📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
2.89 অযোধ্যাকাণ্ড - একোননবতিতম সর্গঃ
2.89 Ayodhyakanda - Ekonanavatitama Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে অযোধ্যাকাণ্ডম্ ।
অথ একোননবতিতমস্সর্গঃ ।
উষ্য রাত্রিং তু তত্রৈব গঙ্গাকূলে স রাঘবঃ ।
ভরতঃ কাল্যমুত্থায শত্রুঘ্নমিদমব্রবীত্ ॥ 1 ॥
শত্রুঘ্নোত্তিষ্ঠ কিং শেষে নিষাদাধিপতিং গুহম্ ।
শীঘ্রমানয ভদ্রং তে তারযিষ্যতি বাহিনীম্ ॥ 2 ॥
জাগর্মি নাহং স্বপিমি তমেবাঽর্যং বিচিন্তযন্ ।
ইত্যেবমব্রবীদ্ভ্রাত্তা শত্রুঘ্নোঽপি প্রচোদিতঃ ॥ 3 ॥
ইতি সংবদতোরেবমন্যোন্যং নরসিংহযোঃ ।
আগম্য প্রাঞ্জলিঃ কালে গুহো ভরতমব্রবীত্ ॥ 4 ॥
কচ্চিত্সুখং নদীতীরেঽবাত্সীঃ কাকুত্স্থ শর্বরীম্ ।
কচ্চিত্তে সহ সৈন্যস্য তাবত্সর্বমনামযম্ ॥ 5 ॥
গুহস্য বচনং শ্রুত্বা তত্তু স্নেহাদুদীরিতম্ ।
রামস্যানুবশো বাক্যং ভরতোঽপীদমব্রবীত্ ॥ 6 ॥
সুখা ন শ্শর্বরী রাজন্ পূজিতাশ্চাপি তে বযম্ ।
গঙ্গাং তু নৌভির্বহ্বীভির্দাশাস্সন্তারযন্তু নঃ ॥ 7 ॥
ততো গুহ স্সন্ত্বরিতং শ্রুত্বা ভরতশাসনম্ ।
প্রতি প্রবিশ্য নগরং তং জ্ঞাতিজনমব্রবীত্ ॥ 8 ॥
উত্তিষ্ঠত প্রবুধ্যধ্বং ভদ্রমস্তু চ বস্সদা ।
নাব স্সমনুকর্ষধ্বং তারযিষ্যাম বাহিনীম্ ॥ 9 ॥
তে তথোক্তা স্সমুত্থায ত্বরিতা রাজশাসনাত্ ।
পঞ্চনাবাং শতান্যাশু সমানিন্যুস্সমন্ততঃ ॥ 10 ॥
অন্যা স্স্বস্তিকবিজ্ঞেযা মহাঘণ্টাধরা বরাঃ ।
শোভমানাঃ পতাকাভির্যুক্তবাতাস্সুসংহতাঃ ॥ 11 ॥
তত স্স্বস্তিকবিজ্ঞেযাং পাণ্ডুকম্বলসংবৃতাম্ ।
সনন্দিঘোষাং কল্যাণীং গুহো নাবমুপাহরত্ ॥ 12 ॥
তামারুরোহ ভরতশ্শত্রুঘ্নশ্চ মহাবলঃ ।
কৌসল্যা চ সুমিত্রা চ যাশ্চান্যা রাজযোষিতঃ ॥ 13 ॥
পুরোহিতশ্চ তত্পূর্বং গুরবো ব্রাহ্মণাশ্চ যে ।
অনন্তরং রাজদারাস্তদৈব শকটাপণাঃ ॥ 14 ॥
আবাসমাদীপযতাং তীর্থং চাপ্যবগাহতাম্ ।
ভাণ্ডানি চাদদানানাং ঘোষস্ত্রিদিবমস্পৃশত্ ॥ 15 ॥
পতাকিন্যস্তু তা নাবস্স্বযং দাশৈরধিষ্ঠিতাঃ ।
বহন্ত্যো জনমারূঢং তদা সম্পেতুরাশুগাঃ ॥ 16 ॥
নারীণামভিপূর্ণা স্তু কাশ্চিত্ কাশ্চিচ্চ বাজিনাম্ ।
কাশ্চিদত্র বহন্তি স্ম যানযুগ্যং মহাধনম্ ॥ 17 ॥
তা স্স্ম গত্বা পরং তীরমবরোপ্য চ তং জনম্ ।
নিবৃত্তাঃ কাণ্ডচিত্রাণি ক্রিযন্তে দাশবন্ধুভিঃ ॥ 18 ॥
সবৈজযন্তাস্তু গজা গজারোহপ্রচোদিতাঃ ।
তরন্ত স্স্ম প্রকাশন্তে সধ্বজা ইব পর্বতাঃ ॥ 19 ॥
নাবস্ত্বারুরুহুশ্চান্যে প্লবৈস্তেরু স্তথাপরে ।
অন্যে কুম্ভঘটৈস্তেরুরন্যেতেরুশ্চ বাহুভিঃ ॥ 20 ॥
সা পুণ্যা ধ্বজিনী গঙ্গাং দাশৈস্সন্তারিতা স্বযম্ ।
মৈত্রে মুহূর্তে প্রযযৌ প্রযাগবনমুত্তমম্ ॥ 21 ॥
আশ্বাসযিত্বা চ চমূং মহাত্মা নিবেশযিত্বা চ যথোপজোষম্ ।
দ্রষ্টুং ভরদ্বাজমৃষিপ্রবর্য মৃত্বিগ্বৃতস্সন্ভরতঃ প্রতস্থে ॥ 22 ॥
স ব্রাহ্মণস্যাঽশ্রমমভ্যুপেত্য মহাত্মনো দেবপুরোহিতস্য ।
দদর্শ রম্যোটজবৃক্ষষণ্ডং মহদ্বনং বিপ্রবরস্য রম্যম্ ॥ 23 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে অযোধ্যাকাণ্ডে একোননবতিতমস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha ekonanavatitamassargaḥ |
uṣya rātriṃ tu tatraiva gaṅgākūle sa rāghavaḥ |
bharataḥ kālyamutthāya śatrughnamidamabravīt || 1 ||
śatrughnottiṣṭha kiṃ śeṣe niṣādādhipatiṃ guham |
śīghramānaya bhadraṃ te tārayiṣyati vāhinīm || 2 ||
jāgarmi nāhaṃ svapimi tamevā'ryaṃ vicintayan |
ityevamabravīdbhrāttā śatrughno'pi pracoditaḥ || 3 ||
iti saṃvadatorevamanyonyaṃ narasiṃhayoḥ |
āgamya prāñjaliḥ kāle guho bharatamabravīt || 4 ||
kaccitsukhaṃ nadītīre'vātsīḥ kākutstha śarvarīm |
kaccitte saha sainyasya tāvatsarvamanāmayam || 5 ||
guhasya vacanaṃ śrutvā tattu snehādudīritam |
rāmasyānuvaśo vākyaṃ bharato'pīdamabravīt || 6 ||
sukhā na śśarvarī rājan pūjitāścāpi te vayam |
gaṅgāṃ tu naubhirbahvībhirdāśāssantārayantu naḥ || 7 ||
tato guha ssantvaritaṃ śrutvā bharataśāsanam |
prati praviśya nagaraṃ taṃ jñātijanamabravīt || 8 ||
uttiṣṭhata prabudhyadhvaṃ bhadramastu ca vassadā |
nāva ssamanukarṣadhvaṃ tārayiṣyāma vāhinīm || 9 ||
te tathoktā ssamutthāya tvaritā rājaśāsanāt |
pañcanāvāṃ śatānyāśu samāninyussamantataḥ || 10 ||
anyā ssvastikavijñeyā mahāghaṇṭādharā varāḥ |
śobhamānāḥ patākābhiryuktavātāssusaṃhatāḥ || 11 ||
tata ssvastikavijñeyāṃ pāṇḍukambalasaṃvṛtām |
sanandighoṣāṃ kalyāṇīṃ guho nāvamupāharat || 12 ||
tāmāruroha bharataśśatrughnaśca mahābalaḥ |
kausalyā ca sumitrā ca yāścānyā rājayoṣitaḥ || 13 ||
purohitaśca tatpūrvaṃ guravo brāhmaṇāśca ye |
anantaraṃ rājadārāstadaiva śakaṭāpaṇāḥ || 14 ||
āvāsamādīpayatāṃ tīrthaṃ cāpyavagāhatām |
bhāṇḍāni cādadānānāṃ ghoṣastridivamaspṛśat || 15 ||
patākinyastu tā nāvassvayaṃ dāśairadhiṣṭhitāḥ |
vahantyo janamārūḍhaṃ tadā sampeturāśugāḥ || 16 ||
nārīṇāmabhipūrṇā stu kāścit kāścicca vājinām |
kāścidatra vahanti sma yānayugyaṃ mahādhanam || 17 ||
tā ssma gatvā paraṃ tīramavaropya ca taṃ janam |
nivṛttāḥ kāṇḍacitrāṇi kriyante dāśabandhubhiḥ || 18 ||
savaijayantāstu gajā gajārohapracoditāḥ |
taranta ssma prakāśante sadhvajā iva parvatāḥ || 19 ||
nāvastvāruruhuścānye plavaisteru stathāpare |
anye kumbhaghaṭaisteruranyeteruśca bāhubhiḥ || 20 ||
sā puṇyā dhvajinī gaṅgāṃ dāśaissantāritā svayam |
maitre muhūrte prayayau prayāgavanamuttamam || 21 ||
āśvāsayitvā ca camūṃ mahātmā niveśayitvā ca yathopajoṣam |
draṣṭuṃ bharadvājamṛṣipravarya mṛtvigvṛtassanbharataḥ pratasthe || 22 ||
sa brāhmaṇasyā'śramamabhyupetya mahātmano devapurohitasya |
dadarśa ramyoṭajavṛkṣaṣaṇḍaṃ mahadvanaṃ vipravarasya ramyam || 23 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe ekonanavatitamassargaḥ ||