📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
3.41 অরণ্যকাণ্ড - একচত্বারিংশ সর্গঃ
3.41 Aranyakanda - Ekachatvarimsha Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে অরণ্যকাণ্ডম্ ।
অথ একচত্বারিংশস্সর্গঃ ।
আজ্ঞপ্তো রাজবদ্বাক্যং প্রতিকূলং নিশাচরঃ ।
অব্রবীত্পরুষং বাক্যং মারীচো রাক্ষসাধিপম্ ॥ 1 ॥
কেনাযমুপদিষ্টস্তে বিনাশঃ পাপকর্মণা ।
সপুত্রস্য সরাষ্ট্রস্য সামাত্যস্য নিশাচর ॥ 2 ॥
কস্ত্বযা সুখিনা রাজন্নাভিনন্দতি পাপকৃত্ ।
কেনেদমুপদিষ্টং তে মৃত্যুদ্বারমুপাযতঃ ॥ 3 ॥
শত্রবস্তব সুব্যক্তং হীনবীর্যা নিশাচরাঃ ।
ইচ্ছন্তি ত্বাং বিনশ্যন্তমুপরুদ্ধং বলীযসা ॥ 4 ॥
কেনেদমুপদিষ্টং তে ক্ষুদ্রেণাহিতবাদিনা ।
যস্ত্বামিচ্ছতি নশ্যন্তং স্বকৃতেন নিশাচর ॥ 5 ॥
বধ্যাঃ খলু ন হন্যন্তে সচিবাস্তব রাবণ ।
যে ত্বামুত্পথমারূঢং ন নিগৃহ্ণন্তি সর্বশঃ ॥ 6 ॥
অমাত্যৈঃ কামবৃত্তো হি রাজা কাপথমাশ্রিতঃ ।
নিগ্রাহ্যস্সর্বথা সদভির্ন নিগ্রাহ্যো নিগৃহ্যসে ॥ 7 ॥
ধর্মমর্থং চ কামং চ যশশ্চ জযতাং বর ।
স্বামিপ্রসাদাত্সচিবাঃ প্রাপ্নুবন্তি নিশাচর ॥ 8 ॥
বিপর্যযে তু তত্সর্বং ব্যর্থং ভবতি রাবণ ।
ব্যসনং স্বামিবৈগুণ্যাত্প্রাপ্নুবন্তীতরে জনাঃ ॥ 9 ॥
রাজমূলো হি ধর্মশ্চ জযশ্চ জযতাং বর ।
তস্মাত্সর্বাস্ববস্থাসু রক্ষিতব্যা নরাধিপাঃ ॥ 10 ॥
রাজ্যং পালযিতুং শক্যং ন তীক্ষ্ণেন নিশাচর ।
ন চাপি প্রতিকূলেন নাবিনীতেন রাক্ষস ॥ 11 ॥
যে তীক্ষ্ণমন্ত্রাস্সচিবা ভজ্যন্তে সহ তেন বৈ ।
বিষমে তুরগা শ্শীঘ্রা মন্দসারথযো যথা ॥ 12 ॥
বহবস্সাধবো লোকে যুক্তা ধর্মমনুষ্ঠিতাঃ ।
পরেষামপরাধেন বিনষ্টাস্সপরিচ্ছদাঃ ॥ 13 ॥
স্বামিনা প্রতিকূলেন প্রজাস্তীক্ষ্ণেন রাবণ ।
রক্ষ্যমাণা ন বর্ধন্তে মেষা গোমাযুনা যথা ॥ 14 ॥
অবশ্যং বিনশিষ্যন্তি সর্বে রাবণ রাক্ষসাঃ ।
যেষাং ত্বং কর্কশো রাজা দুর্বুদ্ধিরজিতেন্দ্রিযঃ ॥ 15 ॥
তদিদং কাকতালীযং ঘোরমাসাদিতং মযা ।
অত্র কিং শোচনীযস্ত্বং সসৈন্যো বিনশিষ্যসি ॥ 16 ॥
মাং নিহত্য তু রামশ্চ ন চিরাত্ত্বাং বধিষ্যতি ।
অনেন কৃতকৃত্যোঽস্মি ম্রিযেযমরিণা হতঃ ॥ 17 ॥
দর্শনাদেব রামস্য হতং মামবধারয ।
আত্মানং চ হতং বিদ্ধি হৃত্বা সীতাং সবান্ধবম্ ॥ 18 ॥
আনযিষ্যসি চেত্সীতামাশ্রমাত্সহিতো মযা ।
নৈবত্বমসি নাহং চ নৈব লঙ্কা ন রাক্ষসাঃ ॥ 19 ॥
নিবার্যমাণস্তু মযা হিতৈষিণা ন মৃষ্যসে বাক্যমিদং নিশাচর ।
পরেতকল্পা হি গতাযুষো নরা হিতং ন গৃহ্ণন্তি সুহৃদ্ভিরীরিতম্ ॥ 20 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে অরণ্যকাণ্ডে একচত্বারিংশস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha ekacatvāriṃśassargaḥ |
ājñapto rājavadvākyaṃ pratikūlaṃ niśācaraḥ |
abravītparuṣaṃ vākyaṃ mārīco rākṣasādhipam || 1 ||
kenāyamupadiṣṭaste vināśaḥ pāpakarmaṇā |
saputrasya sarāṣṭrasya sāmātyasya niśācara || 2 ||
kastvayā sukhinā rājannābhinandati pāpakṛt |
kenedamupadiṣṭaṃ te mṛtyudvāramupāyataḥ || 3 ||
śatravastava suvyaktaṃ hīnavīryā niśācarāḥ |
icchanti tvāṃ vinaśyantamuparuddhaṃ balīyasā || 4 ||
kenedamupadiṣṭaṃ te kṣudreṇāhitavādinā |
yastvāmicchati naśyantaṃ svakṛtena niśācara || 5 ||
vadhyāḥ khalu na hanyante sacivāstava rāvaṇa |
ye tvāmutpathamārūḍhaṃ na nigṛhṇanti sarvaśaḥ || 6 ||
amātyaiḥ kāmavṛtto hi rājā kāpathamāśritaḥ |
nigrāhyassarvathā sadabhirna nigrāhyo nigṛhyase || 7 ||
dharmamarthaṃ ca kāmaṃ ca yaśaśca jayatāṃ vara |
svāmiprasādātsacivāḥ prāpnuvanti niśācara || 8 ||
viparyaye tu tatsarvaṃ vyarthaṃ bhavati rāvaṇa |
vyasanaṃ svāmivaiguṇyātprāpnuvantītare janāḥ || 9 ||
rājamūlo hi dharmaśca jayaśca jayatāṃ vara |
tasmātsarvāsvavasthāsu rakṣitavyā narādhipāḥ || 10 ||
rājyaṃ pālayituṃ śakyaṃ na tīkṣṇena niśācara |
na cāpi pratikūlena nāvinītena rākṣasa || 11 ||
ye tīkṣṇamantrāssacivā bhajyante saha tena vai |
viṣame turagā śśīghrā mandasārathayo yathā || 12 ||
bahavassādhavo loke yuktā dharmamanuṣṭhitāḥ |
pareṣāmaparādhena vinaṣṭāssaparicchadāḥ || 13 ||
svāminā pratikūlena prajāstīkṣṇena rāvaṇa |
rakṣyamāṇā na vardhante meṣā gomāyunā yathā || 14 ||
avaśyaṃ vinaśiṣyanti sarve rāvaṇa rākṣasāḥ |
yeṣāṃ tvaṃ karkaśo rājā durbuddhirajitendriyaḥ || 15 ||
tadidaṃ kākatālīyaṃ ghoramāsāditaṃ mayā |
atra kiṃ śocanīyastvaṃ sasainyo vinaśiṣyasi || 16 ||
māṃ nihatya tu rāmaśca na cirāttvāṃ vadhiṣyati |
anena kṛtakṛtyo'smi mriyeyamariṇā hataḥ || 17 ||
darśanādeva rāmasya hataṃ māmavadhāraya |
ātmānaṃ ca hataṃ viddhi hṛtvā sītāṃ sabāndhavam || 18 ||
ānayiṣyasi cetsītāmāśramātsahito mayā |
naivatvamasi nāhaṃ ca naiva laṅkā na rākṣasāḥ || 19 ||
nivāryamāṇastu mayā hitaiṣiṇā na mṛṣyase vākyamidaṃ niśācara |
paretakalpā hi gatāyuṣo narā hitaṃ na gṛhṇanti suhṛdbhirīritam || 20 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe ekacatvāriṃśassargaḥ ||