📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
4.61 কিষ্কিন্ধাকাণ্ড - একষষ্টিতম সর্গঃ
4.61 Kishkindhakanda - Ekashashtitama Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে কিষ্কিন্ধাকাণ্ডম্ ।
অথ একষষ্টিতমস্সর্গঃ ।
ততস্তদ্দারুণং কর্ম দুষ্করং সহসাত্কৃতম্ ।
আচচক্ষে মুনেস্সর্বং সূর্যানুগমনং তথা ॥ 1 ॥
ভগবন্ব্রণযুক্তত্বাল্লজ্জযা ব্যাকুলেন্দ্রিযঃ ।
পরিশ্রান্তো ন শক্নোমি বচনং পরিভাষিতুম্ ॥ 2 ॥
অহং চৈব জটাযুশ্চ সঙ্ঘর্ষাদ্ধর্পমোহিতৌ ।
আকাশং পতিতৌ বীরৌ জিজ্ঞাসন্তৌ পরাক্রমম্ ॥ 3 ॥
কৈলাসশিখরে বদ্ধ্বা মুনীনামগ্রতঃ পণম্ ।
রবিস্স্যাদনুযাতব্যো যাবদস্তং মহাগিরিম্ ॥ 4 ॥
অথাঽবাং যুগপত্প্রাপ্তাবপশ্যাব মহীতলে ।
রথচক্রপ্রমাণানি নগরাণি পৃথক্পৃথক্ ॥ 5 ॥
ক্বচিদ্বাদিত্রঘোষাংশ্চ ব্রহ্মঘোষাংশ্চ শুশ্রুবঃ ।
গাযন্তীশ্চাঙ্গনা বহ্বীঃ পশ্যাবো রক্তবাসসঃ ॥ 6 ॥
তূর্ণমুত্পত্য চাকাশমাদিত্যপথমাশ্রিতৌ ।
আবামালোকযাবস্তদ্বনং শাদ্বলসন্নিভম্ ॥ 7 ॥
উপলৈরিব সঞ্ছন্না দৃশ্যতে ভূশ্শিলোচ্চযৈঃ ।
আপগাভিশ্চ সংবীতা সূত্রৈরিব বসুন্ধরা ॥ 8 ॥
হিমবাংশ্চৈব বিন্ধ্যশ্চ মেরুশ্চ সুমহান্নগঃ ।
ভূতলে সম্প্রকাশন্তে নাগা ইব জলাশযে ॥ 9 ॥
তীব্রস্স্বেদশ্চ খেদশ্চ ভযং চাসীত্তদাঽঽবযোঃ ।
সমাবিশতি মোহশ্চ তমো মূর্ছা চ দারুণা ॥ 10 ॥
ন দিগ্বিজ্ঞাযতে যাম্যা নাগ্নেযী ন চ বারুণী ।
যুগান্তে নিযতো লোকো হতো দগ্ধ ইবাগ্নিনা ॥ 11 ॥
মনশ্চ মে হতং ভূযস্সন্নিবর্ত্যতু সংশ্রযম্ ।
যত্নেন মহতা হ্যস্মিন্পুনস্সন্ধায চক্ষুষী ॥ 12 ॥
যত্নেন মহতা ভূযো ভাস্করঃ প্রতিলোকিতঃ ।
তুল্যঃ পৃথ্বীপ্রমাণেন ভাস্করঃ প্রতিভাতি নৌ ॥ 13 ॥
জটাযুর্মামনাপৃচ্ছ্য নিপপাত মহীং ততঃ ।
তং দৃষ্ট্বা তূর্ণমাকাশাদাত্মানং মুক্তবানহম্ ॥ 14 ॥
পক্ষাভ্যাং চ মযা গুপ্তো জটাযুর্ন প্রদহ্যতে ।
প্রমাদাত্তত্র নির্দগ্ধঃ পতন্বাযুপথাদহম্ ॥ 15 ॥
আশঙ্কে তং নিপতিতং জনস্থানে জটাযুষম্ ।
অহং তু পতিতো বিন্ধ্যে দগ্ধপক্ষো জডীকৃতঃ ॥ 16 ॥
রাজ্যেন হীনো ভ্রাত্রা চ পক্ষাভ্যাং বিক্রমেণ চ ।
সর্বথা মর্তুমেবেচ্ছন্পতিষ্যে শিখরাদ্গীরেঃ ॥ 17 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে কিষ্কিন্ধাকাণ্ডে একষষ্টিতমস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha ekaṣaṣṭitamassargaḥ |
tatastaddāruṇaṃ karma duṣkaraṃ sahasātkṛtam |
ācacakṣe munessarvaṃ sūryānugamanaṃ tathā || 1 ||
bhagavanvraṇayuktatvāllajjayā vyākulendriyaḥ |
pariśrānto na śaknomi vacanaṃ paribhāṣitum || 2 ||
ahaṃ caiva jaṭāyuśca saṅgharṣāddharpamohitau |
ākāśaṃ patitau vīrau jijñāsantau parākramam || 3 ||
kailāsaśikhare baddhvā munīnāmagrataḥ paṇam |
ravissyādanuyātavyo yāvadastaṃ mahāgirim || 4 ||
athā'vāṃ yugapatprāptāvapaśyāva mahītale |
rathacakrapramāṇāni nagarāṇi pṛthakpṛthak || 5 ||
kvacidvāditraghoṣāṃśca brahmaghoṣāṃśca śuśruvaḥ |
gāyantīścāṅganā bahvīḥ paśyāvo raktavāsasaḥ || 6 ||
tūrṇamutpatya cākāśamādityapathamāśritau |
āvāmālokayāvastadvanaṃ śādvalasannibham || 7 ||
upalairiva sañchannā dṛśyate bhūśśiloccayaiḥ |
āpagābhiśca saṃvītā sūtrairiva vasundharā || 8 ||
himavāṃścaiva vindhyaśca meruśca sumahānnagaḥ |
bhūtale samprakāśante nāgā iva jalāśaye || 9 ||
tīvrassvedaśca khedaśca bhayaṃ cāsīttadā''vayoḥ |
samāviśati mohaśca tamo mūrchā ca dāruṇā || 10 ||
na digvijñāyate yāmyā nāgneyī na ca vāruṇī |
yugānte niyato loko hato dagdha ivāgninā || 11 ||
manaśca me hataṃ bhūyassannivartyatu saṃśrayam |
yatnena mahatā hyasminpunassandhāya cakṣuṣī || 12 ||
yatnena mahatā bhūyo bhāskaraḥ pratilokitaḥ |
tulyaḥ pṛthvīpramāṇena bhāskaraḥ pratibhāti nau || 13 ||
jaṭāyurmāmanāpṛcchya nipapāta mahīṃ tataḥ |
taṃ dṛṣṭvā tūrṇamākāśādātmānaṃ muktavānaham || 14 ||
pakṣābhyāṃ ca mayā gupto jaṭāyurna pradahyate |
pramādāttatra nirdagdhaḥ patanvāyupathādaham || 15 ||
āśaṅke taṃ nipatitaṃ janasthāne jaṭāyuṣam |
ahaṃ tu patito vindhye dagdhapakṣo jaḍīkṛtaḥ || 16 ||
rājyena hīno bhrātrā ca pakṣābhyāṃ vikrameṇa ca |
sarvathā martumevecchanpatiṣye śikharādgīreḥ || 17 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe ekaṣaṣṭitamassargaḥ ||