📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.10 যুদ্ধকাণ্ড - দশম সর্গঃ
6.10 Yuddhakanda - Dashama Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে যুদ্ধকাণ্ডম্ ।
অথ দশমস্সর্গঃ ।
ততঃপ্রত্যুষসিপ্রাপ্তেপ্রাপ্তধর্মার্থনিশ্চযঃ ।
রাক্ষসাধিপতের্বেশ্মভীমকর্মাবিভীষণঃ ॥ 1 ॥
শৈলাগ্রচযসঙ্কাশংশৈলশৃঙ্গমিবোন্নতম্ ।
সুবিভক্তমহাকক্ষম্মহাজনপরিগ্রহম্ ॥ 2 ॥
মতিমদ্ভির্মহামাত্রৈরনুরক্তৈরধিষ্ঠিতম্ ।
রাক্ষসৈরাপ্তপর্যাপ্তৈস্সর্বতঃপরিরক্ষিতম্ ॥ 3 ॥
মত্তমাতঙ্গনিশ্শ্বাসৈর্ব্যাকুলীকৃতমারুতম্ ।
শঙ্খঘোষমহাঘোষন্তূর্যনাদানুনাদিতম্ ॥ 4 ॥
প্রমদাজনসম্বাধম্প্রজল্পিতমহাপথম্ ।
তপ্তকাঞ্চননির্যূহম্ভূষণোত্তমভূষিতম্ ॥ 5 ॥
গন্ধর্বাণামিবাঽবাসমালযম্মরুতামিব ।
রত্নসঞ্চযসম্বাধম্ভবনম্ভোগিনামিব ॥ 6 ॥
তম্মহাভ্রমিবাঽদিত্যস্তেজোবিস্তৃতরশ্মিমান্ ।
অগ্রজস্যালযংবীরঃপ্রবিবেশমহাদ্যুতিঃ ॥ 7 ॥
পুণ্যান্পুণ্যাহঘোষাংশ্চবেদবিদ্ভিরুদাহৃতান্ ।
শুশ্রাবসুমহাতেজাভ্রাতুর্বিজযসংশ্রিতান্ ॥ 8 ॥
পূজিতান্ দধিপাত্রৈশ্চসর্পির্ভিস্সুমনোক্ষতৈঃ ।
মন্ত্রবেদবিদোবিপ্রান্দদর্শসমহাবলঃ ॥ 9 ॥
সপূজ্যমানোরক্ষোভিদ্দীপ্যমানস্স্বতেজসা ।
আসনস্থম্মহাবাহুর্ববন্দেধনদানুজম্ ॥ 10 ॥
সরাজদৃষ্টিসম্পন্নমাসনংহেমভূষিতম্ ।
জগামসমুদাচারম্প্রযুজ্যাচারকোবিদঃ ॥ 11 ॥
সরাবণম্মহাত্মানংবিজনেমন্ত্রিসন্নিধৌ ।
উবাচহিতমত্যর্থংবচনংহেতুনিশ্চিতম্ ॥ 12 ॥
প্রসাদ্যভ্রাতরঞ্জেষ্ঠংসান্ত্বেনোপস্থিতক্রমঃ ।
দেশকালার্থসংবাদিদৃষ্টলোকপরাবরঃ ॥ 13 ॥
যদাপ্রভৃতিবৈদেহীসম্প্রাস্তেমাম্পুরীন্তব ।
তদাপ্রভৃতিদৃশ্যন্তেনিমিত্তান্যশুভানিনঃ ॥ 14 ॥
সস্ফুলিঙ্গস্সধূমার্চিস্সধূমকলুষোদযঃ ।
মন্ত্রসঙ্ঘহুতোঽপ্যগ্নির্নসম্যগভিবর্থতে ॥ 15 ॥
অগ্নিষ্ঠেষ্বগ্নিশলাসুতথাব্রহ্মস্থালীষুচ ।
সরীসৃপাণিদৃশ্যন্তেহন্যেষুচপিপীলিকাঃ ॥ 16 ॥
গবাংসযাংসিস্কন্নানিবিমদাবীরকুঞ্জরাঃ ।
দীনমশ্বাঃপ্রহেষন্তেনচগ্রাসাভিনন্দিনঃ ॥ 17 ॥
খরোষ্ট্রাশ্বতরারাজভনভিন্নরোমাস্স্রবন্তিচ ।
নস্বভাবেঽবতিষ্ঠন্তিবিধানৈরপিচিন্তিতাঃ ॥ 18 ॥
বাযসাঃসঙ্ঘশঃক্রূরাব্যাহরন্তিসমন্ততঃ ।
সমবেতাশ্চদৃশ্যন্তেবিমানাগ্রেষুসঙ্ঘশঃ ॥ 19 ॥
গৃধ্রাশ্চপরিলীযন্তেপুরীমুপরিপিণ্ডিতাঃ ।
উপপন্নাশ্চস্নধ্যেদ্বেব্যাহর়্নত্যশিবংশিবাঃ ॥ 20 ॥
ক্রব্যাদানাম্মৃগাণাঞ্চপুরীদ্বারেষুসঙ্ঘশঃ ।
শ্রূযন্তেবিপুলাঘোষাস্সবিস্ফূর্জিতনিস্স্বনাঃ ॥ 21 ॥
তদেবম্প্রস্তুতেকার্যেপ্রাযশ্চিত্তমিদঙ্ক্ষমম্ ।
রোচতেযদিবৈদেহীরাঘবাযপ্রদীযতাম্ ॥ 22 ॥
ইদঞ্চযদিবামোহাল্লোভাদ্বাব্যাহৃতম্মযা ।
তত্রাপিচমহারাজ নদোষঙ্কর্তুমর্হসি ॥ 23 ॥
অযংহিদোষস্সর্বস্যজনস্যাস্যোপলক্ষ্যতে ।
রক্ষসাংরাক্ষসীনাঞ্চপুরস্যান্তঃপুরস্যচ ॥ 24 ॥
শ্রাবণেচাস্যমন্ত্রস্যনিবৃত্তাস্সর্বমন্ত্রিণঃ ।
অবশ্যঞ্চমযাবাচ্যংযদ্দৃষ্টমপিবাশ্রুতম্ ॥ 25 ॥
হিতম্মহার্থম্মৃদুহেতুসংহিতংব্যতীতকালাযতিসম্প্রতিক্ষমম্ ।
নিশম্যতদ্বাক্যমুপস্থিতজ্বরঃপ্রসঙ্গবানুত্তরমেতদব্রবীত্ ॥ 26 ॥
ভযন্নপশ্যামিকুতশ্চিদপ্যহন্নরাঘবঃপ্রাপ্স্যতিজাতুমৈথিলীম্ ।
সুরৈস্সহেন্দ্রৈরপিসঙ্গরেকথম্মমাগ্রতস্স্থাস্যতিলক্ষ্মণাগ্রজঃ ॥ 27 ॥
ইত্যেবমুক্ত্বাসুরসৈন্যনাশনোমহাবলস্সংযতিচণ্ডবিক্রমঃ ।
দশাননোভ্রাতরমাপ্তবাদিনংবিসর্জযামাসতদাবিভীষণম্ ॥ 28 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে যুদ্ধকাণ্ডে দশমস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha daśamassargaḥ |
tataḥpratyuṣasiprāpteprāptadharmārthaniścayaḥ |
rākṣasādhipaterveśmabhīmakarmāvibhīṣaṇaḥ || 1 ||
śailāgracayasaṅkāśaṃśailaśṛṅgamivonnatam |
suvibhaktamahākakṣammahājanaparigraham || 2 ||
matimadbhirmahāmātrairanuraktairadhiṣṭhitam |
rākṣasairāptaparyāptaissarvataḥparirakṣitam || 3 ||
mattamātaṅganiśśvāsairvyākulīkṛtamārutam |
śaṅkhaghoṣamahāghoṣantūryanādānunāditam || 4 ||
pramadājanasambādhamprajalpitamahāpatham |
taptakāñcananiryūhambhūṣaṇottamabhūṣitam || 5 ||
gandharvāṇāmivā'vāsamālayammarutāmiva |
ratnasañcayasambādhambhavanambhogināmiva || 6 ||
tammahābhramivā'dityastejovistṛtaraśmimān |
agrajasyālayaṃvīraḥpraviveśamahādyutiḥ || 7 ||
puṇyānpuṇyāhaghoṣāṃścavedavidbhirudāhṛtān |
śuśrāvasumahātejābhrāturvijayasaṃśritān || 8 ||
pūjitān dadhipātraiścasarpirbhissumanokṣataiḥ |
mantravedavidoviprāndadarśasamahābalaḥ || 9 ||
sapūjyamānorakṣobhiddīpyamānassvatejasā |
āsanasthammahābāhurvavandedhanadānujam || 10 ||
sarājadṛṣṭisampannamāsanaṃhemabhūṣitam |
jagāmasamudācāramprayujyācārakovidaḥ || 11 ||
sarāvaṇammahātmānaṃvijanemantrisannidhau |
uvācahitamatyarthaṃvacanaṃhetuniścitam || 12 ||
prasādyabhrātarañjeṣṭhaṃsāntvenopasthitakramaḥ |
deśakālārthasaṃvādidṛṣṭalokaparāvaraḥ || 13 ||
yadāprabhṛtivaidehīsamprāstemāmpurīntava |
tadāprabhṛtidṛśyantenimittānyaśubhāninaḥ || 14 ||
sasphuliṅgassadhūmārcissadhūmakaluṣodayaḥ |
mantrasaṅghahuto'pyagnirnasamyagabhivarthate || 15 ||
agniṣṭheṣvagniśalāsutathābrahmasthālīṣuca |
sarīsṛpāṇidṛśyantehanyeṣucapipīlikāḥ || 16 ||
gavāṃsayāṃsiskannānivimadāvīrakuñjarāḥ |
dīnamaśvāḥpraheṣantenacagrāsābhinandinaḥ || 17 ||
kharoṣṭrāśvatarārājabhanabhinnaromāssravantica |
nasvabhāve'vatiṣṭhantividhānairapicintitāḥ || 18 ||
vāyasāḥsaṅghaśaḥkrūrāvyāharantisamantataḥ |
samavetāścadṛśyantevimānāgreṣusaṅghaśaḥ || 19 ||
gṛdhrāścaparilīyantepurīmuparipiṇḍitāḥ |
upapannāścasnadhyedvevyāhaṟnatyaśivaṃśivāḥ || 20 ||
kravyādānāmmṛgāṇāñcapurīdvāreṣusaṅghaśaḥ |
śrūyantevipulāghoṣāssavisphūrjitanissvanāḥ || 21 ||
tadevamprastutekāryeprāyaścittamidaṅkṣamam |
rocateyadivaidehīrāghavāyapradīyatām || 22 ||
idañcayadivāmohāllobhādvāvyāhṛtammayā |
tatrāpicamahārāja nadoṣaṅkartumarhasi || 23 ||
ayaṃhidoṣassarvasyajanasyāsyopalakṣyate |
rakṣasāṃrākṣasīnāñcapurasyāntaḥpurasyaca || 24 ||
śrāvaṇecāsyamantrasyanivṛttāssarvamantriṇaḥ |
avaśyañcamayāvācyaṃyaddṛṣṭamapivāśrutam || 25 ||
hitammahārthammṛduhetusaṃhitaṃvyatītakālāyatisampratikṣamam |
niśamyatadvākyamupasthitajvaraḥprasaṅgavānuttarametadabravīt || 26 ||
bhayannapaśyāmikutaścidapyahannarāghavaḥprāpsyatijātumaithilīm |
suraissahendrairapisaṅgarekathammamāgratassthāsyatilakṣmaṇāgrajaḥ || 27 ||
ityevamuktvāsurasainyanāśanomahābalassaṃyaticaṇḍavikramaḥ |
daśānanobhrātaramāptavādinaṃvisarjayāmāsatadāvibhīṣaṇam || 28 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe daśamassargaḥ ||