📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
5.12 সুন্দরকাণ্ড - দ্বাদশ সর্গঃ
5.12 Sundarakanda - Dvadasha Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে সুন্দরকাণ্ডম্ ।
অথ দ্বাদশস্সর্গঃ ।
স তস্য মধ্যে ভবনস্য মারুতি র্লতাগৃহাংশ্চিত্রগৃহান্নিশাগৃহান্ ।
জগাম সীতাং প্রতি দর্শনোত্সুকো ন চৈব তাং পশ্যতি চারুদর্শনাম্ ॥ 1 ॥
স চিন্তযামাস ততো মহাকপিঃ প্রিযামপশ্যন্রঘুনন্দনস্য তাম্ ।
ধ্রুবং হি সীতা ম্রিযতে যথা ন মে বিচিন্বতো দর্শনমেতি মৈথিলী ॥ 2 ॥
সা রাক্ষসানাং প্রবরেণ জানকী স্বশীলসংরক্ষ্ণতত্পরা সতী ।
অনেন নূনং প্রতি দুষ্টকর্মণা হতা ভবেদার্যপথে পরে স্থিতা ॥ 3 ॥
বিরূপরূপা বিকৃতা বিবর্চসো মহাননা দীর্ঘবিরূপদর্শনাঃ ।
সমীক্ষ্য সা রাক্ষসরাজযোষিতো ভযাদ্বিনষ্টা জনকেশ্বরাত্মজা ॥ 4 ॥
সীতামদৃষ্ট্বা হ্যনবাপ্য পৌরুষং বিহৃত্য কালং সহ বানরৈশ্চিরম্ ।
ন মেঽস্তি সুগ্রীবসমীপগা গতিঃ সুতীক্ষ্ণদণ্ডো বলবাংশ্চ বানরঃ ॥ 5 ॥
দৃষ্টমন্তঃপুরং সর্বং দৃষ্টা রাবণযোষিতঃ ।
ন সীতা দৃশ্যতে সাধ্বীবৃথা জাতো মম শ্রমঃ ॥ 6 ॥
কিং নু মাং বানরাঃ সর্বে গতং বক্ষ্যন্তি সঙ্গতাঃ ।
গত্বা তত্র ত্বযা বীর কিং কৃতং তদ্বদস্ব নঃ ॥ 7 ॥
অদৃষ্ট্বা কিং প্রবক্ষ্যামি তামহং জনকাত্মজাম্ ।
ধ্রুবং প্রাযমুপৈষ্যন্তি কালস্য ব্যতিবর্তনে ॥ 8 ॥
কিং বা বক্ষ্যতি বৃদ্ধশ্চ জাম্ববানাঙ্গদশ্চ সঃ ।
গতং পারং সমুদ্রস্য বানরাশ্চ সমাগতাঃ ॥ 9 ॥
অনির্বেদঃ শ্রিযো মূলমনির্বেদঃ পরং সুখম্ ।
অনির্বেদো হি সততং সর্বার্থেষু প্রবর্তকঃ ॥ 10 ॥
করোতি সফলং জন্তোঃ কর্ম যত্তত্করোতি সঃ ।
তস্মাদনির্বেদকৃতং যত্নং চেষ্টেঽহমুত্তমম্ ॥ 11 ॥
ভূযস্তাবদ্বিচেষ্যামি দেশান্রাবণপালিতান্ ।
আপানশালা বিচিতাস্তথা পুষ্পগৃহাণি চ ॥ 12 ॥
চিত্রশালাশ্চ বিচিতা ভূযঃ ক্রীডাগৃহাণি চ ।
নিষ্কুটান্তররথ্যাশ্চ বিমানানি চ সর্বশঃ ॥ 13 ॥
ইতি সঞ্চিন্ত্য ভূযোঽপি বিচেতুমুপচক্রমে ।
ভূমীগৃহাংশ্চৈত্যগৃহান্ গৃহাতিগৃহকানপি ॥ 14 ॥
উত্পতন্নিষ্পতংশ্চাপি তিষ্ঠন্গচ্ছন্ পুনঃ পুনঃ ।
অপাবৃণ্বংশ্চ দ্বারাণি কবাটান্যবঘাটযন্ ॥ 15 ॥
প্রবিশন্নিষ্পতংশ্চাপি প্রপতন্নুত্পতন্নপি ।
সর্বমপ্যবকাশং স বিচচার মহাকপিঃ ॥ 16 ॥
চতুরঙ্গুলমাত্রোঽপি নাবকাশঃ স বিদ্যতে ।
রাবণান্তঃপুরে তস্মিন্ যং কপির্ন জগাম সঃ ॥ 17 ॥
প্রাকারান্তররথ্যাশ্চ বেদিকাশ্চৈত্যসংশ্রযাঃ ।
দীর্ঘিকাঃ পুষ্করিণ্যশ্চ সর্বং তেনাবলোকিতম্ ॥ 18 ॥
রাক্ষস্যো বিবিধাকারা বিরূপা বিকৃতাস্তথা ।
দৃষ্টা হনুমতা তত্র ন তু সা জনকাত্মজা ॥ 19 ॥
রূপেণাপ্রতিমা লোকে বরা বিদ্যাধরস্ত্রিযঃ ।
দৃষ্টা হনুমতা তত্র ন তু রাঘবনন্দিনী ॥ 20 ॥
নাগকন্যা বরারোহাঃ পূর্ণচন্র্দনিভাননাঃ ।
দৃষ্টা হনুমতা তত্র ন তু সীতা সুমধ্যমা ॥ 21 ॥
প্রমথ্য রাক্ষসেন্দ্রেণ নাগকন্যা বলাদ্ধৃতাঃ ।
দৃষ্টা হনুমতা তত্র ন সা জনকনন্দিনী ॥ 22 ॥
সোঽপশ্যংস্তাং মহাবাহুঃ পশ্যংশ্চান্যা বরস্ত্রিযঃ ।
বিষসাদ মুহুর্ধীমান্ হনুমান্ মারুতাত্মজঃ ॥ 23 ॥
উদ্যোগং বানরেন্দ্রাণাং প্লবনং সাগরস্য চ ।
ব্যর্থং বীক্ষ্যানিলসুতশ্চিন্তাং পুনরুপাগমত্ ॥ 24 ॥
অবতীর্য বিমানাচ্চ হনুমান্ মারুতাত্মজঃ ।
চিন্তামুপজগামাথ শোকোপহতচেতনঃ ॥ 25 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে সুন্দরকাণ্ডে দ্বাদশস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha dvādaśassargaḥ |
sa tasya madhye bhavanasya māruti rlatāgṛhāṃścitragṛhānniśāgṛhān |
jagāma sītāṃ prati darśanotsuko na caiva tāṃ paśyati cārudarśanām || 1 ||
sa cintayāmāsa tato mahākapiḥ priyāmapaśyanraghunandanasya tām |
dhruvaṃ hi sītā mriyate yathā na me vicinvato darśanameti maithilī || 2 ||
sā rākṣasānāṃ pravareṇa jānakī svaśīlasaṃrakṣṇatatparā satī |
anena nūnaṃ prati duṣṭakarmaṇā hatā bhavedāryapathe pare sthitā || 3 ||
virūparūpā vikṛtā vivarcaso mahānanā dīrghavirūpadarśanāḥ |
samīkṣya sā rākṣasarājayoṣito bhayādvinaṣṭā janakeśvarātmajā || 4 ||
sītāmadṛṣṭvā hyanavāpya pauruṣaṃ vihṛtya kālaṃ saha vānaraiściram |
na me'sti sugrīvasamīpagā gatiḥ sutīkṣṇadaṇḍo balavāṃśca vānaraḥ || 5 ||
dṛṣṭamantaḥpuraṃ sarvaṃ dṛṣṭā rāvaṇayoṣitaḥ |
na sītā dṛśyate sādhvīvṛthā jāto mama śramaḥ || 6 ||
kiṃ nu māṃ vānarāḥ sarve gataṃ vakṣyanti saṅgatāḥ |
gatvā tatra tvayā vīra kiṃ kṛtaṃ tadvadasva naḥ || 7 ||
adṛṣṭvā kiṃ pravakṣyāmi tāmahaṃ janakātmajām |
dhruvaṃ prāyamupaiṣyanti kālasya vyativartane || 8 ||
kiṃ vā vakṣyati vṛddhaśca jāmbavānāṅgadaśca saḥ |
gataṃ pāraṃ samudrasya vānarāśca samāgatāḥ || 9 ||
anirvedaḥ śriyo mūlamanirvedaḥ paraṃ sukham |
anirvedo hi satataṃ sarvārtheṣu pravartakaḥ || 10 ||
karoti saphalaṃ jantoḥ karma yattatkaroti saḥ |
tasmādanirvedakṛtaṃ yatnaṃ ceṣṭe'hamuttamam || 11 ||
bhūyastāvadviceṣyāmi deśānrāvaṇapālitān |
āpānaśālā vicitāstathā puṣpagṛhāṇi ca || 12 ||
citraśālāśca vicitā bhūyaḥ krīḍāgṛhāṇi ca |
niṣkuṭāntararathyāśca vimānāni ca sarvaśaḥ || 13 ||
iti sañcintya bhūyo'pi vicetumupacakrame |
bhūmīgṛhāṃścaityagṛhān gṛhātigṛhakānapi || 14 ||
utpatanniṣpataṃścāpi tiṣṭhangacchan punaḥ punaḥ |
apāvṛṇvaṃśca dvārāṇi kavāṭānyavaghāṭayan || 15 ||
praviśanniṣpataṃścāpi prapatannutpatannapi |
sarvamapyavakāśaṃ sa vicacāra mahākapiḥ || 16 ||
caturaṅgulamātro'pi nāvakāśaḥ sa vidyate |
rāvaṇāntaḥpure tasmin yaṃ kapirna jagāma saḥ || 17 ||
prākārāntararathyāśca vedikāścaityasaṃśrayāḥ |
dīrghikāḥ puṣkariṇyaśca sarvaṃ tenāvalokitam || 18 ||
rākṣasyo vividhākārā virūpā vikṛtāstathā |
dṛṣṭā hanumatā tatra na tu sā janakātmajā || 19 ||
rūpeṇāpratimā loke varā vidyādharastriyaḥ |
dṛṣṭā hanumatā tatra na tu rāghavanandinī || 20 ||
nāgakanyā varārohāḥ pūrṇacanrdanibhānanāḥ |
dṛṣṭā hanumatā tatra na tu sītā sumadhyamā || 21 ||
pramathya rākṣasendreṇa nāgakanyā balāddhṛtāḥ |
dṛṣṭā hanumatā tatra na sā janakanandinī || 22 ||
so'paśyaṃstāṃ mahābāhuḥ paśyaṃścānyā varastriyaḥ |
viṣasāda muhurdhīmān hanumān mārutātmajaḥ || 23 ||
udyogaṃ vānarendrāṇāṃ plavanaṃ sāgarasya ca |
vyarthaṃ vīkṣyānilasutaścintāṃ punarupāgamat || 24 ||
avatīrya vimānācca hanumān mārutātmajaḥ |
cintāmupajagāmātha śokopahatacetanaḥ || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe dvādaśassargaḥ ||