📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
গীতগোবিন্দং দ্বিতীযঃ সর্গঃ - অক্লেশ কেশবঃ
Gitagovindam Dvitiyah Sargah - Aklesha Keshavah
Vishnu Gita Jayadeva Bengali
॥ দ্বিতীযঃ সর্গঃ ॥
॥ অক্লেশকেশবঃ ॥
বিহরতি বনে রাধা সাধারণপ্রণযে হরৌ বিগলিতনিজোত্কর্ষাদীর্ষ্যাবশেন গতান্যতঃ ।
ক্বচিদপি লতাকুঞ্জে গুঞ্জন্মধুব্রতমণ্ডলী-মুখরশিখরে লীনা দীনাপ্যুবাচ রহঃ সখীম্ ॥ 14 ॥
॥ গীতং 5 ॥
সঞ্চরদধরসুধামধুরধ্বনিমুখরিতমোহনবংশম্ ।
চলিতদৃগঞ্চলচঞ্চলমৌলিকপোলবিলোলবতংসম্ ॥
রাসে হরিমিহ বিহিতবিলাসং স্মরতি মনো মম কৃতপরিহাসম্ ॥ 1 ॥
চন্দ্রকচারুমযূরশিখণ্ডকমণ্ডলবলযিতকেশম্ ।
প্রচুরপুরন্দরধনুরনুরঞ্জিতমেদুরমুদিরসুবেশম্ ॥ 2 ॥
গোপকদম্বনিতম্ববতীমুখচুম্বনলম্ভিতলোভম্ ।
বন্ধুজীবমধুরাধরপল্লবমুল্লসিতস্মিতশোভম্ ॥ 3 ॥
বিপুলপুলকভুজপল্লববলযিতবল্লবযুবতিসহস্রম্ ।
করচরণোরসি মণিগণভূষণকিরণবিভিন্নতমিস্রম্ ॥ 4 ॥
জলদপটলবলদিন্দুবিনন্দকচন্দনতিলকললাটম্ ।
পীনপযোধরপরিসরমর্দননির্দযহৃদযকবাটম্ ॥ 5 ॥
মণিমযমকরমনোহরকুণ্ডলমণ্ডিতগণ্ডমুদারম্ ।
পীতবসনমনুগতমুনিমনুজসুরাসুরবরপরিবারম্ ॥ 6 ॥
বিশদকদম্বতলে মিলিতং কলিকলুষভযং শমযন্তম্ ।
মামপি কিমপি তরঙ্গদনঙ্গদৃশা মনসা রমযন্তম্ ॥ 7 ॥
শ্রীজযদেবভণিতমতিসুন্দরমোহনমধুরিপুরূপম্ ।
হরিচরণস্মরণং প্রতি সম্প্রতি পুণ্যবতামনুরূপম্ ॥ 8 ॥
গণযতি গুণগ্রামং ভামং ভ্রমাদপি নেহতে বহতি চ পরিতোষং দোষং বিমুঞ্চতি দূরতঃ ।
যুবতিষু বলস্তৃষ্ণে কৃষ্ণে বিহারিণি মাং বিনা পুনরপি মনো বামং কামং করোতি করোমি কিম্ ॥ 15 ॥
॥ গীতং 6 ॥
নিভৃতনিকুঞ্জগৃহং গতযা নিশি রহসি নিলীয বসন্তম্ ।
চকিতবিলোকিতসকলদিশা রতিরভসরসেন হসন্তম্ ॥
সখি হে কেশিমথনমুদারং রময মযা সহ মদনমনোরথভাবিতযা সবিকারম্ ॥ 1 ॥
প্রথমসমাগমলজ্জিতযা পটুচাটুশতৈরনুকূলম্ ।
মৃদুমধুরস্মিতভাষিতযা শিথিলীকৃতজঘনদুকূলম্ ॥ 2 ॥
কিসলযশযননিবেশিতযা চিরমুরসি মমৈব শযানম্ ।
কৃতপরিরম্ভণচুম্বনযা পরিরভ্য কৃতাধরপানম্ ॥ 3 ॥
অলসনিমীলিতলোচনযা পুলকাবলিললিতকপোলম্ ।
শ্রমজলসকলকলেবরযা বরমদনমদাদতিলোলম্ ॥ 4 ॥
কোকিলকলরবকূজিতযা জিতমনসিজতন্ত্রবিচারম্ ।
শ্লথকুসুমাকুলকুন্তলযা নখলিখিতঘনস্তনভারম্ ॥ 5 ॥
চরণরণিতমনিনূপুরযা পরিপূরিতসুরতবিতানম্ ।
মুখরবিশৃঙ্খলমেখলযা সকচগ্রহচুম্বনদানম্ ॥ 6 ॥
রতিসুখসমযরসালসযা দরমুকুলিতনযনসরোজম্ ।
নিঃসহনিপতিততনুলতযা মধুসূদনমুদিতমনোজম্ ॥ 7 ॥
শ্রীজযদেবভণিতমিদমতিশযমধুরিপুনিধুবনশীলম্ ।
সুখমুত্কণ্ঠিতগোপবধূকথিতং বিতনোতু সলীলম্ ॥ 8 ॥
হস্তস্রস্তবিলাসবংশমনৃজুভ্রূবল্লিমদ্বল্লবী-বৃন্দোত্সারিদৃগন্তবীক্ষিতমতিস্বেদার্দ্রগণ্ডস্থলম্ ।
মামুদ্বীক্ষ্য বিলক্ষিতং স্মিতসুধামুগ্ধাননং কাননে গোবিন্দং ব্রজসুন্দরীগণবৃতং পশ্যামি হৃষ্যামি চ ॥ 16 ॥
দুরালোকস্তোকস্তবকনবকাশোকলতিকা-বিকাসঃ কাসারোপবনপবনোঽপি ব্যথযতি ।
অপি ভ্রাম্যদ্ভৃঙ্গীরণিতরমণীযা ন মুকুল-প্রসূতিশ্চূতানাং সখি শিখরিণীযং সুখযতি ॥ 17 ॥
॥ ইতি গীতগোবিন্দে অক্লেশকেশবো নাম দ্বিতীযঃ সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
|| dvitīyaḥ sargaḥ ||
|| akleśakeśavaḥ ||
viharati vane rādhā sādhāraṇapraṇaye harau vigalitanijotkarṣādīrṣyāvaśena gatānyataḥ |
kvacidapi latākuñje guñjanmadhuvratamaṇḍalī-mukharaśikhare līnā dīnāpyuvāca rahaḥ sakhīm || 14 ||
|| gītaṃ 5 ||
sañcaradadharasudhāmadhuradhvanimukharitamohanavaṃśam |
calitadṛgañcalacañcalamaulikapolavilolavataṃsam ||
rāse harimiha vihitavilāsaṃ smarati mano mama kṛtaparihāsam || 1 ||
candrakacārumayūraśikhaṇḍakamaṇḍalavalayitakeśam |
pracurapurandaradhanuranurañjitameduramudirasuveśam || 2 ||
gopakadambanitambavatīmukhacumbanalambhitalobham |
bandhujīvamadhurādharapallavamullasitasmitaśobham || 3 ||
vipulapulakabhujapallavavalayitavallavayuvatisahasram |
karacaraṇorasi maṇigaṇabhūṣaṇakiraṇavibhinnatamisram || 4 ||
jaladapaṭalavaladinduvinandakacandanatilakalalāṭam |
pīnapayodharaparisaramardananirdayahṛdayakavāṭam || 5 ||
maṇimayamakaramanoharakuṇḍalamaṇḍitagaṇḍamudāram |
pītavasanamanugatamunimanujasurāsuravaraparivāram || 6 ||
viśadakadambatale militaṃ kalikaluṣabhayaṃ śamayantam |
māmapi kimapi taraṅgadanaṅgadṛśā manasā ramayantam || 7 ||
śrījayadevabhaṇitamatisundaramohanamadhuripurūpam |
haricaraṇasmaraṇaṃ prati samprati puṇyavatāmanurūpam || 8 ||
gaṇayati guṇagrāmaṃ bhāmaṃ bhramādapi nehate vahati ca paritoṣaṃ doṣaṃ vimuñcati dūrataḥ |
yuvatiṣu valastṛṣṇe kṛṣṇe vihāriṇi māṃ vinā punarapi mano vāmaṃ kāmaṃ karoti karomi kim || 15 ||
|| gītaṃ 6 ||
nibhṛtanikuñjagṛhaṃ gatayā niśi rahasi nilīya vasantam |
cakitavilokitasakaladiśā ratirabhasarasena hasantam ||
sakhi he keśimathanamudāraṃ ramaya mayā saha madanamanorathabhāvitayā savikāram || 1 ||
prathamasamāgamalajjitayā paṭucāṭuśatairanukūlam |
mṛdumadhurasmitabhāṣitayā śithilīkṛtajaghanadukūlam || 2 ||
kisalayaśayananiveśitayā ciramurasi mamaiva śayānam |
kṛtaparirambhaṇacumbanayā parirabhya kṛtādharapānam || 3 ||
alasanimīlitalocanayā pulakāvalilalitakapolam |
śramajalasakalakalevarayā varamadanamadādatilolam || 4 ||
kokilakalaravakūjitayā jitamanasijatantravicāram |
ślathakusumākulakuntalayā nakhalikhitaghanastanabhāram || 5 ||
caraṇaraṇitamaninūpurayā paripūritasuratavitānam |
mukharaviśṛṅkhalamekhalayā sakacagrahacumbanadānam || 6 ||
ratisukhasamayarasālasayā daramukulitanayanasarojam |
niḥsahanipatitatanulatayā madhusūdanamuditamanojam || 7 ||
śrījayadevabhaṇitamidamatiśayamadhuripunidhuvanaśīlam |
sukhamutkaṇṭhitagopavadhūkathitaṃ vitanotu salīlam || 8 ||
hastasrastavilāsavaṃśamanṛjubhrūvallimadballavī-vṛndotsāridṛgantavīkṣitamatisvedārdragaṇḍasthalam |
māmudvīkṣya vilakṣitaṃ smitasudhāmugdhānanaṃ kānane govindaṃ vrajasundarīgaṇavṛtaṃ paśyāmi hṛṣyāmi ca || 16 ||
durālokastokastabakanavakāśokalatikā-vikāsaḥ kāsāropavanapavano'pi vyathayati |
api bhrāmyadbhṛṅgīraṇitaramaṇīyā na mukula-prasūtiścūtānāṃ sakhi śikhariṇīyaṃ sukhayati || 17 ||
|| iti gītagovinde akleśakeśavo nāma dvitīyaḥ sargaḥ ||