📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.1 যুদ্ধকাণ্ড - প্রথম সর্গঃ
6.1 Yuddhakanda - Prathama Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে যুদ্ধকাণ্ডম্ ।
অথ প্রথমস্সর্গঃ ।
শ্রুত্বা হনুমতো বাক্যং যথাবদভিভাষিতম্ ।
রামঃ প্রীতিসমাযুক্তো বাক্যমুত্তরমব্রবীত্ ॥ 1 ॥
কৃতং হনুমতা কার্যং সুমহদ্ভুবি দুর্লভম্ ।
মনসাপি যদন্যেন ন শক্যং ধরণীতলে ॥ 2 ॥
ন হি তং পরিপশ্যামি যস্তরেত মহার্ণবম্ ।
অন্যত্র গরুডাদ্বাযোরন্যত্র চ হনূমতঃ ॥ 3 ॥
দেবদানবযক্ষাণাং গন্ধর্বোরগরক্ষসাম্ ।
অপ্রধৃষ্যাং পুরীং লঙ্কাং রাবণেন সুরক্ষিতাম্ ।
প্রবষ্ট স্সত্ত্বমাশ্রিত্যশ্বসন্কো নাম নিষ্ক্রমেত্ ॥ 4 ॥
কো বিশেত্সুদুরাধর্ষাং রাক্ষসৈশ্চ সুরক্ষিতাম্ ।
যো বীর্যবলসম্পন্নো ন সমস্যাদ্ধনূমতঃ ॥ 5 ॥
ভৃত্যকার্যং হনুমতা সুগ্রীবস্য কৃতম্মহত্ ।
স্বযং বিধায স্ববলং সদৃশং বিক্রমস্য চ ॥ 6 ॥
যো হি ভৃত্যো নিযুক্তস্সন্ভর্ত্রা কর্মণি দুষ্করে ।
কুর্যাত্তদনুরাগেণ তমাহুঃ পুরুষোত্তমম্ ॥ 7 ॥
নিযুক্তোযঃ পরং কার্যং ন কুর্যান্নৃপতেঃ প্রিযম্ ।
ভৃত্যোঽভৃত্যস্সমর্থোঽপি তমাহুর্মধ্যমং নরম্ ॥ 8 ॥
নিযুক্তো নৃপতেঃ কার্যং ন কুর্যাদ্যস্সমাহিতঃ ।
ভৃত্যো যুক্তস্সমর্থশ্চ তমাহুঃ পুরুষাধমম্ ॥ 9 ॥
তন্নিযোগে নিযুক্তেন কৃতং কৃত্যং হনূমতা ।
ন চাত্মা লঘুতাং নীতস্সুগ্রীবশ্চাপি তোষিতঃ ॥ 10 ॥
অহং চ রঘুবংশশ্চ লক্ষ্মণশ্চ মহাবলঃ ।
বৈদেহ্যা দর্শনেনাদ্য ধর্মতঃ পরিরক্ষিতাঃ ॥ 11 ॥
ইদং তু মম দীনস্য মনো ভূযঃ প্রকর্ষতি ।
যদিহাস্য প্রিযাখ্যাতুর্ন কুর্মি সদৃশং প্রিযম্ ॥ 12 ॥
এষ সর্বস্বভূতে পরিষ্বঙ্গো হনূমতঃ ।
মযা কালমিমং প্রাপ্য দত্তস্তস্য মহাত্মনঃ ॥ 13 ॥
ইত্যুক্ত্বা প্রীতিহৃষ্টাঙ্গো রামস্তং পরিষস্বজে ।
হনূমন্তং কৃতাত্মানং কৃতকার্যমুপাগতম্ ॥ 14 ॥
ধ্যাত্বা পুনরুবাচেদং বচনং রঘুনন্দনঃ ।
হরীণামীশ্বরস্যাপি সুগ্রীবস্যোপশৃণ্বতঃ ॥ 15 ॥
সর্বথা সুকৃতং তাবত্সীতাযাঃ পরিমার্গণম্ ।
সাগরং তু সমাসাদ্য পুনর্নষ্টং মনো মম ॥ 16 ॥
কথং নাম সমুদ্রস্য দুষ্পারস্য মহাম্ভসঃ ।
হরযো দক্ষিণং পারং গমিষ্যন্তি সমাগতাঃ ॥ 17 ॥
যদ্যপ্যেষ তু বৃত্তান্তো বৈদেহ্যা গদিতো মম ।
সমুদ্রপারগমনে হরীণাং কিমিহোত্তরম্ ॥ 18 ॥
ইত্যুক্তবা শোকসম্ভ্রান্তো রাম শ্শত্রুনিবর্হণঃ ।
হনূমন্তং মহাবাহুস্ততো ধ্যানমুপাগমত্ ॥ 19 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে যুদ্ধকাণ্ডে প্রথমস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha prathamassargaḥ |
śrutvā hanumato vākyaṃ yathāvadabhibhāṣitam |
rāmaḥ prītisamāyukto vākyamuttaramabravīt || 1 ||
kṛtaṃ hanumatā kāryaṃ sumahadbhuvi durlabham |
manasāpi yadanyena na śakyaṃ dharaṇītale || 2 ||
na hi taṃ paripaśyāmi yastareta mahārṇavam |
anyatra garuḍādvāyoranyatra ca hanūmataḥ || 3 ||
devadānavayakṣāṇāṃ gandharvoragarakṣasām |
apradhṛṣyāṃ purīṃ laṅkāṃ rāvaṇena surakṣitām |
pravaṣṭa ssattvamāśrityaśvasanko nāma niṣkramet || 4 ||
ko viśetsudurādharṣāṃ rākṣasaiśca surakṣitām |
yo vīryabalasampanno na samasyāddhanūmataḥ || 5 ||
bhṛtyakāryaṃ hanumatā sugrīvasya kṛtammahat |
svayaṃ vidhāya svabalaṃ sadṛśaṃ vikramasya ca || 6 ||
yo hi bhṛtyo niyuktassanbhartrā karmaṇi duṣkare |
kuryāttadanurāgeṇa tamāhuḥ puruṣottamam || 7 ||
niyuktoyaḥ paraṃ kāryaṃ na kuryānnṛpateḥ priyam |
bhṛtyo'bhṛtyassamartho'pi tamāhurmadhyamaṃ naram || 8 ||
niyukto nṛpateḥ kāryaṃ na kuryādyassamāhitaḥ |
bhṛtyo yuktassamarthaśca tamāhuḥ puruṣādhamam || 9 ||
tanniyoge niyuktena kṛtaṃ kṛtyaṃ hanūmatā |
na cātmā laghutāṃ nītassugrīvaścāpi toṣitaḥ || 10 ||
ahaṃ ca raghuvaṃśaśca lakṣmaṇaśca mahābalaḥ |
vaidehyā darśanenādya dharmataḥ parirakṣitāḥ || 11 ||
idaṃ tu mama dīnasya mano bhūyaḥ prakarṣati |
yadihāsya priyākhyāturna kurmi sadṛśaṃ priyam || 12 ||
eṣa sarvasvabhūte pariṣvaṅgo hanūmataḥ |
mayā kālamimaṃ prāpya dattastasya mahātmanaḥ || 13 ||
ityuktvā prītihṛṣṭāṅgo rāmastaṃ pariṣasvaje |
hanūmantaṃ kṛtātmānaṃ kṛtakāryamupāgatam || 14 ||
dhyātvā punaruvācedaṃ vacanaṃ raghunandanaḥ |
harīṇāmīśvarasyāpi sugrīvasyopaśṛṇvataḥ || 15 ||
sarvathā sukṛtaṃ tāvatsītāyāḥ parimārgaṇam |
sāgaraṃ tu samāsādya punarnaṣṭaṃ mano mama || 16 ||
kathaṃ nāma samudrasya duṣpārasya mahāmbhasaḥ |
harayo dakṣiṇaṃ pāraṃ gamiṣyanti samāgatāḥ || 17 ||
yadyapyeṣa tu vṛttānto vaidehyā gadito mama |
samudrapāragamane harīṇāṃ kimihottaram || 18 ||
ityuktavā śokasambhrānto rāma śśatrunibarhaṇaḥ |
hanūmantaṃ mahābāhustato dhyānamupāgamat || 19 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe prathamassargaḥ ||