📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
4.14 কিষ্কিন্ধাকাণ্ড - চতুর্দশ সর্গঃ
4.14 Kishkindhakanda - Chaturdasha Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে কিষ্কিন্ধাকাণ্ডম্ ।
অথ চতুর্দশস্সর্গঃ ।
সর্বে তে ত্বরিতং গত্বা কিষ্কিন্ধাং বালি পালিতাম্ ।
বৃক্ষৈরাত্মানমাবৃত্য ব্যতিষ্ঠন্ গহনে বনে ॥ 1 ॥
বিচার্য সর্বতো দৃষ্টিং কাননে কাননপ্রিযঃ ।
সুগ্রীবো বিপুলগ্রীবঃ ক্রোধমাহারযদ্ভৃশম্ ॥ 2 ॥
ততস্স নিনদং ঘোরং কৃত্বা যুদ্ধায চাহ্বযত্ ।
পরিবারৈঃ পরিবৃতো নাদৈর্ভিন্দন্নিবাম্বরম্ ॥ 3 ॥
গর্জন্নিব মহামেঘো বাযুবেগপুরস্সরঃ ।
অথ বালার্কসদৃশো দৃপ্তসিংহগতিস্তদা ॥ 4 ॥
দৃষ্ট্বা রামং ক্রিযাদক্ষং সুগ্রীবো বাক্যমব্রবীত্ ।
হরিবাগুরযা ব্যাপ্তাং তপ্তকাঞ্চনতোরণাম্ ।
প্রাপ্তাঃ স্ম ধ্বজযন্ত্রাঢ্যাং কিষ্কিন্ধাং বালিনঃ পুরীম্ ॥ 5 ॥
প্রতিজ্ঞা যা ত্বযা বীর কৃতা বালিবধে পুরা ।
সফলাং কুরু তাং ক্ষিপ্রং লতাং কাল ইবাগতঃ ॥ 6 ॥
এবমুক্তস্তু ধর্মাত্মা সুগ্রীবেণ স রাঘবঃ ।
তমেবোবাচ বচনং সুগ্রীবং শত্রুসূদনঃ ॥ 7 ॥
কৃতাভিজ্ঞানচিহ্নস্ত্ব মনযা গজসাহ্বযা ।
লক্ষ্মণেন সমুত্পাট্য যৈষা কণ্ঠে কৃতা তব ॥ 8 ॥
শোভসেঽহ্যধিকং বীর লতযা কণ্ঠসক্তযা ।
বিপরীত ইবাকাশে সূর্যো নক্ষত্রমালযা ॥ 9 ॥
অদ্য বালিসমুত্থং তে ভযং বৈরং চ বানর ।
একেনাহং প্রমোক্ষ্যামি বাণমোক্ষেণ সংযুগে ॥ 10 ॥
মম দর্শয সুগ্রীব বৈরিণং ভ্রাতৃরূপিণম্ ।
বালী বিনিহতো যাবদ্বনে পাংসুষু বেষ্টতে ॥ 11 ॥
যদি দৃষ্টিপথং প্রাপ্তো জীবন্স বিনিবর্ততে ।
ততো দোষেণ মা গচ্ছেত্সদ্যো গর্হেচ্চ মা ভবান্ ॥ 12 ॥
প্রত্যক্ষং সপ্ত তে সালা মযা বাণেন দারিতাঃ ।
তেনাবেহি বলেনাদ্য বালিনং নিহতং মযা ॥ 13 ॥
অনৃতং নোক্তপূর্বং মে বীর কৃচ্ছ্রেঽপি তিষ্টতা ।
ধর্মলোভপরীতেন ন চ বক্ষ্যে কথঞ্চন ॥ 14 ॥
সফলাং চ করিষ্যামি প্রতিজ্ঞাং জহি সম্ভ্রমম্ ।
প্রসূতং কলমং ক্ষেত্রে বর্ষেণেব শতক্রতুঃ ॥ 15 ॥
তদাহ্বাননিমিত্তং ত্বং বালিনো হেমমালিনঃ ।
সুগ্রীব কুরু তং শব্দং নিষ্পতেদ্যেন বানরঃ ॥ 16 ॥
জিতকাশী বলশ্লাঘী ত্বযা চাধর্ষিতঃ পুরা ।
নিষ্পতিষ্যত্যসঙ্গেন বালী স প্রিযসংযুগঃ ॥ 17 ॥
রিপূণাং ধর্ষিণ শূরা মর্ষযন্তি ন সংযুগে ।
জানন্তস্তু স্বকং বীর্যং স্ত্রীসমক্ষং বিশেষতঃ ॥ 18 ॥
স তু রামবচশ্শ্রুত্বা সুগ্রীবো হেমপিঙ্গলঃ ।
ননর্দ ক্রূরনাদেন বিনির্ভিন্দন্নিবাম্বরম্ ॥ 19 ॥
তস্য শব্দেন বিত্রস্তা গাবো যান্তি হতপ্রভাঃ ।
রাজদোষপরামৃষ্টাঃ কুলস্ত্রিয ইবাকুলাঃ ॥ 20 ॥
দ্রবন্তি চ মৃগাশ্শীঘ্রং ভগ্না ইব রণে হযাঃ ।
পতন্তি চ খগা ভূমৌ ক্ষীণপুণ্যা ইব গ্রহাঃ ॥ 21 ॥
ততস্সজীমূতগণপ্রণাদো নাদং হ্যমুঞ্চত্ত্বরযা প্রতীতঃ ।
সূর্যাত্মজশ্শৌর্যবিবৃদ্ধতেজাঃ সরিত্পতির্বাঽনিলচঞ্চলোর্মিঃ ॥ 22 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে কিষ্কিন্ধাকাণ্ডে চতুর্দশস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha caturdaśassargaḥ |
sarve te tvaritaṃ gatvā kiṣkindhāṃ vāli pālitām |
vṛkṣairātmānamāvṛtya vyatiṣṭhan gahane vane || 1 ||
vicārya sarvato dṛṣṭiṃ kānane kānanapriyaḥ |
sugrīvo vipulagrīvaḥ krodhamāhārayadbhṛśam || 2 ||
tatassa ninadaṃ ghoraṃ kṛtvā yuddhāya cāhvayat |
parivāraiḥ parivṛto nādairbhindannivāmbaram || 3 ||
garjanniva mahāmegho vāyuvegapurassaraḥ |
atha bālārkasadṛśo dṛptasiṃhagatistadā || 4 ||
dṛṣṭvā rāmaṃ kriyādakṣaṃ sugrīvo vākyamabravīt |
harivāgurayā vyāptāṃ taptakāñcanatoraṇām |
prāptāḥ sma dhvajayantrāḍhyāṃ kiṣkindhāṃ vālinaḥ purīm || 5 ||
pratijñā yā tvayā vīra kṛtā vālivadhe purā |
saphalāṃ kuru tāṃ kṣipraṃ latāṃ kāla ivāgataḥ || 6 ||
evamuktastu dharmātmā sugrīveṇa sa rāghavaḥ |
tamevovāca vacanaṃ sugrīvaṃ śatrusūdanaḥ || 7 ||
kṛtābhijñānacihnastva manayā gajasāhvayā |
lakṣmaṇena samutpāṭya yaiṣā kaṇṭhe kṛtā tava || 8 ||
śobhase'hyadhikaṃ vīra latayā kaṇṭhasaktayā |
viparīta ivākāśe sūryo nakṣatramālayā || 9 ||
adya vālisamutthaṃ te bhayaṃ vairaṃ ca vānara |
ekenāhaṃ pramokṣyāmi bāṇamokṣeṇa saṃyuge || 10 ||
mama darśaya sugrīva vairiṇaṃ bhrātṛrūpiṇam |
vālī vinihato yāvadvane pāṃsuṣu veṣṭate || 11 ||
yadi dṛṣṭipathaṃ prāpto jīvansa vinivartate |
tato doṣeṇa mā gacchetsadyo garhecca mā bhavān || 12 ||
pratyakṣaṃ sapta te sālā mayā bāṇena dāritāḥ |
tenāvehi balenādya vālinaṃ nihataṃ mayā || 13 ||
anṛtaṃ noktapūrvaṃ me vīra kṛcchre'pi tiṣṭatā |
dharmalobhaparītena na ca vakṣye kathañcana || 14 ||
saphalāṃ ca kariṣyāmi pratijñāṃ jahi sambhramam |
prasūtaṃ kalamaṃ kṣetre varṣeṇeva śatakratuḥ || 15 ||
tadāhvānanimittaṃ tvaṃ vālino hemamālinaḥ |
sugrīva kuru taṃ śabdaṃ niṣpatedyena vānaraḥ || 16 ||
jitakāśī balaślāghī tvayā cādharṣitaḥ purā |
niṣpatiṣyatyasaṅgena vālī sa priyasaṃyugaḥ || 17 ||
ripūṇāṃ dharṣiṇa śūrā marṣayanti na saṃyuge |
jānantastu svakaṃ vīryaṃ strīsamakṣaṃ viśeṣataḥ || 18 ||
sa tu rāmavacaśśrutvā sugrīvo hemapiṅgalaḥ |
nanarda krūranādena vinirbhindannivāmbaram || 19 ||
tasya śabdena vitrastā gāvo yānti hataprabhāḥ |
rājadoṣaparāmṛṣṭāḥ kulastriya ivākulāḥ || 20 ||
dravanti ca mṛgāśśīghraṃ bhagnā iva raṇe hayāḥ |
patanti ca khagā bhūmau kṣīṇapuṇyā iva grahāḥ || 21 ||
tatassajīmūtagaṇapraṇādo nādaṃ hyamuñcattvarayā pratītaḥ |
sūryātmajaśśauryavivṛddhatejāḥ saritpatirvā'nilacañcalormiḥ || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe caturdaśassargaḥ ||