📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
3.10 অরণ্যকাণ্ড - দশম সর্গঃ
3.10 Aranyakanda - Dashama Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে অরণ্যকাণ্ডম্ ।
অথ দশমস্সর্গঃ ।
বাক্যমেতত্তু বৈদেহ্যা ব্যাহৃতং ভর্তৃভক্তযা ।
শ্রুত্বা ধর্মে স্থিতো রামঃ প্রত্যুবাচাথ মৈথিলীম্ ॥ 1 ॥
হিতমুক্তং ত্বযা দেবি স্নিগ্ধযা সদৃশং বচঃ ।
কুলং ব্যপদিশন্ত্যা চ ধর্মজ্ঞে জনকাত্মজে ॥ 2 ॥
কিন্তু বক্ষ্যাম্যহং দেবি ত্বযৈবোক্তমিদং বচঃ ।
ক্ষত্রিযৈর্ধার্যতে চাপো নার্তশব্দো ভবেদিতি ॥ 3 ॥
তে চার্তা দণ্ডকারণ্যে মুনযস্সংশিতব্রতাঃ ।
মাং সীতে স্বযমাগম্য শরণ্যাশ্শরণং গতাঃ ॥ 4 ॥
বসন্তো ধর্মনিরতা বনে মূলফলাশনাঃ ।
ন লভন্তে সুখং ভীতা রাক্ষসৈঃ ক্রূরকর্মভিঃ ॥ 5 ॥
কালে কালে চ নিরতা নিযমৈর্বিবিধৈর্বনে ।
ভক্ষ্যন্তে রাক্ষসৈর্ভীমৈর্নরমাংসোপজীবিভিঃ ॥ 6 ॥
তে ভক্ষ্যমাণা মুনযো দণ্ডকারণ্যবাসিনঃ ।
অস্মানভ্যবপদ্যেতি মামূচুর্দ্বিজসত্তমা ॥ 7 ॥
মযা তু বচনং শ্রুত্বা তেষামেবং মুখাচ্চ্যুতম্ ।
কৃত্বা চরণশুশ্রূষাং বাক্যমেতদুদাহৃতম্ ॥ 8 ॥
প্রসীদন্তু ভবন্তো মে হ্রীরেষা হি মমাতুলা ।
যদীদৃশৈরহং বিপ্রৈরুপস্থেযৈরুপস্থিতঃ ॥ 9 ॥
কিং করোমীতি চ মযা ব্যাহৃতং দ্বিজসন্নিধৌ ।
সর্বৈরেতৈস্সমাগম্য বাগিযং সমুদাহৃতা ॥ 10 ॥
রাক্ষসৈর্দণ্ডকারণ্যে বহুভিঃ কামরূপিভিঃ ।
অর্দিতাস্স্ম দৃঢং রাম ভবান্নস্তত্র রক্ষতু ॥ 11 ॥
হোমকালেষু সম্প্রাপ্তাঃ পর্বকালেষু চানঘ ।
ধর্ষযন্তি সুদুর্ধর্ষা রাক্ষসাঃ পিশিতাশনাঃ ॥ 12 ॥
রাক্ষসৈর্ধর্ষিতানাং চ তাপসানাং তপস্বিনাম্ ।
গতিং মৃগযমাণানাং ভবান্নঃ পরমা গতিঃ ॥ 13 ॥
কামং তপঃপ্রভাবেন শক্তা হন্তুং নিশাচরান্ ।
চিরার্জিতং তু নেচ্ছামস্তপঃ খণ্ডযিতুং বযম্ ॥ 14 ॥
বহুবিঘ্নং তপো নিত্যং দুশ্চরং চৈব রাঘব ।
তেন শাপং ন মুঞ্চামো ভক্ষ্যমাণাশ্চ রাক্ষসৈঃ ॥ 15 ॥
তদর্ধ্যমানান্রক্ষোভির্দণ্ডকারণ্যবাসিভিঃ ।
রক্ষ নস্ত্বং সহ ভ্রাত্রা ত্বন্নাথা হি বযং বনে ॥ 16 ॥
মযা চৈতদ্বচশ্শ্রুত্বা কার্ত্স্ন্যেন পরিপালনম্ ।
ঋষীণাং দণ্ডকারণ্যে সংশ্রুতং জনকাত্মজে ॥ 17 ॥
সংশ্রুত্য চ ন শক্ষ্যামি জীবমানঃ প্রতিশ্রবম্ ।
মুনীনামন্যথা কর্তুং সত্যমিষ্টং হি মে সদা ॥ 18 ॥
অপ্যহং জীবিতং জহ্যাং ত্বাং বা সীতে সলক্ষ্মণাম্ ।
ন তু প্রতিজ্ঞাং সংশ্রুত্য ব্রাহ্মণেভ্যো বিশেষতঃ ॥ 19 ॥
তদবশ্যং মযা কার্যমৃষীণাং পরিপালনম্ ।
অনুক্তেনাপি বৈদেহি প্রতিজ্ঞায তু কিং পুনঃ ॥ 20 ॥
মম স্নেহাচ্চ সৌহার্দাদিদমুক্তন্ত্বযাঽনঘে ।
পরিতুষ্টোঽস্ম্যহং সীতে ন হ্যনিষ্টোঽনুশিষ্যতে ॥ 21 ॥
সদৃশং চানুরূপং চ কুলস্য তব চাত্মনঃ ।
সধর্মচারিণী মে ত্বং প্রাণেভ্যোঽপি গরীযসী ॥ 22 ॥
ইত্যেবমুক্ত্বা বচনং মহাত্মা সীতাং প্রিযাং মৈথিলরাজপুত্রীম্ ।
রামো ধনুষ্মান্সহ লক্ষ্মণেন জগাম রম্যাণি তপোবনানি ॥ 23 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে অরণ্যকাণ্ডে দশমস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha daśamassargaḥ |
vākyametattu vaidehyā vyāhṛtaṃ bhartṛbhaktayā |
śrutvā dharme sthito rāmaḥ pratyuvācātha maithilīm || 1 ||
hitamuktaṃ tvayā devi snigdhayā sadṛśaṃ vacaḥ |
kulaṃ vyapadiśantyā ca dharmajñe janakātmaje || 2 ||
kintu vakṣyāmyahaṃ devi tvayaivoktamidaṃ vacaḥ |
kṣatriyairdhāryate cāpo nārtaśabdo bhavediti || 3 ||
te cārtā daṇḍakāraṇye munayassaṃśitavratāḥ |
māṃ sīte svayamāgamya śaraṇyāśśaraṇaṃ gatāḥ || 4 ||
vasanto dharmaniratā vane mūlaphalāśanāḥ |
na labhante sukhaṃ bhītā rākṣasaiḥ krūrakarmabhiḥ || 5 ||
kāle kāle ca niratā niyamairvividhairvane |
bhakṣyante rākṣasairbhīmairnaramāṃsopajīvibhiḥ || 6 ||
te bhakṣyamāṇā munayo daṇḍakāraṇyavāsinaḥ |
asmānabhyavapadyeti māmūcurdvijasattamā || 7 ||
mayā tu vacanaṃ śrutvā teṣāmevaṃ mukhāccyutam |
kṛtvā caraṇaśuśrūṣāṃ vākyametadudāhṛtam || 8 ||
prasīdantu bhavanto me hrīreṣā hi mamātulā |
yadīdṛśairahaṃ viprairupastheyairupasthitaḥ || 9 ||
kiṃ karomīti ca mayā vyāhṛtaṃ dvijasannidhau |
sarvairetaissamāgamya vāgiyaṃ samudāhṛtā || 10 ||
rākṣasairdaṇḍakāraṇye bahubhiḥ kāmarūpibhiḥ |
arditāssma dṛḍhaṃ rāma bhavānnastatra rakṣatu || 11 ||
homakāleṣu samprāptāḥ parvakāleṣu cānagha |
dharṣayanti sudurdharṣā rākṣasāḥ piśitāśanāḥ || 12 ||
rākṣasairdharṣitānāṃ ca tāpasānāṃ tapasvinām |
gatiṃ mṛgayamāṇānāṃ bhavānnaḥ paramā gatiḥ || 13 ||
kāmaṃ tapaḥprabhāvena śaktā hantuṃ niśācarān |
cirārjitaṃ tu necchāmastapaḥ khaṇḍayituṃ vayam || 14 ||
bahuvighnaṃ tapo nityaṃ duścaraṃ caiva rāghava |
tena śāpaṃ na muñcāmo bhakṣyamāṇāśca rākṣasaiḥ || 15 ||
tadardhyamānānrakṣobhirdaṇḍakāraṇyavāsibhiḥ |
rakṣa nastvaṃ saha bhrātrā tvannāthā hi vayaṃ vane || 16 ||
mayā caitadvacaśśrutvā kārtsnyena paripālanam |
ṛṣīṇāṃ daṇḍakāraṇye saṃśrutaṃ janakātmaje || 17 ||
saṃśrutya ca na śakṣyāmi jīvamānaḥ pratiśravam |
munīnāmanyathā kartuṃ satyamiṣṭaṃ hi me sadā || 18 ||
apyahaṃ jīvitaṃ jahyāṃ tvāṃ vā sīte salakṣmaṇām |
na tu pratijñāṃ saṃśrutya brāhmaṇebhyo viśeṣataḥ || 19 ||
tadavaśyaṃ mayā kāryamṛṣīṇāṃ paripālanam |
anuktenāpi vaidehi pratijñāya tu kiṃ punaḥ || 20 ||
mama snehācca sauhārdādidamuktantvayā'naghe |
parituṣṭo'smyahaṃ sīte na hyaniṣṭo'nuśiṣyate || 21 ||
sadṛśaṃ cānurūpaṃ ca kulasya tava cātmanaḥ |
sadharmacāriṇī me tvaṃ prāṇebhyo'pi garīyasī || 22 ||
ityevamuktvā vacanaṃ mahātmā sītāṃ priyāṃ maithilarājaputrīm |
rāmo dhanuṣmānsaha lakṣmaṇena jagāma ramyāṇi tapovanāni || 23 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe daśamassargaḥ ||