📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
গীতগোবিন্দং পঞ্চমঃ সর্গঃ - সাকাঙ্ক্ষ পুণ্ডরীকাক্ষঃ
Gitagovindam Panchamah Sargah - Sakanksha Pundarikakshah
Vishnu Gita Jayadeva Bengali
॥ পঞ্চমঃ সর্গঃ ॥
॥ সাকাঙ্ক্ষপুণ্ডরীকাক্ষঃ ॥
অহমিহ নিবসামি যাহি রাধাং অনুনয মদ্বচনেন চানযেথাঃ ।
ইতি মধুরিপুণা সখী নিযুক্তা স্বযমিদমেত্য পুনর্জগাদ রাধাম্ ॥ 31 ॥
॥ গীতং 10 ॥
বহতি মলযসমীরে মদনমুপনিধায ।
স্ফুটতি কুসুমনিকরে বিরহিহৃদযদলনায ॥
তব বিরহে বনমালী সখি সীদতি ॥ 1 ॥
দহতি শিশিরমযূখে মরণমনুকরোতি ।
পততি মদনবিশিখে বিলপতি বিকলতরোঽতি ॥ 2 ॥
ধ্বনতি মধুপসমূহে শ্রবণমপিদধাতি ।
মনসি চলিতবিরহে নিশি নিশি রুজমুপযাতি ॥ 3 ॥
বসতি বিপিনবিতানে ত্যজতি ললিতধাম ।
লুঠতি ধরণিশযনে বহু বিলপতি তব নাম ॥ 4 ॥
রণতি পিকসমবাযে প্রতিদিশমনুযাতি ।
হসতি মনুজনিচযে বিরহমপলপতি নেতি ॥ 5 ॥
স্ফুরতি কলরবরাবে স্মরতি মণিতমেব।
তবরতিসুখবিভবে গণযতি সুগুণমতীব ॥ 6 ॥
ত্বদভিধশুভদমাসং বদতি নরি শৃণোতি ।
তমপি জপতি সরসং যুবতিষু ন রতিমুপৈতি ॥ 7 ॥
ভণতি কবিজযদেবে বিরহবিলসিতেন ।
মনসি রভসবিভবে হরিরুদযতু সুকৃতেন ॥ 8 ॥
পূর্বং যত্র সমং ত্বযা রতিপতেরাসাদিতঃ সিদ্ধয-স্তস্মিন্নেব নিকুঞ্জমন্মথমহাতীর্থে পুনর্মাধবঃ ।
ধ্যাযংস্ত্বামনিশং জপন্নপি তবৈবালাপমন্ত্রাবলীং ভূযস্ত্বত্কুচকুম্ভনির্ভরপরীরম্ভামৃতং বাঞ্ছতি ॥ 32 ॥
॥ গীতং 11 ॥
রতিসুখসারে গতমভিসারে মদনমনোহরবেশম্ ।
ন কুরু নিতম্বিনি গমনবিলম্বনমনুসর তং হৃদযেশম্ ॥
ধীরসমীরে যমুনাতীরে বসতি বনে বনমালী ॥ 1 ॥
নাম সমেতং কৃতসঙ্কেতং বাদযতে মৃদুবেণুম্ ।
বহু মনুতে ননু তে তনুসঙ্গতপবনচলিতমপি রেণুম্ ॥ 2 ॥
পততি পতত্রে বিচলতি পত্রে শঙ্কিতভবদুপযানম্ ।
রচযতি শযনং সচকিতনযনং পশ্যতি তব পন্থানম্ ॥ 3 ॥
মুখরমধীরং ত্যজ মঞ্জীরং রিপুমিব কেলিষুলোলম্ ।
চল সখি কুঞ্জং সতিমিরপুঞ্জং শীলয নীলনিচোলম্ ॥ 4 ॥
উরসি মুরারেরুপহিতহারে ঘন ইব তরলবলাকে ।
তটিদিব পীতে রতিবিপরীতে রাজসি সুকৃতবিপাকে ॥ 5 ॥
বিগলিতবসনং পরিহৃতরসনং ঘটয জঘনমপিধানম্ ।
কিসলযশযনে পঙ্কজনযনে নিধিমিব হর্ষনিদানম্ ॥ 6 ॥
হরিরভিমানী রজনিরিদানীমিযমপি যাতি বিরামম্ ।
কুরু মম বচনং সত্বররচনং পূরয মধুরিপুকামম্ ॥ 7 ॥
শ্রীজযদেবে কৃতহরিসেবে ভণতি পরমরমণীযম্ ।
প্রমুদিতহৃদযং হরিমতিসদযং নমত সুকৃতকমনীযম্ ॥ 8 ॥
বিকিরতি মুহুঃ শ্বাসান্দিশঃ পুরো মুহুরীক্ষতে প্রবিশতি মুহুঃ কুঞ্জং গুঞ্জন্মুহুর্বহু তাম্যতি ।
রচযতি মুহুঃ শয্যাং পর্যাকুলং মুহুরীক্ষতে মদনকদনক্লান্তঃ কান্তে প্রিযস্তব বর্ততে ॥ 33 ॥
ত্বদ্বাম্যেন সমং সমগ্রমধুনা তিগ্মাংশুরস্তং গতো গোবিন্দস্য মনোরথেন চ সমং প্রাপ্তং তমঃ সান্দ্রতাম্ ।
কোকানাং করুণস্বনেন সদৃশী দীর্ঘা মদভ্যর্থনা তন্মুগ্ধে বিফলং বিলম্বনমসৌ রম্যোঽভিসারক্ষণঃ ॥ 34 ॥
আশ্লেষাদনু চুম্বনাদনু নখোল্লেখাদনু স্বান্তজ-প্রোদ্বোধাদনু সম্ভ্রমাদনু রতারম্ভাদনু প্রীতযোঃ ।
অন্যার্থং গতযোর্ভ্রমান্মিলিতযোঃ সম্ভাষণৈর্জানতো-র্দম্পত্যোরিহ কো ন কো ন তমসি ব্রীডাবিমিশ্রো রসঃ ॥ 35 ॥
সভযচকিতং বিন্যস্যন্তীং দৃশৌ তিমিরে পথি প্রতিতরু মুহুঃ স্থিত্বা মন্দং পদানি বিতন্বতীম্ ।
কথমপি রহঃ প্রাপ্তামঙ্গৈরনঙ্গতরঙ্গিভিঃ সুমুখি সুভগঃ পশ্যন্স ত্বামুপৈতু কৃতার্থতাম্ ॥ 36 ॥
রাধামুগ্ধমুখারবিন্দমধুপস্ত্রৈলোক্যমৌলিস্থলী নেপথ্যোচিতনীলরত্নমবনীভারাবতারান্তকঃ।
স্বচ্ছন্দং ব্রজসুব্দরীজনমনস্তোষপ্রদোষোদযঃ কংসধ্বংসনধূমকেতুরবতু ত্বাং দেবকীনন্দনঃ॥ 36 + 1 ॥
॥ ইতি শ্রীগীতগোবিন্দেঽভিসারিকবর্ণনে সাকাঙ্ক্ষপুণ্ডরীকাক্ষো নাম পঞ্চমঃ সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
|| pañcamaḥ sargaḥ ||
|| sākāṅkṣapuṇḍarīkākṣaḥ ||
ahamiha nivasāmi yāhi rādhāṃ anunaya madvacanena cānayethāḥ |
iti madhuripuṇā sakhī niyuktā svayamidametya punarjagāda rādhām || 31 ||
|| gītaṃ 10 ||
vahati malayasamīre madanamupanidhāya |
sphuṭati kusumanikare virahihṛdayadalanāya ||
tava virahe vanamālī sakhi sīdati || 1 ||
dahati śiśiramayūkhe maraṇamanukaroti |
patati madanaviśikhe vilapati vikalataro'ti || 2 ||
dhvanati madhupasamūhe śravaṇamapidadhāti |
manasi calitavirahe niśi niśi rujamupayāti || 3 ||
vasati vipinavitāne tyajati lalitadhāma |
luṭhati dharaṇiśayane bahu vilapati tava nāma || 4 ||
raṇati pikasamavāye pratidiśamanuyāti |
hasati manujanicaye virahamapalapati neti || 5 ||
sphurati kalaravarāve smarati maṇitameva|
tavaratisukhavibhave gaṇayati suguṇamatīva || 6 ||
tvadabhidhaśubhadamāsaṃ vadati nari śṛṇoti |
tamapi japati sarasaṃ yuvatiṣu na ratimupaiti || 7 ||
bhaṇati kavijayadeve virahavilasitena |
manasi rabhasavibhave harirudayatu sukṛtena || 8 ||
pūrvaṃ yatra samaṃ tvayā ratipaterāsāditaḥ siddhaya-stasminneva nikuñjamanmathamahātīrthe punarmādhavaḥ |
dhyāyaṃstvāmaniśaṃ japannapi tavaivālāpamantrāvalīṃ bhūyastvatkucakumbhanirbharaparīrambhāmṛtaṃ vāñchati || 32 ||
|| gītaṃ 11 ||
ratisukhasāre gatamabhisāre madanamanoharaveśam |
na kuru nitambini gamanavilambanamanusara taṃ hṛdayeśam ||
dhīrasamīre yamunātīre vasati vane vanamālī || 1 ||
nāma sametaṃ kṛtasaṅketaṃ vādayate mṛduveṇum |
bahu manute nanu te tanusaṅgatapavanacalitamapi reṇum || 2 ||
patati patatre vicalati patre śaṅkitabhavadupayānam |
racayati śayanaṃ sacakitanayanaṃ paśyati tava panthānam || 3 ||
mukharamadhīraṃ tyaja mañjīraṃ ripumiva keliṣulolam |
cala sakhi kuñjaṃ satimirapuñjaṃ śīlaya nīlanicolam || 4 ||
urasi murārerupahitahāre ghana iva taralabalāke |
taṭidiva pīte rativiparīte rājasi sukṛtavipāke || 5 ||
vigalitavasanaṃ parihṛtarasanaṃ ghaṭaya jaghanamapidhānam |
kisalayaśayane paṅkajanayane nidhimiva harṣanidānam || 6 ||
harirabhimānī rajaniridānīmiyamapi yāti virāmam |
kuru mama vacanaṃ satvararacanaṃ pūraya madhuripukāmam || 7 ||
śrījayadeve kṛtahariseve bhaṇati paramaramaṇīyam |
pramuditahṛdayaṃ harimatisadayaṃ namata sukṛtakamanīyam || 8 ||
vikirati muhuḥ śvāsāndiśaḥ puro muhurīkṣate praviśati muhuḥ kuñjaṃ guñjanmuhurbahu tāmyati |
racayati muhuḥ śayyāṃ paryākulaṃ muhurīkṣate madanakadanaklāntaḥ kānte priyastava vartate || 33 ||
tvadvāmyena samaṃ samagramadhunā tigmāṃśurastaṃ gato govindasya manorathena ca samaṃ prāptaṃ tamaḥ sāndratām |
kokānāṃ karuṇasvanena sadṛśī dīrghā madabhyarthanā tanmugdhe viphalaṃ vilambanamasau ramyo'bhisārakṣaṇaḥ || 34 ||
āśleṣādanu cumbanādanu nakhollekhādanu svāntaja-prodbodhādanu sambhramādanu ratārambhādanu prītayoḥ |
anyārthaṃ gatayorbhramānmilitayoḥ sambhāṣaṇairjānato-rdampatyoriha ko na ko na tamasi vrīḍāvimiśro rasaḥ || 35 ||
sabhayacakitaṃ vinyasyantīṃ dṛśau timire pathi pratitaru muhuḥ sthitvā mandaṃ padāni vitanvatīm |
kathamapi rahaḥ prāptāmaṅgairanaṅgataraṅgibhiḥ sumukhi subhagaḥ paśyansa tvāmupaitu kṛtārthatām || 36 ||
rādhāmugdhamukhāravindamadhupastrailokyamaulisthalī nepathyocitanīlaratnamavanībhārāvatārāntakaḥ|
svacchandaṃ vrajasubdarījanamanastoṣapradoṣodayaḥ kaṃsadhvaṃsanadhūmaketuravatu tvāṃ devakīnandanaḥ|| 36 + 1 ||
|| iti śrīgītagovinde'bhisārikavarṇane sākāṅkṣapuṇḍarīkākṣo nāma pañcamaḥ sargaḥ ||