📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
5.40 সুন্দরকাণ্ড - চত্বারিংশ সর্গঃ
5.40 Sundarakanda - Chatvarimsha Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে সুন্দরকাণ্ডম্ ।
অথ চত্বারিংশস্সর্গঃ ।
শ্রুত্বা তু বচনং তস্য বাযুসূনোর্মহাত্মনঃ ।
উবাচাত্মহিতং বাক্যং সীতা সুরসুতোপমা ॥ 1 ॥
ত্বাং দৃষ্ট্বা প্রিযবক্তারং সম্প্রহৃষ্যামি বানরঃ ।
অর্ধসঞ্জাতসস্যেব বৃষ্টিং প্রাপ্য বসুন্ধরা ॥ 2 ॥
যথা তং পুরুষব্যাঘ্রং গাত্রৈশ্শোকাভিকর্শিতৈঃ ।
সংস্পৃশেযং সকামাহং তথা কুরু দযাং মযি ॥ 3 ॥
অভিজ্ঞানং চ রামস্য দদ্যা হরিগণোত্তম ।
ক্ষিপ্তামিষীকাং কাকস্য কোপাদেকাক্ষিশাতনীম্ ॥ 4 ॥
মনশ্শিলাযাস্তিলকো গণ্ডপার্শ্বে নিবেশিতঃ ।
ত্বযা প্রণষ্টে তিলকে তং কিল স্মর্তুমর্হসি ॥ 5 ॥
স বীর্যবান্কথং সীতাং হৃতাং সমনুমন্যসে ।
বসন্তীং রক্ষসাং মধ্যে মহেন্দ্রবরুণোপমঃ ॥ 6 ॥
এষ চূডামণির্দিব্যো মযা সুপরিরক্ষিতঃ ।
এতং দৃষ্ট্বা প্রহৃষ্যামি ব্যসনে ত্বামিবানঘ ॥ 7 ॥
এষ নির্যাতিতশ্শ্রীমান্মযা তে বারিসম্ভবঃ ।
অতঃ পরং ন শক্ষ্যামি জীবিতুং শোকলালসা ॥ 8 ॥
অসহ্যানি চ দুঃখানি বাচশ্চ হৃদযচ্ছিদঃ ।
রাক্ষসীনাং সুঘোরাণাং ত্বত্কৃতে মর্ষযাম্যহম্ ॥ 9 ॥
ধারযিষ্যামি মাসং তু জীবিতং শত্রুসূদন ।
ঊর্ধ্বং মাসান্ন জীবিষ্যে ত্বযা হীনা নৃপাত্মজ ॥ 10 ॥
ঘোরো রাক্ষসরাজোঽযং দৃষ্টিশ্চ ন সুখা মযি ।
ত্বাং চ শ্রুত্বা বিপদ্যন্তং ন জীবেযমহং ক্ষণম্ ॥ 11 ॥
বৈদেহ্যা বচনং শ্রুত্বা করুণং সাশ্রু ভাষিতম্ ।
অথাব্রবীন্মহাতেজা হনুমান্মারুতাত্মজঃ ॥ 12 ॥
ত্বচ্ছোকবিমুখো রামো দেবি সত্যেন তে শপে ।
রামে দুঃখাভিভূতে তু লক্ষ্মণঃ পরিতপ্যতে ॥ 13 ॥
কথঞ্চিদ্ভবতী দৃষ্টা ন কালঃ পরিশোচিতুম্ ।
ইমং মুহূর্তং দুঃখানামন্তং দ্রক্ষ্যসি ভামিনি ॥ 14 ॥
তাবুভৌ পুরুষব্যাঘ্রৌ রাজপুত্রাবরিন্দমৌ ।
ত্বদ্দর্শনকৃতোত্সাহৌ লঙ্কাং ভস্মীকরিষ্যতঃ ॥ 15 ॥
হত্ত্বা চ সমরে ক্রূরং রাবণং সহবান্ধবম্ ।
রাঘবৌ ত্বাং বিশালাক্ষি স্বাং পুরীং প্রাপযিষ্যতঃ ॥ 16 ॥
যত্তু রামো বিজানীযাদভিজ্ঞানমনিন্দিতে ।
প্রীতিসঞ্জননং তস্য ভূযস্ত্বং দাতুমর্হসি ॥ 17 ॥
সাব্রবীদ্দত্তমেবেতি মযাভিজ্ঞানমুত্তমম্ ।
এতদেব হি রামস্য দৃষ্ট্বা মত্কেশভূষণম্ ॥ 18 ॥
শ্রদ্ধেযং হনুমন্বাক্যং তব বীর ভবিষ্যতি ।
স তং মণিবরং গৃহ্য শ্রীমান্প্লবগসত্তমঃ ॥ 19 ॥
প্রণম্য শিরসা দেবীং গমনাযোপচক্রমে ।
তমুত্পাতকৃতোত্সাহমবেক্ষ্য হরিপুঙ্গবম্ ॥ 20 ॥
বর্ধমানং মহাবেগমুবাচ জনকাত্মজা ।
অশ্রুপূর্ণমুখী দীনা বাষ্পগদ্গদযা গিরা ॥ 21 ॥
হনুমন্সিংহসঙ্কাশৌ ভ্রাতরৌ রামলক্ষ্মণৌ ।
সুগ্রীবং চ সহামাত্যং সর্বান্ ব্রূযাহ্যনামযম্ ॥ 22 ॥
যথা চ স মহাবাহুর্মাং তারযতি রাঘবঃ ।
অস্মাদ্দুঃখাম্বুসম্রোধাত্ত্বং সমাধাতুমর্হসি ॥ 23 ॥
ইমং চ তীব্রং মম শোকবেগং রক্ষোভিরেভিঃ পরিভর্ত্সনং চ ।
ব্রূযাস্তু রামস্য গতস্সমীপং শিবশ্চ তেঽধ্বাঽস্তু হরিপ্রবীর ॥ 24 ॥
স রাজপুত্র্য্রাপ্রতিবেদিতার্থঃ কপিঃ কৃতার্থঃ পরিহৃষ্টচেতাঃ ।
অল্পাবশেষং প্রসমীক্ষ্য কার্যং দিশং হ্যুদীচীং মনসা জগাম ॥ 25 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে সুন্দরকাণ্ডে চত্বারিংশস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha catvāriṃśassargaḥ |
śrutvā tu vacanaṃ tasya vāyusūnormahātmanaḥ |
uvācātmahitaṃ vākyaṃ sītā surasutopamā || 1 ||
tvāṃ dṛṣṭvā priyavaktāraṃ samprahṛṣyāmi vānaraḥ |
ardhasañjātasasyeva vṛṣṭiṃ prāpya vasundharā || 2 ||
yathā taṃ puruṣavyāghraṃ gātraiśśokābhikarśitaiḥ |
saṃspṛśeyaṃ sakāmāhaṃ tathā kuru dayāṃ mayi || 3 ||
abhijñānaṃ ca rāmasya dadyā harigaṇottama |
kṣiptāmiṣīkāṃ kākasya kopādekākṣiśātanīm || 4 ||
manaśśilāyāstilako gaṇḍapārśve niveśitaḥ |
tvayā praṇaṣṭe tilake taṃ kila smartumarhasi || 5 ||
sa vīryavānkathaṃ sītāṃ hṛtāṃ samanumanyase |
vasantīṃ rakṣasāṃ madhye mahendravaruṇopamaḥ || 6 ||
eṣa cūḍāmaṇirdivyo mayā suparirakṣitaḥ |
etaṃ dṛṣṭvā prahṛṣyāmi vyasane tvāmivānagha || 7 ||
eṣa niryātitaśśrīmānmayā te vārisambhavaḥ |
ataḥ paraṃ na śakṣyāmi jīvituṃ śokalālasā || 8 ||
asahyāni ca duḥkhāni vācaśca hṛdayacchidaḥ |
rākṣasīnāṃ sughorāṇāṃ tvatkṛte marṣayāmyaham || 9 ||
dhārayiṣyāmi māsaṃ tu jīvitaṃ śatrusūdana |
ūrdhvaṃ māsānna jīviṣye tvayā hīnā nṛpātmaja || 10 ||
ghoro rākṣasarājo'yaṃ dṛṣṭiśca na sukhā mayi |
tvāṃ ca śrutvā vipadyantaṃ na jīveyamahaṃ kṣaṇam || 11 ||
vaidehyā vacanaṃ śrutvā karuṇaṃ sāśru bhāṣitam |
athābravīnmahātejā hanumānmārutātmajaḥ || 12 ||
tvacchokavimukho rāmo devi satyena te śape |
rāme duḥkhābhibhūte tu lakṣmaṇaḥ paritapyate || 13 ||
kathañcidbhavatī dṛṣṭā na kālaḥ pariśocitum |
imaṃ muhūrtaṃ duḥkhānāmantaṃ drakṣyasi bhāmini || 14 ||
tāvubhau puruṣavyāghrau rājaputrāvarindamau |
tvaddarśanakṛtotsāhau laṅkāṃ bhasmīkariṣyataḥ || 15 ||
hattvā ca samare krūraṃ rāvaṇaṃ sahabāndhavam |
rāghavau tvāṃ viśālākṣi svāṃ purīṃ prāpayiṣyataḥ || 16 ||
yattu rāmo vijānīyādabhijñānamanindite |
prītisañjananaṃ tasya bhūyastvaṃ dātumarhasi || 17 ||
sābravīddattameveti mayābhijñānamuttamam |
etadeva hi rāmasya dṛṣṭvā matkeśabhūṣaṇam || 18 ||
śraddheyaṃ hanumanvākyaṃ tava vīra bhaviṣyati |
sa taṃ maṇivaraṃ gṛhya śrīmānplavagasattamaḥ || 19 ||
praṇamya śirasā devīṃ gamanāyopacakrame |
tamutpātakṛtotsāhamavekṣya haripuṅgavam || 20 ||
vardhamānaṃ mahāvegamuvāca janakātmajā |
aśrupūrṇamukhī dīnā bāṣpagadgadayā girā || 21 ||
hanumansiṃhasaṅkāśau bhrātarau rāmalakṣmaṇau |
sugrīvaṃ ca sahāmātyaṃ sarvān brūyāhyanāmayam || 22 ||
yathā ca sa mahābāhurmāṃ tārayati rāghavaḥ |
asmādduḥkhāmbusamrodhāttvaṃ samādhātumarhasi || 23 ||
imaṃ ca tīvraṃ mama śokavegaṃ rakṣobhirebhiḥ paribhartsanaṃ ca |
brūyāstu rāmasya gatassamīpaṃ śivaśca te'dhvā'stu haripravīra || 24 ||
sa rājaputryrāprativeditārthaḥ kapiḥ kṛtārthaḥ parihṛṣṭacetāḥ |
alpāvaśeṣaṃ prasamīkṣya kāryaṃ diśaṃ hyudīcīṃ manasā jagāma || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe catvāriṃśassargaḥ ||