📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
1.33 বালকাণ্ড - ত্রযস্ত্রিংশ সর্গঃ
1.33 Balakanda - Trayastrimsha Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে বালকাণ্ডম্ ।
অথ ত্রযস্ত্রিংশস্সর্গঃ ।
তস্য তদ্বচনং শ্রুত্বা কুশনাভস্য ধীমতঃ ।
শিরোভিশ্চরণৌ স্পৃষ্ট্বা কন্যাশতমভাষত ॥ 1 ॥
বাযুস্সর্বাত্মকো রাজন্ প্রধর্ষযিতুমিচ্ছতি ।
অশুভং মার্গমাস্থায ন ধর্মং প্রত্যবেক্ষতে ॥ 2 ॥
পিতৃমত্যস্স্ম ভদ্রং তে স্বচ্ছন্দে ন বযং স্থিতাঃ ।
পিতরং নো বৃণীষ্ব ত্বং যদি নো দাস্যতে তব ॥ 3 ॥
তেন পাপানুবন্ধেন বচনং ন প্রতীচ্ছতা ।
এবং ব্রুবন্ত্যস্সর্বাস্স্ম বাযুনা নিহতা ভৃশম্ ॥ 4 ॥
তাসাং তদ্বচনং শ্রুত্বা রাজা পরমধার্মিকঃ ।
প্রত্যুবাচ মহাতেজাঃ কন্যাশতমনুত্তমম্ ॥ 5 ॥
ক্ষান্তং ক্ষমাবতাং পুত্র্যঃ কর্তব্যং সুমহত্কৃতম্ ।
ঐকমত্যমুপাগম্য কুলং চাবেক্ষিতং মম ॥ 6 ॥
অলঙ্কারো হি নারীণাং ক্ষমা তু পুরুষস্য বা ।
দুষ্করং তচ্চ যত্ ক্ষান্তং ত্রিদশেষু বিশেষতঃ ॥ 7 ॥
যাদৃশী বঃ ক্ষমা পুত্র্যস্সর্বাসামবিশেষতঃ ।
ক্ষমা দানং ক্ষমা যজ্ঞঃ ক্ষমা সত্যং হি পুত্রিকাঃ ॥ 8 ॥
ক্ষমা যশঃ ক্ষমা ধর্মঃ ক্ষমযা নিষ্ঠিতং জগত্ ।
বিসৃজ্য কন্যাঃ কাকুত্স্থ রাজা ত্রিদশবিক্রমঃ ॥ 9 ॥
মন্ত্রজ্ঞো মন্ত্রযামাস প্রদানং সহ মন্ত্রিভিঃ ।
দেশকালৌ প্রদানস্য সদৃশে প্রতিপাদনম্ ॥ 10 ॥
এতস্মিন্নেব কালে তু চূলী নাম মহাতপাঃ ।
ঊর্ধ্বরেতাশ্শুভাচারো ব্রাহ্মং তপ উপাগমত্ ॥ 11 ॥
তপ্যন্তং তমৃষিং তত্র গন্ধর্বী পর্যুপাসতে ।
সোমদা নাম ভদ্রং তে ঊর্মিলা তনযা তদা ॥ 12 ॥
সা চ তং প্রণতা ভূত্বা শুশ্রূষণপরাযণা ।
উবাস কালে ধর্মিষ্ঠা তস্যাস্তুষ্টোঽভবদ্গুরুঃ ॥ 13 ॥
স চ তাং কালযোগেন প্রোবাচ রঘুনন্দন ।
পরিতুষ্টোঽস্মি ভদ্রং তে কিং করোমি তব প্রিযম্ ॥ 14 ॥
পরিতুষ্টং মুনিং জ্ঞাত্বা গন্ধর্বী মধুরস্বরা ।
উবাচ পরমপ্রীতা বাক্যজ্ঞা বাক্যকোবিদম্ ॥ 15 ॥
লক্ষ্ম্যা সমুদিতো ব্রাহ্ম্যা ব্রহ্মভূতো মহাতপাঃ ।
ব্রাহ্মেণ তপসা যুক্তং পুত্রমিচ্ছামি ধার্মিক ॥ 16 ॥
অপতিশ্চাস্মি ভদ্রং তে ভার্যা চাস্মি ন কস্যচিত্ ।
ব্রাহ্মেণোপগতাযাশ্চ দাতুমর্হসি মে সুতম্ ॥ 17 ॥
তস্যাঃ প্রসন্নো ব্রহ্মর্ষির্দদৌ পুত্রমনুত্তমম্ ।
ব্রহ্মদত্ত ইতি খ্যাতং মানসং চূলিনস্সুতম্ ॥ 18 ॥
স রাজা সৌমদেযস্তু পুরীমধ্যবসত্তদা ।
কাম্পিল্যাং পরযা লক্ষ্ম্যা দেবরাজো যথা দিবম্ ॥ 19 ॥
স বুদ্ধিং কৃতবান্ রাজা কুশনাভস্সুধার্মিকঃ ।
ব্রহ্মদত্তায কাকুত্স্থ দাতুং কন্যাশতং তদা ॥ 20 ॥
তমাহূয মহাতেজা ব্রহ্মদত্তং মহীপতিঃ ।
দদৌ কন্যাশতং রাজা সুপ্রীতেনান্তরাত্মনা ॥ 21 ॥
যথাক্রমং ততঃ পাণীন্ জগ্রাহ রঘুনন্দন ।
ব্রহ্মদত্তো মহীপালস্তাসাং দেবপতির্যথা ॥ 22 ॥
স্পৃষ্টমাত্রে ততঃ পাণৌ বিকুব্জা বিগতজ্বরাঃ ।
যুক্তাঃ পরমযা লক্ষ্ম্যা বভুঃ কন্যাশতং তদা ॥ 23 ॥
স দৃষ্ট্বা বাযুনা মুক্তাঃ কুশনাভো মহীপতিঃ ।
বভূব পরমপ্রীতো হর্ষং লেভে পুনঃপুনঃ ॥ 24 ॥
কৃতোদ্বাহং তু রাজানং ব্রহ্মদত্তং মহীপতিঃ ।
সদারং প্রেষযামাস সোপাধ্যাযগণং তদা ॥ 25 ॥
সোমদাঽপি সুসংহৃষ্টা পুত্রস্য সদৃশীং ক্রিযাম্ ।
যথান্যাযং চ গন্ধর্বী স্নুষাস্তাঃ প্রত্যনন্দত ॥ 26 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে বালকাণ্ডে ত্রযস্ত্রিংশস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha trayastriṃśassargaḥ |
tasya tadvacanaṃ śrutvā kuśanābhasya dhīmataḥ |
śirobhiścaraṇau spṛṣṭvā kanyāśatamabhāṣata || 1 ||
vāyussarvātmako rājan pradharṣayitumicchati |
aśubhaṃ mārgamāsthāya na dharmaṃ pratyavekṣate || 2 ||
pitṛmatyassma bhadraṃ te svacchande na vayaṃ sthitāḥ |
pitaraṃ no vṛṇīṣva tvaṃ yadi no dāsyate tava || 3 ||
tena pāpānubandhena vacanaṃ na pratīcchatā |
evaṃ bruvantyassarvāssma vāyunā nihatā bhṛśam || 4 ||
tāsāṃ tadvacanaṃ śrutvā rājā paramadhārmikaḥ |
pratyuvāca mahātejāḥ kanyāśatamanuttamam || 5 ||
kṣāntaṃ kṣamāvatāṃ putryaḥ kartavyaṃ sumahatkṛtam |
aikamatyamupāgamya kulaṃ cāvekṣitaṃ mama || 6 ||
alaṅkāro hi nārīṇāṃ kṣamā tu puruṣasya vā |
duṣkaraṃ tacca yat kṣāntaṃ tridaśeṣu viśeṣataḥ || 7 ||
yādṛśī vaḥ kṣamā putryassarvāsāmaviśeṣataḥ |
kṣamā dānaṃ kṣamā yajñaḥ kṣamā satyaṃ hi putrikāḥ || 8 ||
kṣamā yaśaḥ kṣamā dharmaḥ kṣamayā niṣṭhitaṃ jagat |
visṛjya kanyāḥ kākutstha rājā tridaśavikramaḥ || 9 ||
mantrajño mantrayāmāsa pradānaṃ saha mantribhiḥ |
deśakālau pradānasya sadṛśe pratipādanam || 10 ||
etasminneva kāle tu cūlī nāma mahātapāḥ |
ūrdhvaretāśśubhācāro brāhmaṃ tapa upāgamat || 11 ||
tapyantaṃ tamṛṣiṃ tatra gandharvī paryupāsate |
somadā nāma bhadraṃ te ūrmilā tanayā tadā || 12 ||
sā ca taṃ praṇatā bhūtvā śuśrūṣaṇaparāyaṇā |
uvāsa kāle dharmiṣṭhā tasyāstuṣṭo'bhavadguruḥ || 13 ||
sa ca tāṃ kālayogena provāca raghunandana |
parituṣṭo'smi bhadraṃ te kiṃ karomi tava priyam || 14 ||
parituṣṭaṃ muniṃ jñātvā gandharvī madhurasvarā |
uvāca paramaprītā vākyajñā vākyakovidam || 15 ||
lakṣmyā samudito brāhmyā brahmabhūto mahātapāḥ |
brāhmeṇa tapasā yuktaṃ putramicchāmi dhārmika || 16 ||
apatiścāsmi bhadraṃ te bhāryā cāsmi na kasyacit |
brāhmeṇopagatāyāśca dātumarhasi me sutam || 17 ||
tasyāḥ prasanno brahmarṣirdadau putramanuttamam |
brahmadatta iti khyātaṃ mānasaṃ cūlinassutam || 18 ||
sa rājā saumadeyastu purīmadhyavasattadā |
kāmpilyāṃ parayā lakṣmyā devarājo yathā divam || 19 ||
sa buddhiṃ kṛtavān rājā kuśanābhassudhārmikaḥ |
brahmadattāya kākutstha dātuṃ kanyāśataṃ tadā || 20 ||
tamāhūya mahātejā brahmadattaṃ mahīpatiḥ |
dadau kanyāśataṃ rājā suprītenāntarātmanā || 21 ||
yathākramaṃ tataḥ pāṇīn jagrāha raghunandana |
brahmadatto mahīpālastāsāṃ devapatiryathā || 22 ||
spṛṣṭamātre tataḥ pāṇau vikubjā vigatajvarāḥ |
yuktāḥ paramayā lakṣmyā babhuḥ kanyāśataṃ tadā || 23 ||
sa dṛṣṭvā vāyunā muktāḥ kuśanābho mahīpatiḥ |
babhūva paramaprīto harṣaṃ lebhe punaḥpunaḥ || 24 ||
kṛtodvāhaṃ tu rājānaṃ brahmadattaṃ mahīpatiḥ |
sadāraṃ preṣayāmāsa sopādhyāyagaṇaṃ tadā || 25 ||
somadā'pi susaṃhṛṣṭā putrasya sadṛśīṃ kriyām |
yathānyāyaṃ ca gandharvī snuṣāstāḥ pratyanandata || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe trayastriṃśassargaḥ ||