📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
অষ্টাবক্র গীতা পঞ্চদশোঽধ্যাযঃ
Ashtavakra Gita Panchadasho'dhyayah
Gita Bengali
অষ্টাবক্র উবাচ ॥
যথাতথোপদেশেন কৃতার্থঃ সত্ত্ববুদ্ধিমান্ ।
আজীবমপি জিজ্ঞাসুঃ পরস্তত্র বিমুহ্যতি ॥ 15-1॥
মোক্ষো বিষযবৈরস্যং বন্ধো বৈষযিকো রসঃ ।
এতাবদেব বিজ্ঞানং যথেচ্ছসি তথা কুরু ॥ 15-2॥
বাগ্মিপ্রাজ্ঞামহোদ্যোগং জনং মূকজডালসম্ ।
করোতি তত্ত্ববোধোঽযমতস্ত্যক্তো বুভুক্ষভিঃ ॥ 15-3॥
ন ত্বং দেহো ন তে দেহো ভোক্তা কর্তা ন বা ভবান্ ।
চিদ্রূপোঽসি সদা সাক্ষী নিরপেক্ষঃ সুখং চর ॥ 15-4॥
রাগদ্বেষৌ মনোধর্মৌ ন মনস্তে কদাচন ।
নির্বিকল্পোঽসি বোধাত্মা নির্বিকারঃ সুখং চর ॥ 15-5॥
সর্বভূতেষু চাত্মানং সর্বভূতানি চাত্মনি ।
বিজ্ঞায নিরহঙ্কারো নির্মমস্ত্বং সুখী ভব ॥ 15-6॥
বিশ্বং স্ফুরতি যত্রেদং তরঙ্গা ইব সাগরে ।
তত্ত্বমেব ন সন্দেহশ্চিন্মূর্তে বিজ্বরো ভব ॥ 15-7॥
শ্রদ্ধস্ব তাত শ্রদ্ধস্ব নাত্র মোহং কুরুষ্ব ভোঃ ।
জ্ঞানস্বরূপো ভগবানাত্মা ত্বং প্রকৃতেঃ পরঃ ॥ 15-8॥
গুণৈঃ সংবেষ্টিতো দেহস্তিষ্ঠত্যাযাতি যাতি চ ।
আত্মা ন গন্তা নাগন্তা কিমেনমনুশোচসি ॥ 15-9॥
দেহস্তিষ্ঠতু কল্পান্তং গচ্ছত্বদ্যৈব বা পুনঃ ।
ক্ব বৃদ্ধিঃ ক্ব চ বা হানিস্তব চিন্মাত্ররূপিণঃ ॥ 15-10॥
ত্বয্যনন্তমহাম্ভোধৌ বিশ্ববীচিঃ স্বভাবতঃ ।
উদেতু বাস্তমাযাতু ন তে বৃদ্ধির্ন বা ক্ষতিঃ ॥ 15-11॥
তাত চিন্মাত্ররূপোঽসি ন তে ভিন্নমিদং জগত্ ।
অতঃ কস্য কথং কুত্র হেযোপাদেযকল্পনা ॥ 15-12॥
একস্মিন্নব্যযে শান্তে চিদাকাশেঽমলে ত্বযি ।
কুতো জন্ম কুতো কর্ম কুতোঽহঙ্কার এব চ ॥ 15-13॥
যত্ত্বং পশ্যসি তত্রৈকস্ত্বমেব প্রতিভাসসে ।
কিং পৃথক্ ভাসতে স্বর্ণাত্ কটকাঙ্গদনূপুরম্ ॥ 15-14॥
অযং সোঽহমযং নাহং বিভাগমিতি সন্ত্যজ ।
সর্বমাত্মেতি নিশ্চিত্য নিঃসঙ্কল্পঃ সুখী ভব ॥ 15-15॥
তবৈবাজ্ঞানতো বিশ্বং ত্বমেকঃ পরমার্থতঃ ।
ত্বত্তোঽন্যো নাস্তি সংসারী নাসংসারী চ কশ্চন ॥ 15-16॥
ভ্রান্তিমাত্রমিদং বিশ্বং ন কিঞ্চিদিতি নিশ্চযী ।
নির্বাসনঃ স্ফূর্তিমাত্রো ন কিঞ্চিদিব শাম্যতি ॥ 15-17॥
এক এব ভবাম্ভোধাবাসীদস্তি ভবিষ্যতি ।
ন তে বন্ধোঽস্তি মোক্ষো বা কৃতকৃত্যঃ সুখং চর ॥ 15-18॥
মা সঙ্কল্পবিকল্পাভ্যাং চিত্তং ক্ষোভয চিন্ময ।
উপশাম্য সুখং তিষ্ঠ স্বাত্মন্যানন্দবিগ্রহে ॥ 15-19॥
ত্যজৈব ধ্যানং সর্বত্র মা কিঞ্চিদ্ হৃদি ধারয ।
আত্মা ত্বং মুক্ত এবাসি কিং বিমৃশ্য করিষ্যসি ॥ 15-20॥
Roman (IAST) Transliteration
aṣṭāvakra uvāca ||
yathātathopadeśena kṛtārthaḥ sattvabuddhimān |
ājīvamapi jijñāsuḥ parastatra vimuhyati || 15-1||
mokṣo viṣayavairasyaṃ bandho vaiṣayiko rasaḥ |
etāvadeva vijñānaṃ yathecchasi tathā kuru || 15-2||
vāgmiprājñāmahodyogaṃ janaṃ mūkajaḍālasam |
karoti tattvabodho'yamatastyakto bubhukṣabhiḥ || 15-3||
na tvaṃ deho na te deho bhoktā kartā na vā bhavān |
cidrūpo'si sadā sākṣī nirapekṣaḥ sukhaṃ cara || 15-4||
rāgadveṣau manodharmau na manaste kadācana |
nirvikalpo'si bodhātmā nirvikāraḥ sukhaṃ cara || 15-5||
sarvabhūteṣu cātmānaṃ sarvabhūtāni cātmani |
vijñāya nirahaṅkāro nirmamastvaṃ sukhī bhava || 15-6||
viśvaṃ sphurati yatredaṃ taraṅgā iva sāgare |
tattvameva na sandehaścinmūrte vijvaro bhava || 15-7||
śraddhasva tāta śraddhasva nātra mohaṃ kuruṣva bhoḥ |
jñānasvarūpo bhagavānātmā tvaṃ prakṛteḥ paraḥ || 15-8||
guṇaiḥ saṃveṣṭito dehastiṣṭhatyāyāti yāti ca |
ātmā na gantā nāgantā kimenamanuśocasi || 15-9||
dehastiṣṭhatu kalpāntaṃ gacchatvadyaiva vā punaḥ |
kva vṛddhiḥ kva ca vā hānistava cinmātrarūpiṇaḥ || 15-10||
tvayyanantamahāmbhodhau viśvavīciḥ svabhāvataḥ |
udetu vāstamāyātu na te vṛddhirna vā kṣatiḥ || 15-11||
tāta cinmātrarūpo'si na te bhinnamidaṃ jagat |
ataḥ kasya kathaṃ kutra heyopādeyakalpanā || 15-12||
ekasminnavyaye śānte cidākāśe'male tvayi |
kuto janma kuto karma kuto'haṅkāra eva ca || 15-13||
yattvaṃ paśyasi tatraikastvameva pratibhāsase |
kiṃ pṛthak bhāsate svarṇāt kaṭakāṅgadanūpuram || 15-14||
ayaṃ so'hamayaṃ nāhaṃ vibhāgamiti santyaja |
sarvamātmeti niścitya niḥsaṅkalpaḥ sukhī bhava || 15-15||
tavaivājñānato viśvaṃ tvamekaḥ paramārthataḥ |
tvatto'nyo nāsti saṃsārī nāsaṃsārī ca kaścana || 15-16||
bhrāntimātramidaṃ viśvaṃ na kiñciditi niścayī |
nirvāsanaḥ sphūrtimātro na kiñcidiva śāmyati || 15-17||
eka eva bhavāmbhodhāvāsīdasti bhaviṣyati |
na te bandho'sti mokṣo vā kṛtakṛtyaḥ sukhaṃ cara || 15-18||
mā saṅkalpavikalpābhyāṃ cittaṃ kṣobhaya cinmaya |
upaśāmya sukhaṃ tiṣṭha svātmanyānandavigrahe || 15-19||
tyajaiva dhyānaṃ sarvatra mā kiñcid hṛdi dhāraya |
ātmā tvaṃ mukta evāsi kiṃ vimṛśya kariṣyasi || 15-20||