📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
2.85 অযোধ্যাকাণ্ড - পঞ্চাশীতিতম সর্গঃ
2.85 Ayodhyakanda - Panchashititama Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে অযোধ্যাকাণ্ডম্ ।
অথ পঞ্চাশীতিতমস্সর্গঃ ।
এবমুক্তস্তু ভরতো নিষাদাধিপতিং গুহম্ ।
প্রত্যুবাচ মহাপ্রাজ্ঞো বাক্যং হেত্বর্থসংহিতম্ ॥ 1 ॥
ঊর্জিতঃ খলু তে কামঃ কৃতো মম গুরোস্সখে ।
যো মে ত্বমীদৃশীং সেনামেকোঽভ্যর্চিতুমিচ্ছসি ॥ 2 ॥
ইত্যুক্ত্বা তু মহাতেজা গুহং বচনমুত্তমম্ ।
অব্রবীদ্ভরত শ্শ্রীমাননিষাদাধিপতিং পুনঃ ॥ 3 ॥
কতরেণ গমিষ্যামি ভরদ্বাজাশ্রমং গুহ ।
গহনোঽযং ভৃশং দেশো গঙ্গাঽনূপো দুরত্যযঃ ॥ 4 ॥
তস্য তদ্বচনং শ্রুত্বা রাজপুত্রস্য ধীমতঃ ।
অব্রবীত্প্রাঞ্জলির্বাক্যং গুহো গহনগোচরঃ ॥ 5 ॥
দাশাস্ত্বাঽনুঽগমিষ্যন্তি ধন্বিনস্সুসমাহিতাঃ ।
অহং ত্বানুগমিষ্যামি রাজপুত্র মহাযশঃ ॥ 6 ॥
কচ্ছিন্নদুষ্টো ব্রজসি রামস্যাক্লিষ্টকর্মণঃ ।
ইযং তে মহতী সেনা শঙ্কাং জনযতীব মে ॥ 7 ॥
তমেবমভিভাষন্তমাকাশ ইব নির্মলঃ ।
ভরতশ্শ্লক্ষ্ণযা বাচা গুহং বচনমব্রবীত্ ॥ 8 ॥
মাভূত্স কালো যত্কষ্টং ন মাং শঙ্কিতুমর্হসি ।
রাঘব স্সহি মে ভ্রাতা জ্যেষ্ঠঃ পিতুসমো মতঃ ॥ 9 ॥
তং নিবর্তযিতুং যামি কাকুত্স্থং বনবাসিনম্ ।
বুদ্ধিরন্যা ন তে কার্যা গুহ সত্যং ব্রবীমি তে ॥ 10 ॥
স তু সংহৃষ্টবদন শ্শ্রুত্বা ভরতভাষিতম্ ।
পুনরেবাব্রবীদ্বাক্যং ভরতং প্রতি হর্ষিতঃ ॥ 11 ॥
ধন্যস্ত্বং ন ত্বযা তুল্যং পশ্যামি জগতীতলে ।
অযত্নাদাগতং রাজ্যং যস্ত্বং ত্যক্তুমিহেচ্ছসি ॥ 12 ॥
শাশ্বতী খলু তে কীর্তির্লোকাননুচরিষ্যতি ।
যস্ত্বং কৃচ্ছ্রগতং রামং প্রত্যানযিতুমিচ্ছসি ॥ 13 ॥
এবং সম্ভাষমাণস্য গুহস্য ভরতং তদা ।
বভৌ নষ্টপ্রভস্সূর্যো রজনী চাভ্যবর্তত ॥ 14 ॥
সন্নিবেশ্য স তাং সেনাং গুহেন পরিতোষিতঃ ।
শত্রুঘ্নেন সহ শ্রীমাঞ্ছযনং সমুপাগমত্ ॥ 15 ॥
রামচিন্তাময শ্শোকো ভরতস্য মহাত্মনঃ ।
উপস্থিতো হ্যনর্হস্য ধর্মপ্রেক্ষস্য তাদৃশঃ ॥ 16 ॥
অন্তর্দাহেন দহনস্সন্তাপযতি রাঘবম্ ।
বনদাহাভিসন্তপ্তং গূঢোঽগ্নিরিব পাদপম্ ॥ 17 ॥
প্রসৃতস্সর্বগাত্রেভ্যস্স্বেদং শোকাগ্নিসম্ভবম্ ।
যথা সূর্যাংশুসন্তপ্তো হিমবান্ প্রসৃতোহিমম্ ॥ 18 ॥
ধ্যাননির্ধরশৈলেন বিনিশ্শ্বসিতধাতুনা ।
দৈন্যপাদপসঙ্ঘেন শোকাযাসাধিশৃঙ্গিণা ॥ 19 ॥
প্রমোহানন্তসত্ত্বেন সন্তাপৌষধিবেণুনা ।
আক্রান্তো দুঃখশৈলেন মহতা কৈকযীসুতঃ ॥ 20 ॥
বিনিশ্শ্বসন্বৈ ভৃশদুর্মনাস্ততঃ প্রমূঢসঞ্জ্ঞঃ পরমাপদং গতঃ ।
শমং ন লেভে হৃদযজ্বরার্দিতো নরর্ষভো যূথহতো যথর্ষভঃ ॥ 21 ॥
গুহেন সার্ধং ভরতস্সমাগতো মহানুভাবস্সজনস্সমাহিতঃ ।
সুদুর্মনাস্তং ভরতং তদা পুনর্গুহ স্সমাশ্বাসযদগ্রজং প্রতি ॥ 22 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে অযোধ্যাকাণ্ডে পঞ্চাশীতিতমস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha pañcāśītitamassargaḥ |
evamuktastu bharato niṣādādhipatiṃ guham |
pratyuvāca mahāprājño vākyaṃ hetvarthasaṃhitam || 1 ||
ūrjitaḥ khalu te kāmaḥ kṛto mama gurossakhe |
yo me tvamīdṛśīṃ senāmeko'bhyarcitumicchasi || 2 ||
ityuktvā tu mahātejā guhaṃ vacanamuttamam |
abravīdbharata śśrīmānaniṣādādhipatiṃ punaḥ || 3 ||
katareṇa gamiṣyāmi bharadvājāśramaṃ guha |
gahano'yaṃ bhṛśaṃ deśo gaṅgā'nūpo duratyayaḥ || 4 ||
tasya tadvacanaṃ śrutvā rājaputrasya dhīmataḥ |
abravītprāñjalirvākyaṃ guho gahanagocaraḥ || 5 ||
dāśāstvā'nu'gamiṣyanti dhanvinassusamāhitāḥ |
ahaṃ tvānugamiṣyāmi rājaputra mahāyaśaḥ || 6 ||
kacchinnaduṣṭo vrajasi rāmasyākliṣṭakarmaṇaḥ |
iyaṃ te mahatī senā śaṅkāṃ janayatīva me || 7 ||
tamevamabhibhāṣantamākāśa iva nirmalaḥ |
bharataśślakṣṇayā vācā guhaṃ vacanamabravīt || 8 ||
mābhūtsa kālo yatkaṣṭaṃ na māṃ śaṅkitumarhasi |
rāghava ssahi me bhrātā jyeṣṭhaḥ pitusamo mataḥ || 9 ||
taṃ nivartayituṃ yāmi kākutsthaṃ vanavāsinam |
buddhiranyā na te kāryā guha satyaṃ bravīmi te || 10 ||
sa tu saṃhṛṣṭavadana śśrutvā bharatabhāṣitam |
punarevābravīdvākyaṃ bharataṃ prati harṣitaḥ || 11 ||
dhanyastvaṃ na tvayā tulyaṃ paśyāmi jagatītale |
ayatnādāgataṃ rājyaṃ yastvaṃ tyaktumihecchasi || 12 ||
śāśvatī khalu te kīrtirlokānanucariṣyati |
yastvaṃ kṛcchragataṃ rāmaṃ pratyānayitumicchasi || 13 ||
evaṃ sambhāṣamāṇasya guhasya bharataṃ tadā |
babhau naṣṭaprabhassūryo rajanī cābhyavartata || 14 ||
sanniveśya sa tāṃ senāṃ guhena paritoṣitaḥ |
śatrughnena saha śrīmāñchayanaṃ samupāgamat || 15 ||
rāmacintāmaya śśoko bharatasya mahātmanaḥ |
upasthito hyanarhasya dharmaprekṣasya tādṛśaḥ || 16 ||
antardāhena dahanassantāpayati rāghavam |
vanadāhābhisantaptaṃ gūḍho'gniriva pādapam || 17 ||
prasṛtassarvagātrebhyassvedaṃ śokāgnisambhavam |
yathā sūryāṃśusantapto himavān prasṛtohimam || 18 ||
dhyānanirdharaśailena viniśśvasitadhātunā |
dainyapādapasaṅghena śokāyāsādhiśṛṅgiṇā || 19 ||
pramohānantasattvena santāpauṣadhiveṇunā |
ākrānto duḥkhaśailena mahatā kaikayīsutaḥ || 20 ||
viniśśvasanvai bhṛśadurmanāstataḥ pramūḍhasañjñaḥ paramāpadaṃ gataḥ |
śamaṃ na lebhe hṛdayajvarārdito nararṣabho yūthahato yatharṣabhaḥ || 21 ||
guhena sārdhaṃ bharatassamāgato mahānubhāvassajanassamāhitaḥ |
sudurmanāstaṃ bharataṃ tadā punarguha ssamāśvāsayadagrajaṃ prati || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe pañcāśītitamassargaḥ ||