📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.79 যুদ্ধকাণ্ড - একোনাশীতিতম সর্গঃ
6.79 Yuddhakanda - Ekonashititama Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে যুদ্ধকাণ্ডম্ ।
অথ একোনাশীতিতমস্সর্গঃ ।
নির্গতম্মকরাক্ষন্তেদৃষ্টবাবানরপুঙ্গবাঃ ।
আপ্লুত্যসহসাসর্বেযোদ্ধুকামাব্যবস্থিতাঃ ॥ 1 ॥
ততঃপ্রবৃত্তংসুমহত্তদ্যুদ্ধংরোমহর্ষণম্ ।
নিশাচরৈঃপ্লবঙ্গানান্দেবানান্দানবৈরিব ॥ 2 ॥
বৃক্ষশূলনিপাতৈশ্চশিলাপরিঘপাতনৈঃ ।
অন্যোন্যম্মর্দযন্তিস্মতদাকপিনিশাচরাঃ ॥ 3 ॥
শক্তিখডগগদাকুন্তৈস্তোমরৈশ্চনিশাচরাঃ ।
পট্টসৈর্ভিণ্ঢিপালৈশ্চবাণপাতৈঃসমন্ততঃ ॥ 4 ॥
পাশমুদ্গরদণ্ডৈশ্চনিখাতৈশ্চাপরেস্তথা ।
কদনঙ্কপিসিংহানাঞ্চক্রুস্তেরজনীচরাঃ ॥ 5 ॥
বাণৌঘৈরর্দিতাশ্চাপিখরপুত্রেণবানরাঃ ।
সম্ভ্রান্তমনসস্সর্বেদুদ্রুবুর্ভযপীডিতাঃ ॥ 6 ॥
তান্দৃষ্টবারাক্ষসাস্সর্বেদ্রবমাণান্বলীমুখান্ ।
নেদুস্তেসিম্হবদ্দৃষ্টারাক্ষসাজিতকাশিনঃ ॥ 7 ॥
বিদ্রবত্সুতদাতেষুবানরেষুসমন্ততঃ ।
রামস্তান্বারমাযাসশরবর্ষেণরাক্ষসান্ ॥ 8 ॥
রিতান্রাক্ষসান্দৃষ্টবামকরাক্ষোনিশাচরঃ ।
ক্রোধানলসমাবিষ্টোবচনঞ্চেদমব্রবীত্ ॥ 9 ॥
তিষ্ঠরাম মযাসার্ধন্দ্বন্দ্বযুদ্ধন্দদামিতে ।
ত্যাজযিষ্যামিতেপ্রাণান্ ধনুর্মুক্সৈশশিতৈশ্শরৈঃ ॥ 10 ॥
যত্তদাদণ্ডকারণ্যেপিতরংহতবান্মম ।
তদগ্রতঃস্বকর্মস্থন্দৃষ্টবারোষোঽভিবর্ধতে ॥ 11 ॥
দহ্যন্তেধৃশমঙ্গানিদুরাত্মন্মমরাঘব ।
যন্মযাসি ন দৃষ্টস্ত্বন্তস্মিন্ কালেমহাবনে ॥ 12 ॥
দিষ্ট্যাসিদর্শনংরাম মমত্বম্প্রাপ্তবানিহ ।
কাঙ্ক্ষিতোঽসিক্ষুধার্তস্যসিংহস্যেবেতরোমৃগঃ ॥ 13 ॥
অদ্যমদ্বাণবেগেনপ্রেতরাডিবষযঙ্গতঃ ।
যেত্বযানিহতাঃশূরাঃসহতৈশ্চসমেষ্যসি ॥ 14 ॥
বহুনাত্রকিমুক্তেনশৃণুরাম বচোমম ।
পশ্যন্তুসকলালোকাস্ত্বা, মাঞ্চৈবরণাজিরে ॥ 15 ॥
অস্ত্রৈর্বাগদযাবাপিবাহুভ্যাংবামহাহবে ।
অভ্যস্তংযেনবারাম তেনৈবযুধিবর্ততাম্ ॥ 16 ॥
মকরাক্ষ্বচশ্শ্রুত্বারামোদশরথাত্মজঃ ।
অব্রবীত্প্রহসন্বাক্যমুত্তরোত্তরবাদিনম্ ॥ 17 ॥
কত্থসেকিংবৃথারক্ষো বহূন্যসদৃশানিতে ।
ন রণেশক্যতেজেতুংবিনাযুদ্ধেনবাগ্ভলাত্ ॥ 18 ॥
চতুর্দশসহস্রাণিরক্ষসান্ত্বত্পিতা চ যঃ ।
ত্রিশিরাদূষণশ্চাপিদণ্ডকেনিহতামযা ॥ 19 ॥
স্বাশিতাস্তবমাংসেনগৃধ্রগোমাযুবাযসাঃ ।
ভবিষ্যন্ত্যদ্যবৈপাপ তীক্ষ্ণতুণ্ডনখাঙ্কুরাঃ ॥ 20 ॥
রাঘবেণৈবমুক্তস্তুমকরাক্ষোমহাবলঃ ।
বাণৌঘানমুচত্তস্মৈরাঘবাযরণাজিরে ॥ 21 ॥
তান্শরান্ শরবর্ষেণরামশ্চিচ্ছেদনৈকধা ।
নিপেতুর্ভুবিতেছিন্নারুক্মপুঙ্খাস্সহস্রশঃ ॥ 22 ॥
তদ্যুদ্ধমভবত্তত্রসমেত্যান্যোন্যমোজসা ।
খররাক্ষসপুত্রস্যসূনোর্ধশরথস্য চ ॥ 23 ॥
জীমূতযোরিবাকাশেশব্দোজ্যাতলযোস্তদা ।
ধনুর্মুক্তঃস্বনোত্কৃষ্টশ্শ্রূযতে চ রণাজিরে ॥ 24 ॥
দেবদানবগন্ধর্বাঃকিন্নরাশ্চমহোরগাঃ ।
অন্তরিক্ষগতাস্সর্বেদ্রষ্টুকামাস্তদদ্ভুতম্ ॥ 25 ॥
বিদ্ধমন্যোন্যগাত্রেষুদ্বিগুণংবর্ধতেপরম্ ।
কৃতপ্রতিকৃতান্যোন্যঙ্কুরুতান্তৌরণাজিরে ॥ 26 ॥
রামমুক্তাংস্তুবাণৌঘান্ রাক্ষসস্ত্বচ্ছিনদ্রণে ।
রক্ষোমুক্তাংস্তুরামোবৈনৈকথাপ্রাচ্ছিনচ্ছরৈঃ ॥ 27 ॥
বাণৌঘৈর্বিততাস্সর্বাদিশশ্চপ্রদিশস্তথা ।
সঞ্ছন্নাবসুধাচৈবসমন্তান্নপ্রকাশতে ॥ 28 ॥
তঃক্রুদ্ধোমহাবাহুর্ধনুচ্শিচ্ছেদরক্ষসঃ ।
অষ্টাভিরথনারাচৈস্সূতংবিব্যাধরাঘবঃ ॥ 29 ॥
ভিত্ত্বারথংশরৈরামোহত্বাআশ্বানপাতযত্ ।
বিরথোবসুধাস্থশ্চমকরাক্ষোনিশাচরঃ ॥ 30 ॥
তত্তিষ্ঠদ্বসুধাংরক্ষশ্শূলঞ্জগ্রাহপাণিনা ।
ত্রাসনংসর্বভূতানাংযুগান্তাগ্নিসমপ্রভম্ ॥ 31 ॥
দুরবাপং মহচ্ছূলংরুদ্রদত্তম্ভযঙ্করম্ ।
জাজ্বল্যমানমাকাশেসংহারাস্ত্রমিবাপরম্ ॥ 32 ॥
যন্দৃষ্টবাদেবতাঃসর্বাভযার্তাবিদ্রুতাদিশঃ ।
বিভ্রাম্যতুমহচ্ছূলম্প্রজ্বলন্তন্নিশাচরঃ ॥ 33 ॥
স ক্রোধাপ্রাহিণোত্তস্মৈরাঘবাযমহাত্মনে ।
তমাপতন্তঞ্জ্বলিতঙ্খরপুত্রকরাচ্চ্যুতম্ ॥ 34 ॥
বাণৈত্রিভিরাকাশেশূলঞ্চিচ্ছেদরাঘবঃ ।
সচ্ছন্নোনৈকথাশূলোদিব্যহাটকমণ্ডিতঃ ॥ 35 ॥
ব্যশীর্যতমহোল্কেবরামবাণার্দিতোভুবি ।
চ্ছূলন্নিহতন্দৃষ্টবারামেণাক্লিষ্টকর্মণা ॥ 36 ॥
সাধুসাবধিতিভূতানিব্যাহরন্তিনভোগতাঃ ।
তন্দৃষ্টবানিহতংশূলম্মকরাক্ষোনিশাচরঃ ॥ 37 ॥
মুষ্টিমুদ্যম্যকাকুত্স্থন্তিষ্ঠতিষ্ঠেতিচাব্রবীত্ ।
সঃতন্দৃষ্টবাঽপতন্তংবৈপ্রহস্যরঘুনন্দনঃ ॥ 38 ॥
পাবকাস্ত্রন্ততোরামস্সন্দধেতুশরাসনে ।
তেনাস্ত্রণহতংরক্ষঃকাকুত্থ্সেনতদারণে ॥ 39 ॥
সঞ্চিন্নহৃদযন্তত্রপপাত চ মমার চ ।
দৃষ্টবাতেরাক্ষসাস্সর্বেমকরাক্ষস্যপাতনম্ ॥ 40 ॥
লঙ্কামেবপ্রধাবন্তরামবাণভযার্দিতাঃ ।
দশরথনৃপসূনুবাণবেগৈঃরজনিচরন্নিহতঙ্খরাত্মজন্তম্ ।
দদৃশুরথদেবতাঃপ্রহৃষ্টাগিরিমববজ্রহতঙ্ক্ষিতৌকীর্ণম্ ॥ 41 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে যুদ্ধকাণ্ডে একোনাশীতিতমস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekonāśītitamassargaḥ |
nirgatammakarākṣantedṛṣṭavāvānarapuṅgavāḥ |
āplutyasahasāsarveyoddhukāmāvyavasthitāḥ || 1 ||
tataḥpravṛttaṃsumahattadyuddhaṃromaharṣaṇam |
niśācaraiḥplavaṅgānāndevānāndānavairiva || 2 ||
vṛkṣaśūlanipātaiścaśilāparighapātanaiḥ |
anyonyammardayantismatadākapiniśācarāḥ || 3 ||
śaktikhaḍagagadākuntaistomaraiścaniśācarāḥ |
paṭṭasairbhiṇḍhipālaiścabāṇapātaiḥsamantataḥ || 4 ||
pāśamudgaradaṇḍaiścanikhātaiścāparestathā |
kadanaṅkapisiṃhānāñcakrusterajanīcarāḥ || 5 ||
bāṇaughairarditāścāpikharaputreṇavānarāḥ |
sambhrāntamanasassarvedudruvurbhayapīḍitāḥ || 6 ||
tāndṛṣṭavārākṣasāssarvedravamāṇānvalīmukhān |
nedustesimhavaddṛṣṭārākṣasājitakāśinaḥ || 7 ||
vidravatsutadāteṣuvānareṣusamantataḥ |
rāmastānvāramāyāsaśaravarṣeṇarākṣasān || 8 ||
ritānrākṣasāndṛṣṭavāmakarākṣoniśācaraḥ |
krodhānalasamāviṣṭovacanañcedamabravīt || 9 ||
tiṣṭharāma mayāsārdhandvandvayuddhandadāmite |
tyājayiṣyāmiteprāṇān dhanurmuksaiśaśitaiśśaraiḥ || 10 ||
yattadādaṇḍakāraṇyepitaraṃhatavānmama |
tadagrataḥsvakarmasthandṛṣṭavāroṣo'bhivardhate || 11 ||
dahyantedhṛśamaṅgānidurātmanmamarāghava |
yanmayāsi na dṛṣṭastvantasmin kālemahāvane || 12 ||
diṣṭyāsidarśanaṃrāma mamatvamprāptavāniha |
kāṅkṣito'sikṣudhārtasyasiṃhasyevetaromṛgaḥ || 13 ||
adyamadbāṇavegenapretarāḍivaṣayaṅgataḥ |
yetvayānihatāḥśūrāḥsahataiścasameṣyasi || 14 ||
bahunātrakimuktenaśṛṇurāma vacomama |
paśyantusakalālokāstvā, māñcaivaraṇājire || 15 ||
astrairvāgadayāvāpibāhubhyāṃvāmahāhave |
abhyastaṃyenavārāma tenaivayudhivartatām || 16 ||
makarākṣvacaśśrutvārāmodaśarathātmajaḥ |
abravītprahasanvākyamuttarottaravādinam || 17 ||
katthasekiṃvṛthārakṣo bahūnyasadṛśānite |
na raṇeśakyatejetuṃvināyuddhenavāgbhalāt || 18 ||
caturdaśasahasrāṇirakṣasāntvatpitā ca yaḥ |
triśirādūṣaṇaścāpidaṇḍakenihatāmayā || 19 ||
svāśitāstavamāṃsenagṛdhragomāyuvāyasāḥ |
bhaviṣyantyadyavaipāpa tīkṣṇatuṇḍanakhāṅkurāḥ || 20 ||
rāghaveṇaivamuktastumakarākṣomahābalaḥ |
bāṇaughānamucattasmairāghavāyaraṇājire || 21 ||
tānśarān śaravarṣeṇarāmaścicchedanaikadhā |
nipeturbhuvitechinnārukmapuṅkhāssahasraśaḥ || 22 ||
tadyuddhamabhavattatrasametyānyonyamojasā |
khararākṣasaputrasyasūnordhaśarathasya ca || 23 ||
jīmūtayorivākāśeśabdojyātalayostadā |
dhanurmuktaḥsvanotkṛṣṭaśśrūyate ca raṇājire || 24 ||
devadānavagandharvāḥkinnarāścamahoragāḥ |
antarikṣagatāssarvedraṣṭukāmāstadadbhutam || 25 ||
viddhamanyonyagātreṣudviguṇaṃvardhateparam |
kṛtapratikṛtānyonyaṅkurutāntauraṇājire || 26 ||
rāmamuktāṃstubāṇaughān rākṣasastvacchinadraṇe |
rakṣomuktāṃsturāmovainaikathāprācchinaccharaiḥ || 27 ||
bāṇaughairvitatāssarvādiśaścapradiśastathā |
sañchannāvasudhācaivasamantānnaprakāśate || 28 ||
taḥkruddhomahābāhurdhanucśicchedarakṣasaḥ |
aṣṭābhirathanārācaissūtaṃvivyādharāghavaḥ || 29 ||
bhittvārathaṃśarairāmohatvāāśvānapātayat |
virathovasudhāsthaścamakarākṣoniśācaraḥ || 30 ||
tattiṣṭhadvasudhāṃrakṣaśśūlañjagrāhapāṇinā |
trāsanaṃsarvabhūtānāṃyugāntāgnisamaprabham || 31 ||
duravāpaṃ mahacchūlaṃrudradattambhayaṅkaram |
jājvalyamānamākāśesaṃhārāstramivāparam || 32 ||
yandṛṣṭavādevatāḥsarvābhayārtāvidrutādiśaḥ |
vibhrāmyatumahacchūlamprajvalantanniśācaraḥ || 33 ||
sa krodhāprāhiṇottasmairāghavāyamahātmane |
tamāpatantañjvalitaṅkharaputrakarāccyutam || 34 ||
bāṇaitribhirākāśeśūlañcicchedarāghavaḥ |
sacchannonaikathāśūlodivyahāṭakamaṇḍitaḥ || 35 ||
vyaśīryatamaholkevarāmabāṇārditobhuvi |
cchūlannihatandṛṣṭavārāmeṇākliṣṭakarmaṇā || 36 ||
sādhusāvadhitibhūtānivyāharantinabhogatāḥ |
tandṛṣṭavānihataṃśūlammakarākṣoniśācaraḥ || 37 ||
muṣṭimudyamyakākutsthantiṣṭhatiṣṭheticābravīt |
saḥtandṛṣṭavā'patantaṃvaiprahasyaraghunandanaḥ || 38 ||
pāvakāstrantatorāmassandadhetuśarāsane |
tenāstraṇahataṃrakṣaḥkākutthsenatadāraṇe || 39 ||
sañcinnahṛdayantatrapapāta ca mamāra ca |
dṛṣṭavāterākṣasāssarvemakarākṣasyapātanam || 40 ||
laṅkāmevapradhāvantarāmabāṇabhayārditāḥ |
daśarathanṛpasūnubāṇavegaiḥrajanicarannihataṅkharātmajantam |
dadṛśurathadevatāḥprahṛṣṭāgirimavavajrahataṅkṣitaukīrṇam || 41 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekonāśītitamassargaḥ ||