📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.50 যুদ্ধকাণ্ড - পঞ্চাশ সর্গঃ
6.50 Yuddhakanda - Panchasha Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে যুদ্ধকাণ্ডম্ ।
অথ পঞ্চাশস্সর্গঃ ।
অথোবাচমহাতেজাহরিরাজোমহাবলঃ ।
কিমিযংব্যথিতাসেনামূঢবাতেবনৌর্জলে ॥ 1 ॥
সুগ্রীবস্যবচশ্শ্রুত্বাবালিপুত্রোঽঙ্গদোঽব্রবীত্ ।
নত্বম্পশ্যসিরামঞ্চলক্ষ্মণঞ্চমহারথম্ ॥ 2 ॥
শরজালচিতৌবীরাবুভৌদশরথাত্মজৌ ।
শরতল্পেমহাত্মানৌশযানৌরুধিরোক্ষিতৌ ॥ 3 ॥
অথাব্রবীদ্বানরেন্দ্রস্সুগ্রীবঃপুত্রমঙ্গদম্ ।
নানিমিত্তমিদম্মন্যেভবিতব্যম্ভযেনতু ॥ 4 ॥
বিষণ্ণবদনাহ্যেতেত্যক্তপ্রহরণাদিশঃ ।
প্রপলাযন্তিহরযস্ত্রাসাদুত্ফুল্ললোচনাঃ ॥ 5 ॥
অন্যোন্যস্যনলজ্জন্তেনিরীক্ষন্তিপৃষ্ঠতঃ ।
বিপ্রকর্ষন্তিচান্যোন্যম্পতিতংলঙ্ঘযন্তিচ ॥ 6 ॥
এতস্মিন্নন্তরেবীরোগদাপাণির্বিভীষণঃ ।
সুগ্রীবংবর্ধযামাসরাঘবঞ্চনিরৈক্ষত ॥ 7 ॥
বিভীষণঞ্চসুগ্রীবোদৃষ্টবাবানরভীষণম্ ।
ঋক্ষরাজম্মহাত্মানংসমীপস্থমুবাচহ ॥ 8 ॥
বিভীষণোঽযংসম্প্রাপ্তোযন্দৃষ্টবাবানরর্ষভাঃ ।
বিদ্রবন্তিপরিতত্রসরাবণাত্মজশঙ্কযা ॥ 9 ॥
শীঘ্রমেতান্ সুসন্ত্রস্তান্বহুধাবিপ্রধাবিতান্ ।
পর্যবস্থাপযাখ্যাহিবিভীষণমুপস্থিতম্ ॥ 10 ॥
সুগ্রীবেণৈবমুক্তস্তুজাম্ববানৃক্ষপার্থিবঃ ।
বানরান্সান্ত্বযামাসসন্নিরুধ্যপ্রধানতঃ ॥ 11 ॥
তেনিবৃত্তাঃপুনঃসর্বেবানরাস্ত্যক্তসম্ভ্রমাঃ ।
ঋক্ষরাজবচশ্শ্রুত্বাতঞ্চদৃষ্টবাবিভীষণম্ ॥ 12 ॥
বিভীষণস্তুরামস্যদৃষ্টবাগাত্রংশরৈশ্চিতম্ ।
লক্ষ্মণস্যচধর্মাত্মাবভূবব্যথিতস্তদা ॥ 13 ॥
জলক্লিন্নেনহস্তেনতযোর্নেত্রেপ্রমৃজ্যচ ।
শোকসম্পীডিতমনারুরোদবিললাপচ ॥ 14 ॥
ইমৌতৌসত্ত্বসম্পন্নৌবিক্রান্তৌপ্রিযসম্যুগৌ ।
ইমামবস্থাঙ্গমিতৌরাক্ষসৈঃকূটযোধিভিঃ ॥ 15 ॥
ভ্রাতুঃপুত্রেণমেতেনদুষ্পুত্রেণদুরাত্মনা ।
রাক্ষস্যাজিহ্মযাবুধ্যাচালিতাবৃজুবিক্রমৌ ॥ 16 ॥
শরৈরিমাবলংবিদ্ধৌরুধিরেণসমুক্ষিতৌ ।
বসুধাযামিমৌসুপ্তৌদৃশ্যেতেশল্যকাবিব ॥ 17 ॥
যযোর্বীর্যমুপাশ্রিত্যপ্রতিষ্ঠাকাঙ্ক্ষিতামযা ।
তাবুভৌদেহনাশাযপ্রসুপ্তৌপুরুষর্ষভৌ ॥ 18 ॥
জীবন্নদ্যবিপন্নোঽস্মিনষ্টরাজ্যমনোরথঃ ।
প্রাপ্তপ্রতিজ্ঞশ্চরিপুঃসকামোরাবণঃকৃতঃ ॥ 19 ॥
এবংবিলপমানন্তম্পরিষ্বজ্যবিভীষণম্ ।
সুগ্রীবঃসত্ত্বসম্পন্নোহরিরাজোঽব্রবীদিদম্ ॥ 20 ॥
রাজ্যম্প্রাপ্স্যসিধর্মজ্ঞ লঙ্কাযান্নাত্রসংশযঃ ।
রাবণস্সহপুত্রেণস্বকামন্নেহলপ্স্যতে ॥ 21 ॥
নরুজাপীডিতাবেতাবুভৌরাঘবলক্ষ্মণৌ ।
ত্যক্ত্বামোহংবধিষ্যেতেসগণংরাবণংরণে ॥ 22 ॥
তমেবংসান্ত্বযিত্বাতুসমাশ্বাস্যচরাক্ষসম্ ।
সুষেণংশ্বশুরম্পার্শ্বেসুগ্রীবস্তমুবাচহ ॥ 23 ॥
সহশূরৈর্হরিগণৈর্লব্ধসঞ্জ্ঞাবরিন্দমৌ ।
গচ্ছত্বম্ভ্রাতরঙ্গৃহ্যকিষ্কিন্ধাংরামলক্ষ্মণৌ ॥ 24 ॥
অহন্তুরাবণংহত্বাসপুত্রংসহবান্ধবম্ ।
মৈথিলীমানযিষ্যামিশক্রোনষ্টামিবশ্রিযম্ ॥ 25 ॥
শ্রুত্বৈতদ্বানরেন্দ্রস্যসুষেণোবাক্যমব্রবীত্ ।
দৈবাসুরম্মহদ্যুদ্ধমনুভূতংসুদারুণম্ ॥ 26 ॥
তদাস্মদানবাশরসম্স্পর্শকোবিদাঃ ।
নিজঘ্নুশ্শস্ত্রবিদুষশ্চাদযন্তোমুহুর্মুহুঃ ॥ 27 ॥
তানার্তান্নষ্টসঞ্জ্ঞাংশ্চগতাসূংশ্চবৃহস্পতিঃ ।
বিদ্যাভির্মন্ত্রযুক্তাভিরোষধীভিশ্চিকিত্সতি ॥ 28 ॥
তান্যৌষধান্যানযিতুঙ্ক্ষীরোদংযান্তুসাগরম্ ।
জবেনবানরাঃশীঘ্রংসম্পাতিপনসাদযঃ ॥ 29 ॥
হরযস্তুবিজানন্তিপার্বতীস্তামহৌষধীঃ ।
সঞ্জীবকরণীন্দিব্যাংবিশল্যান্দেবনির্মিতাম্ ॥ 30 ॥
চন্দ্রশ্চনামদ্রোণশ্চক্ষীরোদেসাগরোত্তমে ।
অমৃতংযত্রমথিতন্তত্রতেপরমৌষধী ॥ 31 ॥
তৌতত্রবিহিতেদেবৈঃপর্বতৌমহোদধৌ ।
অযংবাযুসুতোরাজন্ হনূমাংস্তত্রগচ্ছতু ॥ 32 ॥
এতস্মিন্নন্তরেবাযুর্মেগাংশ্চাপিসবিদ্যুতঃ ।
পর্যস্যসাগরেতোযঙ্কম্পযননিবমেদিনীম্ ॥ 33 ॥
মহতাপক্ষবাতেনসর্ববদীপমহাদ্রুমাঃ ।
নিপেতুর্ভগ্নবিটপাঃসলিলেলবণাম্ভসি ॥ 34 ॥
অভবন্ পন্নগাস্ত্রস্তাভোগিনস্তত্রবাসিনঃ ।
শীঘ্রংসর্বাণিযাদাংসিজগ্মুশ্চলবণার্ণবম্ ॥ 35 ॥
ততোমুহূর্তার্গরুডংবৈনতেযম্মহাবলম্ ।
বানরাদদৃশুঃসর্বেজ্বলন্তমিবপাবকম্ ॥ 36 ॥
তমাগতমভিপ্রেক্ষ্যনাগাস্তেসম্প্রদুদ্রুবুঃ ।
যৈস্তৌসত্পুরুষৌবদ্ধৌশরভূতৈর্মহাবলৌ ॥ 37 ॥
ততস্সুপর্ণঃকাকুত্স্থৌস্পৃষ্টবাপ্রত্যভিনদনিতঃ ।
বিমমর্শচপাণিভ্যাম্মুখেচন্দ্রসমপ্রভে ॥ 38 ॥
বৈনতেযেনসম্স্পৃষ্টাস্তযোঃসম্রুরুহুর্ব্রণাঃ ।
সুবর্ণেচতনূস্নিগ্ধেতযোরাশুবভূবতুঃ ॥ 39 ॥
তেজো বীর্যং বলং চ ওজ;উত্সাহশ্ চ মহা গুণাঃ ।
প্রদর্শনং চ বুদ্ধিশ্ চ স্মৃতিশ্ চ দ্বিগুণং তযোঃ ॥ 40 ॥
তাবুত্থাপ্যমহাতেজাগরুডোবাসবোপমৌ ।
উভৌতৌসস্বজেহৃষ্টোরামশ্চৈনমুবাচহ ॥ 41 ॥
ভবত্প্রসাদাদ্ ব্যসনংরাবণিপ্রভবম্মহত্ ।
আবামিহব্যতিক্রান্তৌপূর্ববদ্ বলিনৌকৃতৌ ॥ 42 ॥
যথাতাতন্দশরথংযথাঽজঞ্চপিতামহম্ ।
তথাভবন্তমাসাদ্যহৃদযম্মেপ্রসীদতি ॥ 43 ॥
কোভবান্রূপসম্পন্নোদিব্যস্রগনুলেপনঃ ।
বসানোবিরজেবস্ত্রদিব্যাভরণভূষিতঃ ॥ 44 ॥
তমুবাচমহাতেজাবৈনতেযোমহাবলঃ ।
পতত্ত্রিরাজঃপ্রীতাত্মাহর্ষপর্যাকুলেক্ষণঃ ॥ 45 ॥
অহংসখাতেকাকুত্স্থ প্রিযঃপ্রাণোবহিশ্চরঃ ।
গরুত্মানিহসম্প্রাপ্তোযুবযোঃসাহ্যকারণাত্ ॥ 46 ॥
অসুরাবামহাবীর্যাবানরাবামহাবলাঃ ।
সুরাশ্চাপিসগন্ধ্বর্বাঃপুরস্কৃত্যশতক্রতুম্ ॥ 47 ॥
নেমম্মোক্ষযিতুংশক্তাশ্শরবন্ধংসুদারুণম্ ।
মাযাবলাদিন্দ্রজিতানির্মিতঙ্ক্রূরকর্মণা ॥ 48 ॥
এতেনাগাঃকাদ্রবেযাস্তীক্ষ্ণদংষ্ট্রাবিষোল্বণাঃ ।
রক্ষোমাযাপ্রভাবেণশরাভূত্বাস্ত্বদাশ্রিতাঃ ॥ 49 ॥
সভাগ্যশ্চাসিধর্মজ্ঞ রাম সত্যপরাক্রম ।
লক্ষ্মণেনসহভ্রাত্রাসমরেরিপুঘাতিনা ॥ 50 ॥
ইমংশ্রুত্বাতুবৃত্তান্তন্ত্বরমাণোঽহমাগতঃ ।
সহসাযুবযোঃস্নেহাত্সখিত্বমনুপালযন্ ॥ 51 ॥
মোক্ষিতৌচমহাঘোরাদস্মাত্সাযকবন্ধনাত্ ।
অপ্রমাদশ্চকর্তব্যোযুবাভ্যান্নিত্যমেবচ ॥ 52 ॥
প্রকৃত্যারাক্ষসাঃসর্বেসঙ্গ্রামেকূটযোধিনঃ ।
শূরাণাংশুদ্ধভাবানাম্ভবতামরার্জবম্বলম্ ॥ 53 ॥
তন্নবিশ্বসনীযংবোরাক্ষসানাংরণাজিরে ।
এতেনৈবোপমানেননিত্যঞ্জিহ্মাহিরাক্ষসাঃ ॥ 54 ॥
এবমুক্ত্বাতদারামংসুপর্ণস্সুমহাবলঃ ।
পরিষ্বজ্যচসুহৃত্স্নিগ্ধমাপ্রষ্টুমুপচক্রমে ॥ 55 ॥
সখে রাঘব ধর্মজ্ঞ রিপূণামপিবত্সল ।
অভ্যনুজ্ঞাতুমিচ্ছামিগমিষ্যামিযথামতম্ ॥ 56 ॥
নচকৌতূহলঙ্কার্যংসখিত্বম্প্রতিরাঘব ।
কৃতকর্মারণেবীর সখিত্বম্প্রতিবেত্স্যসি ॥ 57 ॥
বালবৃদ্ধাবশেষান্তুকৃত্বালঙ্কাংশরোর্মিভিঃ ।
রাবণঞ্চরিপুংহত্বাসীতান্ত্বংসমুলপ্স্যতে ॥ 58 ॥
প্রদক্ষিণন্ততঃকৃত্বাপরিষ্বজ্যচবীর্যবান্ ।
জগামাকাশমাবিশ্যসুপর্ণঃপবনোযথা ॥ 59 ॥
বিরুজৌরাঘবৌদৃষ্টবাততোবানরযূথপাঃ ।
সিংহনাদাংস্তদানেদুর্লঙ্গূলন্ন্দুধুবুস্তদা ॥ 60 ॥
ততোভেরীস্সমাজঘ্নুর্মৃদঙ্গাংশ্চাপ্যনাদযন্ ।
দধ্মুশ্শঙ্খান্সম্প্রহৃষ্টাঃক্ষেবলন্ত্যপিযথাপুরম্ ॥ 61 ॥
আস্ফোট্যাঃস্পোট্যবিক্রান্তাঃবানরাঃনগযোধিনঃ ।
দ্রুমানুত্পট্যবিবিধাংস্তস্থুশ্শতসহস্রশঃ ॥ 62 ॥
বিসৃজন্তোমহানাদাংস্ত্রাসযন্তোনিশাচরান্ ।
লঙ্কাদ্বারাণ্যুপাজগ্মুর্যুদ্ধকামাঃপ্লবঙ্গমাঃ ॥ 63 ॥
তেষাংসুখীমস্তুমুলোনিনাদোবভূবশাখামৃগযূথপানাম্ ।
ক্ষযেনিদাঘস্যযথাঘনানান্নাদস্সুভীমোনদতান্নিশীথে ॥ 64 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে যুদ্ধকাণ্ডে পঞ্চাশস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha pañcāśassargaḥ |
athovācamahātejāharirājomahābalaḥ |
kimiyaṃvyathitāsenāmūḍhavātevanaurjale || 1 ||
sugrīvasyavacaśśrutvāvāliputro'ṅgado'bravīt |
natvampaśyasirāmañcalakṣmaṇañcamahāratham || 2 ||
śarajālacitauvīrāvubhaudaśarathātmajau |
śaratalpemahātmānauśayānaurudhirokṣitau || 3 ||
athābravīdvānarendrassugrīvaḥputramaṅgadam |
nānimittamidammanyebhavitavyambhayenatu || 4 ||
viṣaṇṇavadanāhyetetyaktapraharaṇādiśaḥ |
prapalāyantiharayastrāsādutphullalocanāḥ || 5 ||
anyonyasyanalajjantenirīkṣantipṛṣṭhataḥ |
viprakarṣanticānyonyampatitaṃlaṅghayantica || 6 ||
etasminnantarevīrogadāpāṇirvibhīṣaṇaḥ |
sugrīvaṃvardhayāmāsarāghavañcaniraikṣata || 7 ||
vibhīṣaṇañcasugrīvodṛṣṭavāvānarabhīṣaṇam |
ṛkṣarājammahātmānaṃsamīpasthamuvācaha || 8 ||
vibhīṣaṇo'yaṃsamprāptoyandṛṣṭavāvānararṣabhāḥ |
vidravantiparitatrasarāvaṇātmajaśaṅkayā || 9 ||
śīghrametān susantrastānbahudhāvipradhāvitān |
paryavasthāpayākhyāhivibhīṣaṇamupasthitam || 10 ||
sugrīveṇaivamuktastujāmbavānṛkṣapārthivaḥ |
vānarānsāntvayāmāsasannirudhyapradhānataḥ || 11 ||
tenivṛttāḥpunaḥsarvevānarāstyaktasambhramāḥ |
ṛkṣarājavacaśśrutvātañcadṛṣṭavāvibhīṣaṇam || 12 ||
vibhīṣaṇasturāmasyadṛṣṭavāgātraṃśaraiścitam |
lakṣmaṇasyacadharmātmābabhūvavyathitastadā || 13 ||
jalaklinnenahastenatayornetrepramṛjyaca |
śokasampīḍitamanārurodavilalāpaca || 14 ||
imautausattvasampannauvikrāntaupriyasamyugau |
imāmavasthāṅgamitaurākṣasaiḥkūṭayodhibhiḥ || 15 ||
bhrātuḥputreṇametenaduṣputreṇadurātmanā |
rākṣasyājihmayābudhyācālitāvṛjuvikramau || 16 ||
śarairimāvalaṃviddhaurudhireṇasamukṣitau |
vasudhāyāmimausuptaudṛśyeteśalyakāviva || 17 ||
yayorvīryamupāśrityapratiṣṭhākāṅkṣitāmayā |
tāvubhaudehanāśāyaprasuptaupuruṣarṣabhau || 18 ||
jīvannadyavipanno'sminaṣṭarājyamanorathaḥ |
prāptapratijñaścaripuḥsakāmorāvaṇaḥkṛtaḥ || 19 ||
evaṃvilapamānantampariṣvajyavibhīṣaṇam |
sugrīvaḥsattvasampannoharirājo'bravīdidam || 20 ||
rājyamprāpsyasidharmajña laṅkāyānnātrasaṃśayaḥ |
rāvaṇassahaputreṇasvakāmannehalapsyate || 21 ||
narujāpīḍitāvetāvubhaurāghavalakṣmaṇau |
tyaktvāmohaṃvadhiṣyetesagaṇaṃrāvaṇaṃraṇe || 22 ||
tamevaṃsāntvayitvātusamāśvāsyacarākṣasam |
suṣeṇaṃśvaśurampārśvesugrīvastamuvācaha || 23 ||
sahaśūrairharigaṇairlabdhasañjñāvarindamau |
gacchatvambhrātaraṅgṛhyakiṣkindhāṃrāmalakṣmaṇau || 24 ||
ahanturāvaṇaṃhatvāsaputraṃsahabāndhavam |
maithilīmānayiṣyāmiśakronaṣṭāmivaśriyam || 25 ||
śrutvaitadvānarendrasyasuṣeṇovākyamabravīt |
daivāsurammahadyuddhamanubhūtaṃsudāruṇam || 26 ||
tadāsmadānavāśarasamsparśakovidāḥ |
nijaghnuśśastraviduṣaścādayantomuhurmuhuḥ || 27 ||
tānārtānnaṣṭasañjñāṃścagatāsūṃścabṛhaspatiḥ |
vidyābhirmantrayuktābhiroṣadhībhiścikitsati || 28 ||
tānyauṣadhānyānayituṅkṣīrodaṃyāntusāgaram |
javenavānarāḥśīghraṃsampātipanasādayaḥ || 29 ||
harayastuvijānantipārvatīstāmahauṣadhīḥ |
sañjīvakaraṇīndivyāṃviśalyāndevanirmitām || 30 ||
candraścanāmadroṇaścakṣīrodesāgarottame |
amṛtaṃyatramathitantatrateparamauṣadhī || 31 ||
tautatravihitedevaiḥparvataumahodadhau |
ayaṃvāyusutorājan hanūmāṃstatragacchatu || 32 ||
etasminnantarevāyurmegāṃścāpisavidyutaḥ |
paryasyasāgaretoyaṅkampayananivamedinīm || 33 ||
mahatāpakṣavātenasarvavadīpamahādrumāḥ |
nipeturbhagnaviṭapāḥsalilelavaṇāmbhasi || 34 ||
abhavan pannagāstrastābhoginastatravāsinaḥ |
śīghraṃsarvāṇiyādāṃsijagmuścalavaṇārṇavam || 35 ||
tatomuhūrtārgaruḍaṃvainateyammahābalam |
vānarādadṛśuḥsarvejvalantamivapāvakam || 36 ||
tamāgatamabhiprekṣyanāgāstesampradudruvuḥ |
yaistausatpuruṣaubaddhauśarabhūtairmahābalau || 37 ||
tatassuparṇaḥkākutsthauspṛṣṭavāpratyabhinadanitaḥ |
vimamarśacapāṇibhyāmmukhecandrasamaprabhe || 38 ||
vainateyenasamspṛṣṭāstayoḥsamruruhurvraṇāḥ |
suvarṇecatanūsnigdhetayorāśubabhūvatuḥ || 39 ||
tejo vīryaṃ balaṃ ca oja;utsāhaś ca mahā guṇāḥ |
pradarśanaṃ ca buddhiś ca smṛtiś ca dviguṇaṃ tayoḥ || 40 ||
tāvutthāpyamahātejāgaruḍovāsavopamau |
ubhautausasvajehṛṣṭorāmaścainamuvācaha || 41 ||
bhavatprasādād vyasanaṃrāvaṇiprabhavammahat |
āvāmihavyatikrāntaupūrvavad balinaukṛtau || 42 ||
yathātātandaśarathaṃyathā'jañcapitāmaham |
tathābhavantamāsādyahṛdayammeprasīdati || 43 ||
kobhavānrūpasampannodivyasraganulepanaḥ |
vasānovirajevastradivyābharaṇabhūṣitaḥ || 44 ||
tamuvācamahātejāvainateyomahābalaḥ |
patattrirājaḥprītātmāharṣaparyākulekṣaṇaḥ || 45 ||
ahaṃsakhātekākutstha priyaḥprāṇobahiścaraḥ |
garutmānihasamprāptoyuvayoḥsāhyakāraṇāt || 46 ||
asurāvāmahāvīryāvānarāvāmahābalāḥ |
surāścāpisagandhvarvāḥpuraskṛtyaśatakratum || 47 ||
nemammokṣayituṃśaktāśśarabandhaṃsudāruṇam |
māyābalādindrajitānirmitaṅkrūrakarmaṇā || 48 ||
etenāgāḥkādraveyāstīkṣṇadaṃṣṭrāviṣolbaṇāḥ |
rakṣomāyāprabhāveṇaśarābhūtvāstvadāśritāḥ || 49 ||
sabhāgyaścāsidharmajña rāma satyaparākrama |
lakṣmaṇenasahabhrātrāsamareripughātinā || 50 ||
imaṃśrutvātuvṛttāntantvaramāṇo'hamāgataḥ |
sahasāyuvayoḥsnehātsakhitvamanupālayan || 51 ||
mokṣitaucamahāghorādasmātsāyakabandhanāt |
apramādaścakartavyoyuvābhyānnityamevaca || 52 ||
prakṛtyārākṣasāḥsarvesaṅgrāmekūṭayodhinaḥ |
śūrāṇāṃśuddhabhāvānāmbhavatāmarārjavambalam || 53 ||
tannaviśvasanīyaṃvorākṣasānāṃraṇājire |
etenaivopamānenanityañjihmāhirākṣasāḥ || 54 ||
evamuktvātadārāmaṃsuparṇassumahābalaḥ |
pariṣvajyacasuhṛtsnigdhamāpraṣṭumupacakrame || 55 ||
sakhe rāghava dharmajña ripūṇāmapivatsala |
abhyanujñātumicchāmigamiṣyāmiyathāmatam || 56 ||
nacakautūhalaṅkāryaṃsakhitvampratirāghava |
kṛtakarmāraṇevīra sakhitvamprativetsyasi || 57 ||
bālavṛddhāvaśeṣāntukṛtvālaṅkāṃśarormibhiḥ |
rāvaṇañcaripuṃhatvāsītāntvaṃsamulapsyate || 58 ||
pradakṣiṇantataḥkṛtvāpariṣvajyacavīryavān |
jagāmākāśamāviśyasuparṇaḥpavanoyathā || 59 ||
virujaurāghavaudṛṣṭavātatovānarayūthapāḥ |
siṃhanādāṃstadānedurlaṅgūlanndudhuvustadā || 60 ||
tatobherīssamājaghnurmṛdaṅgāṃścāpyanādayan |
dadhmuśśaṅkhānsamprahṛṣṭāḥkṣevalantyapiyathāpuram || 61 ||
āsphoṭyāḥspoṭyavikrāntāḥvānarāḥnagayodhinaḥ |
drumānutpaṭyavividhāṃstasthuśśatasahasraśaḥ || 62 ||
visṛjantomahānādāṃstrāsayantoniśācarān |
laṅkādvārāṇyupājagmuryuddhakāmāḥplavaṅgamāḥ || 63 ||
teṣāṃsukhīmastumuloninādobabhūvaśākhāmṛgayūthapānām |
kṣayenidāghasyayathāghanānānnādassubhīmonadatānniśīthe || 64 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe pañcāśassargaḥ ||