📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
2.119 অযোধ্যাকাণ্ড - একোনবিংশত্যধিকশততম সর্গঃ
2.119 Ayodhyakanda - Ekonavimshatyadhikashatatama Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে অযোধ্যাকাণ্ডম্ ।
অথ একোনবিংশত্যধিকশততমস্সর্গঃ ।
অনসূযা তু ধর্মজ্ঞা শ্রুত্বা তাং মহতীং কথাম্ ।
পর্যষ্বজত বাহুভ্যাং শিরস্যাঘ্রায মৈথিলীম্ ॥ 1 ॥
ব্যক্তাক্ষরপদং চিত্রং ভাষিতং মধুরং ত্বযা ।
যথা স্বযংবরং বৃত্তং তত্সর্বং হি শ্রুতং মযা ॥ 2 ॥
রমেঽহং কথযা তে তু দৃঢং মধুরভাষিণি ।
রবিরস্তঙ্গতশ্শ্রীমানুপোহ্য রজনীং শিবাম্ ॥ 3 ॥
দিবসং প্রতিকীর্ণানামাহারার্থং পতত্রিণাম্ ।
সন্ধ্যাকালে নিলীনানাং নিদ্রার্থং শ্রূযতে ধ্বনিঃ ॥ 4 ॥
এতে চাপ্যভিষেকার্দ্রা মুনযঃ কলশোদ্যতাঃ ।
সহিতা উপবর্তন্তে সলিলাপ্লুতবল্কলাঃ ॥ 5 ॥
ঋষীণামগ্নিহোত্রেষু হুতেষু বিধিপূর্বকম্ ।
কপোতাঙ্গারুণো ধূমো দৃশ্যতে পবনোদ্ধতঃ ॥ 6 ॥
অল্পপর্ণা হি তরবো ঘনীভূতাস্সমন্ততঃ ।
বিপ্রকৃষ্টেন্দ্রিযে দেশেঽস্মিন্ন প্রকাশন্তি বৈ দিশঃ ॥ 7 ॥
রজনীচরসত্ত্বানি প্রচরন্তি সমন্ততঃ ।
তপোবনমৃগা হ্যেতে বেদিতীর্থেষু শেরতে ॥ 8 ॥
সম্প্রবৃত্তানিশা সীতে নক্ষত্রসমলঙ্কৃতা ।
জ্যোত্স্নাপ্রাবরণশ্চন্দ্রো দৃশ্যতেঽভ্যুদিতোঽম্বরে ॥ 9 ॥
গম্যতামনুজানামি রামস্যানুচরী ভব ।
কথাযন্ত্যা হি মধুরং ত্বযাঽহং পরিতোষিতা ॥ 10 ॥
অলঙ্কুরু চ তাবত্ত্বং প্রত্যক্ষং মম মৈথিলি ।
প্রীতিং জনয মে বত্সে দিব্যালঙ্কারশোভিতা ॥ 11 ॥
সা তথা সমলঙ্কৃত্য সীতা সুরসুতোপমা ।
প্রণম্য শিরসা তস্যৈ রামং ত্বভিমুখী যযৌ ॥ 12 ॥
তথা তু ভূষিতাং সীতাং দদর্শ বদতাং বরঃ ।
রাঘবঃ প্রীতিদানেন তপস্বিন্যা জহর্ষ চ ॥ 13 ॥
ন্যবেদযত্ততস্সর্বং সীতা রামায মৈথিলী ।
প্রীতিদানং তপস্বিন্যা বসনাভরণস্রজম্ ॥ 14 ॥
প্রহৃষ্টস্ত্বভবদ্রামো লক্ষ্মণশ্চ মহারথঃ ।
মৈথিল্যাস্সত্ক্রিযাং দৃষ্ট্বা মানুষেষু সুদুর্লভাম্ ॥ 15 ॥
ততস্তাং শর্বরীং প্রীতঃ পুণ্যাং শশিনিভাননঃ ।
অর্চিতস্তাপসৈ স্সিদ্ধৈরুবাস রঘুনন্দনঃ ॥ 16 ॥
তস্যাং রাত্র্যাং ব্যতীতাযামভিষিচ্য হুতাগ্নিকান্ ।
আপৃচ্ছেতাং নরব্যাঘ্রৌ তাপসান্বনগোচরান্ ॥ 17 ॥
তাবূচুস্তে বনচরাস্তাপসা ধর্মচারিণঃ ।
বনস্য তস্য সঞ্চারং রাক্ষসৈস্সমভিপ্লুতম্ ॥ 18 ॥
রক্ষাংসি পুরুষাদানি নানারূপাণি রাঘব ।
বসন্ত্যস্মিন্মহারণ্যে ব্যালাশ্চ রুধিরাশনাঃ ॥ 19 ॥
উচ্ছিষ্টং বা প্রমত্তং বা তাপসং ধর্মচারিণম্ ।
অদন্ত্যস্মিন্মহারণ্যে তান্নিবারয রাঘব ॥ 20 ॥
এষ পন্থা মহর্ষীণাং ফলান্যাহরতাং বনে ।
অনেন তু বনং দুর্গং গন্তুং রাঘব তে ক্ষমম্ ॥ 21 ॥
ইতীব তৈঃ প্রাঞ্জলিভিস্তপস্বিভির্দ্বিজৈঃ কৃতস্বস্ত্যযনঃ পরন্তপঃ ।
বনং সভার্যঃ প্রবিবেশ রাঘবস্সলক্ষ্মণস্সূর্য ইবাভ্রমণ্ডলম্ ॥ 22 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে অযোধ্যাকাণ্ডে একোনবিংশত্যধিকশততমস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha ekonaviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ |
anasūyā tu dharmajñā śrutvā tāṃ mahatīṃ kathām |
paryaṣvajata bāhubhyāṃ śirasyāghrāya maithilīm || 1 ||
vyaktākṣarapadaṃ citraṃ bhāṣitaṃ madhuraṃ tvayā |
yathā svayaṃvaraṃ vṛttaṃ tatsarvaṃ hi śrutaṃ mayā || 2 ||
rame'haṃ kathayā te tu dṛḍhaṃ madhurabhāṣiṇi |
ravirastaṅgataśśrīmānupohya rajanīṃ śivām || 3 ||
divasaṃ pratikīrṇānāmāhārārthaṃ patatriṇām |
sandhyākāle nilīnānāṃ nidrārthaṃ śrūyate dhvaniḥ || 4 ||
ete cāpyabhiṣekārdrā munayaḥ kalaśodyatāḥ |
sahitā upavartante salilāplutavalkalāḥ || 5 ||
ṛṣīṇāmagnihotreṣu huteṣu vidhipūrvakam |
kapotāṅgāruṇo dhūmo dṛśyate pavanoddhataḥ || 6 ||
alpaparṇā hi taravo ghanībhūtāssamantataḥ |
viprakṛṣṭendriye deśe'sminna prakāśanti vai diśaḥ || 7 ||
rajanīcarasattvāni pracaranti samantataḥ |
tapovanamṛgā hyete veditīrtheṣu śerate || 8 ||
sampravṛttāniśā sīte nakṣatrasamalaṅkṛtā |
jyotsnāprāvaraṇaścandro dṛśyate'bhyudito'mbare || 9 ||
gamyatāmanujānāmi rāmasyānucarī bhava |
kathāyantyā hi madhuraṃ tvayā'haṃ paritoṣitā || 10 ||
alaṅkuru ca tāvattvaṃ pratyakṣaṃ mama maithili |
prītiṃ janaya me vatse divyālaṅkāraśobhitā || 11 ||
sā tathā samalaṅkṛtya sītā surasutopamā |
praṇamya śirasā tasyai rāmaṃ tvabhimukhī yayau || 12 ||
tathā tu bhūṣitāṃ sītāṃ dadarśa vadatāṃ varaḥ |
rāghavaḥ prītidānena tapasvinyā jaharṣa ca || 13 ||
nyavedayattatassarvaṃ sītā rāmāya maithilī |
prītidānaṃ tapasvinyā vasanābharaṇasrajam || 14 ||
prahṛṣṭastvabhavadrāmo lakṣmaṇaśca mahārathaḥ |
maithilyāssatkriyāṃ dṛṣṭvā mānuṣeṣu sudurlabhām || 15 ||
tatastāṃ śarvarīṃ prītaḥ puṇyāṃ śaśinibhānanaḥ |
arcitastāpasai ssiddhairuvāsa raghunandanaḥ || 16 ||
tasyāṃ rātryāṃ vyatītāyāmabhiṣicya hutāgnikān |
āpṛcchetāṃ naravyāghrau tāpasānvanagocarān || 17 ||
tāvūcuste vanacarāstāpasā dharmacāriṇaḥ |
vanasya tasya sañcāraṃ rākṣasaissamabhiplutam || 18 ||
rakṣāṃsi puruṣādāni nānārūpāṇi rāghava |
vasantyasminmahāraṇye vyālāśca rudhirāśanāḥ || 19 ||
ucchiṣṭaṃ vā pramattaṃ vā tāpasaṃ dharmacāriṇam |
adantyasminmahāraṇye tānnivāraya rāghava || 20 ||
eṣa panthā maharṣīṇāṃ phalānyāharatāṃ vane |
anena tu vanaṃ durgaṃ gantuṃ rāghava te kṣamam || 21 ||
itīva taiḥ prāñjalibhistapasvibhirdvijaiḥ kṛtasvastyayanaḥ parantapaḥ |
vanaṃ sabhāryaḥ praviveśa rāghavassalakṣmaṇassūrya ivābhramaṇḍalam || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe ekonaviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ ||