📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
উদ্ধবগীতা - প্রথমোঽধ্যাযঃ
Uddhavagita - Prathamo'dhyayah
Gita Bengali
শ্রীরাধাকৃষ্ণাভ্যাং নমঃ ।
শ্রীমদ্ভাগবতপুরাণম্ ।
একাদশঃ স্কন্ধঃ । উদ্ধব গীতা ।
অথ প্রথমোঽধ্যাযঃ ।
শ্রীবাদরাযণিঃ উবাচ ।
কৃত্বা দৈত্যবধং কৃষ্ণঃ সরমঃ যদুভিঃ বৃতঃ ।
ভুবঃ অবতারবত্ ভারং জবিষ্ঠন্ জনযন্ কলিম্ ॥ 1॥
যে কোপিতাঃ সুবহু পাণ্ডুসুতাঃ সপত্নৈঃ
দুর্দ্যূতহেলনকচগ্রহণ আদিভিঃ তান্ ।
কৃত্বা নিমিত্তং ইতর ইতরতঃ সমেতান্
হত্বা নৃপান্ নিরহরত্ ক্ষিতিভারং ঈশঃ ॥ 2॥
ভূভাররাজপৃতনা যদুভিঃ নিরস্য
গুপ্তৈঃ স্ববাহুভিঃ অচিন্তযত্ অপ্রমেযঃ ।
মন্যে অবনেঃ ননু গতঃ অপি অগতং হি ভারম্
যত্ যাদবং কুলং অহো হি অবিষহ্যং আস্তে ॥ 3॥
ন এব অন্যতঃ পরিভবঃ অস্য ভবেত্ কথঞ্চিত্
মত্ সংশ্রযস্য বিভব উন্নহন্ অস্য নিত্যম্ ।
অন্তঃকলিং যদুকুলস্য বিধ্হায বেণুঃ
তম্বস্য বহ্নিং ইব শান্তিং উপৈমি ধাম ॥ 4॥
এবং ব্যবসিতঃ রাজন্ সত্যসঙ্কল্পঃ ঈশ্বরঃ ।
শাপব্যাজেন বিপ্রাণাং সঞ্জহ্বে স্বকুলং বিভুঃ ॥ 5॥
স্বমূর্ত্যা লোকলাবণ্যনির্মুক্ত্যা লোচনং নৃণাম্ ।
গীর্ভিঃ তাঃ স্মরতাং চিত্তং পদৈঃ তান্ ঈক্ষতাং ক্রিযা ॥ 6॥
আচ্ছিদ্য কীর্তিং সুশ্লোকাং বিতত্য হি অঞ্জসা নু কৌ ।
তমঃ অনযা তরিষ্যন্তি ইতি অগাত্ স্বং পদং ঈশ্বরঃ ॥ 7॥
রাজা উবাচ ।
ব্রহ্মণ্যানাং বদান্যানাং নিত্যং বৃদ্ধৌপসেবিনাম্ ।
বিপ্রশাপঃ কথং অভূত্ বৃষ্ণীনাং কৃষ্ণচেতসাম্ ॥ 8॥
যত্ নিমিত্তঃ সঃ বৈ শাপঃ যাদৃশঃ দ্বিজসত্তম ।
কথং একাত্মনাং ভেদঃ এতত্ সর্বং বদস্ব মে ॥ 9॥
শ্রীশুকঃ উবাচ ।
বিভ্রত্ বপুঃ সকলসুন্দরসন্নিবেশম্
কর্মাচরন্ ভুবি সুমঙ্গলং আপ্তকামঃ ।
আস্থায ধাম রমমাণঃ উদারকীর্তিঃ
সংহর্তুং ঐচ্ছত কুলং স্থিতকৃত্যশেষঃ ॥ 10॥
কর্মাণি পুণ্যনিবহানি সুমঙ্গলানি
গাযত্ জগত্ কলিমলাপহরাণি কৃত্বা ।
কাল আত্মনা নিবসতা যদুদেবগেহে
পিণ্ডারকং সমগমন্ মুনযঃ নিসৃষ্টাঃ ॥ 11॥
বিশ্বামিত্রঃ অসিতঃ কণ্বঃ দুর্বাসাঃ ভৃগুঃ অঙ্গিরাঃ ।
কশ্যপঃ বামদেবঃ অত্রিঃ বসিষ্ঠঃ নারদ আদযঃ ॥ 12॥
ক্রীডন্তঃ তান্ উপব্রজ্য কুমারাঃ যদুনন্দনাঃ ।
উপসঙ্গৃহ্য পপ্রচ্ছুঃ অবিনীতা বিনীতবত্ ॥ 13॥
তে বেষযিত্বা স্ত্রীবেষৈঃ সাম্বং জাম্ববতীসুতম্ ।
এষা পৃচ্ছতি বঃ বিপ্রাঃ অন্তর্বত্ ন্যসিত ঈক্ষণা ॥ 14॥
প্রষ্টুং বিলজ্জতি সাক্ষাত্ প্রব্রূত অমোঘদর্শনাঃ ।
প্রসোষ্যন্তি পুত্রকামা কিংস্বিত্ সঞ্জনযিষ্যতি ॥ 15॥
এবং প্রলব্ধ্বা মুনযঃ তান্ ঊচুঃ কুপিতা নৃপ ।
জনযিষ্যতি বঃ মন্দাঃ মুসলং কুলনাশনম্ ॥ 16॥
তত্ শ‍ঋত্বা তে অতিসন্ত্রস্তাঃ বিমুচ্য সহসোদরম্ ।
সাম্বস্য দদৃশুঃ তস্মিন্ মুসলং খলু অযস্মযম্ ॥ 17॥
কিং কৃতং মন্দভাগ্যৈঃ কিং বদিষ্যন্তি নঃ জনাঃ ।
ইতি বিহ্বলিতাঃ গেহান্ আদায মুসলং যযুঃ ॥ 18॥
তত্ চ উপনীয সদসি পরিম্লানমুখশ্রিযঃ ।
রাজ্ঞঃ আবেদযান্ চক্রুঃ সর্বযাদবসন্নিধৌ ॥ 19॥
শ্রুত্বা অমোঘং বিপ্রশাপং দৃষ্ট্বা চ মুসলং নৃপ ।
বিস্মিতাঃ ভযসন্ত্রস্তাঃ বভূবুঃ দ্বারকৌকসঃ ॥ 20॥
তত্ চূর্ণযিত্বা মুসলং যদুরাজঃ সঃ আহুকঃ ।
সমুদ্রসলিলে প্রাস্যত্ লোহং চ অস্য অবশেষিতম্ ॥ 21॥
কশ্চিত্ মত্স্যঃ অগ্রসীত্ লোহং চূর্ণানি তরলৈঃ ততঃ ।
উহ্যমানানি বেলাযাং লগ্নানি আসন্ কিল ঐরিকাঃ ॥ 22॥
মত্স্যঃ গৃহীতঃ মত্স্যঘ্নৈঃ জালেন অন্যৈঃ সহ অর্ণবে ।
তস্য উদরগতং লোহং সঃ শল্যে লুব্ধকঃ অকরোত্ ॥ 23॥
ভগবান্ জ্ঞাতসর্বার্থঃ ঈশ্বরঃ অপি তদন্যথা ।
কর্তুং ন ঐচ্ছত্ বিপ্রশাপং কালরূপী অন্বমোদত ॥ 24॥
ইতি শ্রীমদ্ভাগবতে মহাপুরাণে পারমহংস্যাং
সংহিতাযামেকাদশস্কন্ধে বিপ্রশাপো নাম প্রথমোঽধ্যাযঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīrādhākṛṣṇābhyāṃ namaḥ |
śrīmadbhāgavatapurāṇam |
ekādaśaḥ skandhaḥ | uddhava gītā |
atha prathamo'dhyāyaḥ |
śrībādarāyaṇiḥ uvāca |
kṛtvā daityavadhaṃ kṛṣṇaḥ saramaḥ yadubhiḥ vṛtaḥ |
bhuvaḥ avatāravat bhāraṃ javiṣṭhan janayan kalim || 1||
ye kopitāḥ subahu pāṇḍusutāḥ sapatnaiḥ
durdyūtahelanakacagrahaṇa ādibhiḥ tān |
kṛtvā nimittaṃ itara itarataḥ sametān
hatvā nṛpān niraharat kṣitibhāraṃ īśaḥ || 2||
bhūbhārarājapṛtanā yadubhiḥ nirasya
guptaiḥ svabāhubhiḥ acintayat aprameyaḥ |
manye avaneḥ nanu gataḥ api agataṃ hi bhāram
yat yādavaṃ kulaṃ aho hi aviṣahyaṃ āste || 3||
na eva anyataḥ paribhavaḥ asya bhavet kathañcit
mat saṃśrayasya vibhava unnahan asya nityam |
antaḥkaliṃ yadukulasya vidhhāya veṇuḥ
tambasya vahniṃ iva śāntiṃ upaimi dhāma || 4||
evaṃ vyavasitaḥ rājan satyasaṅkalpaḥ īśvaraḥ |
śāpavyājena viprāṇāṃ sañjahve svakulaṃ vibhuḥ || 5||
svamūrtyā lokalāvaṇyanirmuktyā locanaṃ nṛṇām |
gīrbhiḥ tāḥ smaratāṃ cittaṃ padaiḥ tān īkṣatāṃ kriyā || 6||
ācchidya kīrtiṃ suślokāṃ vitatya hi añjasā nu kau |
tamaḥ anayā tariṣyanti iti agāt svaṃ padaṃ īśvaraḥ || 7||
rājā uvāca |
brahmaṇyānāṃ vadānyānāṃ nityaṃ vṛddhaupasevinām |
vipraśāpaḥ kathaṃ abhūt vṛṣṇīnāṃ kṛṣṇacetasām || 8||
yat nimittaḥ saḥ vai śāpaḥ yādṛśaḥ dvijasattama |
kathaṃ ekātmanāṃ bhedaḥ etat sarvaṃ vadasva me || 9||
śrīśukaḥ uvāca |
bibhrat vapuḥ sakalasundarasanniveśam
karmācaran bhuvi sumaṅgalaṃ āptakāmaḥ |
āsthāya dhāma ramamāṇaḥ udārakīrtiḥ
saṃhartuṃ aicchata kulaṃ sthitakṛtyaśeṣaḥ || 10||
karmāṇi puṇyanivahāni sumaṅgalāni
gāyat jagat kalimalāpaharāṇi kṛtvā |
kāla ātmanā nivasatā yadudevagehe
piṇḍārakaṃ samagaman munayaḥ nisṛṣṭāḥ || 11||
viśvāmitraḥ asitaḥ kaṇvaḥ durvāsāḥ bhṛguḥ aṅgirāḥ |
kaśyapaḥ vāmadevaḥ atriḥ vasiṣṭhaḥ nārada ādayaḥ || 12||
krīḍantaḥ tān upavrajya kumārāḥ yadunandanāḥ |
upasaṅgṛhya papracchuḥ avinītā vinītavat || 13||
te veṣayitvā strīveṣaiḥ sāmbaṃ jāmbavatīsutam |
eṣā pṛcchati vaḥ viprāḥ antarvat nyasita īkṣaṇā || 14||
praṣṭuṃ vilajjati sākṣāt prabrūta amoghadarśanāḥ |
prasoṣyanti putrakāmā kiṃsvit sañjanayiṣyati || 15||
evaṃ pralabdhvā munayaḥ tān ūcuḥ kupitā nṛpa |
janayiṣyati vaḥ mandāḥ musalaṃ kulanāśanam || 16||
tat śa‍ṛtvā te atisantrastāḥ vimucya sahasodaram |
sāmbasya dadṛśuḥ tasmin musalaṃ khalu ayasmayam || 17||
kiṃ kṛtaṃ mandabhāgyaiḥ kiṃ vadiṣyanti naḥ janāḥ |
iti vihvalitāḥ gehān ādāya musalaṃ yayuḥ || 18||
tat ca upanīya sadasi parimlānamukhaśriyaḥ |
rājñaḥ āvedayān cakruḥ sarvayādavasannidhau || 19||
śrutvā amoghaṃ vipraśāpaṃ dṛṣṭvā ca musalaṃ nṛpa |
vismitāḥ bhayasantrastāḥ babhūvuḥ dvārakaukasaḥ || 20||
tat cūrṇayitvā musalaṃ yadurājaḥ saḥ āhukaḥ |
samudrasalile prāsyat lohaṃ ca asya avaśeṣitam || 21||
kaścit matsyaḥ agrasīt lohaṃ cūrṇāni taralaiḥ tataḥ |
uhyamānāni velāyāṃ lagnāni āsan kila airikāḥ || 22||
matsyaḥ gṛhītaḥ matsyaghnaiḥ jālena anyaiḥ saha arṇave |
tasya udaragataṃ lohaṃ saḥ śalye lubdhakaḥ akarot || 23||
bhagavān jñātasarvārthaḥ īśvaraḥ api tadanyathā |
kartuṃ na aicchat vipraśāpaṃ kālarūpī anvamodata || 24||
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe pāramahaṃsyāṃ
saṃhitāyāmekādaśaskandhe vipraśāpo nāma prathamo'dhyāyaḥ ||