaṷ śamayati॒ nā-''rti॒mārccha̭ti॒ yaja̭māno॒ ya-tkusī̭da॒- [ya-tkusī̭dam, apra̭tītta॒-mmayi॒ yena̭] 22
-mapra̭tītta॒-mmayi॒ yena̭ ya॒masya̭ ba॒linā॒ carā̭mi | i॒haiva sa-nni॒rava̭daye॒ tade॒ta-ttada̭gne anṛ॒ṇo bha̭vāmi | viśva̭lopa viśvadā॒vasya̭ tvā॒ ''sañjṷhomya॒gdhādeko̭ 'hu॒tādekaḥ̭ samasa॒nādekaḥ̭ | tenaḥ̭ kṛṇvantu bheṣa॒jagṃ sada॒-ssaho॒ vare᳚ṇyam || a॒ya-nno॒ nabha̭sā pu॒ra-ssa॒gg॒sphāno̭ a॒bhi ra̭kṣatu | gṛ॒hāṇā॒masa̭martyai ba॒havo̭ no gṛ॒hā a̭sann || sa tvanno̭ [sa tvannaḥ̭, na॒bha॒sa॒spa॒ta॒ ūrja̭-nno] 23
nabhasaspata॒ ūrja̭-nno dhehi bha॒drayā᳚ | puna̭rno na॒ṣṭamā kṛ̭dhi॒ puna̭rno ra॒yimā kṛ̭dhi || deva̭ saggsphāna sahasrapo॒ṣasyḙśiṣe॒ sa no̭ rā॒svā-'jyā̭nigṃ rā॒yaspoṣagṃ̭ su॒vīryagṃ̭ saṃva~thsa॒rīṇāg̭ sva॒stim || a॒gnirvāva ya॒ma i॒yaṃ-ya~॒mī kusī̭daṃ॒-vā~ e॒ta-dya॒masya॒ yaja̭māna॒ ā da̭tte॒ yadoṣa̭dhībhi॒rvedigg̭ stṛ॒ṇāti॒ yadanṷpauṣya prayā॒yā-dgrī̭vaba॒ddhamḙna- [-dgrī̭vaba॒ddhamḙnam, a॒muṣmi̭n ~lo॒ke] 24
-ma॒muṣmi̭n ~lo॒ke nḙnīyera॒n॒. ya-tkusī̭da॒mapra̭tītta॒-mmayītyupaṷṣatī॒haiva san. ya॒ma-ṅkusī̭da-nnirava॒dāyā̭nṛ॒ṇa-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti॒yadi̭ mi॒śrami̭va॒ carḙdañja॒linā॒ saktū᳚-npradā॒vyḙ juhuyāde॒ṣa vā a॒gnirvai᳚śvāna॒ro ya-tpra̭dā॒vyaḥ̭ sa e॒vainagg̭svadaya॒tyahnāṃ᳚-vi~॒dhānyā̭-mekāṣṭa॒kāyā̭mapū॒pa-ñcatuḥ̭ śarāva-mpa॒ktvā prā॒tare॒tena॒ kakṣa॒-mupaṷṣe॒dyadi॒ [-mupaṷṣe॒dyadi̭, daha̭ti] 25
daha̭ti puṇya॒sama̭-mbhavati॒ yadi॒ na daha̭ti pāpa॒sama̭me॒tena̭ hasma॒ vā ṛṣa̭yaḥ pu॒rā vi॒jñānḙna dīrghasa॒tramupa̭ yanti॒ yo vā ṷpadra॒ṣṭāra̭mupa-śro॒tāra̭manukhyā॒tāraṃ̭-vi~॒dvān. yaja̭te॒ sama॒muṣmi̭n ~lo॒ka i̭ṣṭāpū॒rtena̭ gacchate॒-'gnirvā ṷpadra॒ṣṭā vā॒yurṷpaśro॒tā ''di॒tyo̭-'nukhyā॒tā tān. ya e॒vaṃ-vi~॒dvān. yaja̭te॒ sama॒muṣmi̭n ~lo॒ka i̭ṣṭāpū॒rtena̭ gacchate॒ 'ya-nno॒ nabha̭sā pu॒ra [pu॒raḥ, ityā̭hā॒gnirvai] 26
ityā̭hā॒gnirvai nabha̭sā pu॒ro᳚-'gnime॒va tadā̭hai॒tanmḙ gopā॒yeti॒ sa tva-nno̭ nabhasaspata॒ ityā̭ha vā॒yurvai nabha̭sa॒spati̭rvā॒yume॒va tadā̭hai॒tanmḙ gopā॒yeti॒ deva̭ saggsphā॒netyā̭hā॒-'sau vā ā̭di॒tyo de॒va-ssa॒gg॒sphāna̭ ādi॒tyame॒va tadā̭hai॒tanmḙ gopā॒yeti̭ || 27 ||
(kusī̭daṃ॒ - tva-nna̭ - ena - moṣe॒dyadi̭ - pu॒ra - ā̭di॒tyame॒va tadā̭hai॒tanmḙ gopā॒yeti̭) (a. 8)
e॒taṃ-yu~vā̭na॒-mpari̭ vo dadāmi॒ tena॒ krīḍa̭ntīścarata pri॒yeṇa̭ | mā naḥ̭ śāpta ja॒nuṣā̭ subhāgā rā॒yaspoṣḙṇa॒ sami॒ṣā ma̭dema || namo̭ mahi॒mna u॒ta cakṣṷṣe te॒ marṷtā-mpita॒stada॒ha-ṅgṛ̭ṇāmi | anṷ manyasva su॒yajā̭ yajāma॒ juṣṭa̭-nde॒vānā̭mi॒dama̭stu ha॒vyam || de॒vānā̭me॒ṣa ṷpanā॒ha ā̭sīda॒pā-ṅgarbha॒ oṣa̭dhīṣu॒ nya̭ktaḥ | soma̭sya dra॒phsama̭vṛṇīta pū॒ṣā [ ] 28
bṛ॒hannadri̭rabhava॒-ttadḙṣām || pi॒tā va॒thsānā॒-mpati̭raghni॒yānā॒matho̭ pi॒tā ma̭ha॒tā-ṅgarga̭rāṇām | va॒thso ja॒rāyṷ prati॒dhu-kpī॒yūṣa̭ ā॒mikṣā॒ mastṷ ghṛ॒tama̭sya॒ retaḥ̭ || tvā-ṅgāvo̭-'vṛṇata rā॒jyāya॒ tvāgṃ ha̭vanta ma॒rutaḥ̭ sva॒rkāḥ | varṣma̭n kṣa॒trasya̭ ka॒kubhi̭ śiśriyā॒ṇastato̭ na u॒gro vi bha̭jā॒ vasṷ̄ni || vyṛ̭ddhena॒ vā e॒ṣa pa॒śunā̭ yajate॒ yasyai॒tāni॒ na kri॒yanta̭ e॒ṣa ha॒ tvai samṛ̭ddhena yajate॒ yasyai॒tāni̭ kri॒yante᳚ || 29 ||
(pū॒ṣā - kri॒yanta̭ e॒ṣo᳚ - 'ṣṭau ca̭) (a. 9)
sūryo̭ de॒vo di̭vi॒ṣadbhyo̭ dhā॒tā kṣa॒trāya̭ vā॒yuḥ pra॒jābhyaḥ̭ | bṛha॒spati̭stvā pra॒jāpa̭taye॒ jyoti̭ṣmatī-ñjuhotu || yasyā᳚ste॒ hari̭to॒ garbho-'tho॒ yoni̭rhira॒ṇyayī᳚ | aṅgā॒nyahrṷtā॒ yasyai॒ tā-nde॒vai-ssama̭jīgamam || ā va̭rtana vartaya॒ ni ni̭vartana varta॒yendra̭ nardabuda | bhūmyā॒ścata̭sraḥ pra॒diśa॒stābhi॒rā va̭rtayā॒ punaḥ̭ || vi tḙ bhinadmi taka॒rīṃ-vi~yoniṃ॒-vi~ ga̭vī॒nyau᳚ | vi [ ] 30
mā॒tara̭ñca pu॒tra-ñca॒ vi garbha̭-ñca ja॒rāyṷ ca || ba॒histḙ astu॒ bāliti̭ || u॒ru॒dra॒phso vi॒śvarṷ̄pa॒ induḥ॒ pava̭māno॒ dhīra̭ ānañja॒ garbha᳚m || eka̭padī dvi॒padī᳚ tri॒padī॒ catṷṣpadī॒ pañca̭padī॒ ṣaṭpa̭dī sa॒ptapa̭dya॒ṣṭāpa̭dī॒ bhuva॒nā-'nṷ prathatā॒g॒ svāhā᳚ || ma॒hī dyauḥ pṛ̭thi॒vī ca̭ na i॒maṃ-ya~॒jña-mmi̭mikṣatām | pi॒pṛ॒tānno॒ bharī̭mabhiḥ || 31 ||
(ga॒vi॒nyaṷ vi - catṷścatvārigṃśacca) (a. 10)
i॒daṃ-vā~̭mā॒syḙ ha॒viḥ pri॒yami̭ndrābṛhaspatī | u॒ktha-mmada̭śca śasyate || a॒yaṃ-vā~॒-mpari̭ ṣicyate॒ soma̭indrābṛhaspatī | cāru॒rmadā̭ya pī॒taye᳚ || a॒sme i̭ndrābṛhaspatī ra॒yi-ndha̭ttagṃ śata॒gvina᳚m | aśvā̭vantagṃ saha॒sriṇa᳚m || bṛha॒spati̭rnaḥ॒ pari̭pātu pa॒ścādu॒totta̭rasmā॒dadha̭rādaghā॒yoḥ | indraḥ̭ pu॒rastā̭du॒ta ma̭ddhya॒to na॒-ssakhā॒ sakhi̭bhyo॒ vari̭vaḥ kṛṇotu || vi te॒ viṣva॒gvāta̭jūtāso agne॒ bhāmā̭sa- [agne॒ bhāmā̭saḥ, śu॒ce॒ śuca̭yaścaranti |] 32
-śśuce॒ śuca̭yaścaranti | tu॒vi॒mra॒kṣāso̭ di॒vyā nava̭gvā॒ vanā̭ vananti dhṛṣa॒tā ru॒jantaḥ̭ || tvāma̭gne॒ mānṷṣīrīḍate॒ viśo̭ hotrā॒vidaṃ॒-vi~vi̭cigṃ ratna॒dhāta̭mam | guhā॒ santagṃ̭ subhaga vi॒śvada̭rśata-ntu viṣma॒ṇasagṃ̭ su॒yaja̭-ṅghṛta॒śriya᳚m || dhā॒tā da̭dātu no ra॒yimīśā̭no॒ jaga̭ta॒spatiḥ̭ | sa naḥ̭ pū॒rṇena̭ vāvanat || dhā॒tā pra॒jāyā̭ u॒ta rā॒ya ī̭śe dhā॒tedaṃ-vi~śva॒-mbhuva̭na-ñjajāna | dhā॒tā pu॒traṃ-ya~ja̭mānāya॒ dātā॒ [dātā᳚, tasmā̭] 33
tasmā̭ u ha॒vya-ṅghṛ॒tava̭dvidhema || dhā॒tā da̭dātu no ra॒yi-mprācī᳚-ñjī॒vātu॒makṣi̭tām | va॒ya-nde॒vasya̭ dhīmahi suma॒tigṃ sa॒tyarā̭dhasaḥ || dhā॒tā da̭dātu dā॒śuṣe॒ vasṷ̄ni pra॒jākā̭māya mī॒ḍhuṣḙ duro॒ṇe | tasmai̭ de॒vā a॒mṛtā॒-ssaṃvya~̭yantāṃ॒-vi~śvḙ de॒vāso॒ adi̭ti-ssa॒joṣāḥ᳚ || anṷ no॒-'dyā-'nṷmatirya॒jña-nde॒veṣṷ manyatām | a॒gniśca̭ havya॒vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ || anvida̭numate॒ tva- [anvida̭numate॒ tvam, manyā̭sai॒ śañca̭naḥ kṛdhi |] 34
-mmanyā̭sai॒ śañca̭naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ || anṷ manyatā-manu॒manya̭mānā pra॒jāva̭ntagṃ ra॒yimakṣī̭yamāṇam | tasyai̭ va॒yagṃ heḍa̭si॒ mā-'pi̭ bhūma॒ sā no̭ de॒vī su॒havā॒ śarma̭ yacchatu || yasyā̭mi॒da-mpra॒diśi॒ yadvi॒roca॒te-'nṷmati॒-mprati̭ bhūṣantyā॒yavaḥ̭ | yasyā̭ u॒pastha̭ u॒rva̭ntari̭kṣa॒gṃ॒ sā no̭ de॒vī su॒havā॒ śarma̭ yacchatu || 35 ||
rā॒kāma॒hagṃ su॒havāgṃ̭ suṣṭu॒tī hṷve śṛ॒ṇotṷ na-ssu॒bhagā॒ bodha̭tu॒ tmanā᳚ | sīvya॒tvapaḥ̭ sū॒cyā-'cchi̭dyamānayā॒ dadā̭tu vī॒ragṃ śa॒tadā̭yamu॒kthya᳚m || yāstḙ rāke suma॒tayaḥ̭ su॒peśa̭so॒ yābhi॒rdadā̭si dā॒śuṣe॒ vasṷ̄ni | tābhi̭rno a॒dya su॒manā̭ u॒pāga̭hi sahasrapo॒ṣagṃ sṷbhage॒ rarā̭ṇā || sinī̭vāli॒, yā sṷpā॒ṇiḥ || ku॒hūma॒hagṃ su॒bhagāṃ᳚-vi~dma॒nāpa̭sama॒smin. ya॒jñe su॒havā᳚-ñjohavīmi | sā no̭ dadātu॒ śrava̭ṇa-mpitṛ॒ṇā-ntasyā᳚ste devi ha॒viṣā̭ vidhema || ku॒hū-rde॒vānā̭ma॒mṛta̭sya॒ patnī॒ havyā̭ no a॒sya ha॒viṣa̭ściketu | sa-ndā॒śuṣḙ ki॒ratu॒ bhūri̭ vā॒magṃ rā॒yaspoṣa̭-ñciki॒tuṣḙ dadhātu || 36 ||
(bhāmā̭so॒ - dātā॒ - tva - ma॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ sā no̭ de॒vī su॒havā॒ śarma̭ yacchatu॒ -śrava̭ṇaṃ॒ - catṷrvigṃśatiśca) (a. 11)
(agnḙ tejasvin - vā॒yu - rvasa̭vast - vai॒tadvā a॒pāṃ - ~vā॒yura̭si prā॒ṇo nāma̭ - de॒vā vai yadya॒jñena॒na - pra॒jāpa̭ti rdevāsu॒rā - nā̭yu॒rdā - e॒taṃ-yu~vā̭na॒gṃ॒ - sūryo̭ de॒va - i॒daṃ-vā~॒ - mekā̭daśa)
(agnḙ tejasvin - vā॒yura̭si॒ - chanda̭sāṃ-vī~॒ryaṃ̭ - mā॒tara̭ñca॒ - ṣaṭtrigṃ̭śat )
(agnḙ tejasvigg, ściki॒tuṣḙ dadhātu )
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ntṛtīyakāṇḍe tṛtīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||