📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
2.5 - বিশ্বরূপো বৈ ত্বাষ্ট্রঃ - কৃষ্ণ যজুর্বেদ তৈত্তিরীয সংহিতা পাঠঃ
2.5 - Vishvarupo Vai Tvashtrah - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah
Krishna Bengali
কৃষ্ণ যজুর্বেদীয তৈত্তিরীয সংহিতাযা-ন্দ্বিতীযকাণ্ডে পঞ্চমঃ প্রশ্নঃ - ইষ্টিবিধানং
ও-ন্নমঃ পরমাত্মনে, শ্রী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্রী গুরুভ্যো নমঃ । হ॒রিঃ॒ ওম্ ॥
বি॒শ্বরূ॑পো॒ বৈ ত্বা॒ষ্ট্রঃ পু॒রোহি॑তো দে॒বানা॑মাসী-থ্স্ব॒স্রীযো-ঽসু॑রাণা॒-ন্তস্য॒ ত্রীণি॑ শী॒র্॒ষাণ্যা॑সন্-থ্সোম॒পানগ্ং॑ সুরা॒পান॑-ম॒ন্নাদ॑ন॒গ্ং॒ স প্র॒ত্যক্ষ॑-ন্দে॒বেভ্যো॑ ভা॒গম॑বদ-ত্প॒রোক্ষ॒মসু॑রেভ্য॒-স্সর্ব॑স্মৈ॒ বৈ প্র॒ত্যক্ষ॑-ম্ভা॒গং-বঁ॑দন্তি॒ যস্মা॑ এ॒ব প॒রোক্ষং॒-বঁদ॑ন্তি॒ তস্য॑ ভা॒গ উ॑দি॒তস্তস্মা॒দিন্দ্রো॑ ঽবিভেদী॒দৃং-বৈঁ রা॒ষ্ট্রং-বিঁ প॒র্যাব॑র্তয॒তীতি॒ তস্য॒ বজ্র॑মা॒দায॑ শী॒র্॒ষাণ্য॑চ্ছিন॒দ্য-থ্সো॑ম॒পান॒- [-থ্সো॑ম॒পান᳚ম্, আসী॒থ্স] 1
-মাসী॒থ্স ক॒পিঞ্জ॑লো ঽভব॒-দ্য-থ্সু॑রা॒পান॒গ্ং॒ স ক॑ল॒বিঙ্কো॒ যদ॒ন্নাদ॑ন॒গ্ং॒ স তি॑ত্তি॒রিস্তস্যা᳚ঞ্জ॒লিনা᳚ ব্রহ্মহ॒ত্যামুপা॑গৃহ্ণা॒-ত্তাগ্ং সং॑​বঁথ্স॒রম॑বিভ॒স্ত-ম্ভূ॒তান্য॒ভ্য॑ক্রোশ॒-ন্ব্রহ্ম॑হ॒ন্নিতি॒ স পৃ॑থি॒বীমুপা॑সীদদ॒স্যৈ ব্র॑হ্মহ॒ত্যাযৈ॒ তৃতী॑য॒-ম্প্রতি॑ গৃহা॒ণেতি॒ সা-ঽব্র॑বী॒দ্বরং॑-বৃঁণৈ খা॒তা-ত্প॑রাভবি॒ষ্যন্তী॑ মন্যে॒ ততো॒ মা পরা॑ ভূব॒মিতি॑পু॒রা তে॑ [ভূব॒মিতি॑পু॒রা তে᳚, সং​বঁথ্স॒রাদপি॑] 2
সং​বঁথ্স॒রাদপি॑ রোহা॒দিত্য॑ব্রবী॒-ত্তস্মা᳚-ত্পু॒রা সং॑​বঁথ্স॒রা-ত্পৃ॑থি॒ব্যৈ খা॒তমপি॑ রোহতি॒ বারে॑বৃত॒গ্গ্॒ হ্য॑স্যৈ॒ তৃতী॑য-ম্ব্রহ্মহ॒ত্যাযৈ॒ প্রত্য॑গৃহ্ণা॒-ত্ত-থ্স্বকৃ॑ত॒মিরি॑ণমভব॒-ত্তস্মা॒দাহি॑তাগ্নি-শ্শ্র॒দ্ধাদে॑ব॒-স্স্বকৃ॑ত॒ ইরি॑ণে॒ নাব॑ স্যে-দ্ব্রহ্মহ॒ত্যাযৈ॒ হ্যে॑ষ বর্ণ॒-স্স বন॒স্পতী॒নুপা॑সীদদ॒স্যৈ ব্র॑হ্মহ॒ত্যাযৈ॒ তৃতী॑য॒-ম্প্রতি॑ গৃহ্ণী॒তেতি॒ তে᳚-ঽব্রুব॒ন্ বরং॑-বৃঁণামহৈ বৃ॒ক্ণা- [বৃ॒ক্ণাত্, প॒রা॒ভ॒বি॒ষ্যন্তো॑] 3
-ত্প॑রাভবি॒ষ্যন্তো॑ মন্যামহে॒ ততো॒ মা পরা॑ ভূ॒মেত্যা॒ব্রশ্চ॑নাদ্বো॒ ভূযাগ্ং॑স॒ উত্তি॑ষ্ঠা॒নিত্য॑ব্রবী॒-ত্তস্মা॑দা॒ব্রশ্চ॑না-দ্বৃ॒ক্ষাণা॒-ম্ভূযাগ্ং॑স॒ উত্তি॑ষ্ঠন্তি॒ বারে॑বৃত॒গ্গ্॒ হ্যে॑ষা॒-ন্তৃতী॑য-ম্ব্রহ্মহ॒ত্যাযৈ॒ প্রত্য॑গৃণ্হ॒ন্​থ্স নি॑র্যা॒সো॑ ঽভব॒-ত্তস্মা᳚ন্নির্যা॒সস্য॒ না-ঽঽশ্য॑-ম্ব্রহ্মহ॒ত্যাযৈ॒ হ্যে॑ষ বর্ণো-ঽথো॒ খলু॒ য এ॒ব লোহি॑তো॒ যো বা॒-ঽঽব্রশ্চ॑নান্নি॒র্যেষ॑তি॒ তস্য॒ না-ঽঽশ্য॑- [না-ঽঽশ্য᳚ম্, কাম॑ম॒ন্যস্য॒] 4
-ঙ্কাম॑ম॒ন্যস্য॒ সস্ত্রী॑ষগ্ংসা॒দ-মুপা॑সীদদ॒স্যৈ ব্র॑হ্মহ॒ত্যাযৈ॒ তৃতী॑য॒-ম্প্রতি॑ গৃহ্ণী॒তেতি॒ তা অ॑ব্রুব॒ন্ বরং॑-বৃঁণামহা॒ ঋত্বি॑যা-ত্প্র॒জাং-বিঁ॑ন্দামহৈ॒ কাম॒মা বিজ॑নিতো॒-স্স-ম্ভ॑বা॒মেতি॒ তস্মা॒দৃত্বি॑যা॒-থ্স্ত্রিযঃ॑ প্র॒জাং ঁবি॑ন্দন্তে॒ কাম॒মা বিজ॑নিতো॒-স্সম্ভ॑বন্তি॒ বারে॑বৃত॒গ্গ্॒ হ্যা॑সা॒-ন্তৃতী॑য-ম্ব্রহ্মহ॒ত্যাযৈ॒ প্রত্য॑গৃহ্ণ॒ন্-থ্সা মল॑বদ্বাসা অভব॒-ত্তস্মা॒-ন্মল॑ব-দ্বাসসা॒ ন সং​বঁ॑দেত॒- [সং​বঁ॑দেত, ন স॒হা-ঽঽসী॑ত॒] 5
-ন স॒হা-ঽঽসী॑ত॒ নাস্যা॒ অন্ন॑মদ্যা-দ্ব্রহ্মহ॒ত্যাযৈ॒ হ্যে॑ষা বর্ণ॑-ম্প্রতি॒মুচ্যা ঽঽস্তে-ঽথো॒ খল্বা॑হুর॒ভ্যঞ্জ॑নং॒-বাঁব স্ত্রি॒যা অন্ন॑ম॒ভ্যঞ্জ॑নমে॒ব ন প্র॑তি॒গৃহ্য॒-ঙ্কাম॑ম॒ন্যদিতি॒ যা-ম্মল॑ব-দ্বাসসগ্ং স॒ভং​বঁ॑ন্তি॒ যস্ততো॒ জায॑তে॒ সো॑-ঽভিশ॒স্তো যামর॑ণ্যে॒ তস্যৈ᳚ স্তে॒নো যা-ম্পরা॑চী॒-ন্তস্যৈ᳚ হ্রীতমু॒খ্য॑পগ॒ল্ভো যা স্নাতি॒ তস্যা॑ অ॒ফ্সু মারু॑কো॒ যা- [মারু॑কো॒ যা, অ॒ভ্য॒ঙ্ক্তে] 6
-ঽভ্য॒ঙ্ক্তে তস্যৈ॑ দু॒শ্চর্মা॒ যা প্র॑লি॒খতে॒ তস্যৈ॑ খল॒তির॑পমা॒রী যা-ঽঽঙ্ক্তে তস্যৈ॑ কা॒ণো যা দ॒তো ধাব॑তে॒ তস্যৈ᳚ শ্যা॒বদ॒ন্॒. যা ন॒খানি॑ নিকৃ॒ন্ততে॒ তস্যৈ॑ কুন॒খী যা কৃ॒ণত্তি॒ তস্যৈ᳚ ক্লী॒বো যা রজ্জুগ্ং॑ সৃ॒জতি॒ তস্যা॑ উ॒-দ্বন্ধু॑কো॒ যা প॒র্ণেন॒ পিব॑তি॒ তস্যা॑ উ॒ন্মাদু॑কো॒ যা খ॒র্বেণ॒ পিব॑তি॒ তস্যৈ॑ খ॒র্বস্তি॒স্রো রাত্রী᳚র্ব্র॒ত-ঞ্চ॑রেদঞ্জ॒লিনা॑ বা॒ পিবে॒দখ॑র্বেণ বা॒ পাত্রে॑ণ প্র॒জাযৈ॑ গোপী॒থায॑ ॥ 7 ॥
(য-থ্সো॑ম॒পানং॑ - তে - বৃ॒ক্ণাত্- তস্য॒ না-ঽঽশ্যং॑ - ঁবদেত॒ -মারু॑কো॒ যা -ঽখ॑র্বেণ বা॒ - ত্রীণি॑ চ) (অ. 1)
ত্বষ্টা॑ হ॒তপু॑ত্রো॒ বীন্দ্র॒গ্ং॒ সোম॒মা-ঽহ॑র॒-ত্তস্মি॒ন্নিন্দ্র॑ উপহ॒বমৈ᳚চ্ছত॒ ত-ন্নোপা᳚হ্বযত পু॒ত্র-ম্মে॑-ঽবধী॒রিতি॒ স য॑জ্ঞবেশ॒স-ঙ্কৃ॒ত্বা প্রা॒সহা॒ সোম॑মপিব॒-ত্তস্য॒ যদ॒ত্যশি॑ষ্যত॒ ত-ত্ত্বষ্টা॑-ঽঽহব॒নীয॒মুপ॒ প্রাব॑র্তয॒-থ্স্বাহেন্দ্র॑শত্রু-র্বর্ধ॒স্বেতি॒ যদব॑র্তয॒-ত্ত-দ্বৃ॒ত্রস্য॑ বৃত্র॒ত্বং-যঁদব্র॑বী॒-থ্স্বাহেন্দ্র॑শত্রু-র্বর্ধ॒স্বেতি॒ তস্মা॑দ॒স্যে- [তস্মা॑দস্য, ইন্দ্র॒-শ্শত্রু॑রভব॒থ্স] 8
-ন্দ্র॒-শ্শত্রু॑রভব॒থ্স স॒ভং​বঁ॑ন্ন॒গ্নীষোমা॑ব॒ভি সম॑ভব॒-থ্স ই॑ষুমা॒ত্রমি॑ষুমাত্রং॒-বিঁষ্ব॑ঙ্ঙবর্ধত॒ স ই॒মাং-লোঁ॒কান॑বৃণো॒দ্যদি॒মাং-লোঁ॒কানবৃ॑ণো॒-ত্ত-দ্বৃ॒ত্রস্য॑ বৃত্র॒ত্ব-ন্তস্মা॒দিন্দ্রো॑-ঽবিভে॒-থ্স প্র॒জাপ॑তি॒মুপা॑ধাব॒-চ্ছত্রু॑র্মে-ঽ জ॒নীতি॒ তস্মৈ॒ বজ্রগ্ং॑ সি॒ক্ত্বা প্রায॑চ্ছদে॒তেন॑ জ॒হীতি॒ তেনা॒ভ্যা॑যত॒ তাব॑ব্রূতাম॒গ্নীষোমৌ॒ মা [ ] 9
প্রহা॑রা॒বম॒ন্ত-স্স্ব॒ ইতি॒ মম॒ বৈ যু॒বগ্গ্​স্থ॒ ইত্য॑ব্রবী॒-ন্মাম॒ভ্যেত॒মিতি॒ তৌ ভা॑গ॒ধেয॑মৈচ্ছেতা॒-ন্তাভ্যা॑-মে॒তম॑গ্নীষো॒মীয॒-মেকা॑দশকপাল-ম্পূ॒র্ণমা॑সে॒ প্রায॑চ্ছ॒-ত্তাব॑ব্রূতাম॒ভি সন্দ॑ষ্টৌ॒ বৈ স্বো॒ ন শ॑ক্নুব॒ ঐতু॒মিতি॒ স ইন্দ্র॑ আ॒ত্মনঃ॑ শীতরূ॒রাব॑জনয॒-ত্তচ্ছী॑তরূ॒রযো॒র্জন্ম॒ য এ॒বগ্ং শী॑তরূ॒রযো॒র্জন্ম॒ বেদ॒ [বেদ॑, নৈনগ্ং॑] 10
নৈনগ্ং॑ শীতরূ॒রৌ হ॑ত॒স্তাভ্যা॑মেনম॒ভ্য॑নয॒-ত্তস্মা᳚-জ্জঞ্জ॒ভ্যমা॑নাদ॒গ্নীষোমৌ॒ নির॑ক্রামতা-ম্প্রাণাপা॒নৌ বা এ॑ন॒-ন্তদ॑জহিতা-ম্প্রা॒ণো বৈ দক্ষো॑-ঽপা॒নঃ ক্রতু॒স্তস্মা᳚-জ্জঞ্জ॒ভ্যমা॑নো ব্রূযা॒ন্মযি॑ দক্ষক্র॒তূ ইতি॑ প্রাণাপা॒নাবে॒বা-ঽঽত্ম-ন্ধ॑ত্তে॒ সর্ব॒মাযু॑রেতি॒ স দে॒বতা॑ বৃ॒ত্রান্নি॒র্॒হূয॒ বার্ত্র॑ঘ্নগ্ং হ॒বিঃ পূ॒র্ণমা॑সে॒ নির॑বপ॒-দ্ঘ্নন্তি॒ বা এ॑ন-ম্পূ॒র্ণমা॑স॒ আ- [আ, অ॒মা॒বা॒স্যা॑যাং-] 11
-ঽমা॑বা॒স্যা॑যা-ম্প্যাযযন্তি॒ তস্মা॒-দ্বার্ত্র॑ঘ্নী পূ॒র্ণমা॒সে ঽনূ᳚চ্যেতে॒ বৃধ॑ন্বতী অমাবা॒স্যা॑যা॒-ন্ত-থ্স॒গ্গ্॒স্থাপ্য॒ বার্ত্র॑ঘ্নগ্ং হ॒বির্বজ্র॑মা॒দায॒ পুন॑র॒ভ্যা॑যত॒ তে অ॑ব্রূতা॒-ন্দ্যাবা॑পৃথি॒বী মা প্র হা॑রা॒বযো॒র্বৈ শ্রি॒ত ইতি॒ তে অ॑ব্রূতাং॒-বঁরং॑-বৃঁণাবহৈ॒ নক্ষ॑ত্রবিহিতা॒-ঽহমসা॒নীত্য॒সাব॑ব্রবী- চ্চি॒ত্রবি॑হিতা॒- ঽহমিতী॒য-ন্তস্মা॒ন্নক্ষ॑ত্রবিহিতা॒-ঽসৌ চি॒ত্রবি॑হিতে॒-ঽযং-যঁ এ॒ব-ন্দ্যাবা॑পৃথি॒ব্যো- [-দ্যাবা॑পৃথি॒ব্যোঃ, বরং॒-বেঁদৈনং॒-বঁরো॑] 12
-র্বরং॒-বেঁদৈনং॒-বঁরো॑ গচ্ছতি॒ স আ॒ভ্যামে॒ব প্রসূ॑ত॒ ইন্দ্রো॑ বৃ॒ত্রম॑হ॒-ন্তে দে॒বা বৃ॒ত্রগ্ং হ॒ত্বা-ঽগ্নীষোমা॑বব্রুবন্. হ॒ব্য-ন্নো॑ বহত॒মিতি॒ তাব॑ব্রূতা॒মপ॑তেজসৌ॒ বৈ ত্যৌ বৃ॒ত্রে বৈ ত্যযো॒স্তেজ॒ ইতি॒ তে᳚-ঽব্রুব॒ন্ ক ই॒দমচ্ছৈ॒তীতি॒ গৌরিত্য॑ব্রুব॒-ন্গৌর্বাব সর্ব॑স্য মি॒ত্রমিতি॒ সা-ঽব্র॑বী॒- [সা-ঽব্র॑বীত্, বরং॑-বৃঁণৈ॒ ময্যে॒ব] 13
-দ্বরং॑-বৃঁণৈ॒ ময্যে॒ব স॒তো-ঽভযে॑ন ভুনজাদ্ধ্বা॒ ইতি॒ ত-দ্গৌরা-ঽহ॑র॒-ত্তস্মা॒-দ্গবি॑ স॒তোভযে॑ন ভুঞ্জত এ॒তদ্বা অ॒গ্নেস্তেজো॒ য-দ্ঘৃ॒তমে॒ত-থ্সোম॑স্য॒ য-ত্পযো॒ য এ॒বম॒গ্নীষোম॑যো॒ স্তেজো॒ বেদ॑ তেজ॒স্ব্যে॑ব ভ॑বতি ব্রহ্মবা॒দিনো॑ বদন্তি কিন্দেব॒ত্য॑-ম্পৌর্ণমা॒সমিতি॑ প্রাজাপ॒ত্যমিতি॑ ব্রূযা॒-ত্তেনেন্দ্র॑-ঞ্জ্যে॒ষ্ঠ-ম্পু॒ত্র-ন্নি॒রবা॑সাযয॒দিতি॒ তস্মা᳚- -জ্জ্যে॒ষ্ঠ-ম্পু॒ত্র-ন্ধনে॑ন নি॒রব॑সাযযন্তি ॥ 14 ॥
(অ॒স্য॒ - মা - বেদা - ঽঽ - দ্যাবা॑পৃথি॒ব্যো - র॑ব্রবী॒ - দিতি॒ তস্মা᳚ - চ্চ॒ত্বারি॑ চ) (অ. 2)
ইন্দ্রং॑-বৃঁ॒ত্র-ঞ্জ॑ঘ্নি॒বাগ্ংস॒-ম্মৃধো॒-ঽভি প্রাবে॑পন্ত॒ স এ॒তং-বৈঁ॑মৃ॒ধ-ম্পূ॒ऎণমা॑সে-ঽনুনির্বা॒প্য॑মপশ্য॒-ত্ত-ন্নির॑বপ॒-ত্তেন॒ বৈ স মৃধো-ঽপা॑হত॒ যদ্বৈ॑মৃ॒ধঃ পূ॒র্ণমা॑সে-ঽনুনির্বা॒প্যো॑ ভব॑তি॒ মৃধ॑ এ॒ব তেন॒ যজ॑মা॒নো ঽপ॑ হত॒ ইন্দ্রো॑ বৃ॒ত্রগ্ং হ॒ত্বা দে॒বতা॑ভিশ্চেন্দ্রি॒যেণ॑ চ॒ ব্যা᳚র্ধ্যত॒ স এ॒তমা᳚গ্নে॒য-ম॒ষ্টাক॑পাল-মমাবা॒স্যা॑যামপশ্যদৈ॒ন্দ্র-ন্দধি॒ [-দধি॑, ত-ন্নির॑বপ॒-ত্তেন॒] 15
ত-ন্নির॑বপ॒-ত্তেন॒ বৈ স দে॒বতা᳚শ্চেন্দ্রি॒য-ঞ্চাবা॑রুন্ধ॒যদা᳚গ্নে॒যো᳚ ঽষ্টাক॑পালো ঽমাবা॒স্যা॑যা॒-ম্ভব॑ত্যৈ॒ন্দ্র-ন্দধি॑ দে॒বতা᳚শ্চৈ॒ব তেনে᳚ন্দ্রি॒য-ঞ্চ॒ যজ॑মা॒নো-ঽব॑ রুন্ধ॒ ইন্দ্র॑স্য বৃ॒ত্র-ঞ্জ॒ঘ্নুষ॑ ইন্দ্রি॒যং-বীঁ॒র্য॑-ম্পৃথি॒বীমনু॒ ব্যা᳚র্চ্ছ॒-ত্তদোষ॑ধযো বী॒রুধো॑-ঽভব॒ন্​থ্স প্র॒জাপ॑তি॒মুপা॑ধাব-দ্বৃ॒ত্র-ম্মে॑ জ॒ঘ্নুষ॑ ইন্দ্রি॒যং-বীঁ॒র্য॑- [বী॒র্য᳚ম্, পৃ॒থি॒বীমনু॒] 16
-ম্পৃথি॒বীমনু॒ ব্যা॑র॒-ত্তদোষ॑ধযো বী॒রুধো॑-ঽভূব॒ন্নিতি॒ স প্র॒জাপ॑তিঃ প॒শূন॑ব্রবীদে॒তদ॑স্মৈ॒ স-ন্ন॑য॒তেতি॒ ত-ত্প॒শব॒ ওষ॑ধী॒ভ্যো ঽধ্যা॒ত্মন্-থ্সম॑নয॒-ন্ত-ত্প্রত্য॑দুহ॒ন্॒. য-থ্স॒মন॑য॒-ন্ত-থ্সা᳚-ন্না॒য্যস্য॑ সান্নায্য॒ত্বং-যঁ-ত্প্র॒ত্যদু॑হ॒-ন্ত-ত্প্র॑তি॒ধুষঃ॑ প্রতিধু॒ক্ত্বগ্ং সম॑নৈষুঃ॒ প্রত্য॑ধুক্ষ॒-ন্ন তু মযি॑ শ্রযত॒ ইত্য॑ব্রবীদে॒তদ॑স্মৈ [ ] 17
শৃ॒ত-ঙ্কু॑রু॒তেত্য॑ব্রবী॒-ত্তদ॑স্মৈ শৃ॒ত-ম॑কুর্বন্নিন্দ্রি॒যং-বাঁবাস্মি॑ন্ বী॒র্য॑-ন্তদ॑শ্রয॒-ন্তচ্ছৃ॒তস্য॑ শৃত॒ত্বগ্ং সম॑নৈষুঃ॒ প্রত্য॑ধুক্ষঞ্ছৃ॒তম॑ক্র॒-ন্ন তু মা॑ ধিনো॒তীত্য॑ব্রবীদে॒তদ॑স্মৈ॒ দধি॑ কুরু॒তেত্য॑ব্রবী॒-ত্তদ॑স্মৈ॒ দদ্ধ্য॑কুর্ব॒-ন্তদে॑নমধিনো॒-ত্তদ্দ॒দ্ধ্নো দ॑ধি॒ত্ব-ম্ব্র॑হ্মবা॒দিনো॑ বদন্তি দ॒দ্ধ্নঃ পূর্ব॑স্যাব॒দেয॒- [পূর্ব॑স্যাব॒দেয᳚ম্, দধি॒ হি] 18
-ন্দধি॒ হি পূর্ব॑-ঙ্ক্রি॒যত॒ ইত্যনা॑দৃত্য॒ তচ্ছৃ॒তস্যৈ॒ব পূর্ব॒স্যাব॑ দ্যেদিন্দ্রি॒যমে॒বাস্মি॑ন্ বী॒র্যগ্গ্॑ শ্রি॒ত্বা দ॒দ্ধ্নো পরি॑ষ্টাদ্ধিনোতি যথাপূ॒র্বমুপৈ॑তি॒ য-ত্পূ॒তীকৈ᳚র্বা পর্ণব॒ল্কৈর্বা॑ ঽঽত॒ঞ্চ্যা-থ্সৌ॒ম্য-ন্তদ্য-ত্ক্ব॑লৈ রাক্ষ॒স-ন্তদ্য-ত্ত॑ণ্ডু॒লৈর্বৈ᳚শ্বদে॒ব-ন্তদ্যদা॒তঞ্চ॑নেন মানু॒ষ-ন্ত-দ্য-দ্দ॒দ্ধ্না ত-থ্সেন্দ্র॑-ন্দ॒দ্ধ্না ঽঽত॑নক্তি [ত॑নক্তি, সে॒ন্দ্র॒ত্বাযা᳚-] 19
সেন্দ্র॒ত্বাযা᳚-ঽগ্নিহোত্রোচ্ছেষ॒ণম॒ভ্যা-ত॑নক্তি য॒জ্ঞস্য॒ সন্ত॑ত্যা॒ ইন্দ্রো॑ বৃ॒ত্রগ্ং হ॒ত্বা পরা᳚-ম্পরা॒বত॑-মগচ্ছ॒-দপা॑রাধ॒মিতি॒ মন্য॑মান॒স্ত-ন্দে॒বতাঃ॒ প্রৈষ॑মৈচ্ছ॒ন্-থ্সো᳚-ঽব্রবী-ত্প্র॒জাপ॑তি॒র্যঃ প্র॑থ॒মো॑-ঽনুবি॒ন্দতি॒ তস্য॑ প্রথ॒ম-ম্ভা॑গ॒ধেয॒মিতি॒ ত-ম্পি॒তরো-ঽন্ব॑বিন্দ॒-ন্তস্মা᳚-ত্পি॒তৃভ্যঃ॑ পূর্বে॒দ্যুঃ ক্রি॑যতে॒ সো॑-ঽমাবা॒স্যা᳚-ম্প্রত্যা-ঽগ॑চ্ছ॒-ত্ত-ন্দে॒বা অ॒ভি সম॑গচ্ছন্তা॒মা বৈ নো॒- [বৈ নঃ॑, অ॒দ্য বসু॑] 20
-ঽদ্য বসু॑ বস॒তীতীন্দ্রো॒ হি দে॒বানাং॒-বঁসু॒ তদ॑মাবা॒স্যা॑যা অমাবাস্য॒ত্ব-ম্ব্র॑হ্মবা॒দিনো॑ বদন্তি কিন্দেব॒ত্যগ্ং॑ সান্না॒য্যমিতি॑ বৈশ্বদে॒বমিতি॑ ব্রূযা॒-দ্বিশ্বে॒ হি তদ্দে॒বা ভা॑গ॒ধেয॑ম॒ভি স॒মগ॑চ্ছ॒ন্তেত্যথো॒ খল্বৈ॒ন্দ্রমিত্যে॒ব ব্রূ॑যা॒দিন্দ্রং॒-বাঁব তে ত-দ্ভি॑ষ॒জ্যন্তো॒-ঽভি সম॑গচ্ছ॒ন্তেতি॑ ॥ 21 ॥
(দধি॑ - মে জ॒ঘ্নুষ॑ ইন্দ্রি॒যং-বীঁ॒র্য॑ - মিত্য॑ব্রবীদে॒তদ॑স্মা - অব॒দেযং॑ - তনক্তি - নো॒ - দ্বিচ॑ত্বারিগ্ংশচ্চ) (অ. 3)
ব্র॒হ্ম॒বা॒দিনো॑ বদন্তি॒ স ত্বৈ দ॑॑র্​শপূর্ণমা॒সৌ য॑জেত॒ য এ॑নৌ॒ সেন্দ্রৌ॒ যজে॒তেতি॑ বৈমৃ॒ধঃ পূ॒র্ণমা॑সে ঽনুনির্বা॒প্যো॑ ভবতি॒ তেন॑ পূ॒র্ণমা॑স॒-স্সেন্দ্র॑ ঐ॒ন্দ্র-ন্দদ্ধ্য॑মাবা॒স্যা॑যা॒-ন্তেনা॑মাবা॒স্যা॑ সেন্দ্রা॒ য এ॒বং-বিঁ॒দ্বা-ন্দ॑র্​শপূর্ণমা॒সৌ যজ॑তে॒ সেন্দ্রা॑বে॒বৈনৌ॑ যজতে॒ শ্ব-শ্শ্বো᳚-ঽস্মা ঈজা॒নায॒ বসী॑যো ভবতি দে॒বা বৈ য-দ্য॒জ্ঞে ঽকু॑র্বত॒তদসু॑রা অকুর্বত॒ তে দে॒বা এ॒তা- [দে॒বা এ॒তাম্, ইষ্টি॑-মপশ্যন্-] 22
-মিষ্টি॑-মপশ্য-ন্নাগ্নাবৈষ্ণ॒ব-মেকা॑দশকপাল॒গ্ং॒ সর॑স্বত্যৈ চ॒রুগ্ং সর॑স্বতে চ॒রু-ন্তা-ম্পৌ᳚র্ণমা॒সগ্ং স॒গ্গ্॒স্থাপ্যানু॒ নির॑বপ॒-ন্ততো॑ দে॒বা অভ॑ব॒-ন্পরা-ঽসু॑রা॒ যো ভ্রাতৃ॑ব্যবা॒ন্​থ্স্যা-থ্স পৌ᳚র্ণমা॒সগ্ং স॒গ্গ্॒স্থাপ্যৈ॒তামিষ্টি॒মনু॒ নির্ব॑পে-ত্পৌর্ণমা॒সেনৈ॒ব বজ্র॒-ম্ভ্রাতৃ॑ব্যায প্র॒হৃত্যা᳚-ঽঽগ্নাবৈষ্ণ॒বেন॑ দে॒বতা᳚শ্চ য॒জ্ঞ-ঞ্চ॒ ভ্রাতৃ॑ব্যস্য বৃঙ্ক্তে মিথু॒না-ন্প॒শূন্-থ্সা॑রস্ব॒তাভ্যাং॒-যাঁব॑দে॒বাস্যাস্তি॒ ত- [যাব॑দে॒বাস্যাস্তি॒ তত্, সর্বং॑-বৃঁঙ্ক্তে] 23
-থ্সর্বং॑-বৃঁঙ্ক্তে পৌর্ণমা॒সীমে॒ব য॑জেত॒ ভ্রাতৃ॑ব্যবা॒ন্নামা॑বা॒স্যাগ্ং॑ হ॒ত্বা ভ্রাতৃ॑ব্য॒-ন্না-ঽঽপ্যা॑যযতি সাকম্প্রস্থা॒যীযে॑ন যজেত প॒শুকা॑মো॒যস্মৈ॒ বা অল্পে॑না॒-ঽঽহর॑ন্তি॒ না-ঽঽত্মনা॒ তৃপ্য॑তি॒ নান্যস্মৈ॑ দদাতি॒ যস্মৈ॑ মহ॒তা তৃপ্য॑ত্যা॒ত্মনা॒ দদা᳚ত্য॒ন্যস্মৈ॑ মহ॒তা পূ॒র্ণগ্ং হো॑ত॒ব্য॑-ন্তৃ॒প্ত এ॒বৈন॒মিন্দ্রঃ॑ প্র॒জযা॑ প॒শুভি॑স্তর্পযতি দারুপা॒ত্রেণ॑ জুহোতি॒ ন হি মৃ॒ন্ময॒মাহু॑তিমান॒শ ঔদু॑ম্বর- [ঔদু॑ম্বরম্, ভ॒ব॒ত্যূর্গ্বা] 24
-ম্ভব॒ত্যূর্গ্বা উ॑দু॒ম্বর॒ ঊর্-ক্প॒শব॑ ঊ॒র্জৈবাস্মা॒ ঊর্জ॑-ম্প॒শূনব॑ রুন্ধে॒ নাগ॑তশ্রীর্মহে॒ন্দ্রং-যঁ॑জেত॒ ত্রযো॒ বৈ গ॒তশ্রি॑য-শ্শুশ্রু॒বা-ন্গ্রা॑ম॒ণী রা॑জ॒ন্য॑স্তেষা᳚-ম্মহে॒ন্দ্রো দে॒বতা॒ যো বৈ স্বা-ন্দে॒বতা॑মতি॒ যজ॑তে॒ প্রস্বাযৈ॑ দে॒বতা॑যৈচ্যবতে॒ ন পরা॒-ম্প্রাপ্নো॑তি॒ পাপী॑যা-ন্ভবতি সং​বঁথ্স॒র-মিন্দ্রং॑-যঁজেত সং​বঁথ্স॒রগ্ং হি ব্র॒ত-ন্না-ঽতি॒ স্বৈ- [ব্র॒ত-ন্না-ঽতি॒ স্বা, এ॒বৈন॑-ন্দে॒বতে॒জ্যমা॑না॒] 25
-বৈন॑-ন্দে॒বতে॒জ্যমা॑না॒ ভূত্যা॑ ইন্ধে॒ বসী॑যা-ন্ভবতি সং​বঁথ্স॒রস্য॑ প॒রস্তা॑দ॒গ্নযে᳚ ব্র॒তপ॑তযে পুরো॒ডাশ॑ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পে-থ্সং​বঁথ্স॒রমে॒বৈনং॑-বৃঁ॒ত্র-ঞ্জ॑ঘ্নি॒বাগ্ং স॑ম॒গ্নি-র্ব্র॒তপ॑তি-র্ব্র॒তমা ল॑ম্ভযতি॒ ততো-ঽধি॒ কামং॑-যঁজেত ॥ 26 ॥
(এ॒তাং - ত - দৌদু॑ম্বর॒গ্গ্॒ - স্বা - ত্রি॒গ্ং॒শচ্চ॑ ) (অ. 4)
নাসো॑মযাজী॒ স-ন্ন॑যে॒দনা॑গতং॒-বাঁ এ॒তস্য॒ পযো॒ যো-ঽসো॑মযাজী॒ যদসো॑মযাজী স॒-ন্নযে᳚-ত্পরিমো॒ষ এ॒ব সো-ঽনৃ॑ত-ঙ্করো॒ত্যথো॒ পরৈ॒ব সি॑চ্যতে সোমযা॒জ্যে॑ব স-ন্ন॑যে॒-ত্পযো॒ বৈ সোমঃ॒ পযঃ॑ সান্না॒য্য-ম্পয॑সৈ॒ব পয॑ আ॒ত্ম-ন্ধ॑ত্তে॒ বি বা এ॒ত-ম্প্র॒জযা॑ প॒শুভি॑রর্ধযতি ব॒র্ধয॑ত্যস্য॒ ভ্রাতৃ॑ব্যং॒-যঁস্য॑ হ॒বির্নিরু॑প্ত-ম্পু॒রস্তা᳚চ্চ॒ন্দ্রমা॑ [পু॒রস্তা᳚চ্চ॒ন্দ্রমাঃ᳚, অ॒ভ্যু॑দেতি॑] 27
অ॒ভ্যু॑দেতি॑ ত্রে॒ধা ত॑ণ্ডু॒লান্. বি ভ॑জে॒দ্যে ম॑দ্ধ্য॒মা-স্স্যুস্তান॒গ্নযে॑ দা॒ত্রে পু॑রো॒ডাশ॑ম॒ষ্টাক॑পাল-ঙ্কুর্যা॒দ্যে স্থবি॑ষ্ঠা॒স্তানিন্দ্রা॑য প্রদা॒ত্রে দ॒ধগ্গ্​শ্চ॒রুং-যেঁ-ঽণি॑ষ্ঠা॒স্তান্. বিষ্ণ॑বে শিপিবি॒ষ্টায॑ শৃ॒তে চ॒রুম॒গ্নিরে॒বাস্মৈ᳚ প্র॒জা-ম্প্র॑জ॒নয॑তি বৃ॒দ্ধামিন্দ্রঃ॒ প্রয॑চ্ছতি য॒জ্ঞো বৈ বিষ্ণুঃ॑ প॒শব॒-শ্শিপি॑র্য॒জ্ঞ এ॒ব প॒শুষু॒ প্রতি॑তিষ্ঠতি॒ ন দ্বে [ন দ্বে, য॒জে॒ত॒ য-ত্পূর্ব॑যা] 28
য॑জেত॒ য-ত্পূর্ব॑যা সম্প্র॒তি যজে॒তোত্ত॑রযা ছ॒ম্বট্কু॑র্যা॒দ্যদুত্ত॑রযা সম্প্র॒তি যজে॑ত॒ পূর্ব॑যা ছ॒ম্বট্কু॑র্যা॒ন্নেষ্টি॒র্ভব॑তি॒ ন য॒জ্ঞস্তদনু॑ হ্রীতমু॒খ্য॑পগ॒ল্ভো জা॑যত॒ একা॑মে॒ব য॑জেত প্রগ॒ল্ভো᳚-ঽস্য জায॒তে ঽনা॑দৃত্য॒ ত-দ্দ্বে এ॒ব য॑জেত যজ্ঞ মু॒খমে॒ব পূর্ব॑যা॒-ঽঽলভ॑তে॒ যজ॑ত॒ উত্ত॑রযা দে॒বতা॑ এ॒ব পূর্ব॑যা ঽবরু॒ন্ধ ই॑ন্দ্রি॒য-মুত্ত॑রযা দেবলো॒কমে॒ব [ ] 29
পূর্ব॑যা-ঽভি॒জয॑তি মনুষ্যলো॒কমুত্ত॑রযা॒ ভূয॑সো যজ্ঞক্র॒তূনুপৈ᳚ত্যে॒ষা বৈ সু॒মনা॒ নামেষ্টি॒র্যম॒দ্যেজা॒ন-ম্প॒শ্চাচ্চ॒ন্দ্রমা॑ অ॒ভ্যু॑দেত্য॒স্মিন্নে॒বাস্মৈ॑ লো॒কে-ঽর্ধু॑ক-ম্ভবতি দাক্ষাযণ য॒জ্ঞেন॑ সুব॒র্গকা॑মো যজেত পূ॒র্ণমা॑সে॒ স-ন্ন॑যে-ন্মৈত্রাবরু॒ণ্যা ঽঽমিক্ষ॑যা ঽমাবা॒স্যা॑যাং-যঁজেত পূ॒র্ণমা॑সে॒ বৈ দে॒বানাগ্ং॑ সু॒তস্তেষা॑মে॒তম॑র্ধমা॒স-ম্প্রসু॑ত॒স্তেষা᳚-ম্মৈত্রাবরু॒ণী ব॒শা-ঽমা॑বা॒স্যা॑যা-মনূব॒ন্ধ্যা॑ য- [-মনূব॒ন্ধ্যা॑ যত্, পূ॒র্বে॒দ্যু র্যজ॑তে॒] 30
-ত্পূ᳚র্বে॒দ্যু র্যজ॑তে॒ বেদি॑মে॒ব ত-ত্ক॑রোতি॒ য-দ্ব॒থ্সা-ন॑পাক॒রোতি॑ সদোহবির্ধা॒নে এ॒ব স-ম্মি॑নোতি॒ যদ্যজ॑তে দে॒বৈরে॒ব সু॒ত্যাগ্ং স-ম্পা॑দযতি॒ স এ॒তম॑র্ধমা॒সগ্ং স॑ধ॒মাদ॑-ন্দে॒বৈ-স্সোম॑-ম্পিবতি॒ য-ন্মৈ᳚ত্রাবরু॒ণ্যা ঽঽমিক্ষ॑যা ঽমাবা॒স্যা॑যাং॒-যঁজ॑তে॒ যৈবাসৌ দে॒বানাং᳚-বঁ॒শা-ঽনূ॑ব॒ন্ধ্যা॑ সো এ॒বৈষৈতস্য॑ সা॒ক্ষাদ্বা এ॒ষ দে॒বান॒ভ্যারো॑হতি॒ য এ॑ষাং-যঁ॒জ্ঞ- [য॒জ্ঞম্, অ॒ভ্যা॒রোহ॑তি॒] 31
-ম॑ভ্যা॒রোহ॑তি॒ যথা॒ খলু॒বৈ শ্রেযা॑ন॒ভ্যারূ॑ঢঃ কা॒ময॑তে॒ তথা॑ করোতি॒ যদ্য॑ব॒বিদ্ধ্য॑তি॒ পাপী॑যা-ন্ভবতি॒ যদি॒ নাব॒বিদ্ধ্য॑তি স॒দৃং-ব্যাঁ॒বৃত্কা॑ম এ॒তেন॑ য॒জ্ঞেন॑ যজেত ক্ষু॒রপ॑বি॒র্​হ্যে॑ষ য॒জ্ঞস্তা॒জ-ক্পুণ্যো॑ বা॒ ভব॑তি॒ প্র বা॑ মীযতে॒ তস্যৈ॒তদ্ব্র॒ত-ন্নানৃ॑তং-বঁদে॒ন্ন মা॒গ্ং॒ সম॑শ্ঞীযা॒ন্ন স্ত্রিয॒মুপে॑যা॒ন্নাস্য॒ পল্পূ॑লনেন॒ বাসঃ॑ পল্পূলযেযু -রে॒তদ্ধি দে॒বা-স্সর্ব॒-ন্ন কু॒র্বন্তি॑ ॥ 32 ॥
(চ॒ন্দ্রমা॒ -দ্বে -দে॑বলো॒কমে॒ব - য-দ্য॒জ্ঞং- প॑ল্পূলযেযুঃ॒ -ষট্ চ॑) (অ. 5)
এ॒ষ বৈ দে॑বর॒থো য-দ্দ॑র্​শপূর্ণমা॒সৌ যো দ॑র্​শপূর্ণমা॒সাবি॒ষ্ট্বা সোমে॑ন॒ যজ॑তে॒ রথ॑স্পষ্ট এ॒বাব॒সানে॒ বরে॑ দে॒বানা॒মব॑ স্যত্যে॒তানি॒ বা অঙ্গা॒পরূগ্ং॑ষি সং​বঁথ্স॒রস্য॒ য-দ্দ॑র্​শপূর্ণমা॒সৌ য এ॒বং-বিঁ॒দ্বা-ন্দ॑র্​শপূর্ণমা॒সৌ যজ॒তে-ঽঙ্গা॒পরূগ্॑ষ্যে॒ব সং॑​বঁথ্স॒রস্য॒ প্রতি॑ দধাত্যে॒ তে বৈ সং॑​বঁথ্স॒রস্য॒ চক্ষু॑ষী॒ য-দ্দ॑র্​শপূর্ণমা॒সৌ য এ॒বং-বিঁ॒দ্বা-ন্দ॑র্​শপূর্ণমা॒সৌ যজ॑তে॒ তাভ্যা॑মে॒ব সু॑ব॒র্গং-লোঁ॒কমনু॑ পশ্য- [পশ্যতি, এ॒ষা বৈ] 33
-ত্যে॒ষা বৈ দে॒বানাং॒-বিঁক্রা᳚ন্তি॒ র্য-দ্দ॑র্​শপূর্ণমা॒সৌ য এ॒বং-বিঁ॒দ্বা-ন্দ॑র্​শপূর্ণমা॒সৌ যজ॑তে দে॒বানা॑মে॒ব বিক্রা᳚ন্তি॒মনু॒ বিক্র॑মত এ॒ষ বৈ দে॑ব॒যানঃ॒ পন্থা॒ য-দ্দ॑র্​শপূর্ণমা॒সৌ য এ॒বং-বিঁ॒দ্বা-ন্দ॑র্​শপূর্ণমা॒সৌ যজ॑তে॒ য এ॒ব দে॑ব॒যানঃ॒ পন্থা॒স্তগ্ং স॒মারো॑হত্যে॒তৌ বৈ দে॒বানা॒গ্ং॒ হরী॒ য-দ্দ॑র্​শপূর্ণমা॒সৌ য এ॒বং-বিঁ॒দ্বা-ন্দ॑র্​শপূর্ণমা॒সৌ যজ॑তে॒ যাবে॒ব দে॒বানা॒গ্ং॒ হরী॒ তাভ্যা॑- [হরী॒ তাভ্যা᳚ম্, এ॒বৈভ্যো॑ হ॒ব্যং-] 34
-মে॒বৈভ্যো॑ হ॒ব্যং-বঁ॑হত্যে॒তদ্বৈ দে॒বানা॑মা॒স্যং॑-যঁ-দ্দ॑র্​শপূর্ণমা॒সৌ য এ॒বং-বিঁ॒দ্বা-ন্দ॑র্​শপূর্ণমা॒সৌ যজ॑তে সা॒ক্ষাদে॒ব দে॒বানা॑মা॒স্যে॑ জুহোত্যে॒ষ বৈ হ॑বির্ধা॒নী যো দ॑র্​শপূর্ণমাসযা॒জী সা॒যম্প্রা॑তরগ্নিহো॒ত্র-ঞ্জু॑হোতি॒ যজ॑তে দর্​শপূর্ণমা॒সা-বহ॑রহর্-হবির্ধা॒নিনাগ্ং॑ সু॒তো য এ॒বং-বিঁ॒দ্বা-ন্দ॑র্​শপূর্ণমা॒সৌ যজ॑তে হবির্ধা॒ন্য॑স্মীতি॒ সর্ব॑মে॒বাস্য॑ বর্​হি॒ষ্য॑-ন্দ॒ত্ত-ম্ভ॑বতি দে॒বাবা অহ॑- [অহঃ, য॒জ্ঞিয॒-ন্নাবি॑ন্দ॒-ন্তে] 35
-র্য॒জ্ঞিয॒-ন্নাবি॑ন্দ॒-ন্তে দ॑র্​শপূর্ণমা॒সাব॑পুন॒-ন্তৌ বা এ॒তৌ পূ॒তৌ মেদ্ধ্যৌ॒ য-দ্দ॑র্​শপূর্ণমা॒সৌ য এ॒বং-বিঁ॒দ্বা-ন্দ॑র্​শপূর্ণমা॒সৌ যজ॑তে পূ॒তাবে॒বৈনৌ॒ মেদ্ধ্যৌ॑ যজতে॒ নামা॑বা॒স্যা॑যা-ঞ্চ পৌর্ণমা॒স্যা-ঞ্চ॒ স্ত্রিয॒-মুপে॑যা॒দ্য- দু॑পে॒যান্নিরি॑ন্দ্রিয-স্স্যা॒-থ্সোম॑স্য॒ বৈ রাজ্ঞো᳚-ঽর্ধমা॒সস্য॒ রাত্র॑যঃ॒ পত্ন॑য আস॒-ন্তাসা॑মমাবা॒স্যা᳚-ঞ্চ পৌর্ণমা॒সী-ঞ্চ॒ নোপৈ॒- [নোপৈ᳚ত্, তে এ॑নম॒ভি] 36
-ত্তে এ॑নম॒ভি সম॑নহ্যেতা॒-ন্তং-যঁক্ষ্ম॑ আর্চ্ছ॒-দ্রাজা॑নং॒-যঁক্ষ্ম॑ আর॒দিতি॒ ত-দ্রা॑জয॒ক্ষ্মস্য॒ জন্ম॒ য-ত্পাপী॑যা॒নভ॑ব॒-ত্ত-ত্পা॑পয॒ক্ষ্মস্য॒ যজ্জা॒যাভ্যা॒মবি॑ন্দ॒-ত্তজ্জা॒যেন্য॑স্য॒ য এ॒বমে॒তেষাং॒-যঁক্ষ্মা॑ণা॒-ঞ্জন্ম॒ বেদ॒ নৈন॑মে॒তে যক্ষ্মা॑বিন্দন্তি॒ স এ॒তে এ॒ব ন॑ম॒স্যন্নুপা॑ধাব॒-ত্তে অ॑ব্রূতাং॒-বঁরং॑-বৃঁণাবহা আ॒ব-ন্দে॒বানা᳚-ম্ভাগ॒ধে অ॑সাবা॒- [অ॑সাব, আ॒বদধি॑ দে॒বা] 37
-ঽবদধি॑ দে॒বা ই॑জ্যান্তা॒ ইতি॒ তস্মা᳚-থ্স॒দৃশী॑না॒গ্ং॒ রাত্রী॑ণা-মমাবা॒স্যা॑যা-ঞ্চ পৌর্ণমা॒স্যা-ঞ্চ॑ দে॒বা ই॑জ্যন্ত এ॒তে হি দে॒বানা᳚-ম্ভাগ॒ধে ভা॑গ॒ধা অ॑স্মৈ মনু॒ষ্যা॑ ভবন্তি॒ য এ॒বং-বেঁদ॑ ভূ॒তানি॒ ক্ষুধ॑মঘ্নন্-থ্স॒দ্যো ম॑নু॒ষ্যা॑ অর্ধমা॒সে দে॒বা মা॒সি পি॒তরঃ॑ সং​বঁথ্স॒রে বন॒স্পত॑য॒-স্তস্মা॒-দহ॑রহ-র্মনু॒ষ্যা॑ অশ॑নমিচ্ছন্তে ঽর্ধমা॒সে দে॒বা ই॑জ্যন্তে মা॒সি পি॒তৃভ্যঃ॑ ক্রিযতে সং​বঁথ্স॒রে বন॒স্পত॑যঃ॒ ফল॑-ঙ্গৃহ্ণন্তি॒ য এ॒বং-বেঁদ॒ হন্তি॒ ক্ষুধ॒-ম্ভ্রাতৃ॑ব্যম্ ॥ 38 ॥
(প॒শ্য॒তি॒ - তাভ্যা॒ -মহ॑ - রৈ - দসাব॒ -ফলগ্ং॑ -স॒প্ত চ॑) (অ. 6)
দে॒বা বৈ নর্চি ন যজু॑ষ্যশ্রযন্ত॒ তে সাম॑ন্নে॒বা-ঽশ্র॑যন্ত॒ হি-ঙ্ক॑রোতি॒ সামৈ॒বা-ঽক॒র্॒হি-ঙ্ক॑রোতি॒ যত্রৈ॒ব দে॒বা অশ্র॑যন্ত॒ তত॑ এ॒বৈনা॒-ন্প্রযু॑ঙ্ক্তে॒ হি-ঙ্ক॑রোতি বা॒চ এ॒বৈষ যোগো॒ হি-ঙ্ক॑রোতি প্র॒জা এ॒ব ত-দ্যজ॑মান-স্সৃজতে॒ ত্রিঃ প্র॑থ॒মামন্বা॑হ॒ ত্রিরু॑ত্ত॒মাং-যঁ॒জ্ঞস্যৈ॒ব তদ্ব॒র্॒স- [তদ্ব॒র্॒সম্, ন॒হ্য॒ত্যপ্র॑স্রগ্ংসায॒-] 39
-ন্ন॑হ্য॒ত্যপ্র॑স্রগ্ংসায॒ সন্ত॑ত॒মন্বা॑হ প্রা॒ণানা॑ম॒ন্নাদ্য॑স্য॒ সন্ত॑ত্যা॒ অথো॒ রক্ষ॑সা॒মপ॑হত্যৈ॒ রাথ॑তংরী-ম্প্রথ॒মামন্বা॑হ॒ রাথ॑তংরো॒ বা অ॒যং-লোঁ॒ক ই॒মমে॒ব লো॒কম॒ভি জ॑যতি॒ ত্রির্বি গৃ॑হ্ণাতি॒ ত্রয॑ ই॒মে লো॒কা ই॒মানে॒ব লো॒কান॒ভি জ॑যতি॒ বার্​হ॑তীমুত্ত॒মা-মন্বা॑হ॒ বার্​হ॑তো॒ বা অ॒সৌ লো॒কো॑-ঽমুমে॒ব লো॒কম॒ভি জ॑যতি॒ প্র বো॒ [প্র বঃ॑, বাজা॒] 40
বাজা॒ ইত্যনি॑রুক্তা-ম্প্রাজাপ॒ত্যামন্বা॑হ য॒জ্ঞো বৈ প্র॒জাপ॑তির্য॒জ্ঞমে॒ব প্র॒জাপ॑তি॒মা র॑ভতে॒ প্রবো॒ বাজা॒ ইত্যন্বা॒হান্নং॒-বৈঁ বাজো-ঽন্ন॑মে॒বাব॑ রুন্ধে॒ প্রবো॒ বাজা॒ ইত্যন্বা॑হ॒ তস্মা᳚-ত্প্রা॒চীন॒গ্ং॒ রেতো॑ ধীয॒তে-ঽগ্ন॒ আ যা॑হি বী॒তয॒ ইত্যা॑হ॒ তস্মা᳚-ত্প্র॒তীচীঃ᳚ প্র॒জা জা॑যন্তে॒ প্রবো॒ বাজা॒ [বাজাঃ᳚, ইত্যন্বা॑হ॒] 41
ইত্যন্বা॑হ॒ মাসা॒ বৈ বাজা॑ অর্ধমা॒সা অ॒ভিদ্য॑বো দে॒বা হ॒বিষ্ম॑ন্তো॒ গৌর্ঘৃ॒তাচী॑ য॒জ্ঞো দে॒বাঞ্জি॑গাতি॒ যজ॑মান-স্সুম্ন॒যু-রি॒দ-ম॑সী॒দ-ম॒সীত্যে॒ব য॒জ্ঞস্য॑ প্রি॒য-ন্ধামাব॑ রুন্ধে॒ য-ঙ্কা॒মযে॑ত॒ সর্ব॒-মাযু॑-রিযা॒-দিতি॒ প্র বো॒ বাজা॒ ইতি॒ তস্যা॒নূচ্যাগ্ন॒ আ যা॑হি বী॒তয॒ ইতি॒ সন্ত॑ত॒-মুত্ত॑র-মর্ধ॒র্চমা ল॑ভেত [ ] 42
প্রা॒ণেনৈ॒বা-ঽস্যা॑-ঽপা॒ন-ন্দা॑ধার॒ সর্ব॒মাযু॑রেতি॒ যো বা অ॑র॒ত্নিগ্ং সা॑মিধে॒নীনাং॒-বেঁদা॑র॒ত্নাবে॒ব ভ্রাতৃ॑ব্য-ঙ্কুরুতে-ঽর্ধ॒র্চৌ স-ন্দ॑ধাত্যে॒ষ বা অ॑র॒ত্নি-স্সা॑মিধে॒নীনাং॒-যঁ এ॒বং-বেঁদা॑র॒ত্নাবে॒ব ভ্রাতৃ॑ব্য-ঙ্কুরুত॒ ঋষের্॑-ঋষে॒র্বা এ॒তা নির্মি॑তা॒ য-থ্সা॑মিধে॒ন্য॑স্তা যদসং॑-যুঁক্তা॒-স্স্যুঃ প্র॒জযা॑ প॒শুভি॒ র্যজ॑মানস্য॒ বি তি॑ষ্ঠেরন্নর্ধ॒র্চৌ স-ন্দ॑ধাতি॒ সং ঁযু॑নক্ত্যে॒বৈনা॒স্তা অ॑স্মৈ॒ সং​যুঁ॑ক্তা॒ অব॑রুদ্ধা॒-স্সর্বা॑-মা॒শিষ॑-ন্দুহ্রে ॥ 43 ॥
(ব॒র্​সং - ঁবো॑ - জাযন্তে॒ প্রবো॒ বাজা॑ - লভেত - দধাতি॒ সং - দশ॑ চ) (অ. 7)
অয॑জ্ঞো॒ বা এ॒ষ যো॑-ঽসা॒মা-ঽগ্ন॒ আ যা॑হি বী॒তয॒ ইত্যা॑হ রথন্ত॒রস্যৈ॒ষ বর্ণ॒স্ত-ন্ত্বা॑ স॒মিদ্ভি॑রঙ্গির॒ ইত্যা॑হ বামদে॒ব্যস্যৈ॒ষ বর্ণো॑ বৃ॒হদ॑গ্নে সু॒বীর্য॒মিত্যা॑হ বৃহ॒ত এ॒ষ বর্ণো॒ যদে॒ত-ন্তৃ॒চম॒ন্বাহ॑ য॒জ্ঞমে॒ব ত-থ্সাম॑ন্বন্ত-ঙ্করোত্য॒গ্নির॒মুষ্মি॑ন্ ঁলো॒ক আসী॑দাদি॒ত্যো᳚-ঽস্মি-ন্তাবি॒মৌ লো॒কাবশা᳚ন্তা- [লো॒কাবশা᳚ন্তৌ, আ॒স্তা॒-ন্তে দে॒বা] 44
-বাস্তা॒-ন্তে দে॒বা অ॑ব্রুব॒ন্নেতে॒মৌ বি পর্যূ॑হা॒মেত্যগ্ন॒ আ যা॑হি বী॒তয॒ ইত্য॒স্মিন্ ঁলো॒কে᳚-ঽগ্নিম॑দধু র্বৃ॒হদ॑গ্নে সু॒বীর্য॒মিত্য॒মুষ্মি॑ন্ ঁলো॒ক আ॑দি॒ত্য-ন্ততো॒ বা ই॒মৌ লো॒কাব॑শাম্যতাং॒-যঁদে॒বম॒ন্বাহা॒নযো᳚ র্লো॒কযো॒-শ্শান্ত্যৈ॒ শাম্য॑তো-ঽস্মা ই॒মৌ লো॒কৌ য এ॒বং-বেঁদ॒ পঞ্চ॑দশ সামিধে॒নীরন্বা॑হ॒ পঞ্চ॑দশ॒ [পঞ্চ॑দশ, বা অ॑র্ধমা॒সস্য॒] 45
বা অ॑র্ধমা॒সস্য॒ রাত্র॑যো-ঽর্ধমাস॒শ-স্সং॑​বঁথ্স॒র আ᳚প্যতে॒ তাসা॒-ন্ত্রীণি॑ চ শ॒তানি॑ ষ॒ষ্টিশ্চা॒ক্ষরা॑ণি॒ তাব॑তী-স্সং​বঁথ্স॒রস্য॒ রাত্র॑যো-ঽক্ষর॒শ এ॒ব সং॑​বঁথ্স॒রমা᳚প্নোতি নৃ॒মেধ॑শ্চ॒ পরু॑চ্ছেপশ্চ ব্রহ্ম॒বাদ্য॑মবদেতাম॒স্মি-ন্দারা॑বা॒র্দ্রে᳚-ঽগ্নি-ঞ্জ॑নযাব যত॒রো নৌ॒ ব্রহ্মী॑যা॒নিতি॑ নৃ॒মেধো॒-ঽভ্য॑বদ॒-থ্স ধূ॒মম॑জনয॒-ত্পরু॑চ্ছেপো॒ ঽভ্য॑বদ॒-থ্সো᳚-ঽগ্নিম॑জনয॒দৃষ॒ ইত্য॑ব্রবী॒- [ইত্য॑ব্রবীত্, যথ্স॒মাব॑দ্বি॒দ্ব] 46
-দ্যথ্স॒মাব॑দ্বি॒দ্ব ক॒থা ত্বম॒গ্নিমজী॑জনো॒ নাহমিতি॑ সামিধে॒নীনা॑মে॒বাহং-বঁর্ণং॑-বেঁ॒দেত্য॑ব্রবী॒দ্য-দ্ঘৃ॒তব॑-ত্প॒দম॑নূ॒চ্যতে॒ স আ॑সাং॒-বঁর্ণ॒স্ত-ন্ত্বা॑ স॒মিদ্ভি॑রঙ্গির॒ ইত্যা॑হ সামিধে॒নীষ্বে॒ব তজ্জ্যোতি॑ র্জনযতি॒ স্ত্রিয॒স্তেন॒ যদৃচ॒-স্স্ত্রিয॒স্তেন॒ য-দ্গা॑য॒ত্রিয॒-স্স্ত্রিয॒স্তেন॒ য-থ্সা॑মিধে॒ন্যো॑ বৃষ॑ণ্বতী॒-মন্বা॑হ॒ [বৃষ॑ণ্বতী॒-মন্বা॑হ, তেন॒ পুগ্গ্​স্ব॑তী॒স্তেন॒] 47
তেন॒ পুগ্গ্​স্ব॑তী॒স্তেন॒ সেন্দ্রা॒স্তেন॑ মিথু॒না অ॒গ্নির্দে॒বানা᳚-ন্দূ॒ত আসী॑দু॒শনা॑ কা॒ব্যো-ঽসু॑রাণা॒-ন্তৌ প্র॒জাপ॑তি-ম্প্র॒শ্ঞমৈ॑তা॒গ্ং॒ স প্র॒জাপ॑তির॒গ্নি-ন্দূ॒তং-বৃঁ॑ণীমহ॒ ইত্য॒ভি প॒র্যাব॑র্তত॒ ততো॑ দে॒বা অভ॑ব॒-ন্পরা-ঽসু॑রা॒ যস্যৈ॒বং-বিঁ॒দুষো॒-ঽগ্নি-ন্দূ॒তং-বৃঁ॑ণীমহ॒ ইত্য॒ন্বাহ॒ ভব॑ত্যা॒ত্মনা॒ পরা᳚-ঽস্য॒ ভ্রাতৃ॑ব্যো ভবত্যদ্ধ্ব॒রব॑তী॒মন্বা॑হ॒ ভ্রাতৃ॑ব্যমে॒বৈতযা᳚ [ভ্রাতৃ॑ব্যমে॒বৈতযা᳚, ধ্ব॒র॒তি॒ শো॒চিষ্কে॑শ॒স্তমী॑মহ॒] 48
ধ্বরতি শো॒চিষ্কে॑শ॒স্তমী॑মহ॒ ইত্যা॑হ প॒বিত্র॑মে॒বৈত-দ্যজ॑মানমে॒বৈতযা॑ পবযতি॒ সমি॑দ্ধো অগ্ন আহু॒তেত্যা॑হ পরি॒ধিমে॒বৈত-ম্পরি॑ দধা॒ত্যস্ক॑ন্দায॒ যদত॑ ঊ॒র্ধ্বম॑ভ্যাদ॒দ্ধ্যাদ্যথা॑ বহিঃ পরি॒ধি স্কন্দ॑তি তা॒দৃগে॒ব ত-ত্ত্রযো॒ বা অ॒গ্নযো॑ হব্য॒বাহ॑নো দে॒বানা᳚-ঙ্কব্য॒বাহ॑নঃ পিতৃ॒ণাগ্ং স॒হর॑ক্ষা॒ অসু॑রাণা॒-ন্ত এ॒তর্​হ্যা শগ্ং॑সন্তে॒ মাং-বঁ॑রিষ্যতে॒ মা- [মাম্, ইতি॑] 49
-মিতি॑ বৃণী॒দ্ধ্বগ্ং হ॑ব্য॒বাহ॑ন॒মিত্যা॑হ॒ য এ॒ব দে॒বানা॒-ন্তং-বৃঁ॑ণীত আর্​ষে॒যং-বৃঁ॑ণীতে॒ বন্ধো॑রে॒ব নৈত্যথো॒ সন্ত॑ত্যৈ প॒রস্তা॑দ॒র্বাচো॑ বৃণীতে॒ তস্মা᳚-ত্প॒রস্তা॑দ॒র্বাঞ্চো॑ মনু॒ষ্যা᳚-ন্পি॒তরো-ঽনু॒ প্র পি॑পতে ॥ 50 ॥
(অশা᳚ন্তা - বাহ॒ পঞ্চ॑দশা - ব্রবী॒ - দন্বা॑হৈ॒ - তযা॑ - বরিষ্যতে॒ মা - মেকা॒ন্নত্রি॒গ্ং॒শচ্চ॑) (অ. 8)
অগ্নে॑ ম॒হাগ্ং অ॒সীত্যা॑হ ম॒হান্. হ্যে॑ষ যদ॒গ্নি র্ব্রা᳚হ্ম॒ণেত্যা॑হ ব্রাহ্ম॒ণো হ্যে॑ষ ভা॑র॒তেত্যা॑হৈ॒ষ হি দে॒বেভ্যো॑ হ॒ব্য-ম্ভর॑তি দে॒বেদ্ধ॒ ইত্যা॑হ দে॒বা হ্যে॑তমৈন্ধ॑ত॒ মন্বি॑দ্ধ॒ ইত্যা॑হ॒ মনু॒র্​হ্যে॑তমুত্ত॑রো দে॒বেভ্য॒ ঐন্ধর্​ষি॑ষ্টুত॒ ইত্যা॒হর্​ষ॑যো॒ হ্যে॑তমস্তু॑ব॒ন্ বিপ্রা॑নুমদিত॒ ইত্যা॑হ॒ [ইত্যা॑হ, বিপ্রা॒ হ্যে॑তে] 51
বিপ্রা॒ হ্যে॑তে যচ্ছু॑শ্রু॒বাগ্ংসঃ॑ কবিশ॒স্ত ইত্যা॑হ ক॒বযো॒ হ্যে॑তে যচ্ছু॑শ্রু॒বাগ্ংসো॒ ব্রহ্ম॑সগ্ংশিত॒ ইত্যা॑হ॒ ব্রহ্ম॑সগ্ংশিতো॒ হ্যে॑ষ ঘৃ॒তাহ॑বন॒ ইত্যা॑হ ঘৃতাহু॒তির্​হ্য॑স্য প্রি॒যত॑মা প্র॒ণীর্য॒জ্ঞানা॒মিত্যা॑হ প্র॒ণীর্​হ্যে॑ষ য॒জ্ঞানাগ্ং॑ র॒থীর॑দ্ধ্ব॒রাণা॒মিত্যা॑হৈ॒ষ হি দে॑বর॒থো॑-ঽতূর্তো॒ হোতেত্যা॑হ॒ ন হ্যে॑ত-ঙ্কশ্চ॒ন [ ] 52
তর॑তি॒ তূর্ণি॑র্-হব্য॒বাডিত্যা॑হ॒ সর্ব॒গ্গ্॒হ্যে॑ষ তর॒ত্যাস্পাত্র॑-ঞ্জু॒হূর্দে॒বানা॒মিত্যা॑হ জু॒হূর্​হ্যে॑ষ দে॒বানা᳚-ঞ্চম॒সো দে॑ব॒পান॒ ইত্যা॑হ চম॒সো হ্যে॑ষ দে॑ব॒পানো॒-ঽরাগ্ং ই॑বাগ্নে নে॒মির্দে॒বাগ্​স্ত্ব-ম্প॑রি॒ভূর॒সীত্যা॑হ দে॒বান্ হ্যে॑ষ প॑রি॒ভূর্য-দ্ব্রূ॒যাদা ব॑হ দে॒বা-ন্দে॑বয॒তে যজ॑মানা॒যেতি॒ ভ্রাতৃ॑ব্যমস্মৈ [ভ্রাতৃ॑ব্যমস্মৈ, জ॒ন॒যে॒দা ব॑হ] 53
জনযে॒দা ব॑হ দে॒বান্. যজ॑মানা॒যেত্যা॑হ॒ যজ॑মানমে॒বৈতেন॑ বর্ধযত্য॒গ্নিম॑গ্ন॒ আ ব॑হ॒ সোম॒মা ব॒হেত্যা॑হ দে॒বতা॑ এ॒ব ত-দ্য॑থাপূ॒র্বমুপ॑ হ্বযত॒ আ চা᳚গ্নে দে॒বান্. বহ॑ সু॒যজা॑ চ যজ জাতবেদ॒ ইত্যা॑হা॒গ্নিমে॒ব ত-থ্সগ্গ্​ শ্য॑তি॒ সো᳚-ঽস্য॒ সগ্ংশি॑তো দে॒বেভ্যো॑ হ॒ব্যং-বঁ॑হত্য॒গ্নির্-হোতে- [-হোতা᳚, ইত্যা॑হা॒-ঽগ্নির্বৈ] 54
-ত্যা॑হা॒-ঽগ্নির্বৈ দে॒বানা॒গ্ং॒ হোতা॒ য এ॒ব দে॒বানা॒গ্ং॒ হোতা॒ তং-বৃঁ॑ণীতে॒স্মো ব॒যমিত্যা॑হা॒-ঽঽত্মান॑মে॒ব স॒ত্ত্ব-ঙ্গ॑মযতি সা॒ধু তে॑ যজমান দে॒বতেত্যা॑হা॒-ঽঽশিষ॑মে॒বৈতামা শা᳚স্তে॒ যদ্ব্রূ॒যা-দ্যো᳚-ঽগ্নিগ্ং হোতা॑র॒মবৃ॑থা॒ ইত্য॒গ্নিনো॑ভ॒যতো॒ যজ॑মান॒-ম্পরি॑ গৃহ্ণীযা-ত্প্র॒মাযু॑ক-স্স্যা-দ্যজমানদেব॒ত্যা॑ বৈ জু॒হূর্ভ্রা॑তৃব্য দেব॒ত্যো॑প॒ভৃ- [দেব॒ত্যো॑প॒ভৃত্, যদ্দ্বে ই॑ব] 55
-দ্যদ্দ্বে ই॑ব ব্রূ॒যা-দ্ভ্রাতৃ॑ব্যমস্মৈ জনযে-দ্ঘৃ॒তব॑তীমদ্ধ্বর্যো॒ স্রুচ॒মা-ঽস্য॒স্বেত্যা॑হ॒ যজ॑মান মে॒বৈতেন॑ বর্ধযতি দেবা॒যুব॒মিত্যা॑হ দে॒বান্. হ্যে॑ষা-ঽব॑তি বি॒শ্ববা॑রা॒মিত্যা॑হ॒ বিশ্ব॒গ্গ্॒ হ্যে॑ষা-ঽব॒তীডা॑মহৈ দে॒বাগ্ং ঈ॒ডেন্যা᳚ন্নম॒স্যাম॑ নম॒স্যান্॑ যজা॑ম য॒জ্ঞিযা॒নিত্যা॑হমনু॒ষ্যা॑ বা ঈ॒ডেন্যাঃ᳚ পি॒তরো॑ নম॒স্যা॑ দে॒বা য॒জ্ঞিযা॑ দে॒বতা॑ এ॒ব ত-দ্য॑থাভা॒গং-যঁ॑জতি ॥ 56 ॥
(বিপ্রা॑নুমদিত॒ ইত্যা॑হ - চ॒না - ঽস্মৈ॒ - হোতো॑ - প॒ভৃ-দ্- দে॒বতা॑ এ॒ব - ত্রীণি॑ চ) (অ. 9)
ত্রীগ্​স্তৃ॒চাননু॑ ব্রূযা-দ্রাজ॒ন্য॑স্য॒ ত্রযো॒ বা অ॒ন্যে রা॑জ॒ন্যা᳚-ত্পুরু॑ষা ব্রাহ্ম॒ণো বৈশ্যঃ॑ শূ॒দ্রস্তানে॒বাস্মা॒ অনু॑কান্ করোতি॒ পঞ্চ॑দ॒শানু॑ ব্রূযা-দ্রাজ॒ন্য॑স্য পঞ্চদ॒শো বৈ রা॑জ॒ন্যঃ॑ স্ব এ॒বৈন॒গ্গ্॒ স্তোমে॒ প্রতি॑ষ্ঠাপযতি ত্রি॒ষ্টুভা॒ পরি॑ দদ্ধ্যাদিন্দ্রি॒যং-বৈঁ ত্রি॒ষ্টুগি॑ন্দ্রি॒যকা॑মঃ॒ খলু॒ বৈ রা॑জ॒ন্যো॑ যজতে ত্রি॒ষ্টুভৈ॒বাস্মা॑ ইন্দ্রি॒য-ম্পরি॑ গৃহ্ণাতি॒ যদি॑ কা॒মযে॑ত [কা॒মযে॑ত, ব্র॒হ্ম॒ব॒র্চ॒সম॒স্ত্বিতি॑] 57
ব্রহ্মবর্চ॒সম॒স্ত্বিতি॑ গাযত্রি॒যা পরি॑ দদ্ধ্যা-দ্ব্রহ্মবর্চ॒সং-বৈঁ গা॑য॒ত্রী ব্র॑হ্মবর্চ॒সমে॒ব ভ॑বতি স॒প্তদ॒শানু॑ ব্রূযা॒-দ্বৈশ্য॑স্য সপ্তদ॒শো বৈ বৈশ্য॒-স্স্ব এ॒বৈন॒গ্গ্॒ স্তোমে॒ প্রতি॑ ষ্ঠাপযতি॒জগ॑ত্যা॒ পরি॑ দদ্ধ্যা॒জ্জাগ॑তা॒ বৈ প॒শবঃ॑ প॒শুকা॑মঃ॒ খলু॒ বৈ বৈশ্যো॑ যজতে॒ জগ॑ত্যৈ॒বাস্মৈ॑ প॒শূ-ন্পরি॑ গৃহ্ণা॒ত্যে ক॑বিগ্ং শতি॒মনু॑ ব্রূযা-ত্প্রতি॒ষ্ঠাকা॑মস্যৈ কবি॒গ্ং॒শ-স্স্তোমা॑না-ম্প্রতি॒ষ্ঠা প্রতি॑ষ্ঠিত্যৈ॒ [প্রতি॑ষ্ঠিত্যৈ, চতু॑র্বিগ্ংশতি॒মনু॑] 58
চতু॑র্বিগ্ংশতি॒মনু॑ ব্রূযা-দ্ব্রহ্মবর্চ॒স-কা॑মস্য॒ চতু॑র্বিগ্ংশত্যক্ষরা গায॒ত্রী গা॑য॒ত্রী ব্র॑হ্মবর্চ॒স-ঙ্গা॑যত্রি॒যৈবাস্মৈ᳚ ব্রহ্মবর্চ॒সমব॑ রুন্ধে ত্রি॒গ্ং॒শত॒মনু॑ ব্রূযা॒দন্ন॑কামস্য ত্রি॒গ্ং॒শদ॑ক্ষরা বি॒রাডন্নং॑-বিঁ॒রা-ড্বি॒রাজৈ॒বাস্মা॑ অ॒ন্নাদ্য॒মব॑ রুন্ধে॒ দ্বাত্রিগ্ং॑শত॒মনু॑ ব্রূযা-ত্প্রতি॒ষ্ঠাকা॑মস্য॒ দ্বাত্রিগ্ং॑শদক্ষরা ঽনু॒ষ্টুগ॑নু॒ষ্টু-প্ছন্দ॑সা-ম্প্রতি॒ষ্ঠা প্রতি॑ষ্ঠিত্যৈ॒ ষট্ত্রিগ্ং॑শত॒মনু॑ ব্রূযা-ত্প॒শুকা॑মস্য॒ ষট্ত্রিগ্ং॑শদক্ষরা বৃহ॒তী বার্​হ॑তাঃ প॒শবো॑ বৃহ॒ত্যৈবাস্মৈ॑ প॒শূ- [প॒শূন্, অব॑ রুন্ধে॒] 59
-নব॑ রুন্ধে॒ চতু॑শ্চত্বারিগ্ংশত॒মনু॑ ব্রূযাদিন্দ্রি॒যকা॑মস্য॒ চতু॑শ্চত্বারিগ্ংশদক্ষরা ত্রি॒ষ্টুগি॑ন্দ্রি॒য-ন্ত্রি॒ষ্টু-প্ত্রি॒ষ্টুভৈ॒বাস্মা॑ ইন্দ্রি॒যমব॑ রুন্ধে॒ ঽষ্টাচ॑ত্বারিগ্ং শত॒মনু॑ ব্রূযা-ত্প॒শুকা॑মস্যা॒ষ্টাচ॑ত্বারিগ্ংশদক্ষরা॒ জগ॑তী॒ জাগ॑তাঃ প॒শবো॒জগ॑ত্যৈ॒বাস্মৈ॑ প॒শূনব॑ রুন্ধে॒ সর্বা॑ণি॒ ছন্দা॒গ্॒ স্যনু॑ ব্রূযা-দ্বহুযা॒জিন॒-স্সর্বা॑ণি॒ বা এ॒তস্য॒ ছন্দা॒গ্॒স্য ব॑রুদ্ধানি॒ যো ব॑হুযা॒জ্যপ॑রিমিত॒মনু॑ ব্রূযা॒দপ॑রিমিত॒স্যা ব॑রুধ্যৈ ॥ 60 ॥
(কা॒মযে॑ত॒ - প্রতি॑ষ্ঠিত্যৈ - প॒শূন্থ্ - স॒প্তচ॑ত্বারিগ্ংশচ্চ) (অ. 10)
নিবী॑ত-ম্মনু॒ষ্যা॑ণা-ম্প্রাচীনাবী॒ত-ম্পি॑তৃ॒ণামুপ॑বীত-ন্দে॒বানা॒মুপ॑ ব্যযতে দেবল॒ক্ষ্মমে॒ব ত-ত্কু॑রুতে॒ তিষ্ঠ॒ন্নন্বা॑হ॒ তিষ্ঠ॒ন্ন্॒. হ্যাশ্রু॑ততরং॒-বঁদ॑তি॒ তিষ্ঠ॒ন্নন্বা॑হ সুব॒র্গস্য॑ লো॒কস্যা॒ভিজি॑ত্যা॒ আসী॑নো যজত্য॒স্মিন্নে॒ব লো॒কে প্রতি॑তিষ্ঠতি॒ য-ত্ক্রৌ॒ঞ্চম॒ন্বাহা॑-ঽঽসু॒র-ন্ত-দ্যন্ম॒ন্দ্র-ম্মা॑নু॒ষ-ন্তদ্যদ॑ন্ত॒রা ত-থ্সদে॑বমন্ত॒রা-ঽনূচ্যগ্ং॑ সদেব॒ত্বায॑ বি॒দ্বাগ্ংসো॒ বৈ [ ] 61
পু॒রা হোতা॑রো-ঽভূব॒-ন্তস্মা॒-দ্বিধৃ॑তা॒ অদ্ধ্বা॒নো-ঽভূ॑ব॒-ন্ন পন্থা॑ন॒-স্সম॑রুক্ষন্নন্তর্বে॒দ্য॑ন্যঃ পাদো॒ ভব॑তি বহির্বে॒দ্য॑ন্যো-ঽথান্বা॒হাদ্ধ্ব॑নাং॒-বিঁধৃ॑ত্যৈ প॒থামসগ্ং॑ রোহা॒যাথো॑ ভূ॒তঞ্চৈ॒ব ভ॑বি॒ষ্যচ্চাব॑ রু॒ন্ধে-ঽথো॒ পরি॑মিত-ঞ্চৈ॒বাপ॑রিমিত॒-ঞ্চাব॑ রু॒ন্ধে-ঽথো᳚ গ্রা॒ম্যাগ্​শ্চৈ॒ব প॒শূনা॑র॒ণ্যাগ্​শ্চাব॑ রু॒ন্ধে-ঽথো॑ [রু॒ন্ধে-ঽথো᳚, দে॒ব॒লো॒ক-ঞ্চৈ॒ব] 62
দেবলো॒ক-ঞ্চৈ॒ব ম॑নুষ্য লো॒ক-ঞ্চা॒ভি জ॑যতি দে॒বা বৈ সা॑মিধে॒নীর॒নূচ্য॑ য॒জ্ঞ-ন্নান্ব॑পশ্য॒ন্​থ্স প্র॒জাপ॑তিস্তূ॒ষ্ণী-মা॑ঘা॒রমা ঽঘা॑রয॒-ত্ততো॒ বৈ দে॒বা য॒জ্ঞমন্ব॑পশ্য॒ন্॒. য-ত্তূ॒ষ্ণীমা॑ঘা॒র-মা॑ঘা॒রয॑তি য॒জ্ঞস্যানু॑খ্যাত্যা॒ অথো॑ সামিধে॒নীরে॒বাভ্য॑-ন॒ক্ত্যলূ᳚ক্ষো ভবতি॒ য এ॒বং-বেঁদাথো॑ ত॒র্পয॑ত্যে॒বৈনা॒-স্তৃপ্য॑তি প্র॒জযা॑ প॒শুভি॒- [প॒শুভিঃ॑, য এ॒বং-বেঁদ॒] 63
-র্য এ॒বং-বেঁদ॒ যদেক॑যা ঽঽঘা॒রযে॒দেকা᳚-ম্প্রীণীযা॒দ্য-দ্দ্বাভ্যা॒-ন্দ্বে প্রী॑ণীযা॒দ্য-দ্তি॒সৃভি॒রতি॒ তদ্রে॑চযে॒ত্মন॒সা ঽঽঘা॑রযতি॒ মন॑সা॒ হ্যনা᳚প্তমা॒প্যতে॑ তি॒র্যঞ্চ॒মা ঘা॑রয॒ত্যছ॑ম্বট্কারং॒-বাঁক্চ॒ মন॑শ্চা ঽঽর্তীযেতাম॒হ-ন্দে॒বেভ্যো॑ হ॒ব্যং-বঁ॑হা॒মীতি॒ বাগ॑ব্রবীদ॒হ-ন্দে॒বেভ্য॒ ইতি॒ মন॒স্তৌ প্র॒জাপ॑তি-ম্প্র॒শ্ঞমৈ॑তা॒গ্ং॒ সো᳚-ঽব্রবী- [সো᳚-ঽব্রবীত্, প্র॒জাপ॑তির্দূ॒তীরে॒ব] 64
-ত্প্র॒জাপ॑তির্দূ॒তীরে॒ব ত্ব-ম্মন॑সো-ঽসি॒ যদ্ধি মন॑সা॒ ধ্যায॑তি॒ তদ্বা॒চা বদ॒তীতি॒ ত-ত্খলু॒ তুভ্য॒-ন্ন বা॒চা জু॑হব॒ন্নিত্য॑ব্রবী॒-ত্তস্মা॒ন্মন॑সা প্র॒জাপ॑তযে জুহ্বতি॒মন॑ ইব॒ হি প্র॒জাপ॑তিঃ প্র॒জাপ॑তে॒রাপ্ত্যৈ॑ পরি॒ধীন্​থ্স-ম্মা᳚র্​ষ্টি পু॒নাত্যে॒বৈনা॒ন্​ত্রির্ম॑দ্ধ্য॒ম-ন্ত্রযো॒ বৈ প্রা॒ণাঃ প্রা॒ণানে॒বাভি জ॑যতি॒ ত্রির্দ॑ক্ষিণা॒র্ধ্যং॑ ত্রয॑ [-ত্রযঃ॑, ই॒মে লো॒কা] 65
ই॒মে লো॒কা ই॒মানে॒ব লো॒কান॒ভি জ॑যতি॒ ত্রিরু॑ত্তরা॒র্ধ্য॑-ন্ত্রযো॒ বৈ দে॑ব॒যানাঃ॒ পন্থা॑ন॒স্তানে॒বাভি জ॑যতি॒ ত্রিরুপ॑ বাজযতি॒ ত্রযো॒ বৈ দে॑বলো॒কা দে॑বলো॒কানে॒বাভি জ॑যতি॒ দ্বাদ॑শ॒ স-ম্প॑দ্যন্তে॒ দ্বাদ॑শ॒ মাসা᳚-স্সং​বঁথ্স॒র-স্সং॑​বঁথ্স॒রমে॒ব প্রী॑ণা॒ত্যথো॑ সং​বঁথ্স॒রমে॒বাস্মা॒ উপ॑ দধাতি সুব॒র্গস্য॑ লো॒কস্য॒ সম॑ষ্ট্যা আঘা॒রমা ঘা॑রযতি তি॒র ই॑ব॒ [তি॒র ই॑ব, বৈ সু॑ব॒র্গো] 66
বৈ সু॑ব॒র্গো লো॒ক-স্সু॑ব॒র্গমে॒বাস্মৈ॑ লো॒ক-ম্প্ররো॑চযত্যৃ॒জুমা ঘা॑রযত্যৃ॒জুরি॑ব॒ হি প্রা॒ণ-স্সন্ত॑ত॒মা ঘা॑রযতি প্রা॒ণানা॑ম॒ন্নাদ্য॑স্য॒ সন্ত॑ত্যা॒ অথো॒ রক্ষ॑সা॒মপ॑হত্যৈ॒ য-ঙ্কা॒মযে॑ত প্র॒মাযু॑ক-স্স্যা॒দিতি॑ জি॒হ্ম-ন্তস্যা ঽঽঘা॑রযে-ত্প্রা॒ণমে॒বাস্মা᳚জ্জি॒হ্ম-ন্ন॑যতি তা॒জ-ক্প্রমী॑যতে॒শিরো॒ বা এ॒ত-দ্য॒জ্ঞস্য॒ যদা॑ঘা॒র আ॒ত্মা ধ্রু॒বা- [আ॒ত্মা ধ্রু॒বা, আ॒ঘা॒রমা॒ঘার্য॑] 67
-ঽঽঘা॒রমা॒ঘার্য॑ ধ্রু॒বাগ্ং সম॑নক্ত্যা॒ত্মন্নে॒ব য॒জ্ঞস্য॒ শিরঃ॒ প্রতি॑ দধাত্য॒গ্নি-র্দে॒বানা᳚-ন্দূ॒ত আসী॒-দ্দৈব্যো-ঽসু॑রাণা॒-ন্তৌ প্র॒জাপ॑তি-ম্প্র॒শ্ঞ-মৈ॑তা॒গ্ং॒ স প্র॒জাপ॑তি র্ব্রাহ্ম॒ণ-ম॑ব্রবী-দে॒তদ্বি ব্রূ॒হীত্যা শ্রা॑ব॒যেতী॒দ-ন্দে॑বা-শ্শৃণু॒তেতি॒ বাব তদ॑ব্রবী-দ॒গ্নি র্দে॒বো হোতেতি॒ য এ॒ব দে॒বানা॒-ন্তম॑বৃণীত॒ ততো॑ দে॒বা [দে॒বাঃ, অভ॑ব॒-ন্পরা-ঽসু॑রা॒] 68
অভ॑ব॒-ন্পরা-ঽসু॑রা॒ যস্যৈ॒বং-বিঁ॒দুষঃ॑ প্রব॒র-ম্প্র॑বৃ॒ণতে॒ ভব॑ত্যা॒ত্মনা॒ পরা᳚-ঽস্য॒ ভ্রাতৃ॑ব্যো ভবতি॒ যদ্ব্রা᳚হ্ম॒ণশ্চা ব্রা᳚হ্মণশ্চ প্র॒শ্ঞ-মে॒যাতা᳚-ম্ব্রাহ্ম॒ণাযাধি॑ ব্রূযা॒-দ্য-দ্ব্রা᳚হ্ম॒ণাযা॒-ঽদ্ধ্যাহা॒ ঽঽত্মনে-ঽদ্ধ্যা॑হ॒ যদ্ব্রা᳚হ্ম॒ণ-ম্প॒রাহা॒-ঽঽত্মান॒-ম্পরা॑-ঽঽহ॒ তস্মা᳚-দ্ব্রাহ্ম॒ণো ন প॒রোচ্যঃ॑ ॥ 69 ॥
(বা - আ॑র॒ণ্যাগ্​শ্চাব॑ রু॒ন্ধে-ঽথো॑ - প॒শুভিঃ॒ - সো᳚-ঽব্রবী-দ্- দক্ষিণা॒র্ধ্যং॑ ত্রয॑ -ইব - ধ্রু॒বা - দে॒বা - শ্চ॑ত্বারি॒গ্ং॒শচ্চ॑ ) (অ. 11)
আযু॑ষ্ট আযু॒র্দা অ॑গ্ন॒ আ প্যা॑যস্ব॒ স-ন্তে ঽব॑ তে॒ হেড॒ উদু॑ত্ত॒ম-ম্প্রণো॑ দে॒ব্যা নো॑ দি॒বো ঽগ্না॑ বিষ্ণূ॒ অগ্না॑বিষ্ণূ ই॒ম-ম্মে॑ বরুণ॒-তত্ত্বা॑ যা॒ ম্যু দু॒ত্য-ঞ্চি॒ত্রম্ ॥ অ॒পা-ন্নপা॒দা হ্যস্থা॑-দু॒পস্থ॑-ঞ্জি॒হ্মানা॑-মূ॒র্ধ্বো বি॒দ্যুতং॒-বঁসা॑নঃ । তস্য॒ জ্যেষ্ঠ॑-ম্মহি॒মানং॒-বঁহ॑ন্তী॒র্॒ হির॑ণ্যবর্ণাঃ॒ পরি॑ যন্তি য॒হ্বীঃ ॥ স- [সম্, অ॒ন্যা যন্ত্যুপ॑] 70
-ম॒ন্যা যন্ত্যুপ॑ যন্ত্য॒ন্যা-স্স॑মা॒নমূ॒র্ব-ন্ন॒দ্যঃ॑ পৃণন্তি । তমূ॒ শুচি॒গ্ং॒ শুচ॑যো দীদি॒বাগ্ং স॑ম॒পা-ন্নপা॑ত॒-ম্পরি॑তস্থু॒রাপঃ॑ । তমস্মে॑রা যুব॒তযো॒ যুবা॑ন-ম্মর্মৃ॒জ্যমা॑নাঃ॒ পরি॑ য॒ন্ত্যাপঃ॑ ॥ স শু॒ক্রেণ॒ শিক্ব॑না রে॒বদ॒গ্নির্দী॒দাযা॑নি॒দ্ধ্মো ঘৃ॒তনি॑র্ণিগ॒ফ্সু ॥ ইন্দ্রা॒বরু॑ণযোর॒হগ্ংস॒ম্রাজো॒রব॒ আ বৃ॑ণে । তা নো॑ মৃডাত ঈ॒দৃশে᳚ ॥ ইন্দ্রা॑বরুণা যু॒বম॑দ্ধ্ব॒রায॑ নো [যু॒বম॑দ্ধ্ব॒রায॑ নঃ, বি॒শে জনা॑য॒] 71
বি॒শে জনা॑য॒ মহি॒ শর্ম॑ যচ্ছতম্ । দী॒র্ঘপ্র॑যজ্যু॒মতি॒ যো ব॑নু॒ষ্যতি॑ ব॒য-ঞ্জ॑যেম॒ পৃত॑নাসু দূ॒ঢ্যঃ॑ ॥ আ নো॑মিত্রাবরুণা॒, প্রবা॒হবা᳚ ॥ ত্ব-ন্নো॑ অগ্নে॒ বরু॑ণস্য বি॒দ্বা-ন্দে॒বস্য॒ হেডো-ঽব॑ যাসি সীষ্ঠাঃ । যজি॑ষ্ঠো॒ বহ্নি॑ তম॒-শ্শোশু॑চানো॒ বিশ্বা॒ দ্বেষাগ্ং॑সি॒ প্রমু॑মুগ্ধ্য॒স্মত্ ॥ স ত্বন্নো॑ অগ্নে-ঽব॒মো ভ॑বো॒তী নেদি॑ষ্ঠো অ॒স্যা উ॒ষসো॒ ব্যু॑ষ্টৌ । অব॑ যক্ষ্ব নো॒ বরু॑ণ॒গ্ং॒ [নো॒ বরু॑ণম্, ররা॑ণো বী॒হি] 72
ররা॑ণো বী॒হি মৃ॑ডী॒কগ্ং সু॒হবো॑ ন এধি ॥ প্রপ্রা॒যম॒গ্নির্ভ॑র॒তস্য॑ শৃণ্বে॒ বি য-থ্সূর্যো॒ ন রোচ॑তে বৃ॒হদ্ভাঃ । অ॒ভি যঃ পূ॒রু-ম্পৃত॑নাসু ত॒স্থৌ দী॒দায॒ দৈব্যো॒ অতি॑থি-শ্শি॒বো নঃ॑ ॥ প্র তে॑ যক্ষি॒ প্র ত॑ ইযর্মি॒ মন্ম॒ ভুবো॒ যথা॒ বন্দ্যো॑ নো॒ হবে॑ষু । ধন্ব॑ন্নিব প্র॒পা অ॑সি॒ ত্বম॑গ্ন ইয॒ক্ষবে॑ পূ॒রবে᳚ প্রত্ন রাজন্ন্ ॥ 73 ॥
বি পাজ॑সা॒ বি জ্যোতি॑ষা ॥ স ত্বম॑গ্নে॒ প্রতী॑কেন॒ প্রত্যো॑ষ যাতুধা॒ন্যঃ॑ । উ॒রু॒ক্ষযে॑ষু॒ দীদ্য॑ত্ ॥ তগ্ং সু॒প্রতী॑কগ্ং সু॒দৃশ॒গ্গ্॒ স্বঞ্চ॒-মবি॑দ্বাগ্ংসো বি॒দুষ্ট॑রগ্ং সপেম । স য॑ক্ষ॒-দ্বিশ্বা॑ ব॒যুনা॑নি বি॒দ্বা-ন্প্র হ॒ব্য-ম॒গ্নি-র॒মৃতে॑ষু বোচত্ ॥ অ॒গ্ং॒হো॒মুচে॑ বি॒বেষ॒ যন্মা॒ বিন॑ ই॒ন্দ্রে-ন্দ্র॑ ক্ষ॒ত্রমি॑ন্দ্রি॒যাণি॑ শতক্র॒তো ঽনু॑ তে দাযি ॥ 74 ॥
(য॒হ্বী-স্স - ম॑ধ্ব॒রায॑ নো॒ - বরু॑ণগ্ং - রাজ॒গ্গ্॒ -তু॑শ্চত্বারিগ্ংশচ্চ) (অ. 12)
(বি॒শ্বরূ॑প॒ - স্ত্বষ্টে - ন্দ্রং॑-বৃঁ॒ত্রং - ব্র॑হ্মবা॒দিন॒-স্স ত্বৈ - না-ঽসো॑মযাজ্যে॒ - ষ বৈ দে॑বর॒থো - দে॒বা বৈ নর্চি না - য॒জ্ঞো - ঽগ্নে॑ ম॒হান্ - ত্রীন্ - নিবী॑ত॒ - মাযু॑ষ্টে॒ - দ্বাদ॑শ)
(বি॒শ্বরূ॑পো॒ - নৈনগ্ং॑ শীতরূ॒রা - ব॒দ্য বসু॑ - পূর্বে॒দ্যু - র্বাজা॒ ইত্য - গ্নে॑ ম॒হান্ - নিবী॑ত - ম॒ন্যা যন্তি॒ - চতুঃ॑ সপ্ততিঃ )
(বি॒শ্বরূপো॒, ঽনু॑ তে দাযি)
॥ হরিঃ॑ ওম্ ॥
॥ কৃষ্ণ যজুর্বেদীয তৈত্তিরীয সংহিতাযা-ন্দ্বিতীযকাণ্ডে পঞ্চমঃ প্রশ্ন-স্সমাপ্তঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe pañcamaḥ praśnaḥ - iṣṭividhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
vi॒śvarṷ̄po॒ vai tvā॒ṣṭraḥ pu॒rohi̭to de॒vānā̭māsī-thsva॒srīyo-'sṷrāṇā॒-ntasya॒ trīṇi̭ śī॒r॒ṣāṇyā̭san-thsoma॒pānagṃ̭ surā॒pāna̭-ma॒nnāda̭na॒gṃ॒ sa pra॒tyakṣa̭-nde॒vebhyo̭ bhā॒gama̭vada-tpa॒rokṣa॒masṷrebhya॒-ssarva̭smai॒ vai pra॒tyakṣa̭-mbhā॒gaṃ-va~̭danti॒ yasmā̭ e॒va pa॒rokṣaṃ॒-va~da̭nti॒ tasya̭ bhā॒ga ṷdi॒tastasmā॒dindro̭ 'bibhedī॒dṛṃ-vai~ rā॒ṣṭraṃ-vi~ pa॒ryāva̭rtaya॒tīti॒ tasya॒ vajra̭mā॒dāya̭ śī॒r॒ṣāṇya̭cchina॒dya-thso̭ma॒pāna॒- [-thso̭ma॒pāna᳚m, āsī॒thsa] 1
-māsī॒thsa ka॒piñja̭lo 'bhava॒-dya-thsṷrā॒pāna॒gṃ॒ sa ka̭la॒viṅko॒ yada॒nnāda̭na॒gṃ॒ sa ti̭tti॒ristasyā᳚ñja॒linā᳚ brahmaha॒tyāmupā̭gṛhṇā॒-ttāgṃ saṃ̭​va~thsa॒rama̭bibha॒sta-mbhū॒tānya॒bhya̭krośa॒-nbrahma̭ha॒nniti॒ sa pṛ̭thi॒vīmupā̭sīdada॒syai bra̭hmaha॒tyāyai॒ tṛtī̭ya॒-mprati̭ gṛhā॒ṇeti॒ sā-'bra̭vī॒dvaraṃ̭-vṛ~ṇai khā॒tā-tpa̭rābhavi॒ṣyantī̭ manye॒ tato॒ mā parā̭ bhūva॒miti̭pu॒rā tḙ [bhūva॒miti̭pu॒rā te᳚, saṃ​va~thsa॒rādapi̭] 2
saṃ​va~thsa॒rādapi̭ rohā॒ditya̭bravī॒-ttasmā᳚-tpu॒rā saṃ̭​va~thsa॒rā-tpṛ̭thi॒vyai khā॒tamapi̭ rohati॒ vārḙvṛta॒gg॒ hya̭syai॒ tṛtī̭ya-mbrahmaha॒tyāyai॒ pratya̭gṛhṇā॒-tta-thsvakṛ̭ta॒miri̭ṇamabhava॒-ttasmā॒dāhi̭tāgni-śśra॒ddhādḙva॒-ssvakṛ̭ta॒ iri̭ṇe॒ nāva̭ sye-dbrahmaha॒tyāyai॒ hyḙṣa varṇa॒-ssa vana॒spatī॒nupā̭sīdada॒syai bra̭hmaha॒tyāyai॒ tṛtī̭ya॒-mprati̭ gṛhṇī॒teti॒ te᳚-'bruva॒n varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai vṛ॒kṇā- [vṛ॒kṇāt, pa॒rā॒bha॒vi॒ṣyanto̭] 3
-tpa̭rābhavi॒ṣyanto̭ manyāmahe॒ tato॒ mā parā̭ bhū॒metyā॒vraśca̭nādvo॒ bhūyāgṃ̭sa॒ utti̭ṣṭhā॒nitya̭bravī॒-ttasmā̭dā॒vraśca̭nā-dvṛ॒kṣāṇā॒-mbhūyāgṃ̭sa॒ utti̭ṣṭhanti॒ vārḙvṛta॒gg॒ hyḙṣā॒-ntṛtī̭ya-mbrahmaha॒tyāyai॒ pratya̭gṛṇha॒n​thsa ni̭ryā॒so̭ 'bhava॒-ttasmā᳚nniryā॒sasya॒ nā-''śya̭-mbrahmaha॒tyāyai॒ hyḙṣa varṇo-'tho॒ khalu॒ ya e॒va lohi̭to॒ yo vā॒-''vraśca̭nānni॒ryeṣa̭ti॒ tasya॒ nā-''śya̭- [nā-''śya᳚m, kāma̭ma॒nyasya॒] 4
-ṅkāma̭ma॒nyasya॒ sastrī̭ṣagṃsā॒da-mupā̭sīdada॒syai bra̭hmaha॒tyāyai॒ tṛtī̭ya॒-mprati̭ gṛhṇī॒teti॒ tā a̭bruva॒n varaṃ̭-vṛ~ṇāmahā॒ ṛtvi̭yā-tpra॒jāṃ-vi~̭ndāmahai॒ kāma॒mā vija̭nito॒-ssa-mbha̭vā॒meti॒ tasmā॒dṛtvi̭yā॒-thstriyaḥ̭ pra॒jāṃ ~vi̭ndante॒ kāma॒mā vija̭nito॒-ssambha̭vanti॒ vārḙvṛta॒gg॒ hyā̭sā॒-ntṛtī̭ya-mbrahmaha॒tyāyai॒ pratya̭gṛhṇa॒n-thsā mala̭vadvāsā abhava॒-ttasmā॒-nmala̭va-dvāsasā॒ na saṃ​va~̭deta॒- [saṃ​va~̭deta, na sa॒hā-''sī̭ta॒] 5
-na sa॒hā-''sī̭ta॒ nāsyā॒ anna̭madyā-dbrahmaha॒tyāyai॒ hyḙṣā varṇa̭-mprati॒mucyā ''ste-'tho॒ khalvā̭hura॒bhyañja̭naṃ॒-vā~va stri॒yā anna̭ma॒bhyañja̭name॒va na pra̭ti॒gṛhya॒-ṅkāma̭ma॒nyaditi॒ yā-mmala̭va-dvāsasagṃ sa॒bhaṃ​va~̭nti॒ yastato॒ jāya̭te॒ so̭-'bhiśa॒sto yāmara̭ṇye॒ tasyai᳚ ste॒no yā-mparā̭cī॒-ntasyai᳚ hrītamu॒khya̭paga॒lbho yā snāti॒ tasyā̭ a॒phsu mārṷko॒ yā- [mārṷko॒ yā, a॒bhya॒ṅkte] 6
-'bhya॒ṅkte tasyai̭ du॒ścarmā॒ yā pra̭li॒khate॒ tasyai̭ khala॒tira̭pamā॒rī yā-''ṅkte tasyai̭ kā॒ṇo yā da॒to dhāva̭te॒ tasyai᳚ śyā॒vada॒n॒. yā na॒khāni̭ nikṛ॒ntate॒ tasyai̭ kuna॒khī yā kṛ॒ṇatti॒ tasyai᳚ klī॒bo yā rajjugṃ̭ sṛ॒jati॒ tasyā̭ u॒-dbandhṷko॒ yā pa॒rṇena॒ piba̭ti॒ tasyā̭ u॒nmādṷko॒ yā kha॒rveṇa॒ piba̭ti॒ tasyai̭ kha॒rvasti॒sro rātrī᳚rvra॒ta-ñca̭redañja॒linā̭ vā॒ pibe॒dakha̭rveṇa vā॒ pātrḙṇa pra॒jāyai̭ gopī॒thāya̭ || 7 ||
(ya-thso̭ma॒pānaṃ̭ - te - vṛ॒kṇāt- tasya॒ nā-''śyaṃ̭ - ~vadeta॒ -mārṷko॒ yā -'kha̭rveṇa vā॒ - trīṇi̭ ca) (a. 1)
tvaṣṭā̭ ha॒tapṷtro॒ vīndra॒gṃ॒ soma॒mā-'ha̭ra॒-ttasmi॒nnindra̭ upaha॒vamai᳚cchata॒ ta-nnopā᳚hvayata pu॒tra-mmḙ-'vadhī॒riti॒ sa ya̭jñaveśa॒sa-ṅkṛ॒tvā prā॒sahā॒ soma̭mapiba॒-ttasya॒ yada॒tyaśi̭ṣyata॒ ta-ttvaṣṭā̭-''hava॒nīya॒mupa॒ prāva̭rtaya॒-thsvāhendra̭śatru-rvardha॒sveti॒ yadava̭rtaya॒-tta-dvṛ॒trasya̭ vṛtra॒tvaṃ-ya~dabra̭vī॒-thsvāhendra̭śatru-rvardha॒sveti॒ tasmā̭da॒sye- [tasmā̭dasya, indra॒-śśatrṷrabhava॒thsa] 8
-ndra॒-śśatrṷrabhava॒thsa sa॒bhaṃ​va~̭nna॒gnīṣomā̭va॒bhi sama̭bhava॒-thsa i̭ṣumā॒trami̭ṣumātraṃ॒-vi~ṣva̭ṅṅavardhata॒ sa i॒māṃ-lo~॒kāna̭vṛṇo॒dyadi॒māṃ-lo~॒kānavṛ̭ṇo॒-tta-dvṛ॒trasya̭ vṛtra॒tva-ntasmā॒dindro̭-'bibhe॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒-cchatrṷrme-' ja॒nīti॒ tasmai॒ vajragṃ̭ si॒ktvā prāya̭cchade॒tena̭ ja॒hīti॒ tenā॒bhyā̭yata॒ tāva̭brūtāma॒gnīṣomau॒ mā [ ] 9
prahā̭rā॒vama॒nta-ssva॒ iti॒ mama॒ vai yu॒vagg​stha॒ itya̭bravī॒-nmāma॒bhyeta॒miti॒ tau bhā̭ga॒dheya̭maicchetā॒-ntābhyā̭-me॒tama̭gnīṣo॒mīya॒-mekā̭daśakapāla-mpū॒rṇamā̭se॒ prāya̭ccha॒-ttāva̭brūtāma॒bhi sanda̭ṣṭau॒ vai svo॒ na śa̭knuva॒ aitu॒miti॒ sa indra̭ ā॒tmanaḥ̭ śītarū॒rāva̭janaya॒-ttacchī̭tarū॒rayo॒rjanma॒ ya e॒vagṃ śī̭tarū॒rayo॒rjanma॒ veda॒ [veda̭, nainagṃ̭] 10
nainagṃ̭ śītarū॒rau ha̭ta॒stābhyā̭menama॒bhya̭naya॒-ttasmā᳚-jjañja॒bhyamā̭nāda॒gnīṣomau॒ nira̭krāmatā-mprāṇāpā॒nau vā ḙna॒-ntada̭jahitā-mprā॒ṇo vai dakṣo̭-'pā॒naḥ kratu॒stasmā᳚-jjañja॒bhyamā̭no brūyā॒nmayi̭ dakṣakra॒tū iti̭ prāṇāpā॒nāve॒vā-''tma-ndha̭tte॒ sarva॒māyṷreti॒ sa de॒vatā̭ vṛ॒trānni॒r॒hūya॒ vārtra̭ghnagṃ ha॒viḥ pū॒rṇamā̭se॒ nira̭vapa॒-dghnanti॒ vā ḙna-mpū॒rṇamā̭sa॒ ā- [ā, a॒mā॒vā॒syā̭yāṃ-] 11
-'mā̭vā॒syā̭yā-mpyāyayanti॒ tasmā॒-dvārtra̭ghnī pū॒rṇamā॒se 'nū᳚cyete॒ vṛdha̭nvatī amāvā॒syā̭yā॒-nta-thsa॒gg॒sthāpya॒ vārtra̭ghnagṃ ha॒virvajra̭mā॒dāya॒ puna̭ra॒bhyā̭yata॒ te a̭brūtā॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī mā pra hā̭rā॒vayo॒rvai śri॒ta iti॒ te a̭brūtāṃ॒-va~raṃ̭-vṛ~ṇāvahai॒ nakṣa̭travihitā॒-'hamasā॒nītya॒sāva̭bravī- cci॒travi̭hitā॒- 'hamitī॒ya-ntasmā॒nnakṣa̭travihitā॒-'sau ci॒travi̭hite॒-'yaṃ-ya~ e॒va-ndyāvā̭pṛthi॒vyo- [-dyāvā̭pṛthi॒vyoḥ, varaṃ॒-ve~dainaṃ॒-va~ro̭] 12
-rvaraṃ॒-ve~dainaṃ॒-va~ro̭ gacchati॒ sa ā॒bhyāme॒va prasṷ̄ta॒ indro̭ vṛ॒trama̭ha॒-nte de॒vā vṛ॒tragṃ ha॒tvā-'gnīṣomā̭vabruvan. ha॒vya-nno̭ vahata॒miti॒ tāva̭brūtā॒mapa̭tejasau॒ vai tyau vṛ॒tre vai tyayo॒steja॒ iti॒ te᳚-'bruva॒n ka i॒damacchai॒tīti॒ gauritya̭bruva॒-ngaurvāva sarva̭sya mi॒tramiti॒ sā-'bra̭vī॒- [sā-'bra̭vīt, varaṃ̭-vṛ~ṇai॒ mayye॒va] 13
-dvaraṃ̭-vṛ~ṇai॒ mayye॒va sa॒to-'bhayḙna bhunajāddhvā॒ iti॒ ta-dgaurā-'ha̭ra॒-ttasmā॒-dgavi̭ sa॒tobhayḙna bhuñjata e॒tadvā a॒gnestejo॒ ya-dghṛ॒tame॒ta-thsoma̭sya॒ ya-tpayo॒ ya e॒vama॒gnīṣoma̭yo॒ stejo॒ veda̭ teja॒svyḙva bha̭vati brahmavā॒dino̭ vadanti kindeva॒tya̭-mpaurṇamā॒samiti̭ prājāpa॒tyamiti̭ brūyā॒-ttenendra̭-ñjye॒ṣṭha-mpu॒tra-nni॒ravā̭sāyaya॒diti॒ tasmā᳚- -jjye॒ṣṭha-mpu॒tra-ndhanḙna ni॒rava̭sāyayanti || 14 ||
(a॒sya॒ - mā - vedā - '' - dyāvā̭pṛthi॒vyo - ra̭bravī॒ - diti॒ tasmā᳚ - cca॒tvāri̭ ca) (a. 2)
indraṃ̭-vṛ~॒tra-ñja̭ghni॒vāgṃsa॒-mmṛdho॒-'bhi prāvḙpanta॒ sa e॒taṃ-vai~̭mṛ॒dha-mpū॒èṇamā̭se-'nunirvā॒pya̭mapaśya॒-tta-nnira̭vapa॒-ttena॒ vai sa mṛdho-'pā̭hata॒ yadvai̭mṛ॒dhaḥ pū॒rṇamā̭se-'nunirvā॒pyo̭ bhava̭ti॒ mṛdha̭ e॒va tena॒ yaja̭mā॒no 'pa̭ hata॒ indro̭ vṛ॒tragṃ ha॒tvā de॒vatā̭bhiścendri॒yeṇa̭ ca॒ vyā᳚rdhyata॒ sa e॒tamā᳚gne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla-mamāvā॒syā̭yāmapaśyadai॒ndra-ndadhi॒ [-dadhi̭, ta-nnira̭vapa॒-ttena॒] 15
ta-nnira̭vapa॒-ttena॒ vai sa de॒vatā᳚ścendri॒ya-ñcāvā̭rundha॒yadā᳚gne॒yo᳚ 'ṣṭāka̭pālo 'māvā॒syā̭yā॒-mbhava̭tyai॒ndra-ndadhi̭ de॒vatā᳚ścai॒va tene᳚ndri॒ya-ñca॒ yaja̭mā॒no-'va̭ rundha॒ indra̭sya vṛ॒tra-ñja॒ghnuṣa̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mpṛthi॒vīmanu॒ vyā᳚rccha॒-ttadoṣa̭dhayo vī॒rudho̭-'bhava॒n​thsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva-dvṛ॒tra-mmḙ ja॒ghnuṣa̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭- [vī॒rya᳚m, pṛ॒thi॒vīmanu॒] 16
-mpṛthi॒vīmanu॒ vyā̭ra॒-ttadoṣa̭dhayo vī॒rudho̭-'bhūva॒nniti॒ sa pra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūna̭bravīde॒tada̭smai॒ sa-nna̭ya॒teti॒ ta-tpa॒śava॒ oṣa̭dhī॒bhyo 'dhyā॒tman-thsama̭naya॒-nta-tpratya̭duha॒n॒. ya-thsa॒mana̭ya॒-nta-thsā᳚-nnā॒yyasya̭ sānnāyya॒tvaṃ-ya~-tpra॒tyadṷha॒-nta-tpra̭ti॒dhuṣaḥ̭ pratidhu॒ktvagṃ sama̭naiṣuḥ॒ pratya̭dhukṣa॒-nna tu mayi̭ śrayata॒ itya̭bravīde॒tada̭smai [ ] 17
śṛ॒ta-ṅkṷru॒tetya̭bravī॒-ttada̭smai śṛ॒ta-ma̭kurvannindri॒yaṃ-vā~vāsmi̭n vī॒rya̭-ntada̭śraya॒-ntacchṛ॒tasya̭ śṛta॒tvagṃ sama̭naiṣuḥ॒ pratya̭dhukṣañchṛ॒tama̭kra॒-nna tu mā̭ dhino॒tītya̭bravīde॒tada̭smai॒ dadhi̭ kuru॒tetya̭bravī॒-ttada̭smai॒ daddhya̭kurva॒-ntadḙnamadhino॒-ttadda॒ddhno da̭dhi॒tva-mbra̭hmavā॒dino̭ vadanti da॒ddhnaḥ pūrva̭syāva॒deya॒- [pūrva̭syāva॒deya᳚m, dadhi॒ hi] 18
-ndadhi॒ hi pūrva̭-ṅkri॒yata॒ ityanā̭dṛtya॒ tacchṛ॒tasyai॒va pūrva॒syāva̭ dyedindri॒yame॒vāsmi̭n vī॒ryagg̭ śri॒tvā da॒ddhno pari̭ṣṭāddhinoti yathāpū॒rvamupai̭ti॒ ya-tpū॒tīkai᳚rvā parṇava॒lkairvā̭ ''ta॒ñcyā-thsau॒mya-ntadya-tkva̭lai rākṣa॒sa-ntadya-tta̭ṇḍu॒lairvai᳚śvade॒va-ntadyadā॒tañca̭nena mānu॒ṣa-nta-dya-dda॒ddhnā ta-thsendra̭-nda॒ddhnā ''ta̭nakti [ta̭nakti, se॒ndra॒tvāyā᳚-] 19
sendra॒tvāyā᳚-'gnihotroccheṣa॒ṇama॒bhyā-ta̭nakti ya॒jñasya॒ santa̭tyā॒ indro̭ vṛ॒tragṃ ha॒tvā parā᳚-mparā॒vata̭-magaccha॒-dapā̭rādha॒miti॒ manya̭māna॒sta-nde॒vatāḥ॒ praiṣa̭maiccha॒n-thso᳚-'bravī-tpra॒jāpa̭ti॒ryaḥ pra̭tha॒mo̭-'nuvi॒ndati॒ tasya̭ pratha॒ma-mbhā̭ga॒dheya॒miti॒ ta-mpi॒taro-'nva̭vinda॒-ntasmā᳚-tpi॒tṛbhyaḥ̭ pūrve॒dyuḥ kri̭yate॒ so̭-'māvā॒syā᳚-mpratyā-'ga̭ccha॒-tta-nde॒vā a॒bhi sama̭gacchantā॒mā vai no॒- [vai naḥ̭, a॒dya vasṷ] 20
-'dya vasṷ vasa॒tītīndro॒ hi de॒vānāṃ॒-va~su॒ tada̭māvā॒syā̭yā amāvāsya॒tva-mbra̭hmavā॒dino̭ vadanti kindeva॒tyagṃ̭ sānnā॒yyamiti̭ vaiśvade॒vamiti̭ brūyā॒-dviśve॒ hi tadde॒vā bhā̭ga॒dheya̭ma॒bhi sa॒maga̭ccha॒ntetyatho॒ khalvai॒ndramitye॒va brṷ̄yā॒dindraṃ॒-vā~va te ta-dbhi̭ṣa॒jyanto॒-'bhi sama̭gaccha॒nteti̭ || 21 ||
(dadhi̭ - me ja॒ghnuṣa̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭ - mitya̭bravīde॒tada̭smā - ava॒deyaṃ̭ - tanakti - no॒ - dvica̭tvārigṃśacca) (a. 3)
bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti॒ sa tvai da̭̭r​śapūrṇamā॒sau ya̭jeta॒ ya ḙnau॒ sendrau॒ yaje॒teti̭ vaimṛ॒dhaḥ pū॒rṇamā̭se 'nunirvā॒pyo̭ bhavati॒ tena̭ pū॒rṇamā̭sa॒-ssendra̭ ai॒ndra-ndaddhya̭māvā॒syā̭yā॒-ntenā̭māvā॒syā̭ sendrā॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭r​śapūrṇamā॒sau yaja̭te॒ sendrā̭ve॒vainaṷ yajate॒ śva-śśvo᳚-'smā ījā॒nāya॒ vasī̭yo bhavati de॒vā vai ya-dya॒jñe 'kṷrvata॒tadasṷrā akurvata॒ te de॒vā e॒tā- [de॒vā e॒tām, iṣṭi̭-mapaśyan-] 22
-miṣṭi̭-mapaśya-nnāgnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla॒gṃ॒ sara̭svatyai ca॒rugṃ sara̭svate ca॒ru-ntā-mpau᳚rṇamā॒sagṃ sa॒gg॒sthāpyānu॒ nira̭vapa॒-ntato̭ de॒vā abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒ yo bhrātṛ̭vyavā॒n​thsyā-thsa pau᳚rṇamā॒sagṃ sa॒gg॒sthāpyai॒tāmiṣṭi॒manu॒ nirva̭pe-tpaurṇamā॒senai॒va vajra॒-mbhrātṛ̭vyāya pra॒hṛtyā᳚-''gnāvaiṣṇa॒vena̭ de॒vatā᳚śca ya॒jña-ñca॒ bhrātṛ̭vyasya vṛṅkte mithu॒nā-npa॒śūn-thsā̭rasva॒tābhyāṃ॒-yā~va̭de॒vāsyāsti॒ ta- [yāva̭de॒vāsyāsti॒ tat, sarvaṃ̭-vṛ~ṅkte] 23
-thsarvaṃ̭-vṛ~ṅkte paurṇamā॒sīme॒va ya̭jeta॒ bhrātṛ̭vyavā॒nnāmā̭vā॒syāgṃ̭ ha॒tvā bhrātṛ̭vya॒-nnā-''pyā̭yayati sākamprasthā॒yīyḙna yajeta pa॒śukā̭mo॒yasmai॒ vā alpḙnā॒-''hara̭nti॒ nā-''tmanā॒ tṛpya̭ti॒ nānyasmai̭ dadāti॒ yasmai̭ maha॒tā tṛpya̭tyā॒tmanā॒ dadā᳚tya॒nyasmai̭ maha॒tā pū॒rṇagṃ ho̭ta॒vya̭-ntṛ॒pta e॒vaina॒mindraḥ̭ pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭starpayati dārupā॒treṇa̭ juhoti॒ na hi mṛ॒nmaya॒māhṷtimāna॒śa audṷmbara- [audṷmbaram, bha॒va॒tyūrgvā] 24
-mbhava॒tyūrgvā ṷdu॒mbara॒ ūr-kpa॒śava̭ ū॒rjaivāsmā॒ ūrja̭-mpa॒śūnava̭ rundhe॒ nāga̭taśrīrmahe॒ndraṃ-ya~̭jeta॒ trayo॒ vai ga॒taśri̭ya-śśuśru॒vā-ngrā̭ma॒ṇī rā̭ja॒nya̭steṣā᳚-mmahe॒ndro de॒vatā॒ yo vai svā-nde॒vatā̭mati॒ yaja̭te॒ prasvāyai̭ de॒vatā̭yaicyavate॒ na parā॒-mprāpno̭ti॒ pāpī̭yā-nbhavati saṃ​va~thsa॒ra-mindraṃ̭-ya~jeta saṃ​va~thsa॒ragṃ hi vra॒ta-nnā-'ti॒ svai- [vra॒ta-nnā-'ti॒ svā, e॒vaina̭-nde॒vate॒jyamā̭nā॒] 25
-vaina̭-nde॒vate॒jyamā̭nā॒ bhūtyā̭ indhe॒ vasī̭yā-nbhavati saṃ​va~thsa॒rasya̭ pa॒rastā̭da॒gnaye᳚ vra॒tapa̭taye puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-thsaṃ​va~thsa॒rame॒vainaṃ̭-vṛ~॒tra-ñja̭ghni॒vāgṃ sa̭ma॒gni-rvra॒tapa̭ti-rvra॒tamā la̭mbhayati॒ tato-'dhi॒ kāmaṃ̭-ya~jeta || 26 ||
(e॒tāṃ - ta - daudṷmbara॒gg॒ - svā - tri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 4)
nāso̭mayājī॒ sa-nna̭ye॒danā̭gataṃ॒-vā~ e॒tasya॒ payo॒ yo-'so̭mayājī॒ yadaso̭mayājī sa॒-nnaye᳚-tparimo॒ṣa e॒va so-'nṛ̭ta-ṅkaro॒tyatho॒ parai॒va si̭cyate somayā॒jyḙva sa-nna̭ye॒-tpayo॒ vai somaḥ॒ payaḥ̭ sānnā॒yya-mpaya̭sai॒va paya̭ ā॒tma-ndha̭tte॒ vi vā e॒ta-mpra॒jayā̭ pa॒śubhi̭rardhayati va॒rdhaya̭tyasya॒ bhrātṛ̭vyaṃ॒-ya~sya̭ ha॒virnirṷpta-mpu॒rastā᳚cca॒ndramā̭ [pu॒rastā᳚cca॒ndramāḥ᳚, a॒bhyṷdeti̭] 27
a॒bhyṷdeti̭ tre॒dhā ta̭ṇḍu॒lān. vi bha̭je॒dye ma̭ddhya॒mā-ssyustāna॒gnayḙ dā॒tre pṷro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla-ṅkuryā॒dye sthavi̭ṣṭhā॒stānindrā̭ya pradā॒tre da॒dhagg​śca॒ruṃ-ye~-'ṇi̭ṣṭhā॒stān. viṣṇa̭ve śipivi॒ṣṭāya̭ śṛ॒te ca॒ruma॒gnire॒vāsmai᳚ pra॒jā-mpra̭ja॒naya̭ti vṛ॒ddhāmindraḥ॒ praya̭cchati ya॒jño vai viṣṇuḥ̭ pa॒śava॒-śśipi̭rya॒jña e॒va pa॒śuṣu॒ prati̭tiṣṭhati॒ na dve [na dve, ya॒je॒ta॒ ya-tpūrva̭yā] 28
ya̭jeta॒ ya-tpūrva̭yā sampra॒ti yaje॒totta̭rayā cha॒mbaṭkṷryā॒dyadutta̭rayā sampra॒ti yajḙta॒ pūrva̭yā cha॒mbaṭkṷryā॒nneṣṭi॒rbhava̭ti॒ na ya॒jñastadanṷ hrītamu॒khya̭paga॒lbho jā̭yata॒ ekā̭me॒va ya̭jeta praga॒lbho᳚-'sya jāya॒te 'nā̭dṛtya॒ ta-ddve e॒va ya̭jeta yajña mu॒khame॒va pūrva̭yā॒-''labha̭te॒ yaja̭ta॒ utta̭rayā de॒vatā̭ e॒va pūrva̭yā 'varu॒ndha i̭ndri॒ya-mutta̭rayā devalo॒kame॒va [ ] 29
pūrva̭yā-'bhi॒jaya̭ti manuṣyalo॒kamutta̭rayā॒ bhūya̭so yajñakra॒tūnupai᳚tye॒ṣā vai su॒manā॒ nāmeṣṭi॒ryama॒dyejā॒na-mpa॒ścācca॒ndramā̭ a॒bhyṷdetya॒sminne॒vāsmai̭ lo॒ke-'rdhṷka-mbhavati dākṣāyaṇa ya॒jñena̭ suva॒rgakā̭mo yajeta pū॒rṇamā̭se॒ sa-nna̭ye-nmaitrāvaru॒ṇyā ''mikṣa̭yā 'māvā॒syā̭yāṃ-ya~jeta pū॒rṇamā̭se॒ vai de॒vānāgṃ̭ su॒tasteṣā̭me॒tama̭rdhamā॒sa-mprasṷta॒steṣā᳚-mmaitrāvaru॒ṇī va॒śā-'mā̭vā॒syā̭yā-manūba॒ndhyā̭ ya- [-manūba॒ndhyā̭ yat, pū॒rve॒dyu ryaja̭te॒] 30
-tpū᳚rve॒dyu ryaja̭te॒ vedi̭me॒va ta-tka̭roti॒ ya-dva॒thsā-na̭pāka॒roti̭ sadohavirdhā॒ne e॒va sa-mmi̭noti॒ yadyaja̭te de॒vaire॒va su॒tyāgṃ sa-mpā̭dayati॒ sa e॒tama̭rdhamā॒sagṃ sa̭dha॒māda̭-nde॒vai-ssoma̭-mpibati॒ ya-nmai᳚trāvaru॒ṇyā ''mikṣa̭yā 'māvā॒syā̭yāṃ॒-ya~ja̭te॒ yaivāsau de॒vānāṃ᳚-va~॒śā-'nṷ̄ba॒ndhyā̭ so e॒vaiṣaitasya̭ sā॒kṣādvā e॒ṣa de॒vāna॒bhyāro̭hati॒ ya ḙṣāṃ-ya~॒jña- [ya॒jñam, a॒bhyā॒roha̭ti॒] 31
-ma̭bhyā॒roha̭ti॒ yathā॒ khalu॒vai śreyā̭na॒bhyārṷ̄ḍhaḥ kā॒maya̭te॒ tathā̭ karoti॒ yadya̭va॒viddhya̭ti॒ pāpī̭yā-nbhavati॒ yadi॒ nāva॒viddhya̭ti sa॒dṛṃ-vyā~॒vṛtkā̭ma e॒tena̭ ya॒jñena̭ yajeta kṣu॒rapa̭vi॒r​hyḙṣa ya॒jñastā॒ja-kpuṇyo̭ vā॒ bhava̭ti॒ pra vā̭ mīyate॒ tasyai॒tadvra॒ta-nnānṛ̭taṃ-va~de॒nna mā॒gṃ॒ sama̭śñīyā॒nna striya॒mupḙyā॒nnāsya॒ palpṷ̄lanena॒ vāsaḥ̭ palpūlayeyu -re॒taddhi de॒vā-ssarva॒-nna ku॒rvanti̭ || 32 ||
(ca॒ndramā॒ -dve -dḙvalo॒kame॒va - ya-dya॒jñaṃ- pa̭lpūlayeyuḥ॒ -ṣaṭ ca̭) (a. 5)
e॒ṣa vai dḙvara॒tho ya-dda̭r​śapūrṇamā॒sau yo da̭r​śapūrṇamā॒sāvi॒ṣṭvā somḙna॒ yaja̭te॒ ratha̭spaṣṭa e॒vāva॒sāne॒ varḙ de॒vānā॒mava̭ syatye॒tāni॒ vā aṅgā॒parūgṃ̭ṣi saṃ​va~thsa॒rasya॒ ya-dda̭r​śapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭r​śapūrṇamā॒sau yaja॒te-'ṅgā॒parūg̭ṣye॒va saṃ̭​va~thsa॒rasya॒ prati̭ dadhātye॒ te vai saṃ̭​va~thsa॒rasya॒ cakṣṷṣī॒ ya-dda̭r​śapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭r​śapūrṇamā॒sau yaja̭te॒ tābhyā̭me॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamanṷ paśya- [paśyati, e॒ṣā vai] 33
-tye॒ṣā vai de॒vānāṃ॒-vi~krā᳚nti॒ rya-dda̭r​śapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭r​śapūrṇamā॒sau yaja̭te de॒vānā̭me॒va vikrā᳚nti॒manu॒ vikra̭mata e॒ṣa vai dḙva॒yānaḥ॒ panthā॒ ya-dda̭r​śapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭r​śapūrṇamā॒sau yaja̭te॒ ya e॒va dḙva॒yānaḥ॒ panthā॒stagṃ sa॒māro̭hatye॒tau vai de॒vānā॒gṃ॒ harī॒ ya-dda̭r​śapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭r​śapūrṇamā॒sau yaja̭te॒ yāve॒va de॒vānā॒gṃ॒ harī॒ tābhyā̭- [harī॒ tābhyā᳚m, e॒vaibhyo̭ ha॒vyaṃ-] 34
-me॒vaibhyo̭ ha॒vyaṃ-va~̭hatye॒tadvai de॒vānā̭mā॒syaṃ̭-ya~-dda̭r​śapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭r​śapūrṇamā॒sau yaja̭te sā॒kṣāde॒va de॒vānā̭mā॒syḙ juhotye॒ṣa vai ha̭virdhā॒nī yo da̭r​śapūrṇamāsayā॒jī sā॒yamprā̭taragniho॒tra-ñjṷhoti॒ yaja̭te dar​śapūrṇamā॒sā-vaha̭rahar-havirdhā॒nināgṃ̭ su॒to ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭r​śapūrṇamā॒sau yaja̭te havirdhā॒nya̭smīti॒ sarva̭me॒vāsya̭ bar​hi॒ṣya̭-nda॒tta-mbha̭vati de॒vāvā aha̭- [ahaḥ, ya॒jñiya॒-nnāvi̭nda॒-nte] 35
-rya॒jñiya॒-nnāvi̭nda॒-nte da̭r​śapūrṇamā॒sāva̭puna॒-ntau vā e॒tau pū॒tau meddhyau॒ ya-dda̭r​śapūrṇamā॒sau ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nda̭r​śapūrṇamā॒sau yaja̭te pū॒tāve॒vainau॒ meddhyaṷ yajate॒ nāmā̭vā॒syā̭yā-ñca paurṇamā॒syā-ñca॒ striya॒-mupḙyā॒dya- dṷpe॒yānniri̭ndriya-ssyā॒-thsoma̭sya॒ vai rājño᳚-'rdhamā॒sasya॒ rātra̭yaḥ॒ patna̭ya āsa॒-ntāsā̭mamāvā॒syā᳚-ñca paurṇamā॒sī-ñca॒ nopai॒- [nopai᳚t, te ḙnama॒bhi] 36
-tte ḙnama॒bhi sama̭nahyetā॒-ntaṃ-ya~kṣma̭ ārccha॒-drājā̭naṃ॒-ya~kṣma̭ āra॒diti॒ ta-drā̭jaya॒kṣmasya॒ janma॒ ya-tpāpī̭yā॒nabha̭va॒-tta-tpā̭paya॒kṣmasya॒ yajjā॒yābhyā॒mavi̭nda॒-ttajjā॒yenya̭sya॒ ya e॒vame॒teṣāṃ॒-ya~kṣmā̭ṇā॒-ñjanma॒ veda॒ naina̭me॒te yakṣmā̭vindanti॒ sa e॒te e॒va na̭ma॒syannupā̭dhāva॒-tte a̭brūtāṃ॒-va~raṃ̭-vṛ~ṇāvahā ā॒va-nde॒vānā᳚-mbhāga॒dhe a̭sāvā॒- [a̭sāva, ā॒vadadhi̭ de॒vā] 37
-'vadadhi̭ de॒vā i̭jyāntā॒ iti॒ tasmā᳚-thsa॒dṛśī̭nā॒gṃ॒ rātrī̭ṇā-mamāvā॒syā̭yā-ñca paurṇamā॒syā-ñca̭ de॒vā i̭jyanta e॒te hi de॒vānā᳚-mbhāga॒dhe bhā̭ga॒dhā a̭smai manu॒ṣyā̭ bhavanti॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ bhū॒tāni॒ kṣudha̭maghnan-thsa॒dyo ma̭nu॒ṣyā̭ ardhamā॒se de॒vā mā॒si pi॒taraḥ̭ saṃ​va~thsa॒re vana॒spata̭ya॒-stasmā॒-daha̭raha-rmanu॒ṣyā̭ aśa̭namicchante 'rdhamā॒se de॒vā i̭jyante mā॒si pi॒tṛbhyaḥ̭ kriyate saṃ​va~thsa॒re vana॒spata̭yaḥ॒ phala̭-ṅgṛhṇanti॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ hanti॒ kṣudha॒-mbhrātṛ̭vyam || 38 ||
(pa॒śya॒ti॒ - tābhyā॒ -maha̭ - rai - dasāva॒ -phalagṃ̭ -sa॒pta ca̭) (a. 6)
de॒vā vai narci na yajṷṣyaśrayanta॒ te sāma̭nne॒vā-'śra̭yanta॒ hi-ṅka̭roti॒ sāmai॒vā-'ka॒r॒hi-ṅka̭roti॒ yatrai॒va de॒vā aśra̭yanta॒ tata̭ e॒vainā॒-nprayṷṅkte॒ hi-ṅka̭roti vā॒ca e॒vaiṣa yogo॒ hi-ṅka̭roti pra॒jā e॒va ta-dyaja̭māna-ssṛjate॒ triḥ pra̭tha॒māmanvā̭ha॒ trirṷtta॒māṃ-ya~॒jñasyai॒va tadba॒r॒sa- [tadba॒r॒sam, na॒hya॒tyapra̭sragṃsāya॒-] 39
-nna̭hya॒tyapra̭sragṃsāya॒ santa̭ta॒manvā̭ha prā॒ṇānā̭ma॒nnādya̭sya॒ santa̭tyā॒ atho॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ rātha̭taṃrī-mpratha॒māmanvā̭ha॒ rātha̭taṃro॒ vā a॒yaṃ-lo~॒ka i॒mame॒va lo॒kama॒bhi ja̭yati॒ trirvi gṛ̭hṇāti॒ traya̭ i॒me lo॒kā i॒māne॒va lo॒kāna॒bhi ja̭yati॒ bār​ha̭tīmutta॒mā-manvā̭ha॒ bār​ha̭to॒ vā a॒sau lo॒ko̭-'mume॒va lo॒kama॒bhi ja̭yati॒ pra vo॒ [pra vaḥ̭, vājā॒] 40
vājā॒ ityani̭ruktā-mprājāpa॒tyāmanvā̭ha ya॒jño vai pra॒jāpa̭tirya॒jñame॒va pra॒jāpa̭ti॒mā ra̭bhate॒ pravo॒ vājā॒ ityanvā॒hānnaṃ॒-vai~ vājo-'nna̭me॒vāva̭ rundhe॒ pravo॒ vājā॒ ityanvā̭ha॒ tasmā᳚-tprā॒cīna॒gṃ॒ reto̭ dhīya॒te-'gna॒ ā yā̭hi vī॒taya॒ ityā̭ha॒ tasmā᳚-tpra॒tīcīḥ᳚ pra॒jā jā̭yante॒ pravo॒ vājā॒ [vājāḥ᳚, ityanvā̭ha॒] 41
ityanvā̭ha॒ māsā॒ vai vājā̭ ardhamā॒sā a॒bhidya̭vo de॒vā ha॒viṣma̭nto॒ gaurghṛ॒tācī̭ ya॒jño de॒vāñji̭gāti॒ yaja̭māna-ssumna॒yu-ri॒da-ma̭sī॒da-ma॒sītye॒va ya॒jñasya̭ pri॒ya-ndhāmāva̭ rundhe॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ sarva॒-māyṷ-riyā॒-diti॒ pra vo॒ vājā॒ iti॒ tasyā॒nūcyāgna॒ ā yā̭hi vī॒taya॒ iti॒ santa̭ta॒-mutta̭ra-mardha॒rcamā la̭bheta [ ] 42
prā॒ṇenai॒vā-'syā̭-'pā॒na-ndā̭dhāra॒ sarva॒māyṷreti॒ yo vā a̭ra॒tnigṃ sā̭midhe॒nīnāṃ॒-ve~dā̭ra॒tnāve॒va bhrātṛ̭vya-ṅkurute-'rdha॒rcau sa-nda̭dhātye॒ṣa vā a̭ra॒tni-ssā̭midhe॒nīnāṃ॒-ya~ e॒vaṃ-ve~dā̭ra॒tnāve॒va bhrātṛ̭vya-ṅkuruta॒ ṛṣer̭-ṛṣe॒rvā e॒tā nirmi̭tā॒ ya-thsā̭midhe॒nya̭stā yadasaṃ̭-yu~ktā॒-ssyuḥ pra॒jayā̭ pa॒śubhi॒ ryaja̭mānasya॒ vi ti̭ṣṭherannardha॒rcau sa-nda̭dhāti॒ saṃ ~yṷnaktye॒vainā॒stā a̭smai॒ saṃ​yu~̭ktā॒ ava̭ruddhā॒-ssarvā̭-mā॒śiṣa̭-nduhre || 43 ||
(ba॒r​saṃ - ~vo̭ - jāyante॒ pravo॒ vājā̭ - labheta - dadhāti॒ saṃ - daśa̭ ca) (a. 7)
aya̭jño॒ vā e॒ṣa yo̭-'sā॒mā-'gna॒ ā yā̭hi vī॒taya॒ ityā̭ha rathanta॒rasyai॒ṣa varṇa॒sta-ntvā̭ sa॒midbhi̭raṅgira॒ ityā̭ha vāmade॒vyasyai॒ṣa varṇo̭ bṛ॒hada̭gne su॒vīrya॒mityā̭ha bṛha॒ta e॒ṣa varṇo॒ yade॒ta-ntṛ॒cama॒nvāha̭ ya॒jñame॒va ta-thsāma̭nvanta-ṅkarotya॒gnira॒muṣmi̭n ~lo॒ka āsī̭dādi॒tyo᳚-'smi-ntāvi॒mau lo॒kāvaśā᳚ntā- [lo॒kāvaśā᳚ntau, ā॒stā॒-nte de॒vā] 44
-vāstā॒-nte de॒vā a̭bruva॒nnete॒mau vi paryṷ̄hā॒metyagna॒ ā yā̭hi vī॒taya॒ itya॒smin ~lo॒ke᳚-'gnima̭dadhu rbṛ॒hada̭gne su॒vīrya॒mitya॒muṣmi̭n ~lo॒ka ā̭di॒tya-ntato॒ vā i॒mau lo॒kāva̭śāmyatāṃ॒-ya~de॒vama॒nvāhā॒nayo᳚ rlo॒kayo॒-śśāntyai॒ śāmya̭to-'smā i॒mau lo॒kau ya e॒vaṃ-ve~da॒ pañca̭daśa sāmidhe॒nīranvā̭ha॒ pañca̭daśa॒ [pañca̭daśa, vā a̭rdhamā॒sasya॒] 45
vā a̭rdhamā॒sasya॒ rātra̭yo-'rdhamāsa॒śa-ssaṃ̭​va~thsa॒ra ā᳚pyate॒ tāsā॒-ntrīṇi̭ ca śa॒tāni̭ ṣa॒ṣṭiścā॒kṣarā̭ṇi॒ tāva̭tī-ssaṃ​va~thsa॒rasya॒ rātra̭yo-'kṣara॒śa e॒va saṃ̭​va~thsa॒ramā᳚pnoti nṛ॒medha̭śca॒ parṷcchepaśca brahma॒vādya̭mavadetāma॒smi-ndārā̭vā॒rdre᳚-'gni-ñja̭nayāva yata॒ro nau॒ brahmī̭yā॒niti̭ nṛ॒medho॒-'bhya̭vada॒-thsa dhū॒mama̭janaya॒-tparṷcchepo॒ 'bhya̭vada॒-thso᳚-'gnima̭janaya॒dṛṣa॒ itya̭bravī॒- [itya̭bravīt, yathsa॒māva̭dvi॒dva] 46
-dyathsa॒māva̭dvi॒dva ka॒thā tvama॒gnimajī̭jano॒ nāhamiti̭ sāmidhe॒nīnā̭me॒vāhaṃ-va~rṇaṃ̭-ve~॒detya̭bravī॒dya-dghṛ॒tava̭-tpa॒dama̭nū॒cyate॒ sa ā̭sāṃ॒-va~rṇa॒sta-ntvā̭ sa॒midbhi̭raṅgira॒ ityā̭ha sāmidhe॒nīṣve॒va tajjyoti̭ rjanayati॒ striya॒stena॒ yadṛca॒-sstriya॒stena॒ ya-dgā̭ya॒triya॒-sstriya॒stena॒ ya-thsā̭midhe॒nyo̭ vṛṣa̭ṇvatī॒-manvā̭ha॒ [vṛṣa̭ṇvatī॒-manvā̭ha, tena॒ pugg​sva̭tī॒stena॒] 47
tena॒ pugg​sva̭tī॒stena॒ sendrā॒stena̭ mithu॒nā a॒gnirde॒vānā᳚-ndū॒ta āsī̭du॒śanā̭ kā॒vyo-'sṷrāṇā॒-ntau pra॒jāpa̭ti-mpra॒śñamai̭tā॒gṃ॒ sa pra॒jāpa̭tira॒gni-ndū॒taṃ-vṛ~̭ṇīmaha॒ itya॒bhi pa॒ryāva̭rtata॒ tato̭ de॒vā abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo॒-'gni-ndū॒taṃ-vṛ~̭ṇīmaha॒ itya॒nvāha॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavatyaddhva॒rava̭tī॒manvā̭ha॒ bhrātṛ̭vyame॒vaitayā᳚ [bhrātṛ̭vyame॒vaitayā᳚, dhva॒ra॒ti॒ śo॒ciṣkḙśa॒stamī̭maha॒] 48
dhvarati śo॒ciṣkḙśa॒stamī̭maha॒ ityā̭ha pa॒vitra̭me॒vaita-dyaja̭māname॒vaitayā̭ pavayati॒ sami̭ddho agna āhu॒tetyā̭ha pari॒dhime॒vaita-mpari̭ dadhā॒tyaska̭ndāya॒ yadata̭ ū॒rdhvama̭bhyāda॒ddhyādyathā̭ bahiḥ pari॒dhi skanda̭ti tā॒dṛge॒va ta-ttrayo॒ vā a॒gnayo̭ havya॒vāha̭no de॒vānā᳚-ṅkavya॒vāha̭naḥ pitṛ॒ṇāgṃ sa॒hara̭kṣā॒ asṷrāṇā॒-nta e॒tar​hyā śagṃ̭sante॒ māṃ-va~̭riṣyate॒ mā- [mām, iti̭] 49
-miti̭ vṛṇī॒ddhvagṃ ha̭vya॒vāha̭na॒mityā̭ha॒ ya e॒va de॒vānā॒-ntaṃ-vṛ~̭ṇīta ār​ṣe॒yaṃ-vṛ~̭ṇīte॒ bandho̭re॒va naityatho॒ santa̭tyai pa॒rastā̭da॒rvāco̭ vṛṇīte॒ tasmā᳚-tpa॒rastā̭da॒rvāñco̭ manu॒ṣyā᳚-npi॒taro-'nu॒ pra pi̭pate || 50 ||
(aśā᳚ntā - vāha॒ pañca̭daśā - bravī॒ - danvā̭hai॒ - tayā̭ - variṣyate॒ mā - mekā॒nnatri॒gṃ॒śacca̭) (a. 8)
agnḙ ma॒hāgṃ a॒sītyā̭ha ma॒hān. hyḙṣa yada॒gni rbrā᳚hma॒ṇetyā̭ha brāhma॒ṇo hyḙṣa bhā̭ra॒tetyā̭hai॒ṣa hi de॒vebhyo̭ ha॒vya-mbhara̭ti de॒veddha॒ ityā̭ha de॒vā hyḙtamaindha̭ta॒ manvi̭ddha॒ ityā̭ha॒ manu॒r​hyḙtamutta̭ro de॒vebhya॒ aindhar​ṣi̭ṣṭuta॒ ityā॒har​ṣa̭yo॒ hyḙtamastṷva॒n viprā̭numadita॒ ityā̭ha॒ [ityā̭ha, viprā॒ hyḙte] 51
viprā॒ hyḙte yacchṷśru॒vāgṃsaḥ̭ kaviśa॒sta ityā̭ha ka॒vayo॒ hyḙte yacchṷśru॒vāgṃso॒ brahma̭sagṃśita॒ ityā̭ha॒ brahma̭sagṃśito॒ hyḙṣa ghṛ॒tāha̭vana॒ ityā̭ha ghṛtāhu॒tir​hya̭sya pri॒yata̭mā pra॒ṇīrya॒jñānā॒mityā̭ha pra॒ṇīr​hyḙṣa ya॒jñānāgṃ̭ ra॒thīra̭ddhva॒rāṇā॒mityā̭hai॒ṣa hi dḙvara॒tho̭-'tūrto॒ hotetyā̭ha॒ na hyḙta-ṅkaśca॒na [ ] 52
tara̭ti॒ tūrṇi̭r-havya॒vāḍityā̭ha॒ sarva॒gg॒hyḙṣa tara॒tyāspātra̭-ñju॒hūrde॒vānā॒mityā̭ha ju॒hūr​hyḙṣa de॒vānā᳚-ñcama॒so dḙva॒pāna॒ ityā̭ha cama॒so hyḙṣa dḙva॒pāno॒-'rāgṃ i̭vāgne ne॒mirde॒vāg​stva-mpa̭ri॒bhūra॒sītyā̭ha de॒vān hyḙṣa pa̭ri॒bhūrya-dbrū॒yādā va̭ha de॒vā-ndḙvaya॒te yaja̭mānā॒yeti॒ bhrātṛ̭vyamasmai [bhrātṛ̭vyamasmai, ja॒na॒ye॒dā va̭ha] 53
janaye॒dā va̭ha de॒vān. yaja̭mānā॒yetyā̭ha॒ yaja̭māname॒vaitena̭ vardhayatya॒gnima̭gna॒ ā va̭ha॒ soma॒mā va॒hetyā̭ha de॒vatā̭ e॒va ta-dya̭thāpū॒rvamupa̭ hvayata॒ ā cā᳚gne de॒vān. vaha̭ su॒yajā̭ ca yaja jātaveda॒ ityā̭hā॒gnime॒va ta-thsagg​ śya̭ti॒ so᳚-'sya॒ sagṃśi̭to de॒vebhyo̭ ha॒vyaṃ-va~̭hatya॒gnir-hote- [-hotā᳚, ityā̭hā॒-'gnirvai] 54
-tyā̭hā॒-'gnirvai de॒vānā॒gṃ॒ hotā॒ ya e॒va de॒vānā॒gṃ॒ hotā॒ taṃ-vṛ~̭ṇīte॒smo va॒yamityā̭hā॒-''tmāna̭me॒va sa॒ttva-ṅga̭mayati sā॒dhu tḙ yajamāna de॒vatetyā̭hā॒-''śiṣa̭me॒vaitāmā śā᳚ste॒ yadbrū॒yā-dyo᳚-'gnigṃ hotā̭ra॒mavṛ̭thā॒ itya॒gnino̭bha॒yato॒ yaja̭māna॒-mpari̭ gṛhṇīyā-tpra॒māyṷka-ssyā-dyajamānadeva॒tyā̭ vai ju॒hūrbhrā̭tṛvya deva॒tyo̭pa॒bhṛ- [deva॒tyo̭pa॒bhṛt, yaddve i̭va] 55
-dyaddve i̭va brū॒yā-dbhrātṛ̭vyamasmai janaye-dghṛ॒tava̭tīmaddhvaryo॒ sruca॒mā-'sya॒svetyā̭ha॒ yaja̭māna me॒vaitena̭ vardhayati devā॒yuva॒mityā̭ha de॒vān. hyḙṣā-'va̭ti vi॒śvavā̭rā॒mityā̭ha॒ viśva॒gg॒ hyḙṣā-'va॒tīḍā̭mahai de॒vāgṃ ī॒ḍenyā᳚nnama॒syāma̭ nama॒syāṋ yajā̭ma ya॒jñiyā॒nityā̭hamanu॒ṣyā̭ vā ī॒ḍenyāḥ᳚ pi॒taro̭ nama॒syā̭ de॒vā ya॒jñiyā̭ de॒vatā̭ e॒va ta-dya̭thābhā॒gaṃ-ya~̭jati || 56 ||
(viprā̭numadita॒ ityā̭ha - ca॒nā - 'smai॒ - hoto̭ - pa॒bhṛ-d- de॒vatā̭ e॒va - trīṇi̭ ca) (a. 9)
trīg​stṛ॒cānanṷ brūyā-drāja॒nya̭sya॒ trayo॒ vā a॒nye rā̭ja॒nyā᳚-tpurṷṣā brāhma॒ṇo vaiśyaḥ̭ śū॒drastāne॒vāsmā॒ anṷkān karoti॒ pañca̭da॒śānṷ brūyā-drāja॒nya̭sya pañcada॒śo vai rā̭ja॒nyaḥ̭ sva e॒vaina॒gg॒ stome॒ prati̭ṣṭhāpayati tri॒ṣṭubhā॒ pari̭ daddhyādindri॒yaṃ-vai~ tri॒ṣṭugi̭ndri॒yakā̭maḥ॒ khalu॒ vai rā̭ja॒nyo̭ yajate tri॒ṣṭubhai॒vāsmā̭ indri॒ya-mpari̭ gṛhṇāti॒ yadi̭ kā॒mayḙta [kā॒mayḙta, bra॒hma॒va॒rca॒sama॒stviti̭] 57
brahmavarca॒sama॒stviti̭ gāyatri॒yā pari̭ daddhyā-dbrahmavarca॒saṃ-vai~ gā̭ya॒trī bra̭hmavarca॒same॒va bha̭vati sa॒ptada॒śānṷ brūyā॒-dvaiśya̭sya saptada॒śo vai vaiśya॒-ssva e॒vaina॒gg॒ stome॒ prati̭ ṣṭhāpayati॒jaga̭tyā॒ pari̭ daddhyā॒jjāga̭tā॒ vai pa॒śavaḥ̭ pa॒śukā̭maḥ॒ khalu॒ vai vaiśyo̭ yajate॒ jaga̭tyai॒vāsmai̭ pa॒śū-npari̭ gṛhṇā॒tye ka̭vigṃ śati॒manṷ brūyā-tprati॒ṣṭhākā̭masyai kavi॒gṃ॒śa-sstomā̭nā-mprati॒ṣṭhā prati̭ṣṭhityai॒ [prati̭ṣṭhityai, catṷrvigṃśati॒manṷ] 58
catṷrvigṃśati॒manṷ brūyā-dbrahmavarca॒sa-kā̭masya॒ catṷrvigṃśatyakṣarā gāya॒trī gā̭ya॒trī bra̭hmavarca॒sa-ṅgā̭yatri॒yaivāsmai᳚ brahmavarca॒samava̭ rundhe tri॒gṃ॒śata॒manṷ brūyā॒danna̭kāmasya tri॒gṃ॒śada̭kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rā-ḍvi॒rājai॒vāsmā̭ a॒nnādya॒mava̭ rundhe॒ dvātrigṃ̭śata॒manṷ brūyā-tprati॒ṣṭhākā̭masya॒ dvātrigṃ̭śadakṣarā 'nu॒ṣṭuga̭nu॒ṣṭu-pchanda̭sā-mprati॒ṣṭhā prati̭ṣṭhityai॒ ṣaṭtrigṃ̭śata॒manṷ brūyā-tpa॒śukā̭masya॒ ṣaṭtrigṃ̭śadakṣarā bṛha॒tī bār​ha̭tāḥ pa॒śavo̭ bṛha॒tyaivāsmai̭ pa॒śū- [pa॒śūn, ava̭ rundhe॒] 59
-nava̭ rundhe॒ catṷścatvārigṃśata॒manṷ brūyādindri॒yakā̭masya॒ catṷścatvārigṃśadakṣarā tri॒ṣṭugi̭ndri॒ya-ntri॒ṣṭu-ptri॒ṣṭubhai॒vāsmā̭ indri॒yamava̭ rundhe॒ 'ṣṭāca̭tvārigṃ śata॒manṷ brūyā-tpa॒śukā̭masyā॒ṣṭāca̭tvārigṃśadakṣarā॒ jaga̭tī॒ jāga̭tāḥ pa॒śavo॒jaga̭tyai॒vāsmai̭ pa॒śūnava̭ rundhe॒ sarvā̭ṇi॒ chandā॒g॒ syanṷ brūyā-dbahuyā॒jina॒-ssarvā̭ṇi॒ vā e॒tasya॒ chandā॒g॒sya va̭ruddhāni॒ yo ba̭huyā॒jyapa̭rimita॒manṷ brūyā॒dapa̭rimita॒syā va̭rudhyai || 60 ||
(kā॒mayḙta॒ - prati̭ṣṭhityai - pa॒śūnth - sa॒ptaca̭tvārigṃśacca) (a. 10)
nivī̭ta-mmanu॒ṣyā̭ṇā-mprācīnāvī॒ta-mpi̭tṛ॒ṇāmupa̭vīta-nde॒vānā॒mupa̭ vyayate devala॒kṣmame॒va ta-tkṷrute॒ tiṣṭha॒nnanvā̭ha॒ tiṣṭha॒nn॒. hyāśrṷtataraṃ॒-va~da̭ti॒ tiṣṭha॒nnanvā̭ha suva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒bhiji̭tyā॒ āsī̭no yajatya॒sminne॒va lo॒ke prati̭tiṣṭhati॒ ya-tkrau॒ñcama॒nvāhā̭-''su॒ra-nta-dyanma॒ndra-mmā̭nu॒ṣa-ntadyada̭nta॒rā ta-thsadḙvamanta॒rā-'nūcyagṃ̭ sadeva॒tvāya̭ vi॒dvāgṃso॒ vai [ ] 61
pu॒rā hotā̭ro-'bhūva॒-ntasmā॒-dvidhṛ̭tā॒ addhvā॒no-'bhṷ̄va॒-nna panthā̭na॒-ssama̭rukṣannantarve॒dya̭nyaḥ pādo॒ bhava̭ti bahirve॒dya̭nyo-'thānvā॒hāddhva̭nāṃ॒-vi~dhṛ̭tyai pa॒thāmasagṃ̭ rohā॒yātho̭ bhū॒tañcai॒va bha̭vi॒ṣyaccāva̭ ru॒ndhe-'tho॒ pari̭mita-ñcai॒vāpa̭rimita॒-ñcāva̭ ru॒ndhe-'tho᳚ grā॒myāg​ścai॒va pa॒śūnā̭ra॒ṇyāg​ścāva̭ ru॒ndhe-'tho̭ [ru॒ndhe-'tho᳚, de॒va॒lo॒ka-ñcai॒va] 62
devalo॒ka-ñcai॒va ma̭nuṣya lo॒ka-ñcā॒bhi ja̭yati de॒vā vai sā̭midhe॒nīra॒nūcya̭ ya॒jña-nnānva̭paśya॒n​thsa pra॒jāpa̭tistū॒ṣṇī-mā̭ghā॒ramā 'ghā̭raya॒-ttato॒ vai de॒vā ya॒jñamanva̭paśya॒n॒. ya-ttū॒ṣṇīmā̭ghā॒ra-mā̭ghā॒raya̭ti ya॒jñasyānṷkhyātyā॒ atho̭ sāmidhe॒nīre॒vābhya̭-na॒ktyalū᳚kṣo bhavati॒ ya e॒vaṃ-ve~dātho̭ ta॒rpaya̭tye॒vainā॒-stṛpya̭ti pra॒jayā̭ pa॒śubhi॒- [pa॒śubhiḥ̭, ya e॒vaṃ-ve~da॒] 63
-rya e॒vaṃ-ve~da॒ yadeka̭yā ''ghā॒raye॒dekā᳚-mprīṇīyā॒dya-ddvābhyā॒-ndve prī̭ṇīyā॒dya-dti॒sṛbhi॒rati॒ tadrḙcaye॒tmana॒sā ''ghā̭rayati॒ mana̭sā॒ hyanā᳚ptamā॒pyatḙ ti॒ryañca॒mā ghā̭raya॒tyacha̭mbaṭkāraṃ॒-vā~kca॒ mana̭ścā ''rtīyetāma॒ha-nde॒vebhyo̭ ha॒vyaṃ-va~̭hā॒mīti॒ vāga̭bravīda॒ha-nde॒vebhya॒ iti॒ mana॒stau pra॒jāpa̭ti-mpra॒śñamai̭tā॒gṃ॒ so᳚-'bravī- [so᳚-'bravīt, pra॒jāpa̭tirdū॒tīre॒va] 64
-tpra॒jāpa̭tirdū॒tīre॒va tva-mmana̭so-'si॒ yaddhi mana̭sā॒ dhyāya̭ti॒ tadvā॒cā vada॒tīti॒ ta-tkhalu॒ tubhya॒-nna vā॒cā jṷhava॒nnitya̭bravī॒-ttasmā॒nmana̭sā pra॒jāpa̭taye juhvati॒mana̭ iva॒ hi pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jāpa̭te॒rāptyai̭ pari॒dhīn​thsa-mmā᳚r​ṣṭi pu॒nātye॒vainā॒n​trirma̭ddhya॒ma-ntrayo॒ vai prā॒ṇāḥ prā॒ṇāne॒vābhi ja̭yati॒ trirda̭kṣiṇā॒rdhyaṃ̭ traya̭ [-trayaḥ̭, i॒me lo॒kā] 65
i॒me lo॒kā i॒māne॒va lo॒kāna॒bhi ja̭yati॒ trirṷttarā॒rdhya̭-ntrayo॒ vai dḙva॒yānāḥ॒ panthā̭na॒stāne॒vābhi ja̭yati॒ trirupa̭ vājayati॒ trayo॒ vai dḙvalo॒kā dḙvalo॒kāne॒vābhi ja̭yati॒ dvāda̭śa॒ sa-mpa̭dyante॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃ​va~thsa॒ra-ssaṃ̭​va~thsa॒rame॒va prī̭ṇā॒tyatho̭ saṃ​va~thsa॒rame॒vāsmā॒ upa̭ dadhāti suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyā āghā॒ramā ghā̭rayati ti॒ra i̭va॒ [ti॒ra i̭va, vai sṷva॒rgo] 66
vai sṷva॒rgo lo॒ka-ssṷva॒rgame॒vāsmai̭ lo॒ka-mpraro̭cayatyṛ॒jumā ghā̭rayatyṛ॒juri̭va॒ hi prā॒ṇa-ssanta̭ta॒mā ghā̭rayati prā॒ṇānā̭ma॒nnādya̭sya॒ santa̭tyā॒ atho॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ ya-ṅkā॒mayḙta pra॒māyṷka-ssyā॒diti̭ ji॒hma-ntasyā ''ghā̭raye-tprā॒ṇame॒vāsmā᳚jji॒hma-nna̭yati tā॒ja-kpramī̭yate॒śiro॒ vā e॒ta-dya॒jñasya॒ yadā̭ghā॒ra ā॒tmā dhru॒vā- [ā॒tmā dhru॒vā, ā॒ghā॒ramā॒ghārya̭] 67
-''ghā॒ramā॒ghārya̭ dhru॒vāgṃ sama̭naktyā॒tmanne॒va ya॒jñasya॒ śiraḥ॒ prati̭ dadhātya॒gni-rde॒vānā᳚-ndū॒ta āsī॒-ddaivyo-'sṷrāṇā॒-ntau pra॒jāpa̭ti-mpra॒śña-mai̭tā॒gṃ॒ sa pra॒jāpa̭ti rbrāhma॒ṇa-ma̭bravī-de॒tadvi brū॒hītyā śrā̭va॒yetī॒da-ndḙvā-śśṛṇu॒teti॒ vāva tada̭bravī-da॒gni rde॒vo hoteti॒ ya e॒va de॒vānā॒-ntama̭vṛṇīta॒ tato̭ de॒vā [de॒vāḥ, abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒] 68
abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣaḥ̭ prava॒ra-mpra̭vṛ॒ṇate॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati॒ yadbrā᳚hma॒ṇaścā brā᳚hmaṇaśca pra॒śña-me॒yātā᳚-mbrāhma॒ṇāyādhi̭ brūyā॒-dya-dbrā᳚hma॒ṇāyā॒-'ddhyāhā॒ ''tmane-'ddhyā̭ha॒ yadbrā᳚hma॒ṇa-mpa॒rāhā॒-''tmāna॒-mparā̭-''ha॒ tasmā᳚-dbrāhma॒ṇo na pa॒rocyaḥ̭ || 69 ||
(vā - ā̭ra॒ṇyāg​ścāva̭ ru॒ndhe-'tho̭ - pa॒śubhiḥ॒ - so᳚-'bravī-d- dakṣiṇā॒rdhyaṃ̭ traya̭ -iva - dhru॒vā - de॒vā - śca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 11)
āyṷṣṭa āyu॒rdā a̭gna॒ ā pyā̭yasva॒ sa-nte 'va̭ te॒ heḍa॒ udṷtta॒ma-mpraṇo̭ de॒vyā no̭ di॒vo 'gnā̭ viṣṇū॒ agnā̭viṣṇū i॒ma-mmḙ varuṇa॒-tattvā̭ yā॒ myu du॒tya-ñci॒tram || a॒pā-nnapā॒dā hyasthā̭-du॒pastha̭-ñji॒hmānā̭-mū॒rdhvo vi॒dyutaṃ॒-va~sā̭naḥ | tasya॒ jyeṣṭha̭-mmahi॒mānaṃ॒-va~ha̭ntī॒r॒ hira̭ṇyavarṇāḥ॒ pari̭ yanti ya॒hvīḥ || sa- [sam, a॒nyā yantyupa̭] 70
-ma॒nyā yantyupa̭ yantya॒nyā-ssa̭mā॒namū॒rva-nna॒dyaḥ̭ pṛṇanti | tamū॒ śuci॒gṃ॒ śuca̭yo dīdi॒vāgṃ sa̭ma॒pā-nnapā̭ta॒-mpari̭tasthu॒rāpaḥ̭ | tamasmḙrā yuva॒tayo॒ yuvā̭na-mmarmṛ॒jyamā̭nāḥ॒ pari̭ ya॒ntyāpaḥ̭ || sa śu॒kreṇa॒ śikva̭nā re॒vada॒gnirdī॒dāyā̭ni॒ddhmo ghṛ॒tani̭rṇiga॒phsu || indrā॒varṷṇayora॒hagṃsa॒mrājo॒rava॒ ā vṛ̭ṇe | tā no̭ mṛḍāta ī॒dṛśe᳚ || indrā̭varuṇā yu॒vama̭ddhva॒rāya̭ no [yu॒vama̭ddhva॒rāya̭ naḥ, vi॒śe janā̭ya॒] 71
vi॒śe janā̭ya॒ mahi॒ śarma̭ yacchatam | dī॒rghapra̭yajyu॒mati॒ yo va̭nu॒ṣyati̭ va॒ya-ñja̭yema॒ pṛta̭nāsu dū॒ḍhyaḥ̭ || ā no̭mitrāvaruṇā॒, prabā॒havā᳚ || tva-nno̭ agne॒ varṷṇasya vi॒dvā-nde॒vasya॒ heḍo-'va̭ yāsi sīṣṭhāḥ | yaji̭ṣṭho॒ vahni̭ tama॒-śśośṷcāno॒ viśvā॒ dveṣāgṃ̭si॒ pramṷmugdhya॒smat || sa tvanno̭ agne-'va॒mo bha̭vo॒tī nedi̭ṣṭho a॒syā u॒ṣaso॒ vyṷṣṭau | ava̭ yakṣva no॒ varṷṇa॒gṃ॒ [no॒ varṷṇam, rarā̭ṇo vī॒hi] 72
rarā̭ṇo vī॒hi mṛ̭ḍī॒kagṃ su॒havo̭ na edhi || praprā॒yama॒gnirbha̭ra॒tasya̭ śṛṇve॒ vi ya-thsūryo॒ na roca̭te bṛ॒hadbhāḥ | a॒bhi yaḥ pū॒ru-mpṛta̭nāsu ta॒sthau dī॒dāya॒ daivyo॒ ati̭thi-śśi॒vo naḥ̭ || pra tḙ yakṣi॒ pra ta̭ iyarmi॒ manma॒ bhuvo॒ yathā॒ vandyo̭ no॒ havḙṣu | dhanva̭nniva pra॒pā a̭si॒ tvama̭gna iya॒kṣavḙ pū॒rave᳚ pratna rājann || 73 ||
vi pāja̭sā॒ vi jyoti̭ṣā || sa tvama̭gne॒ pratī̭kena॒ pratyo̭ṣa yātudhā॒nyaḥ̭ | u॒ru॒kṣayḙṣu॒ dīdya̭t || tagṃ su॒pratī̭kagṃ su॒dṛśa॒gg॒ svañca॒-mavi̭dvāgṃso vi॒duṣṭa̭ragṃ sapema | sa ya̭kṣa॒-dviśvā̭ va॒yunā̭ni vi॒dvā-npra ha॒vya-ma॒gni-ra॒mṛtḙṣu vocat || a॒gṃ॒ho॒mucḙ vi॒veṣa॒ yanmā॒ vina̭ i॒ndre-ndra̭ kṣa॒trami̭ndri॒yāṇi̭ śatakra॒to 'nṷ te dāyi || 74 ||
(ya॒hvī-ssa - ma̭dhva॒rāya̭ no॒ - varṷṇagṃ - rāja॒gg॒ -tṷścatvārigṃśacca) (a. 12)
(vi॒śvarṷ̄pa॒ - stvaṣṭe - ndraṃ̭-vṛ~॒traṃ - bra̭hmavā॒dina॒-ssa tvai - nā-'so̭mayājye॒ - ṣa vai dḙvara॒tho - de॒vā vai narci nā - ya॒jño - 'gnḙ ma॒hān - trīn - nivī̭ta॒ - māyṷṣṭe॒ - dvāda̭śa)
(vi॒śvarṷ̄po॒ - nainagṃ̭ śītarū॒rā - va॒dya vasṷ - pūrve॒dyu - rvājā॒ itya - gnḙ ma॒hān - nivī̭ta - ma॒nyā yanti॒ - catuḥ̭ saptatiḥ )
(vi॒śvarūpo॒, 'nṷ te dāyi)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe pañcamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||