📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
2.68 অযোধ্যাকাণ্ড - অষ্টষষ্টিতম সর্গঃ
2.68 Ayodhyakanda - Ashtashashtitama Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে অযোধ্যাকাণ্ডম্ ।
অথ অষ্টষষ্টিতমস্সর্গঃ ।
তেষাং হি বচনং শ্রুত্বা বসিষ্ঠঃ প্রত্যুবাচ হ ।
মিত্রামাত্যগণান্সর্বান্ব্রাহ্মণাংস্তানিদং বচঃ ॥ 1 ॥
যদসৌ মাতুলকুলে দত্তরাজ্যং পরং সুখী ।
ভরতো বসতি ভ্রাত্রা শত্রুঘ্নেন সমন্বিতঃ ॥ 2 ॥
তচ্ছীঘ্রং জবনা দূতা গচ্ছন্তু ত্বরিতৈর্হযৈঃ ।
আনেতুং ভ্রাতরৌ বীরৌ কিং সমীক্ষামহে বযম্ ॥ 3 ॥
গচ্ছন্ত্বিতি তত স্সর্বে বসিষ্ঠং বাক্যমব্রুবন্ ।
তেষাং তদ্বচনং শ্রূত্বা বসিষ্ঠো বাক্যমব্রবীত্ ॥ 4 ॥
এহি সিদ্ধার্থ বিজয জযন্তাশোক নন্দন ।
শ্রূযতামিতি কর্তব্যং সর্বানেব ব্রবীমি বঃ ॥ 5 ॥
পুরং রাজগৃহং গত্বা শীঘ্রং শীঘ্রজবৈ র্হযৈঃ ।
ত্যক্তশোকৈরিদং বাচ্য শ্শাসনাদ্ভরতো মম ॥ 6 ॥
পুরোহিত স্ত্বাং কুশলং প্রাহ সর্বে চ মন্ত্রিণঃ ।
ত্বরমাণশ্চ নির্যাহি কৃত্যমাত্যযিকং ত্বযা ॥ 7 ॥
মা চাস্মৈ প্রোষিতং রামং মা চাস্মৈ পিতরং মৃতম্ ।
ভবন্ত শ্শংসিষুর্গত্বা রাঘবাণামিমং ক্ষযম্ ॥ 8 ॥
কৌশেযানি চ বস্ত্রাণি ভূষণানি বরাণি চ ।
ক্ষিপ্রমাদয রাজ্ঞশ্চ ভরতস্য চ গচ্ছত ॥ 9 ॥
দত্তপথ্যশনা দূতা জগ্মুস্স্বং স্বং নিবেশনম্ ।
কেকযাং স্তে গমিষ্যন্তো হযানারুহ্য সম্মতান্ ॥ 10 ॥
ততঃ প্রাস্থানিকং কৃত্বা কার্যশেষমনন্তরম্ ।
বসিষ্ঠেনাভ্যনুজ্ঞাতা দূতা স্সন্ত্বরিতা যযুঃ ॥ 11 ॥
ন্যন্তেনাপরতালস্য প্রলম্বস্যোত্তরং প্রতি ।
নিষেবমাণা স্তে জগ্মুর্নদীং মধ্যেন মালিনীম্ ॥ 12 ॥
তে হস্তিনাপুরে গঙ্গাং তীর্ত্বা প্রত্যঙ্মুখা যযুঃ ।
পাঞ্চালদেশমাসাদ্য মধ্যেন কুরুজাঙ্গলম্ ॥ 13 ॥
সরাংসি চ সুপূর্ণানি নদীশ্চ বিমলোদকাঃ ।
নিরীক্ষমাণা স্তে জগ্মুর্দূতাঃ কার্যবশাদ্দ্রুতম্ ॥ 14 ॥
তে প্রসন্নোদকাং দিব্যাং নানাবিহগসেবিতাম্ ।
উপাতিজগ্মুর্বেগেন শরদণ্ডাং জনাকুলাম্ ॥ 15 ॥
নিকূলবৃক্ষমাসাদ্য দিব্যং সত্যোপযাচনম্ ।
অভিগম্যাভিবাদ্যং তং কুলিঙ্গাং প্রাবিশন্পুরীম্ ॥ 16 ॥
আভিকালং ততঃ প্রাপ্য তে বোধিভবনাচ্চ্যুতাম্ ।
পিতৃপৈতামহীং পুণ্যাং তেরুরিক্ষুমতীং নদীম্ ॥ 17 ॥
অবেক্ষ্যাঞ্জলিপানাংশ্চ ব্রাহ্মণান্বেদপারগান্ ।
যযুর্মধ্যেন বাহ্লীকান্ সুদামানং চ পর্বতম্ ॥ 18 ॥
বিষ্ণোঃ পদং প্রেক্ষমাণা বিপাশাঞ্চাপি শাল্মলীম্ ।
নদীর্বাপী স্তটাকানি পল্বলানি সরাংসি চ ॥ 19 ॥
পশ্যন্তো বিবিধাংশ্চাপি সিংহাব্যাঘ্রমৃগ দ্বিপান্ ।
যযুঃ পথাঽতিমহতা শাসনং ভর্তুরীপ্সবঃ ॥ 20 ॥
তে শ্রান্তবাহনা দূতা বিকৃষ্ণেন পথা ততঃ ।
গিরিব্রজং পুরবরং শীঘ্রমাসেদুরঞ্জসা ॥ 21 ॥
ভর্তুঃ প্রিযার্থং কুলরক্ষণার্থং ভর্তুশ্চ বংশস্য পরিগ্রহার্থম্ ।
অহেডমানা স্ত্বরযা স্ম দূতা রাত্র্যান্তু তে তত্পুরমেব যাতাঃ ॥ 22 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে অযোধ্যাকাণ্ডে অষ্টষষ্টিতমস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha aṣṭaṣaṣṭitamassargaḥ |
teṣāṃ hi vacanaṃ śrutvā vasiṣṭhaḥ pratyuvāca ha |
mitrāmātyagaṇānsarvānbrāhmaṇāṃstānidaṃ vacaḥ || 1 ||
yadasau mātulakule dattarājyaṃ paraṃ sukhī |
bharato vasati bhrātrā śatrughnena samanvitaḥ || 2 ||
tacchīghraṃ javanā dūtā gacchantu tvaritairhayaiḥ |
ānetuṃ bhrātarau vīrau kiṃ samīkṣāmahe vayam || 3 ||
gacchantviti tata ssarve vasiṣṭhaṃ vākyamabruvan |
teṣāṃ tadvacanaṃ śrūtvā vasiṣṭho vākyamabravīt || 4 ||
ehi siddhārtha vijaya jayantāśoka nandana |
śrūyatāmiti kartavyaṃ sarvāneva bravīmi vaḥ || 5 ||
puraṃ rājagṛhaṃ gatvā śīghraṃ śīghrajavai rhayaiḥ |
tyaktaśokairidaṃ vācya śśāsanādbharato mama || 6 ||
purohita stvāṃ kuśalaṃ prāha sarve ca mantriṇaḥ |
tvaramāṇaśca niryāhi kṛtyamātyayikaṃ tvayā || 7 ||
mā cāsmai proṣitaṃ rāmaṃ mā cāsmai pitaraṃ mṛtam |
bhavanta śśaṃsiṣurgatvā rāghavāṇāmimaṃ kṣayam || 8 ||
kauśeyāni ca vastrāṇi bhūṣaṇāni varāṇi ca |
kṣipramādaya rājñaśca bharatasya ca gacchata || 9 ||
dattapathyaśanā dūtā jagmussvaṃ svaṃ niveśanam |
kekayāṃ ste gamiṣyanto hayānāruhya sammatān || 10 ||
tataḥ prāsthānikaṃ kṛtvā kāryaśeṣamanantaram |
vasiṣṭhenābhyanujñātā dūtā ssantvaritā yayuḥ || 11 ||
nyantenāparatālasya pralambasyottaraṃ prati |
niṣevamāṇā ste jagmurnadīṃ madhyena mālinīm || 12 ||
te hastināpure gaṅgāṃ tīrtvā pratyaṅmukhā yayuḥ |
pāñcāladeśamāsādya madhyena kurujāṅgalam || 13 ||
sarāṃsi ca supūrṇāni nadīśca vimalodakāḥ |
nirīkṣamāṇā ste jagmurdūtāḥ kāryavaśāddrutam || 14 ||
te prasannodakāṃ divyāṃ nānāvihagasevitām |
upātijagmurvegena śaradaṇḍāṃ janākulām || 15 ||
nikūlavṛkṣamāsādya divyaṃ satyopayācanam |
abhigamyābhivādyaṃ taṃ kuliṅgāṃ prāviśanpurīm || 16 ||
ābhikālaṃ tataḥ prāpya te bodhibhavanāccyutām |
pitṛpaitāmahīṃ puṇyāṃ terurikṣumatīṃ nadīm || 17 ||
avekṣyāñjalipānāṃśca brāhmaṇānvedapāragān |
yayurmadhyena bāhlīkān sudāmānaṃ ca parvatam || 18 ||
viṣṇoḥ padaṃ prekṣamāṇā vipāśāñcāpi śālmalīm |
nadīrvāpī staṭākāni palvalāni sarāṃsi ca || 19 ||
paśyanto vividhāṃścāpi siṃhāvyāghramṛga dvipān |
yayuḥ pathā'timahatā śāsanaṃ bharturīpsavaḥ || 20 ||
te śrāntavāhanā dūtā vikṛṣṇena pathā tataḥ |
girivrajaṃ puravaraṃ śīghramāsedurañjasā || 21 ||
bhartuḥ priyārthaṃ kularakṣaṇārthaṃ bhartuśca vaṃśasya parigrahārtham |
aheḍamānā stvarayā sma dūtā rātryāntu te tatpurameva yātāḥ || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe aṣṭaṣaṣṭitamassargaḥ ||